Economie en natuur kunnen samengaan, zegt Sibbing (GroenLinks-PvdA), maar dat verhaal ontbreekt in Europa.

“….Europarlementskandidaat Lara Sibbing (GroenLinks-PvdA) wil een landbouw- en voedselsysteem waar economie en zorg voor de natuur hand in hand gaan. Boeren moeten een eerlijk inkomen krijgen voor hun producten. Wat houdt een eerlijk inkomen in? Een gesprek met de kandidaat voor het Europees parlement….” (Bron: https://www.stal-en-akker.nl/artikel/1024888-economie-en-natuur-kunnen-samengaan-zegt-lara-sibbing-maar-dat-verhaal-ontbreekt-in-europa/)

CO2 was er altijd al: voor het eerst CO2 (en CO) ontdekt in de buitenste regionen van ons zonnestelsel

“….Met behulp van ruimtetelescoop James Webb hebben onderzoekers nu koolstofdioxide- en koolmonoxide-ijs ontdekt op transneptunische objecten, oftewel hemellichamen die zich voorbij de baan van Neptunus bevinden. Het suggereert dat CO2 er al was nog voor het zonnestelsel vorm kreeg. Dat is te lezen in het blad Nature Astronomy. Astronomen baseren hun conclusies op waarnemingen van de James Webb Space Telescope. Met behulp van deze telescoop bekeken ze 59 transneptunische objecten en Centaur-planetoïden (voornamelijk uit ijs bestaande planetoïden tussen de baan van Jupiter en Neptunus). Het resulteert in de ontdekking van koolstofdioxide in 56 transneptunische objecten, terwijl koolmonoxide is aangetroffen in 28 transneptunische objecten….” (Bron: https://scientias.nl/co2-was-er-altijd-al-voor-het-eerst-co2-en-co-ontdekt-in-de-buitenste-regionen-van-ons-zonnestelsel/)

Amsterdam versoepelt richtlijnen luchtkwaliteit

“…..De gemeente Amsterdam kan door nieuwe richtlijnen van de luchtkwaliteit dichter bij de snelweg scholen, kinderopvangcentra en woonvoorzieningen voor ouderen bouwen. Dat meldt Het Parool. Het besluit komt door een daling van de uitstoot door gemotoriseerd verkeer. Het Longfonds is kritisch: “De gezondheid van burgers moet op 1 staan.” De uitstoot van het gemotoriseerd wegverkeer is in Amsterdam de afgelopen vijftien jaar ongeveer gehalveerd, blijkt uit metingen van de GGD. Hierdoor is de luchtkwaliteit aanzienlijk verbeterd en dat vraagt om een herziening van de richtlijnen die gelden voor het bouwen van scholen, kinderopvangcentra en woonvoorzieningen voor ouderen in de buurt van de snelweg. De richtlijnen werden in 2008 ingevoerd door het Rijk. Nieuwe scholen, kinderdagverblijven en verpleeghuizen moeten ten minste 300 meter van de snelweg komen te staan. Door de nieuwe cijfers mogen deze nu binnen 150 meter worden gebouwd. De minimale afstanden van wegen waar meer dan tienduizend motorvoertuigen overheen gaan, worden gehalveerd van 50 naar 25 meter. Deze nieuwe afstanden bieden dezelfde bescherming als voorheen voor groepen wier gezondheid kwetsbaarder is, zegt de GGD…..” (Bron: https://www.archidat.nl/bouwnieuws/amsterdam-versoepelt-richtlijnen-luchtkwaliteit)

Brusselse leerlingen houden lig-in: ‘Luchtkwaliteit blijft ondermaats’

“……Ongeveer duizend leerlingen uit verschillende Brusselse scholen hebben deze ochtend in de Dansaertstraat een ‘lig-in’-actie gehouden, georganiseerd door burgerbeweging Filter Café Filtré. Daarmee willen ze een betere luchtkwaliteit en een kindvriendelijkere stad eisen. “In vijf jaar zien we enige vooruitgang, maar die is onvoldoende”, zegt initiatiefneemster Annekatrien Verdickt. Een trompetspeler in een bakfiets gaf het sein voor de start van de actie. Rond 9 uur gingen verschillende klassen uit de Kleurdoos en het Maria-Boodschaplyceum – van kleuterklas tot middelbare school – vrijdag in een volledig afgezette Dansaertstraat van café De Walvis tot de Oude Graanmarkt op straat liggen. Ook het gemeenschapscentrum De Markten en de fietsersbond deden mee. In totaal ging het in de Dansaertstraat volgens de organisatie om 1.500 deelnemers. Na tien minuten ‘bezetting’ werd de straat weer vrijgegeven door opnieuw een trompetgeluid. “Ondanks enige vooruitgang blijft de luchtkwaliteit op veel plaatsen ondermaats en de verkeersveiligheid van onze kinderen een dagelijkse zorg”, klinkt het bij de organisatie. “De dominantie van auto’s in de publieke ruimte blijft een struikelblok voor de nodige verandering.”….” (Bron: https://www.bruzz.be/actua/onderwijs/brusselse-leerlingen-houden-lig-luchtkwaliteit-blijft-ondermaats-2024-05-24)

Corendon-oprichter hekelt ultrakorte vluchten: Schaf ze gewoon af

“…Bij vakantieaanbieder Corendon is weinig begrip voor hogere ticketbelastingen voor vluchten over langere afstanden. Juist het vliegtuig pakken voor relatief korte afstanden is in de ogen van oprichter en grootaandeelhouder Atilay Uslu een groot probleem voor het milieu. Het liefst ziet hij vluchten van minder dan 500 kilometer helemaal niet. ,,Wat ik niet snap: waarom de lange afstand? Waarom niet de korte afstanden? Schaf vliegen naar 500 kilometer gewoon af”, zei hij in het tv-programma WNL Op Zondag. Hij verwees daarbij ook naar de vluchten vanaf Schiphol die dagelijks naar Brussel gaan. Uslu zei ook dat vakanties door alle maatregelen te duur dreigen te worden voor ‘de burger die hard werkt’, waardoor alleen ‘de elite’ ze kan betalen. De formerende partijen PVV, VVD, NSC en BBB schreven in hun hoofdlijnenakkoord dat de vliegtaks omhoog moet voor vluchten over langere afstanden. Dat raakt Corendon, dat bijvoorbeeld vakanties aanbiedt op Curaçao en Bonaire. Hoeveel hoger de extra belasting wordt, is nog niet bekend. Topvrouw Gunay Uslu van Corendon, de zus van Atilay, noemde het tegelijkertijd noodzakelijk dat luchtvaart verduurzaamt. ,,Vliegen is een realiteit en dat vliegen uitstoot, is ook een realiteit. We moeten verduurzamen. Dat moet je incalculeren en dat moeten we samen doen”, zei ze…..” (Bron: https://www.ad.nl/binnenland/corendon-oprichter-hekelt-ultrakorte-vluchten-schaf-ze-gewoon-af~a83f4495/?)

TNO zoekt in fijnstof naar biodiversiteit

“…..TNO-onderzoeker Henrik Cornelisson van de Ven wil in fijnstoffilters kijken naar de stand van de biodiversiteit. Hij deed daar al ervaring mee op tijdens een pilot in de tropische kas van de botanische tuinen in Utrecht. Nu is het tijd voor experimenten in het veld met biodiversiteitsexperts en beleidsmakers. In de Europese Unie (EU) is binnen de Biodiversity Strategy for 2030 afgesproken dat de biodiversiteit in stand moet worden gehouden of liever moet worden verbeterd. De Europese natuurherstelwet stelt bovendien dat EU-landen uiterlijk in 2030 ten minste 30 procent van de habitats in slechte staat moeten herstellen. In 2040 moet dat 60 procent zijn en in 2050 90 procent. ‘Hoe dit moet worden gemeten, is tot nu toe nog de vraag. Misschien kunnen we met dit instrument helpen’, stelt Cornelisson van de Ven.
‘Ik las een Canadees onderzoek waarin DNA van de organismen om ons heen uit luchtkwaliteitsfilters werd geanalyseerd. Dat is razend interessant omdat er nog geen goede manier is om de biodiversiteit te meten. Als het inderdaad lukt om met de bestaande filters aanwezige organismen te analyseren, dan is dat een fantastische methode om de biodiversiteit te bepalen. Uiteindelijk kunnen we dan met deze techniek de impact van menselijk handelen op de biodiversiteit vaststellen’, licht de TNO-onderzoeker toe.
Tropische kas
Eind 2023 deed Cornelisson van de Ven een pilot in de botanische tuinen in Utrecht. In de tropische kas werd een week lang de lucht gefilterd om environmental DNA (eDNA) in de lucht te vangen. Dat eDNA komt bijvoorbeeld van planten en dieren. Zo zijn honderd verschillende soorten schimmels en honderd verschillende soorten planten gevonden. Maar ook veertig insectensoorten en vijftien soorten vogels die in de kas en de omgeving daarvan voorkomen.

‘Ik had niet gedacht dat we zoveel zouden vinden. Dat we DNA van de planten en de vogels oppikken begrijp ik wel, maar dat we ook DNA van de vissen in het water en wormachtigen die in de grond leven vangen, heeft me verrast’, zegt de TNO-onderzoeker. ‘Overigens is niet alles wat in de kas leeft teruggevonden. Het is interessant om verder te onderzoeken waarom we het DNA van de ene soort wel terugvinden op de filters en het DNA van andere soorten niet.’

De laatste jaren is de biodiversiteit – de verscheidenheid aan levende organismen – wereldwijd enorm afgenomen. Vervuiling, klimaatverandering en ander gebruik van land zijn daar de belangrijkste oorzaken voor. Zo zorgt te veel stikstof in de natuur voor een afname van de biodiversiteit. Dat terwijl biodiversiteit juist zorgt voor schone lucht, fris water, een goede bodemkwaliteit en bestuiving van gewassen…….”

(BRON BOVENSTAAND ARTIKEL: https://www.nieuweoogst.nl/nieuws/2024/05/22/tno-zoekt-in-fijnstof-naar-biodiversiteit)

Slechte luchtkwaliteit zorgt voor problemen: ‘In het centrum wonen is niet gezond’

“….Gezondheidsschade door luchtvervuiling overtreft het landelijk gemiddelde, blijkt uit rapportage van de GGD Haaglanden. Met name in de wijken rond het centrum is de luchtkwaliteit slecht. “Naast de centrumring wonen, is niet gezond.” Al bijna twintig jaar woont Michel Hoesenie (50) in een appartement pal aan de Vaillantlaan (Schilderswijk). Hij was erbij toen de weg rond 2009 – met de inwerkingtreding van het Verkeerscirculatieplan – onderdeel werd van de nieuwe centrumring, die doorgaand verkeer uit de binnenstad moest houden. De Vaillantlaan werd een van de drukste verkeersaders van de stad. Overlast en uitstoot namen toe, de luchtkwaliteit verslechterde. “De eerste klachten zijn toen begonnen,” herinnert Hoesenie. “Oververmoeidheid en andere symptomen die lijken op een burn-out. Die zijn sindsdien alleen maar erger geworden.” Luchtvervuiling veroorzaakt zo’n 3,5 procent van de ziektelast in Nederland, meer dan elke andere milieufactor. In Den Haag is de gezondheidsschade door luchtvervuiling zelfs groter dan het landelijk gemiddelde, concludeerde de GGD Haaglanden in het najaar van 2023. Grootste boosdoener is het wegverkeer, dat verantwoordelijk is voor bijna de helft van de uitstoot van stikstofdioxide (NO2). Astma bij kinderen, hartinfarcten, beroertes, longkanker en een te laag geboortegewicht bij baby’s kunnen in de hofstad relatief vaker gelinkt worden aan een slechte luchtkwaliteit. In wijken rondom het centrum, waaronder de Schilderswijk, is de blootstelling aan fijnstof en NO2 gemiddeld het hoogst en lopen bewoners de grootste gezondheidsrisico’s. ‘De schade van luchtvervuiling is vergelijkbaar met de schade door het meeroken van vijf sigaretten per dag,’ zo staat in het rapport. Sinds hij in de Schilderswijk woont, zijn het geheugen, de motorische functies en de woordenschat van Hoesenie langzaam achteruitgegaan. Hij kreeg de diagnose slaapapneu, een aandoening waarbij zijn ademhaling tijdens het slapen enkele minuten stokt. De eens zo topfitte ambtenaar raakte zijn baan bij het Rotterdamse openbaarvervoerbedrijf RET kwijt. De coronapandemie die daarop volgde, maakte de klachten nog erger. “Ik ben al in verschillende ziekenhuizen behandeld, maar nergens weten ze wat ze met me aan moeten. Maar als ik met medisch specialisten praat, zeggen ze allemaal hetzelfde: naast de centrumring wonen, is niet gezond voor je.”….” (Bron: https://www.denhaagcentraal.net/nieuws/beroerde-luchtkwaliteit-ontneemt-hagenaars-de-adem/)

De energiecoach vertelt: ventileren blijft noodzakelijk

“….Henny van Rij zet zich in als energiecoach voor Stichting Duurzaam Steenwijkerland. Hij helpt inwoners met praktische tips en adviezen om energie te besparen en duurzaam te wonen. Duurzaam wonen is ook wonen in een gezond klimaat. Daarvoor is de CO2 meter hét hulpmiddel wat veel inzicht geeft. Henny deelt een verhaal uit de praktijk. Henny: ‘Een prachtige twee-onder-een-kapwoning met een goed verzorgde voortuin blijkt mijn volgende bezoekadres voor een energiecoachgesprek. Na het doornemen van de mogelijke verbeteringen komt het onderwerp ventileren aan de orde. Om vast te stellen hoe het gesteld is met het binnenmilieu heb ik een CO2 meter bij me. Handig is dat ook de temperatuur en luchtvochtigheid worden gemeten. Na een paar minuten meet ik meer dan 1500 ppm CO2 . Wat veel te hoog is en dus echt beter moet. De vraag is natuurlijk hoe?’ ‘De woning is gebouwd rond 1995. Na-isolatie van muren en vloer is uitgevoerd. HR++ glas met ventilatieroosters en mechanische ventilatie is aanwezig. Boven het fornuis hangt een afzuigkap. Al met al dus prima in orde. Maar waarom meet ik dan zo’n hoog CO2 gehalte? Dat wordt doorvragen!’ ‘Wat blijkt: de bewoners houden vrijwel alle ventilatieroosters in de ramen dicht vanwege de koude lucht die binnenkomt. De mechanische afzuigunit maakt nogal veel lawaai en wordt daarom af en toe aangezet. Bij het koken op gas wordt de afzuigkap op de laagste stand ingeschakeld en direct uitgezet na het koken. Bij elkaar levert dit een binnenmilieu op dat zeker verbeterd moet worden. Ik bespreek de opties met de bewoners.’ ‘Via de ventilatieroosters komt frisse lucht de woning in. En ja, in de winter is dat koude lucht. ’s Winters kun je de roosters wat dichtzetten, zeker als er wind op staat. Maar ze mogen nooit volledig gesloten worden.’ ‘Deze unit zorgt 24 uur per dag voor afvoer van lucht vanuit de woning. Deze unit mag nooit helemaal uitgezet worden. Meestal zijn in het toilet en de badkamer en soms in de keuken afzuigroosters in het plafond aanwezig. Door deze afzuiging stroomt er vanzelf frisse lucht via de ventilatieroosters in de ramen de woning in. Door de uitschakeling van de afzuigunit werkt dat niet meer en hopen afvalgassen zoals CO2 zich op. Als de unit te luidruchtig is, vervang deze dan door een modernere. Kies je voor een variant met warmteterugwinning? Dan kun je zo 15% op je gasrekening besparen.’ ‘Er is duidelijk verschil in het gebruik van de afzuigkap bij koken op gas of elektrisch koken. Bij het verbranden van gas komen waterdamp en CO2 vrij, maar ook fijnstof en roet. De afzuigkap heeft dus niet alleen de taak om kookluchtjes af te voeren, maar ook alle verbrandingsgassen. Daarnaast voert de afzuigkap alles direct naar buiten af. Verder is het noodzakelijk dat de afzuigkap na het koken minimaal 15 minuten blijft draaien om alles af te zuigen. Bij elektrisch koken is de afzuigkap alleen maar nodig om kookluchtjes weg te nemen. Een recirculatiekap kan nu prima worden toegepast. Dit spaart ook energie, want we voeren de afgezogen warme lucht weer terug in de ruimte. Af en toe de filters reinigen en klaar is Kees!’…” (Bron: https://steenwijkerland.nieuws.nl/nieuws/35182/de-energiecoach-vertelt-ventileren-blijft-noodzakelijk/)

Vergeet dit zeker niet als je een airco hebt: risico op slechte luchtkwaliteit

“….Steeds meer mensen hebben een airco in huis om te koelen, maar ook om te verwarmen. Een goed onderhouden airconditioner is effectiever en daarbij is het belangrijk aandacht te besteden aan de filters. Een goed onderhouden airco zal effectiever zijn en langer meegaan. Daarom is het belangrijk om te weten hoe en hoe vaak je de filters moet reinigen. Het reinigen van de filters van je airconditioner is een van de belangrijkste onderhoudstaken. Vervuilde filters verlagen de efficiëntie van je airconditioner en kunnen resulteren in lagere luchtkwaliteit in je huis…..” (Bron: https://www.redactie24.be/technologie/vergeet-dit-zeker-niet-als-je-een-airco-hebt-risico-op-slechte-luchtkwaliteit-167288)

TNO maakt luchtkwaliteit rondom vliegvelden inzichtelijk

“…..Slechte luchtkwaliteit vormt een risico voor de gezondheid. De luchtkwaliteit rondom vliegvelden blijft dan ook een punt van zorg. Daarom zet TNO meetcampagnes op, voert blootstellingsonderzoek uit en zoekt naar oplossingen om de gezondheidseffecten te verminderen. TNO heeft in opdracht van de Werkgroep Luchtkwaliteit COVM van de vliegbasis een onderzoek uitgevoerd naar de luchtkwaliteit rondom Vliegbasis Leeuwarden. Het onderzoek omvatte metingen van fijnstof, ultrafijnstof en andere stoffen die van invloed zijn op de gezondheid. De gemeten concentraties van fijnstof en NOx waren binnen de normen, maar vliegtuigen veroorzaken piekmomenten van ultrafijnstof…..” (Bron: https://www.binnenlandsbestuur.nl/ruimte-en-milieu/tno/luchtkwaliteitsonderzoek-vliegvelden)

Proef om ultrafijnstof op het platform van Schiphol te verminderen

“….Schiphol is gestart met een proef om ultrafijnstof op het platform van de luchthaven te verminderen. Tijdens de proef wordt de lucht gezuiverd door een innovatieve installatie die naast de D-pier is geplaatst. Het testen van de speciale luchtzuiveringsinstallatie is onderdeel van Schiphols acties om de arbeidsomstandigheden op de luchthaven te verbeteren. De installatie van Van Wees Innovations laat lucht bewegen zodat ultrafijnstof samenklontert tot grotere deeltjes en gefilterd kan worden. Tijdens deze nieuwe proef op het platform wordt gemeten of de installatie ook in de buitenlucht werkt. Met de VWI Cirqulair, en de VWI Cirqulair Silent versie schoon omgevingslucht is voor iedereen beschikbaar. De technologie achter de Cirqulair bestaat al meer dan 25 jaar van onderzoek en studie. In die jaren van onderzoek hebben we de gedrag en eigenschappen van fijnstof en ultrafijnstof. Dit leidde tot de ontwikkeling van de luchtreinigingsunit voor binnensituaties genaamd de Cirqulair. Succesvolle test brandweerkazerne. Schiphol testte hetzelfde apparaat vorig jaar succesvol in een brandweerkazerne, grenzend aan het start- en landingsterrein. Het apparaat maakte de lucht nagenoeg volledig schoon, maar omdat er 24 uur per dag in het gebouw wordt geleefd en er bijvoorbeeld ramen en deuren opengaan, kwam de reductie tijdens deze proef uit op gemiddeld 75%. Patricia Vitalis, Executive Director Schiphol Operations: ‘Iedereen heeft recht op een gezonde werkplek. Daarom blijven we ontwikkelen en onderzoeken om de luchtkwaliteit op het platform te verbeteren. Deze toepassing is nieuw voor de luchtvaart. We zoeken buiten de gebaande paden, doen experimenteel onderzoek en willen leren van oplossingen in andere sectoren die potentie hebben voor ons…….” (Bron: https://www.amstelveenweb.com/nieuws-Proef-om-ultrafijnstof-op-het-platform-van-Schip&newsid=428993526)

SCHIPHOL WERKT TOE NAAR ‘GROENE ZONE’ OP HET PLATFORM MET MINDER FIJNSTOF

“….Schiphol is begonnen met een proef om de arbeidsomstandigheden op het platform te verbeteren, met minder ultrafijnstof. De lucht wordt gezuiverd door een “innovatieve installatie” naast de D-pier, zegt de luchthaven donderdag in een persbericht. Schiphol testte hetzelfde apparaat vorig jaar succesvol in een brandweerkazerne. In 2027 moet er sprake zijn van een ‘groene zone’ op het platform. Van Wees Innovations is de bouwer van de installatie die, zo zegt Schiphol, “lucht laat bewegen zodat ultrafijnstof samenklontert tot grotere deeltjes en gefilterd kan worden.” Tijdens deze proef op het platform wordt gemeten of de installatie ook in de buitenlucht werkt. De luchthaven testte hetzelfde apparaat vorig jaar “met succes” in een brandweerkazerne, grenzend aan het start- en landingsterrein. “De installatie maakte de lucht nagenoeg volledig schoon, maar omdat er 24 uur per dag in het gebouw wordt geleefd en er bijvoorbeeld ramen en deuren opengaan, kwam de reductie tijdens deze proef uit op gemiddeld 75 procent,” aldus Schiphol. Patricia Vitalis, directeur operaties van Schiphol, zegt in een verklaring: “Iedereen heeft recht op een gezonde werkplek. Daarom blijven we verder ontwikkelen en onderzoek doen om de luchtkwaliteit op het platform te verbeteren.” Ze vervolgt: “Deze toepassing is nieuw voor de luchtvaart. We zoeken buiten de gebaande paden, doen experimenteel onderzoek en willen leren van oplossingen in andere sectoren die potentie hebben voor ons…..” (Bron: https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-werkt-toe-naar-groene-zone-op-het-platform-met-minder-fijnstof)

Nog nooit kwam er zoveel nieuw bos bij

“…..Het voorbije plantseizoen kwam er in Vlaanderen maar liefst 757 hectare bos bij, een record. Met 161,5 hectare nam Natuurpunt een grote hap voor haar rekening. De vrijwilligers organiseerden zo’n 125 plantacties, met de steun van tientallen bedrijven en duizenden buurtbewoners. Ondanks de kletsnatte herfst- en wintermaanden gingen er zo’n 180.000 bomen de grond in. De afgelopen vijf jaar kwam de Natuurpunt-campagne Bos voor Iedereen, die al 12 jaar loopt, op kruissnelheid. Met dank aan het project ‘Meer Bos voor Vlaanderen’ dat de Vlaamse regering in 2019 opstartte. Minister van Omgeving Zuhal Demir maakte geld vrij om te investeren en voorzag een subsidieregeling voor de aankoop van gronden voor bosuitbreiding. Doel: 4.000 extra bos in Vlaanderen tegen 2024. De minister bracht overheden en middenveldorganisaties samen in de Bosalliantie, om gezamenlijk de bosdoelen te realiseren. Met resultaat: voor het eerst in decennia kwam er de voorbije legislatuur een heel pak bos bij. De 4.000 hectare werd nog niet gehaald, maar de teller staat wel al op 1.899 hectare nieuw bos en er ligt nog eens 925 hectare klaar om te bebossen. Dat is een nettoresultaat: nieuw bos om gekapt bos te compenseren werd niet meegeteld. Op de website staan alle bosuitbreidingsprojecten opgelijst. De motor kwam traag op gang – begrijpelijk, aangezien je eerst gronden moet vinden om te bebossen – maar is nu helemaal op kruissnelheid. Als er op deze manier verder gewerkt wordt, dan is de ambitie van de Vlaamse overheid om 10.000 hectare extra bos te realiseren tegen 2030 haalbaar. Natuurpunt rekent erop dat de volgende Vlaamse regering deze ambitie verankert in het regeerakkoord……” (Bron: https://www.natuurpunt.be/nieuws/nog-nooit-kwam-er-zoveel-nieuw-bos-bij)

In IJsland draait de grootste machine ter wereld om CO2 uit de lucht te plukken, hoe werkt het en hoeveel kost het?

“…….’Mammoth’ is woensdag in werking gesteld. De fabriek omvat 72 containers met ventilatoren die lucht naar binnen trekken. Het is een project van de Zwitserse start-up Climeworks, een van de pioniers van de technologie. Terwijl een installatie van Climeworks uit 2021 (‘Orca’) nog maar 4.000 ton CO₂ kon afvangen per jaar, is dat nu 9 keer zoveel, eens de installatie op volle toeren zal draaien. Een kwestie van seconden. 36.000 ton is veel en niet veel: het is het equivalent van de jaarlijkse uitstoot van 8.600 auto’s op fossiele brandstoffen. Dat is een begin, maar het is slechts een fractie van de jaarlijkse wereldwijde uitstoot aan broeikasgassen die de klimaatopwarming en -verstoring veroorzaken. Het gaat om minder dan een miljoenste deel, niet eens 0,0001 procent dus. Nog anders gezegd: wat de installatie in IJsland jaarlijks “opeet” aan CO₂, is goed voor enkele seconden van onze uitstoot op een heel jaar. Maar de techniek is in opmars, en dat aandeel zal wellicht snel toenemen……” (Bron: https://www.msn.com/nl-be/nieuws/other/in-ijsland-draait-de-grootste-machine-ter-wereld-om-co2-uit-de-lucht-te-plukken-hoe-werkt-het-en-hoeveel-kost-het/)

Duurzame keuze: tweedehands kopen draagt bij aan beter milieu

“…..In een tijdperk van toenemende bewustwording over klimaatverandering en milieuduurzaamheid wordt de keuze voor tweedehands producten steeds populairder. Dit gaat verder dan alleen maar een trend; het is een bewuste stap naar een meer duurzame levensstijl. Het kopen van tweedehands spullen heeft niet alleen voordelen voor je portemonnee, maar draagt ook aanzienlijk bij aan het verminderen van afval, het verminderen van CO2-uitstoot en het behoud van natuurlijke hulpbronnen. In dit artikel zullen we dieper ingaan op waarom tweedehands kopen een krachtige stap is in de richting van een groener en gezonder milieu. Een van de meest directe voordelen van het kopen van tweedehands producten is het verminderen van afval. Door gebruikte items te kopen, geven we deze een tweede leven, waardoor de levensduur van het product wordt verlengd en het niet voortijdig op de vuilnisbelt belandt. Hierdoor wordt de hoeveelheid afval die wordt geproduceerd verminderd, wat op zijn beurt de druk op stortplaatsen vermindert en de behoefte aan nieuwe productie verkleint. De productie van nieuwe goederen vereist aanzienlijke hoeveelheden grondstoffen en energie, wat vaak leidt tot aanzienlijke CO2-uitstoot en milieuvervuiling. Door tweedehands te kopen vermijden we de noodzaak om nieuwe producten te produceren, wat op zijn beurt de ecologische voetafdruk verkleint. Het vermijden van de productie van nieuwe goederen draagt rechtstreeks bij aan het verminderen van de vraag naar natuurlijke hulpbronnen en het beperken van de negatieve impact op het milieu. Tweedehands kopen helpt bij het behoud van natuurlijke hulpbronnen, zoals water, energie en land. De productie van nieuwe goederen vereist het winnen en verwerken van grondstoffen, wat vaak leidt tot ontbossing, bodemdegradatie en waterverontreiniging. Door gebruikte items te kopen, verminderen we de druk op deze kostbare hulpbronnen en helpen we bij het behoud ervan voor toekomstige generaties. Het kopen van tweedehands producten speelt een belangrijke rol in het bevorderen van een circulaire economie. In plaats van het lineaire model van ‘produceren, consumeren en weggooien’, bevordert de circulaire economie het idee van het hergebruiken, repareren en recyclen van producten om waarde te behouden en afval te minimaliseren. Door tweedehands te kopen, dragen consumenten actief bij aan deze verschuiving naar een meer duurzaam economisch model. Naast de milieugerelateerde voordelen biedt het kopen van tweedehands producten ook de kans om unieke en interessante items te ontdekken die niet langer beschikbaar zijn in reguliere winkels. Tweedehands winkels, een kleine opslag huren of bijvoorbeeld opslag Aalsmeer en online marktplaatsen zijn vaak schatkamers van vintage kleding, meubels, boeken en andere items die een uniek karakter en verhaal hebben. Door tweedehands te kopen, kunnen consumenten hun persoonlijke stijl uitdrukken en tegelijkertijd bijdragen aan een duurzamere wereld. Het kopen van tweedehands producten is veel meer dan alleen maar een modegril; het is een krachtige stap naar een meer duurzame en milieuvriendelijke levensstijl. Door gebruikte items te kopen, verminderen we afval, verkleinen we onze ecologische voetafdruk, behouden we natuurlijke hulpbronnen en stimuleren we de overgang naar een circulaire economie. Bovendien biedt tweedehands winkelen de kans om unieke en interessante items te ontdekken die een verrijking kunnen zijn voor ons leven. Laten we samen streven naar een wereld waarin tweedehands kopen de norm is, en waar duurzaamheid en milieubewustzijn centraal staan in ons consumptiegedrag…..” (Bron: https://schiedam24.nl/artikel/de-duurzame-keuze-waarom-tweedehands-kopen-bijdraagt-aan-een-beter-milieu)

Ongewild 5 sigaretten per dag roken, Rijswijkse luchtkwaliteit maakt het mogelijk

“……Wereldwijd gaat de luchtkwaliteit achteruit. Nederland overschrijdt, net als bijna alle anderen landen, de grenswaarde van gezondheidsorganisatie WHO voor fijnstof. Zeker in en rondom de grote steden is dit problematisch. Rijswijk valt hier ook onder. In juli 2021 is het definitieve actieplan luchtkwaliteit gepubliceerd door de gemeente Rijswijk. Deze geldt voor 2020-2024. Wat de gevolgen zijn van slechte luchtkwaliteit, hoe dit probleem aangepakt wordt en of er naar het plan is toegeleefd de afgelopen jaren legt wethouder Mark Wit uit. “In de hele regio is de luchtkwaliteit eigenlijk matig tot slecht. We weten al jaren dat de luchtkwaliteit in Rijswijk niet fantastisch is. Daar zijn door de jaren heen al allerlei acties op ondernomen, maar in 2020 is het actieplan luchtkwaliteit vastgesteld om gestructureerd ermee bezig te zijn en er ook echt beleid op te kunnen voeren.” zegt Mark Wit over de stand van zaken voordat het actieplan is ingevoerd. De reden dat de fijnstof en stikstof in de lucht een aandachtspunt is, is omdat het nare gevolgen met zich mee kan brengen. Het kan namelijk erg schadelijk zijn voor de gezondheid. Zo stelt Wethouder Wit dat de levensduur wordt verkort. “Maar naast dat het voor ouderen gevaarlijk kan zijn, moeten we eigenlijk ook juist letten op jongeren. Kinderlongen die in ontwikkeling zijn, daar zit een veel groter gevaar dan bij ouderen. Zij kunnen namelijk snel last krijgen van astma. Astma bij jongeren komt steeds vaker voor in Rijswijk.” aldus Wit. Terwijl de wethouder voorbeelden noemt van de gevolgen voor de gezondheid, verwijst hij naar de resultaten van het onderzoek naar luchtkwaliteit van de GGD Haaglanden. In dit rapport staat dat uit de bevindingen blijkt dat de gezondheidsschade door luchtvervuiling in deze regio hoger is dan het landelijk gemiddelde. Inwoners roken gemiddeld 5 sigaretten per dag mee door het inademen van luchtvervuiling. Dit is problematisch vindt Mark Wit. Echter is niet iedereen het eens met het feit dat er veel gedaan moet worden aan de luchtvervuiling. De Rijswijkse Thijs Moerman zegt hoe hij erover denkt: “Wij als klein kikkerlandje zouden geen impact maken op de rest van de wereld. Dus waarom zouden we zoveel belasting betalen aan iets waar we uiteindelijk niks van zullen merken?” Naast het betalen van belasting vindt Harrie Bakker, geboren en getogen in Rijswijk, dat er niet eerlijk wordt gekeken naar oplossingen. “Ik vind het belachelijk dat de Rijswijkse inwoners gepakt worden met het hout stoken en met auto’s. Ik zou zeggen, kijk eerst naar de grote jongens. Al die lucht komt deze kant op waaien…….” (Bron: https://rijswijk.tv/ongewild-5-sigaretten-per-dag-roken-rijswijkse-luchtkwaliteit-maakt-het-mogelijk/)

Luchtvervuiling op verkiezingsdag? Dan wordt er vaker op oppositiepartijen gestemd

“…….Als er veel luchtvervuiling is op verkiezingsdag, stemmen burgers vaker op de oppositie. Want door fijnstof zouden mensen zich onbewust bozer voelen. Die conclusie uit nieuw onderzoek, gepubliceerd in een prestigieus vakblad, krijgt zowel lof als kritiek…….” (Bron: https://www.trouw.nl/duurzaamheid-economie/luchtvervuiling-op-verkiezingsdag-dan-wordt-er-vaker-op-oppositiepartijen-gestemd~b58c306f/)

Studie berekent hoe veel CO2 we uit de lucht halen en concludeert: we gaan klimaatdoel zo nooit halen

“…..Klimaatwetenschappers waren jarenlang roependen in de woestijn: die maximaal 1,5 graad opwarming zouden we met ons huidige gedrag niet gaan halen. Nu is er weer een studie die bevestigt: het gaat niet lukken zo. En deze keer is het bericht nog somberder. Voor het eerst zijn namelijk de plannen van landen om CO2 uit de atmosfeer te verwijderen correct meegerekend. Sinds 2010 meet het VN-milieuprogramma het zogenoemde emissiegat: het verschil tussen de beloftes van een land om de CO2 terug te dringen en wat nodig is om de opwarming onder de 1,5 graad, of tenminste onder de 2 graden te houden. Elk jaar zijn de resultaten van hun rapport duidelijk: er is meer ambitie nodig…..” (Bron: https://scientias.nl/studie-berekent-hoe-veel-co2-we-uit-de-lucht-halen-en-concludeert-we-gaan-klimaatdoel-zo-nooit-halen/)

Nanofotonische glasvezelsensor-oplossing om het ultrakleine te detecteren

“….Met behulp van een ultragevoelig fotonisch kristal konden TU/e-onderzoekers afzonderlijke deeltjes detecteren met een diameter van slechts 50 nanometer. Het nieuwe onderzoek is zojuist gepubliceerd in het tijdschrift Optica. Wat hebben vulkanische lava, brandrook, uitlaatgassen van auto’s en printerinkt met elkaar gemeen? Ze zijn allemaal bronnen van ultrafijnstof – deeltjes met een diameter onder de 100 nanometer, die ernstige gezondheidsrisico’s kunnen veroorzaken bij inademing. Vanwege hun kleine omvang zijn ultrafijne nanodeeltjes moeilijk te detecteren en te meten zonder dure en soms omvangrijke apparatuur. Om deze uitdagingen aan te gaan, hebben onze onderzoekers een nieuwe ultragevoelige glasvezelsensor ontwikkeld die afzonderlijke deeltjes met een diameter tot 50 nanometer kan detecteren. In de toekomst zal deze nieuwe sensor worden ingezet bij onderzoeken naar het controleren en evalueren van de luchtkwaliteit in scholen. Nanodeeltjes maken deel uit van de dagelijkse wereld waarin we leven. Bij medische tests zijn er bijvoorbeeld apparaten beschikbaar om te controleren op nanodeeltjes zoals ziekteverwekkers en biomarkers voor ziekten zoals kanker. En bij de ontwikkeling van medicijnen wordt een scala aan nanodeeltjes gebruikt om de medicijnafgiftesystemen van de toekomst te creëren. Een klasse van nanodeeltjes die steeds meer aandacht krijgt vanwege hun verband met de lucht die we inademen, is ultrafijnstof (ultrafine particle, UFP), een deeltje met een diameter onder de 100 nanometer (nm). Blootstelling aan UFP’s – die gevonden kunnen worden in rook, uitlaatgassen en zelfs printertoners – kan ernstige gezondheidsrisico’s met zich meebrengen, vooral als deze deeltjes direct ingeademd worden. “Als UFP’s in de longen terechtkomen, kan dat een ernstig gezondheidsrisico vormen, omdat ze, eenmaal in de longen, giftige stoffen kunnen opnemen die we inademen uit de lucht om ons heen. Als gevolg daarvan blijven die giftige stoffen in het lichaam achter,” zegt Arthur Hendriks, promovendus aan de faculteit: Applied Physics and Science Education. “Om dit te helpen voorkomen, zijn er nauwkeurige manieren nodig om UFP’s te detecteren en zo de luchtkwaliteit te monitoren.” Onderzoek naar de binnenluchtkwaliteit staat bijvoorbeeld centraal in het Horizon Europe-project LEARN, dat de kwaliteit van de lucht in scholen wil controleren en evalueren, en de impact van de luchtkwaliteit op de gezondheid van kinderen wil beoordelen. Een onderdeel hiervan is het nauwkeurig detecteren van UFP’s. Maar het detecteren van UFP’s is gemakkelijker gezegd dan gedaan en ironisch genoeg is de detectie van zulke kleine deeltjes afhankelijk van het gebruik van grote en dure apparatuur. “Groot en duur is niet het antwoord. We hebben kleine, compacte, nauwkeurige en goedkope apparaten nodig om het gemakkelijker te maken om UFP’s te detecteren in fabrieken, ziekenhuizen, kantoren en scholen,” merkt Hendriks op. Wat is nu de nieuwste stand van zaken? “Er zijn sensoren op basis van glasvezeltechnologieën die vloeistoffen en gassen met een goede nauwkeurigheid kunnen meten. Maar deze sensoren zijn niet geschikt voor het meten van kleine deeltjes zoals UFP’s en dus is hun toepassing in die zin beperkt,” zegt Hendriks. ‘Lab-on-fiber’ technologieën zijn gebruikt om biologische cellen op micrometerschaal (1000 keer groter dan de nanometerschaal) te detecteren. “Maar deze technologie kan geen afzonderlijke nanodeeltjes detecteren die even groot zijn als………” (Bron: https://www.tue.nl/nieuws-en-evenementen/nieuwsoverzicht/22-04-2024-nanofotonische-glasvezelsensor-oplossing-om-het-ultrakleine-te-detecteren)

Sector test zes systemen voor afvang CO2 uit buitenlucht

“…Demissionair minister Piet Adema van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft maandag 22 april bij de glastuinbouwunit van Wageningen University & Research (WUR) in Bleiswijk het Innovatie en Demonstratie Centrum (IDC) voor CO2 uit buitenlucht geopend. In dit centrum worden de komende drie jaar zes systemen voor de afvang van CO2 uit de buitenlucht op praktijkschaal getest. Het IDC-CO2 uit Buitenlucht is een project dat valt onder het programma Kas als Energiebron en wordt gefinancierd door het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Adema noemt de manier waarop de glastuinbouw het initiatief neemt voor het IDC een goed voorbeeld van hoe vooruitstrevend de sector is. ‘De ambities zijn hoog om in 2040 klimaatneutraal te zijn en daar ben ik trots op. De sector heeft al veel stappen gezet in energiebesparing en verduurzaming, met een nieuwe techniek om CO2 af te vangen worden de gestelde klimaatdoelen alleen maar eerder bereikt. Het IDC-CO2 bestaat uit twee kascompartimenten van elk 144 vierkante meter. In drie jaar tijd worden daarin achter elkaar steeds voor een periode van een half jaar in komkommers zes systemen voor de afvang van CO2 uit buitenlucht, ofwel Direct Air Capture (DAC)-technieken, vergeleken met het standaard doseren van CO2 via Ocap. Dennis Medema is themaspecialist Energie bij Glastuinbouw Nederland en een van de aanjagers van het CO2-centrum. Hij legt uit dat CO2 uit buitenlucht een mooie bron kan zijn, zeker als glastuinders geleidelijk afscheid nemen van de warmtekrachtkoppeling (wkk) als warmtebron om meer fossielvrij te telen. ‘Een optimale CO2-dosering zorgt in een gewas als komkommer voor 20 tot 30 procent meeropbrengst en is daarmee een belangrijke productiemiddel. Op basis van een deskstudie zijn volgens Medema een aantal bedrijven benaderd voor het testen van hun DAC-systemen. ‘We weten inmiddels dat het technisch wel mogelijk is om CO2 uit de lucht te halen. Binnen dit project kijken we vooral naar de economische haalbaarheid voor de glastuinbouwbedrijven. Projectleider Alexander Boedijn van WUR Glastuinbouw voegt eraan toe dat van elk systeem relevante kengetallen verzameld worden om uiteindelijk een goede vergelijking te kunnen maken. ‘De eerste onderzoeksvraag is in hoeverre we kwalitatief goede CO2 kunnen afvangen die zonder risico voor het gewas gedoseerd kan worden. Daarna bekijken we de betaalbaarheid van de technieken en hoe we de systemen eventueel rendabel kunnen maken’, zegt Boedijn. Medema legt uit dat gekozen is voor vergelijkingsonderzoek met komkommer omdat dit proefgewas gevoelig is voor fytotox en snel de gevolgen van onzuivere CO2 laat zien. Verder groeit komkommer relatief snel en heeft het een teeltcyclus dat goed past bij de vergelijking van de DAC-systemen in een relatief korte tijd. Overigens is het volgens Medema niet ondenkbaar dat methoden om CO2 uit de lucht af te vangen al voor het einde van de projectduur in de praktijk toegepast gaan worden. Tot slot noemt Adema het afvangen van CO2 uit de lucht een mooie vorm van circulaire landbouw. ‘Hergebruik is altijd een veel beter alternatief dan CO2-opslag. Dat zie ik toch meer als een soort laatste oplossing. De opslag van CO2 mag wat mij betreft ook nooit ten koste gaan van de beschikbaarheid van kwalitatief goed CO2 voor de glastuinbouw…..” (Bron: https://www.nieuweoogst.nl/nieuws/2024/04/22/sector-test-zes-systemen-voor-afvang-co2-uit-buitenlucht)

Duurzaam ondernemen: zo doe je dat

“…..Tegenwoordig is duurzaamheid een onderwerp waar veel mensen zich mee bezighouden en ook iets waar bedrijven graag meer mee willen doen. Duurzaamheid wordt steeds belangrijker en door duurzame bedrijfspraktijken te implementeren, draag je je steentje bij aan het milieu, maar versterk je ook de reputatie van je merk en creëer je nieuwe marktkansen. In deze blog zullen we dieper ingaan op het belang van duurzaam ondernemen en hoe je je huidige werkwijze makkelijk kunt omzetten in duurzame praktijken. Wanneer je milieuvriendelijk wilt ondernemen, is het belangrijk om eerst de bewustwording binnen je organisatie te vergroten. Zo kun je uitleggen wat de milieueffecten van huidige bedrijfspraktijken zijn en op welke manier je dit duurzamer wilt maken. Bied bijvoorbeeld trainingen aan over het belang van recycling of andere zaken gerelateerd aan je bedrijf. Het creëren van een cultuur van duurzaamheid begint bij het uitleggen over wat de impact is op het milieu en de maatschappij van bepaalde acties. Dit kun je ook doen door bewustwordingscampagnes te organiseren, bijvoorbeeld workshops en seminars. Of laat polsbandjes bedrukken met je logo om samen mee te doen aan een hardloopwedstrijd om aandacht mee te geven aan het milieu. Hiermee vergroot je de kennis en interesse van je werknemers en inspireer je ze om positieve veranderingen door te zetten. Het is ook belangrijk om regelmatig updates te geven over de voortgang van jullie duurzaamheidsinitiatieven en successen te vieren om de motivatie hoog te houden. Zo creëer je een gevoel van trots en betrokkenheid wat erg belangrijk is om iets te kunnen veranderen. Een belangrijk aspect bij duurzaam ondernemen is het minimaliseren van afval. Zorg ervoor dat er gerecycled kan worden en moedig werknemers aan om herbruikbare artikelen mee te nemen. Ook kun je hier zelf een rol in spelen, zo kun je bijvoorbeeld koffiebekers bedrukken en geven aan iedere werknemer, om verspilling te voorkomen. Zo heeft iedereen een eigen herbruikbare koffiebeker die ze opnieuw kunnen gebruiken. Op deze manier kun je je merk promoten en bijdragen aan het verminderen van afval. Daarnaast kan het implementeren van energie-efficiënte praktijken ook een grote rol spelen in duurzaam ondernemen. Zo kun je LED-verlichting installeren en investeren in apparaten die energiezuinig zijn. Denk hierbij aan waterkokers of vaatwassers die zo duurzaam mogelijk zijn. Om echt impact te kunnen maken, is het belangrijk om samen te werken met leveranciers en partners om duurzame oplossingen te ontwikkelen en te implementeren. Streef dan ook naar samenwerkingen met leveranciers die zich inzetten voor milieuvriendelijke productieprocessen en gebruik duurzame materialen en verpakkingen in je eigen productaanbod. Daarnaast wil je natuurlijk ook de reputatie van je bedrijf en je merk versterken. Zo kun je maxilia relatiegeschenken bedrukken die duurzaam zijn en de boodschap en kernwaarden van je merk uitdragen. Denk hierbij aan herbruikbare waterflessen of notitieboekjes van gerecycled papier. Deze kun je bedrukken met je bedrijfslogo en eventueel een gepersonaliseerde boodschap als je deze cadeau geeft aan een zakenpartner of aan een klant. Door relatiegeschenken op deze manier in te zetten, kun je niet alleen je waardering tonen aan klanten en partners, maar ook je inzet voor duurzaamheid benadrukken en een positieve impact hebben op het milieu…..” (Bron: https://www.duurzaamnieuws.nl/duurzaam-ondernemen-zo-doe-je-dat/)

Maak je een duurzamere keuze als de CO2-uitstoot wordt vermeld op producten?

“….Albert Heijn vermeldt sinds 16 april 2024 de CO2e-uitstoot op huismerkproducten. Hierdoor zou je volgens de supermarktketen meer inzicht hebben in het effect van verschillende producten op het klimaat. Is dat echt zo? En maak je er ook bewustere keuzes door? Doe je boodschappen bij de Albert Heijn? Dan kun je sinds 16 april 2024 de CO2e-uitstoot op kip, varken, eieren, zalm en vega-producten van het Albert Heijn huismerk zien staan. Op de verpakkingen van deze producten staat een wolkje met daarin de CO2e-uitstoot per kilogram product. Albert Heijn maakt het hiermee, naar eigen zeggen, makkelijker om te begrijpen wat het effect is van verschillende soorten eten en drinken op het klimaat. Maar of dat ook echt zo is, is volgens consumentenpsycholoog Patrick Wessels nog maar de vraag. “Zo’n getal zegt heel veel mensen niet echt iets”, legt hij uit. “Is 2,7 kilogram CO2e-uitstoot net zo veel als je ritje met de auto naar de supermarkt? Is het veel meer? Veel minder? Je weet het eigenlijk niet.” Daarom is het volgens Wessels niet zo dat de gemiddelde consument nu ineens veel duurzamere keuzes gaat maken. Als jij zin hebt in biefstuk koop je waarschijnlijk gewoon een biefstuk, ongeacht het getal in het CO2e-wolkje…..” (Bron: https://radar.avrotros.nl/artikel/maak-je-een-duurzamere-keuze-als-de-co-2-uitstoot-wordt-vermeld-op-producten-60461)

CO2-uitstoot flink gedaald door hogere energieprijzen, lagere productie en schonere stroom

“…In 2023 was de uitstoot van de Nederlandse bedrijven binnen het Europese Emissiehandelssysteem (EU ETS) 13,2% lager dan in 2022. Dit is de grootste procentuele daling ooit in het handelssysteem. Goed nieuws, maar er is een caveat, de daling komt voor een belangrijk deel door de hoge energieprijzen en doordat van Nederlands grootste uitstoter een hoogoven stillag voor onderhoud. Afgezien daarvan was ook in 2020 en in 2022 de uitstoot van de EU ETS bedrijven al flink verminderd, terwijl de trend in 2021 vlak was door het economisch herstel na de coronapandemie. De Nederlandse uitstootdaling is daarmee in lijn met het voorlopige beeld van de rest van Europa….” (Bron: https://www.vandaagenmorgen.nl/nieuws/10715/co2-uitstoot-flink-gedaald-door-hogere-energieprijzen-lagere-productie-en-schonere-stroom)

Meer dan honderd demonstranten lopen ‘voor schone lucht’ bij Tata Steel

“…Ongeveer 150 demonstranten liepen vandaag mee met de wandeling ‘Samen voor schone lucht‘ in IJmuiden. De deelnemers vertrokken rond 13.30 uur richting het hoofdkantoor van Tata Steel Nederland. De actie werd georganiseerd door omwonendenorganisaties en Greenpeace, schrijft regionale omroep NH. De deelnemers droegen een slinger van groene en gele linten met zich mee, met daarop meer dan duizend boodschappen van bezorgde omwonenden van de staalfabriek. “Ik ga mijn toekomstige kinderen niet in IJmuiden opvoeden, omdat ik bang ben voor hun gezondheid”, luidde een van die boodschappen. Na ongeveer twee uur kwam de stoet aan bij het hoofdkantoor van Tata Steel Nederland in IJmuiden. Daar luisterden de demonstranten naar verschillende toespraken van onder anderen de directeur van het Longfonds Károly Illy en milieuonderzoeker Thomas Goorden. Het lint met de boodschappen van omwonenden werd aangenomen door Sanne Walvisch, van de lokale organisatie FrisseWind.nu. Zij zal de berichten binnenkort aan demissionair minister van Economische Zaken en Klimaat Micky Adriaansens overhandigen. Adriaansens onderhandelt namens de regering met Tata Steel over de vergroening van de fabriek….” (https://nos.nl/artikel/2517645-meer-dan-honderd-demonstranten-lopen-voor-schone-lucht-bij-tata-steel)

Tweede Kamer dreigt Rob Jettens torenhoge CO2-taks in prullenbak te werpen

“….De torenhoge CO2-taks die door demissionair D66-minister Rob Jetten (Klimaat) is aangekondigd voor grote bedrijven, dreigt te sneuvelen in de Tweede Kamer. Enkele dagen na de presentatie van het plan om grote uitstoters een fors hogere taks -die alleen in Nederland geldt- te laten betalen stuit het op verzet van de formerende vier én een deel van de huidige coalitie. Ook grote bedrijven en vergroeningsadviseur Carolien Gehrels spreken zich uit tegen de nationale taks, die volgens hen de industrie over de grens duwt. Vrijdag ging het demissionaire kabinet akkoord met het plan van Jetten om vanaf 2028 een verhoogde nationale CO2-taks te hanteren. Jetten wil de heffing fiks verhogen om bedrijven te dwingen tot een snellere vergroening. Hoewel het plan in het kabinet (met bewindslieden van VVD, D66, CDA en CU) per hamerslag is afgedaan, blijkt dat Kamerleden van diezelfde coalitie en de formerende vier het plan niet pruimen. VVD-Kamerlid Silvio Erkens zegt tegen De Telegraaf de nieuwe verhoging van de nationale CO2-heffing zeker niet te steunen. „Deze forse verhoging gaat echt averechts werken. Bedrijven zullen naar verwachting minder gaan produceren in plaats van verduurzamen. Bovendien heeft Nederland als enig Europees land al een nationale heffing, een forse verhoging hiervan is onnodig want we moeten juist zoveel mogelijk klimaatbeleid Europees uitvoeren. Verduurzaming van de industrie vraagt om stabiel overheidsbeleid en maatwerk…..” (Bron: https://www.telegraaf.nl/nieuws/1382833309/tweede-kamer-dreigt-rob-jettens-torenhoge-co2-taks-in-prullenbak-te-werpen)

CO2-uitstoot haven Rotterdam daalde 10% in 2023

“….De CO2-emissies in de Rotterdamse haven zijn in 2023 met 2,2 Mton (10%) gedaald ten opzichte van 2022. De emissies zijn één derde lager dan in 2016, het piekjaar van CO2-emissies in de haven. Het niveau van de CO2-emissies (20,3 Mton) dook in 2023 voor het eerst onder dat van referentiejaar 1990 (20,6 Mton). De daling werd vooral veroorzaakt door de twee kolencentrales op de Maasvlakte. De centrales stootten in 2023 in totaal ruim 2 Mton (38%) minder CO2 uit dan in 2022. De uitstoot van de drie gascentrales in de haven nam enigszins toe (0,1 Mt). Tezamen produceerden de vijf energiecentrales 20% minder elektriciteit uit fossiele bronnen. De productie bij de raffinaderijen bleef door de hoge vraag stabiel. De CO2-uitstoot nam licht toe, met 0,1 Mton (1%). De productie in de chemische industrie kende ondanks lagere gasprijzen in 2023 geen herstel. Daardoor nam de CO2-uitstoot met 0,2 Mton (5%) verder af. In heel Nederland werd in 2023 12% minder elektriciteit uit fossiele bronnen geproduceerd. Het aandeel elektriciteit uit hernieuwbare bronnen nam toe. Elektriciteit uit windenergie nam toe met 35% en elektriciteit uit zon met 24%. Om de CO2-uitstoot in de haven in 2030 conform de Europese en Nederlandse ambitie met 55% terug te brengen ten opzichte van 1990 moet in de haven een CO2-reductie plaatsvinden naar 9,3 Mton in 2030. Projecten waar de industrie, het Havenbedrijf en partners nu aan werken in het havengebied tellen op tot een uitstoot van 8,1 Mton in 2030. De grootste impact komt door het afvangen van CO₂ en het stoppen met het gebruik van kolen voor elektriciteitsproductie en door plannen van bedrijven in de haven die impact hebben op emissie-uitstoot binnen het complex. Productie van met name biobrandstoffen leidt daar bovenop tot een forse vermindering van de CO₂-uitstoot buiten de haven, maar binnen het complex leidt het tot meer CO₂-uitstoot. Afvang en opslag van CO₂ in het project Porthos en volgende CCS-projecten en initiatieven op het gebied van waterstof zijn samen met de sluiting van kolencentrales bepalend voor het halen van de doelstellingen in 2030….” (Bron: https://ridderkerksdagblad.nl/Rotterdam%20&%20Regio/co2-uitstoot-haven-rotterdam-daalde-10-in-2023)

Onderzoek bij vliegbasis Leeuwarden: fijnstof blijft onder de limiet bij grootste oefening

“…..De uitstoot van fijnstof bij de grootste luchtmachtoefening Frisian Flag van de vliegbasis Leeuwarden blijft onder de limiet. Maar van ultrafijnstof werden wel verhoogde concentraties gemeten bij vertrek en landing. Onderzoeksinstituut TNO heeft vorig jaar bij Frisian Flag op verschillende plekken de luchtkwaliteit in de gaten gehouden. Onder andere in Jelsum. Daar werden bij de oefening de hoogste concentraties ultrafijnstof gemeten. Dat had te maken met de windrichting. Die kwam voornamelijk uit het zuidwesten en stond dus in de richting van het dorp. De aanleiding van het onderzoek is de zorg die omwonenden hebben over de uitstoot van fijnstof en ultrafijnstof door de militaire vliegtuigen. Omwonenden klagen bijvoorbeeld over zwart stof op auto’s en kozijnen. Dat zou kunnen komen door de vliegbewegingen. Ultrafijnstof zijn deeltjes die kleiner zijn dan 100 nanometer. Een nanometer is één miljoenste van een millimeter. De stof komt vrij bij verbrandingsprocessen zoals autorijden, vliegen of het aansteken van een een barbecue. Het kan waarschijnlijk ook door de natuur worden gemaakt. Het komt dan vrij bij chemische reacties in de atmosfeer of bij de uitbarsting van een vulkaan….” (Bron: https://omroepzilt.nl/nieuws/algemeen/onderzoek-bij-vliegbasis-leeuwarden-fijnstof-blijft-onder-de-limiet-bij-grootste-oefening/)

Grote bedrijven die veel CO2 uitstoten gaan fors meer betalen

“…Het kabinet wil dat de meest vervuilende bedrijven een stuk meer gaan betalen voor hun CO2-uitstoot. Met het geld dat die hogere heffing oplevert, kunnen bedrijven met een lagere uitstoot juist worden ontzien. Dat bevestigen Haagse bronnen na een bericht van RTL Nieuws. Minister Jetten wil de heffing voor ondernemingen die meer dan 50 kiloton CO2 per jaar uitstoten verhogen van € 145 per kiloton naar € 185. De maatregel wordt vrijdag besproken in de ministerraad. De minister stelt verder voor het gebruik van waterstof te gaan stimuleren door deze relatief schone brandstof onder het lage tarief van de energiebelasting te laten vallen….” (Bron: https://www.taxence.nl/nieuws/grote-bedrijven-die-veel-co2-uitstoten-gaan-fors-meer-betalen/)

CO2 van industrie wordt afgevangen en opgeslagen onder Noordzee

“….Na jarenlange discussie wordt er voor het eerst gewerkt aan de afvang en opslag van CO2, afkomstig van de industrie. Over twee jaar moet een flink deel van de uitstoot van Shell, Exxon, Air Products en Air Liquide opgeslagen worden in een leeg gasveld onder de Noordzee. Het is het begin van een veel groter project waarin via de Rotterdamse haven CO2 van bedrijven in heel Nederland en daarbuiten uit de lucht wordt gehouden. Met deze techniek, ook wel bekend als CCS (Carbon Capture and Storage), moeten ongeveer de helft van de klimaatdoelen van de industrie in 2030 gehaald worden. Een lange rij buizen ligt al te wachten op het einde van de Tweede Maasvlakte en eindigt bij de bouwplaats aan de zeedijk. Daar wordt vanaf vandaag met een boorinstallatie de CO2-leiding door de zeewering geleid. Even leek het project te stranden op de stikstofdiscussie, toen de Raad van State de bouwvergunning weigerde. Maar met wat aanpassingen in de vergunningsaanvraag en een elektrische boorinstallatie kan de aanleg nu toch van start gegaan. Daarmee begint Nederland aan een effectieve, maar ook omstreden methode om de uitstoot van CO2 fors terug te brengen. Hoe werkt CO2-opslag onder de Noordzee? NOS-economieverslaggever Rob Koster legt het uit: 1:57Zo wordt CO2 opgevangen en opgeslagen onder de Noordzee. Voor Greenpeace was het de belangrijkste reden om in 2019 uit de onderhandelingen voor het Klimaatakkoord te stappen: het grote aandeel van CCS in de klimaatdoelen voor de industrie in Nederland. CCS geeft vervuilende bedrijven de mogelijkheid om ‘echte’ verduurzaming uit te stellen en onder meer raffinaderijen in stand te houden, is de redenering van de milieuorganisatie. Maar om ervoor te zorgen dat de gemiddelde temperatuur met niet meer dan 1,5 graad stijgt is CCS noodzakelijk, zeggen onder meer Natuur & Milieu en de Verenigde Naties. Dat is ook de reden dat Energie Beheer Nederland (EBN) namens de staat participeert in CCS-projecten. “In 2030 moeten we 55 procent minder CO2 uitstoten in de atmosfeer. Om dat doel te halen is het essentieel om CO2 af te vangen en op te slaan in lege gasvelden onder de Noordzee,” zegt Berte Simons, directeur CO2-opslag bij EBN. CCS is effectief, maar het is ook een tijdelijke en daarmee kostbare oplossing. De deelnemende bedrijven die hun CO2 laten afvangen en opslaan, krijgen hiervoor subsidie uit de zogenoemde SDE++ pot. Voor Porthos is een bedrag van twee miljard euro gereserveerd. Hoeveel er precies uitgekeerd wordt hangt af van de prijs van CO2-rechten de komende jaren. Hoe hoger de prijs daarvan, hoe minder subsidie er nodig is….” (Bron: https://nos.nl/artikel/2516624-co2-van-industrie-wordt-afgevangen-en-opgeslagen-onder-noordzee)

Twintig grootste vervuilers zorgen voor bijna driekwart van CO2-uitstoot in Spanje

“….Spanje heeft vorig jaar de CO2-uitstoot met 14% verminderd ten opzichte van 2022. Maar nog altijd is CO2 verantwoordelijk voor 32% van de totale emissies. De rest wordt onder andere veroorzaakt door woningen, transport, landbouw en veeteelt; afvalbeheer; gefluoreerde gassen en industrie. Dit staat in een rapport van het Observatorium voor Duurzaamheid (OS). Het bevat gegevens over de ontwikkeling van emissies in verschillende sectoren (energie, cement, luchtvaart, raffinage, chemie, enz.) op Europees en Spaans niveau en per autonome gemeenschap. Het rapport bevat de zogenaamde ‘grote vervuilers’, een ranglijst van de 10 meest vervuilende bedrijven die actief zijn in Spanje met gegevens die door het OS zijn samengesteld op basis van gegevens van de EU-emissiemarkt. Het oliebedrijf Repsol voerde vorig jaar de ranglijst aan van meest vervuilende bedrijven die actief zijn in Spanje, en handhaafde die positie nadat het in 2021 Endesa had ingehaald, dat sinds 2008, toen de historische reeks begon, onafgebroken de ranglijst had aangevoerd. Repsol had een uitstoot van 11.824.734 ton CO2-equivalent. Endesa volgt met 10.557.314, daarna komen EDP (5.633.499), Naturgia (5.633.499), Naturgy (4.873.359) en ArcelorMittal (4.369.473). Iberica (3.640.544), Iberdrola (3.509.331), Cepsa (3.802.132), FFC (2.991.184) en LafargeHolcim (1.944.973) maken de top 10 compleet. Met een uitstoot van meer dan 53 miljoen ton waren de bedrijven uit de top 10 vorig jaar goed voor 59,9% van de uitstoot van CO2 en 19,1% van de totale uitstoot. Van de top 10 waren Naturgy (-33,8%), EDP (-31,2%), ArcelorMittal (-13,1%) en Iberdrola (-11,4%) de bedrijven die de uitstoot het meest hebben geminderd ten opzichte van 2022. Alleen IAG verhoogde zijn emissies met 10,7%. FFC (-0,5%), LafargeHolcim (-1,4%) en Repsol (-4,9%) daalden het minst. Samen met Cementos Tudela, Cemex, EasyJet, Enagás, Votorantim Cementos España, Heidelberg Cementos, BP, Dow Chemical Ibérica, Fertiberia en Saica vormen bovenstaande bedrijven de top 20 van vervuilende bedrijven. Samen waren zij vorig jaar verantwoordelijk voor 73% van de CO2-uitstoot en 23,4% van de totale uitstoot in Spanje. Bij de nummers 10 t/m 20 steeg de uitstoot bij EasyJet (16,2%), Fertiberia (8,3%), Heidelberg Cementos (7,5%) en Saica (3,2%). De sector fossiele brandstoffen voert de lijst aan met 41,7% van de totale CO2-uitstoot. Er was echter een vermindering van 24,5% ten opzichte van 2022 en van 63,0% ten opzichte van 2008. Opmerkelijk was de vermindering vorig jaar bij Enagás (-49,8%). Daarna volgen olieraffinaderijen (14%), cement (13%), luchtvaart (9%), ijzer en staal (6%), chemicaliën (3%), kalk (3%), keramiek (3%), papier en karton (2%) en glas (2%). De autonome gemeenschappen en steden lieten een wisselend beeld zien, met dalingen in alle gebieden behalve de Canarische Eilanden (een stijging van 3,1%), Melilla (2,8%) en Castilla y León (0,5). De grootste dalingen deden zich voor in Asturië (-24,0), Navarra (-23,7%), Galicië (-23,5%), Murcia (-21,2%) en Baskenland (-21,0%). In absolute termen waren de grootste vervuilers Andalusië (16% van het totaal), Catalonië (15%), Asturië (13%), Valencia (8%) en Baskenland (7%). De minst vervuilende autonome gemeenschappen waren Extremadura (1,0%), Madrid (1,5%), Cantabrië (2,3%), de Balearen (2,5%) en Navarra (3,0%)….” (Bron: https://inspanje.nl/twintig-grootste-vervuilers-zorgen-voor-bijna-driekwart-van-co2-uitstoot-in-spanje/)

Recorddaling CO2-emissie van Nederlandse grote uitstoters, behalve in luchtvaart

“….345 van de grootste CO2-uitstoters in Nederland hebben vorig jaar ruim 13 procent minder uitgestoten dan in 2022. Dat is de grootste procentuele daling ooit, meldt de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa), die zicht houdt op bedrijven die onder het Europese Emissiehandelssysteem (ETS) vallen. Samen zijn deze ondernemingen goed voor ongeveer de helft van de CO2-uitstoot in Nederland. Met name de Nederlandse energiesector springt eruit met een flinke daling. Dat komt doordat bedrijven meer stroom hebben opgewekt uit hernieuwbare bronnen en minder met fossiele energie. Dat is opvallend, want productiebeperkingen voor kolencentrales werden met het oog op leveringszekerheid vorig jaar juist opgeheven….” (Bron: https://nos.nl/artikel/2516852-recorddaling-co2-emissie-van-nederlandse-grote-uitstoters-behalve-in-luchtvaart)

FNV noemt uitkomsten onderzoek fijnstof op Schiphol ‘zorgwekkend’

“….Platformmedewerkers op Schiphol worden tijdens hun werk blootgesteld aan hoge concentraties ultrafijnstof. Dat wordt bevestigd in nieuw onderzoek in opdracht van Schiphol. Vakbond FNV noemt de cijfers, waarover televisieprogramma Zembla woensdag berichtte, “zorgwekkend”. De bond dringt erop aan dat door Schiphol voorgestelde maatregelen om de blootstelling aan ultrafijnstof te beperken, zo snel mogelijk worden ingevoerd. Voor het onderzoek is voor zo’n driehonderd medewerkers gekeken aan hoeveel ultrafijne deeltjes ze dagelijks werden blootgesteld. Daaruit kwam voor sommige mensen een daggemiddelde uit van meer dan 100.000 ultrafijne deeltjes per kubieke centimeter. Dat is ongeveer drie keer zoveel als wanneer je op een snelweg staat, verduidelijkt FNV-bestuurder David van de Geer. “Dit onderzoek bevestigt wat we al langer weten en het laat zien dat er snel effectieve maatregelen genomen moeten worden.” Er komt volgens hem ook nog een onderzoek aan naar de impact op de gezondheid van medewerkers. Schiphol laat weten de zorgen die er zijn rondom de uitstoot van vliegtuig- en dieselmotoremissies “uiterst serieus” te nemen. Het blootstellingsonderzoek is onderdeel van een hele reeks onderzoeken op de luchthaven. Volgens een woordvoerder bevestigen de uitkomsten van deze studie dat Schiphol met een recent bij de Nederlandse Arbeidsinspectie ingediend plan de juiste weg is ingeslagen. Schiphol wil de blootstelling van personeel aan fijnstof verminderen door bijvoorbeeld vliegtuigmotoren zo min mogelijk te laten draaien en op het platform gebruik te maken van elektrische voertuigen. “Ook werken we aan innovaties voor het filteren en schoonmaken van lucht, om daarmee de luchtkwaliteit te verbeteren”, vertelt de woordvoerder. Schiphol deed al een proef met een luchtzuiveringsinstallatie in de brandweerkazerne. Binnenkort start een vervolgproef met de installatie in de buitenlucht op het platform bij de D-pier. Dat is een van de locaties waar hoge concentraties ultrafijnstof zijn gemeten….” (Bron: https://nieuws.nl/economie/20240410/fnv-noemt-uitkomsten-onderzoek-fijnstof-op-schiphol-zorgwekkend/)

Steden met de meeste luchtvervuiling in 2024

“….volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) ademt 99% van de wereldbevolking vieze lucht in en is luchtvervuiling verantwoordelijk voor zeven miljoen sterfgevallen per jaar. Luchtvervuiling blijft over de hele wereld gezondheidsproblemen veroorzaken. Een van de grootste bedreigingen voor de gezondheid is het PM2,5-gehalte (gemeten in µg/m3 of microgram per kubieke meter) in de lucht, dat verwijst naar deeltjes fijnstof met een diameter gelijk aan of kleiner dan 2,5 micrometer. PM2,5 is een wettelijke maatstaf die vaak gebruikt wordt om de luchtkwaliteit te bepalen. Volgens de WHO kan een jaarlijkse hoeveelheid van 5 µg/m3 beschouwd worden als schone lucht. In veel steden is de lucht echter zo vervuild dat er tot 15 keer zoveel fijnstof in aanwezig is en het zelfs gevaarlijk kan zijn! Het World Air Quality Index Project is een Amerikaans non-profit-project die op basis van de de hoeveelheid PM2,5 de luchtkwaliteit meet. Het heeft een lijst samengesteld met de 25 meest vervuilde steden ter wereld hebben. Als algemene richtlijn wordt de lucht met een PM2,5 (µg/m3) van 0 tot 12,0 als goed beschouwd, van 12,1 tot 35,4 als matig, van 35,5 tot 55,5 als ongezond voor kwetsbare groepen, van 55,6 tot 150,4 als ongezond, van 150,5 tot 250,4 als zeer ongezond en van 250,5 of hoger als gevaarlijk. Houd jij je adem in? Klik verder en ontdek welke steden de meest vervuilde lucht hebben…..” (Bron: https://www.msn.com/nl-be/nieuws/other/steden-met-de-meeste-luchtvervuiling-in-2024/ss-BB1ljdjG)

57 bedrijven zijn verantwoordelijk voor 80% van de wereldwijde fossiele CO2-uitstoot sinds Parijs Klimaatakkoord

“…..Een nieuw rapport van InfluenceMap met behulp van de Carbon Majors database kwantificeert de bijdrage van ’s werelds grootste olie-, gas-, steenkool-, en cementproducenten aan de wereldwijde uitstoot van koolstof, die de belangrijkste oorzaak is van klimaatverandering. Dit rapport laat zien dat het grootste deel van de wereldwijde CO2-uitstoot sinds het Akkoord van Parijs kan worden herleid tot een kleine groep van grote uitstoters die hun productie niet verminderen. Deze 57 bedrijfs- en staatsentiteiten zijn verantwoordelijk voor 80% van de CO2-uitstoot van fossiele brandstoffen en cement van 2016 tot 2022. Producenten in nationale staten zijn goed voor 38% van de emissies in de database sinds het Klimaatakkoord van Parijs, terwijl staatsbedrijven goed zijn voor 37% en beursgenoteerde voor 25%. De Carbon Majors dataset bevat emissiegegevens van 1854 tot en met 2022. Nieuwe analyse van de hele dataset onthult dat meer dan 70% van de wereldwijde CO2-uitstoot van fossiele brandstoffen en cement sinds de Industriële Revolutie kan worden herleid tot 78 bedrijven en staat producerende entiteiten. In dezelfde periode waren slechts 19 entiteiten verantwoordelijk voor 50% van deze CO2-uitstoot…..” (Bron: https://www.duurzaam-ondernemen.nl/57-bedrijven-zijn-verantwoordelijk-voor-80-van-de-wereldwijde-wereldwijde-fossiele-co2-uitstoot-sinds-parijs-klimaatakkoord/)

Nederlandse techniek haalt beetje CO2 uit de lucht met waterkracht

“…..De Nederlandse startup Skytree levert een direct air capture-installatie aan de Canadese startup Deep Sky. Deep Sky wil op grote schaal CO2 uit de atmosfeer onttrekken, om zo op termijn te helpen om klimaatverandering te beperken. Skytree ontwikkelt apparatuur om CO2 uit de atmosfeer te vissen. Het broeikasgas komt daarbij in zuivere vorm beschikbaar voor gebruikers van CO2 (tuinbouw, frisdrank, brandblussers) of voor permanente CO2-opslag. In de atmosfeer is de CO2-concentratie na decennialang verbranden van fossiele brandstof sterk verhoogd, maar in absolute termen nog altijd laag. Bij verschillende chemische processen komt 100% CO2 vrij en bij elektriciteitscentrales en de cement- en staalindustrie bestaat 5 tot 40% van de rookgassen uit CO2. In de atmosfeer is de CO2-concentratie ‘slechts’ 0.04%. De atmosfeer is dus zeker niet de handigste plek op om CO2 af te vangen. Toch is ook deze vorm van afvang nodig. De huidige 0,04% CO2 in de atmosfeer is al te veel. Zelfs als uitstoot van CO2 vandaag stopt dan zet de klimaatverandering door, omdat CO2 eeuwen in de atmosfeer blijft hangen. Gedurende die eeuwen blijft het teveel aan CO2 extra zonnewarmte vasthouden. Deep Sky heeft de ambitie om gigatonnen aan CO2 uit de atmosfeer te onttrekken en veilig ondergronds op te bergen. Direct air capture (DAC) – het proces dat de CO2-concentratie opvoert van 0,04% tot 100% – vreet ruimte en energie. Die energie moet natuurlijk CO2-arm zijn om niet meer CO2 in de atmosfeer te brengen dan de installaties afvangen. In Canada is er ruimte en kunnen bestaande en nieuwe waterkracht- en kerncentrales CO2-vrije elektriciteit leveren voor de CO2-afvang maar alsnog moet het energiegebruik binnen de perken blijven. Daarom test Deep Sky DAC-systemen van startups van over de hele wereld op energie-efficientie, snelheid en bedrijfszekerheid. Onder meer Climeworks, Skyrenu, Captera, Airhive gingen Skytree al voor. Ook het eveneens Nederlandse Carbyon levert systemen aan Deepsky. Samen komen deze systemen nog niet in de buurt van de gigatonnen CO2 waar Deepsky op mikt. Voor wanneer deze volumes dan wel op planning staan bij de Canadese CO2-verwijderaar heb ik niet kunnen vinden. In ieder geval zou het mooi zijn als Skytree en Carbyon tegen die tijd nog in de race zijn….” (Bron: https://www.wattisduurzaam.nl/45577/energie-beleid/global-warming/nederlandse-techniek-haalt-beetje-co2-uit-de-lucht-met-waterkracht/)

Schimmel in woningen blijft een onopgelost probleem: ‘Hier wonen is haast onmogelijk’

“…Schimmel in je huurhuis en de verhuurder doet er niks aan. Het is een veelvoorkomend verhaal bij woningen ouder dan 30 jaar. Bewoners krijgen vaak te horen dat ze beter moeten ventileren of de kachel moeten stoken, maar wat als dat nog steeds niet werkt? Bibi krijgt dat ook vaak te horen. Ze huurt een appartement in de vrije sector, maar krijgt geen voet aan de grond bij haar verhuurder. “Het is een complex met ongeveer honderd appartementen en alle bewoners in de woningen hebben last van vocht en schimmel”, zegt ze. “Alle ramen zijn hier sowieso zwart van de schimmel, dus je kunt wel nagaan hoe ongezond dat is. En dat zit natuurlijk in de muren en bij de raamkozijnen. Onze kinderen slapen daarnaast, dat is gewoon ‘normaal’ voor ons.” De woningen in het complex van Bibi hebben allemaal enkel glas. Honderdduizenden huurders in Nederland hebben dat ook, zij is dus niet de enige. Toch kon Bibi haar verhuurder uiteindelijk zover krijgen om dubbel glas te installeren, maar daar staat wel wat tegenover. “Ik heb zelf een commissie opgericht om die dubbele ramen op te eisen en dat werkte, alleen krijgen we wel een forse huurverhoging aan onze broek.” Bibi neemt het voor lief, want wonen met enkele ramen gaat niet, zegt ze. “Het kan niet met kinderen. Het is gewoon bizar hoe vochtig het binnen is.” Haar huurbaas geeft een veelvoorkomend argument dat ze haar raam vaker open moet zetten….” (Bron: https://eenvandaag.avrotros.nl/item/schimmel-in-woningen-blijft-een-onopgelost-probleem-hier-wonen-is-haast-onmogelijk/)

Saharastof heeft negatieve impact op Europese luchtkwaliteit

“…..Er waait sinds zaterdag een “buitengewone” hoeveelheid stof uit de Sahara over West-Europa. Het gaat om een fenomeen dat de laatste jaren steeds vaker voorkomt en schadelijke gevolgen heeft voor de luchtkwaliteit, waarschuwt Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS) maandag. Deze episode van grootschalige toevoer van Saharastof in de Europese lucht – de derde al op twee weken tijd – is sinds zes april aan de gang en leidde tot “verhoogde concentraties fijnstof (PM10) op het Iberisch schiereiland en in bepaalde regio’s van Frankrijk en Duitsland”. Daarbij werd soms de Europese dagelijkse norm overschreden, aldus CAMS. Volgens de Europese dienst zullen deze concentraties de komende dagen blijven stijgen. De stofdeeltjes kunnen wanneer de zon schijnt een oranje gloed geven aan de hemel. Daarnaast heeft de blootstelling aan hoge PM10-niveaus gevolgen voor de gezondheid, en kan het onder andere astma- of allergie-aanvallen uitlokken. Bij kwetsbare mensen – zoals mensen met een verminderde immuniteit, oudere mensen, kinderen en zwangere vrouwen – kan het fenomeen bepaalde hart-, vaat- of ademhalingsaandoeningen verergeren. Het stof kan eveneens effect hebben op de energiesector. Dat komt omdat de stofdeeltjes de zonnestraling afbuigen en we daardoor minder zonne-energie kunnen opwekken. De Sahara is de grootste bron van mineraal stof: er komt 60 tot 200 miljoen ton per jaar vrij. Terwijl de grootste stofdeeltjes al vlug op de grond vallen, kunnen de kleinste duizenden kilometers afleggen en heel Europa bereiken. Met ruim negen miljoen vierkante kilometer is de Sahara de grootste droge woestijn ter wereld. Ze strekt zich uit van de Atlantische Oceaan tot de Rode Zee….” (Bron: https://www.hln.be/buitenland/saharastof-heeft-negatieve-impact-op-europese-luchtkwaliteit~af8aea80/)

Changemaker Hans De Neve (Carbyon) wil ‘de tijd terugdraaien’ door CO2 uit de atmosfeer te vangen

“….Changemaker Hans De Neve (Carbyon) probeert dat wat vele climate-tech bedrijven proberen, maar vooralsnog niet op grote schaal is gelukt: met technologie CO2 uit de atmosfeer vangen (direct air capture of DAC). De Neve doet zelfs een gooi naar de hoofdprijs van 100 miljoen dollar die Elon Musk voor de techniek uitreikt. “Eigenlijk is er nooit een moment van twijfel geweest dat dit gaat werken. De afgelopen vijf jaar heb ik aan den lijve ondervonden hoe moeilijk het is om moedertje natuur te bedwingen. Maar wij kunnen daarin slagen.” Hoe zorg je voor verduurzaming? “Wij ontwikkelen een technologie waarmee je CO2-moleculen uit de atmosfeer kunt halen. Gedurende 150 jaar hebben we door het verbranden van fossiele brandstoffen CO2 de lucht in gebracht; van 300 ppm (parts per million) naar ruim 400 ppm. Om klimaatverandering een halt toe te roepen moeten we deze historische vervuiling opruimen. Als het lukt om met carbon capture de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer weer terug te brengen naar 300, kunnen we tijd terugdraaien. We kunnen ook vermijden dat CO2 in de eerste plaats in de lucht komt. De realiteit is dat we nog erg afhankelijk zijn van koolstof, denk ook aan de industrie en luchtvaart. Maar wat als we de koolstof die daarvoor nodig is niet uit de grond, maar uit de lucht halen? Je kunt duurzame luchtvaartbrandstof (SAF) maken met waterstof en CO2 uit de atmosfeer. Dan wordt brandstof een circulair concept. Wij gaan zelf die SAF niet maken, dat doet een partij als Shell. Maar wat Shell niet heeft, is een kostenefficiënte manier om CO2 uit de lucht te halen. Dat ontbrekende puzzelstukje ontwikkelen wij.” Waarom ben je aan dit project begonnen? “Voor mij was het echt een roeping. Ik was 50 toen ik zes jaar geleden met Carbyon begon. Op die leeftijd ga je je afvragen wat je nog wilt met de rest van je carrière. Ik werkte bij TNO aan de ontwikkeling van materialen voor zonnepanelen. Maar ik zocht meer impact. Ik was al langer geïnteresseerd in hernieuwbare brandstoffen en chemicaliën, en was me bewust van de grote bottlenecks. Eigenlijk is de technologie van het vastleggen van CO2 van Carbyon gebaseerd op een innovatie voor zonnepanelen.” Dat klinkt apart. Wat hebben het afvangen van CO2 en zonnepanelen met elkaar gemeen? “Het gaat om een techniek waarmee het mogelijk is om een extreem dunne laag materiaal aan te brengen; een laag bestaande uit één atoom. Die techniek kun je voor zonnepanelen gebruiken. Wij gebruiken dezelfde techniek om een atoomlaag van de chemische stof aan te brengen die met CO2 uit de atmosfeer reageert.” Carbyon wil de kosten van de technologie onder de 100 euro per ton afgevangen CO2 drukken. Waarom is die magische grens zo belangrijk? “Onze klanten hebben berekend dat dat de prijs van CO2 moet zijn om te kunnen concurreren met fossiele brandstoffen gemaakt van CO2 uit de grond. Recent hebben we onze CAPEX (aanschafwaarde van de machine) al naar 50 euro per ton CO2 teruggebracht. De volgende uitdaging is om de operationele kosten – het energieverbruik – naar beneden te brengen. Waar we eerst 6.000 kilowattuur per ton CO2 verbruikten, hebben we dat vorig jaar teruggebracht naar 2.500 kilowattuur. Die winst zat in een nieuw soort materiaal waardoor CO2 niet in uren, maar in een kwestie van minuten hecht. Ik ben ervan overtuigd dat het mogelijk is om het verbruik nog verder terug te dringen naar 1.500 kilowattuur per ton CO2.” Hoe krijg je de mensen om je heen mee in je missie? “Het doel van Carbyon spreekt enorm aan. Als we erin slagen om onze machines te bouwen, dan hebben we het gereedschap in handen om klimaatverandering tegen te gaan. Jong en oud zijn enthousiast en ook intern hebben we een mooie mix van leeftijden. We worden overstelpt met sollicitaties als we een vacature hebben. Het helpt natuurlijk ook dat ik enthousiast over ons doel kan praten. Nog niemand is erin geslaagd om deze technologie volwassen te maken, terwijl heel veel start-ups ermee bezig zijn. Elon Musk heeft zelfs een geldprijs van 100 miljoen dollar uitgeloofd aan degene die deze techniek volwassen kan maken. CO2-afvang is een van de grootste menselijke uitdagingen van deze tijd. De afgelopen vijf jaar heb ik aan den lijve ondervonden hoe moeilijk het is om moedertje natuur te bedwingen. Maar wij kunnen daarin slagen.” Maakt Carbyon kans op die hoofdprijs van 100 miljoen van Elon Musk? “Misschien wel. We hebben twee jaar geleden al 1 miljoen dollar ontvangen om onze technologie verder te ontwikkelen. Momenteel loopt de tweede fase van de prijzenronde waarbij de organisatoren daadwerkelijk installaties gaan bezoeken. Wij zijn nog niet zover dat we een installatie afhebben. Maar de vraag is of iemand anders op de wereld wel ver genoeg is.”….. (Bron: https://www.change.inc/circulaire-economie/changemaker-hans-de-neve-carbyon-wil-de-tijd-terugdraaien-door-co2-uit-de-atmosfeer-te-vangen-40904)

Hoe WTW filters jouw energiekosten verlagen en het milieu beschermen

“……Warmteterugwinning (WTW) is een techniek die steeds vaker wordt toegepast in zowel nieuwbouw als bij renovatieprojecten vanwege zijn indrukwekkende vermogen om energie efficiëntie te verhogen. Het gebruik van WTW systemen in jouw woning of bedrijfspand kan niet alleen jouw energierekening aanzienlijk verlagen, maar draagt ook bij aan de vermindering van de CO2 uitstoot. In deze blog kijken we hoe WTW filters functioneren en welke voordelen ze bieden voor jouw portemonnee en het milieu. WTW filters zijn een integraal onderdeel van warmteterugwinningssystemen die de energie uit afgevoerde binnenlucht gebruiken om de binnenkomende koude buitenlucht te verwarmen. Dit proces vermindert de hoeveelheid energie die nodig is om het gebouw op temperatuur te houden, wat resulteert in lagere verwarmingskosten in de winter en verkoelingskosten in de zomer. De filters spelen ook een belangrijke rol in het handhaven van de luchtkwaliteit binnenshuis, door stof, pollen en andere verontreinigende stoffen uit de lucht te filteren voordat deze jouw ruimte binnenkomt. Het eerste en meest directe voordeel van WTW filters is de vermindering van jouw energiekosten. Door de warmte van de uitgaande lucht te hergebruiken, hoeven verwarmingssystemen minder hard te werken om jouw huis op de gewenste temperatuur te houden. Dit betekent dat er minder energie wordt verbruikt, wat leidt tot lagere energierekeningen. Afhankelijk van de efficiëntie van het systeem en de isolatie van het gebouw, kunnen de besparingen oplopen tot wel 25% van de totale verwarmingskosten. Naast financiële besparingen, biedt het gebruik van WTW filters ook milieuvoordelen. Door de energievraag van gebouwen te verminderen, dragen deze systemen bij aan de verlaging van de CO2 uitstoot. De verminderde behoefte aan fossiele brandstoffen voor verwarming en koeling leidt tot een lagere uitstoot van broeikasgassen, wat cruciaal is in de strijd tegen klimaatverandering. Bovendien draagt de verbeterde luchtkwaliteit binnenshuis bij aan een gezondere leefomgeving, wat indirect ook positieve effecten heeft op het milieu. WTW filters van Topswtwfilters.nl spelen een belangrijke rol in het verhogen van de energie efficiëntie van gebouwen en het verminderen van de impact op het milieu. Door het hergebruiken van warmte die anders verloren zou gaan, kunnen deze systemen aanzienlijke besparingen opleveren op jouw energierekening, terwijl ze tegelijkertijd bijdragen aan een gezondere planeet. Het investeren in een WTW systeem is dus niet alleen een slimme financiële beslissing, maar ook een stap in de richting van duurzamer wonen en werken. Als je overweegt om jouw woning of bedrijfspand te upgraden met een warmteterugwinningssysteem, onthoud dan dat de kwaliteit van de filters van groot belang is voor zowel de efficiëntie van het systeem als de kwaliteit van de binnenlucht. Door te kiezen voor hoogwaardige WTW filters, zorg je voor maximale besparingen en een minimale impact op het milieu…..” (Bron: https://www.destadamersfoort.nl/lokaal/partnercontent/1020833/hoe-wtw-filters-jouw-energiekosten-verlagen-en-het-milieu-bes)

René Orij (Nyenrode BU): ‘Duurzaamheids-verslaggeving moet geen afvinklijst worden’

“……Leidt regelgeving over duurzaamheidsverslaggeving ook daadwerkelijk tot meer duurzaamheid? Deze vraag stond centraal in de oratie van hoogleraar René Orij op 5 april aan Nyenrode Business University. “Organisaties moeten meer gaan nadenken over nut en noodzaak op de lange termijn.” René Orij werkte als bankier, totdat hij aan het denken werd gezet over de maatschappelijke relevantie van zijn baan. Hij besloot het over een andere boeg te gooien en vertrok voor twee jaar naar het platteland van Vietnam, waar hij zich bezighield met microfinanciering. Daar werd zijn interesse in duurzaam ondernemen, en de verslaggeving daarover, verder gevoed. Inmiddels is Orij hoogleraar duurzaamheidsverslaggeving aan Nyenrode Business Universiteit. “Deze plek past perfect bij het onderzoek dat ik graag doe.” Bij duurzaamheidsverslaggeving gaat het om het rapporteren van de prestaties van een organisatie op het gebied van milieu, sociaal beleid en governance (ESG). Het achterliggende idee van verplichte niet-financiële verslaggeving is dat bedrijven zich gaan inspannen om op een klimaatvriendelijke en sociaal-ethische manier te ondernemen. In zijn oratie zoomt Orij in op de vraag of de regelgeving voor duurzaamheidsverslaggeving ook daadwerkelijk bijdraagt aan meer duurzaamheid. “Vanaf 2024 is er voor grote beursgenoteerde bedrijven een nieuwe Europese richtlijn van kracht: de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). Ondernemingen moeten gaan afwegen in hoeverre hun duurzaamheidsambities ook echt op duurzaamheid zijn gericht, of vooral gaan over het maken van winst.” Een belangrijk uitgangspunt van de CSRD is dubbele materialiteit. Dubbele materialiteit bepaalt welke duurzaamheidsaspecten relevant zijn voor een bedrijf en dus moeten worden gerapporteerd in het duurzaamheidsverslag. “Materialiteit is dubbel als twee vragen gesteld worden”, legt Orij uit. “De eerste is hoe het bedrijf en zijn investeerders zelf geraakt kunnen worden, dit noemen we de financiële materialiteit. Vaak betreft dit de korte termijn omdat het gaat over winst en verlies. De tweede vraag is wat de impact van een bedrijf is op het milieu en de samenleving, en dan heb je het vooral over de effecten op lange termijn. Daarmee verschilt de CSRD van de International Sustainability Standards Board (ISSB), die alleen naar het financiële aspect van duurzaamheid kijkt.” Teveel focus op financiële materialiteit verhoogt volgens Orij de kans op greenwashing. Dubbele materialiteit daarentegen maakt dat bedrijven hun verslaggeving niet alleen op financiële gebruikers moeten richten, zoals banken en aandeelhouders, maar ook op andere stakeholders die gevolgen ondervinden van de activiteiten van het bedrijf. “Denk aan een bedrijf als Tata Steel dat duurzaamheidsinformatie inzichtelijk moet maken voor omwonenden.” “Net als dat in een jaarrekening de activa en de passiva in balans moeten zijn, geldt dat ook voor de financiële kant en de impact op milieu en maatschappij. Ik zeg wel eens dat de schoorsteen moet blijven roken, maar dat we wel moeten nadenken over wat er met die rook gebeurt. Ondernemingen moeten een balans zoeken tussen wat enerzijds nuttig is voor de onderneming en aandeelhouders en anderzijds wat noodzakelijk is voor milieu en maatschappij”, legt Orij uit. Hoewel de invoering van de CSRD volgens Orij het juiste pad is, schuurt het soms ook: “Het lastige aan duurzaamheidsverslaglegging is dat we alleen zien wat bedrijven ons willen laten zien. Omdat het om een veelomvattende richtlijn gaat, rijst de vraag of deze wel goed uitvoerbaar is. Je moet voorkomen dat bedrijven de richtlijn gaan zien als een afvinklijstje. Om dat te ondervangen is het belangrijk om duurzaamheid in te bedden in de missie en strategie van de organisatie. Alleen zo kun je als organisatie op de lange termijn écht duurzaam zijn.”…..” (bron: https://www.duurzaam-ondernemen.nl/rene-orij-nyenrode-bu-duurzaamheidsverslaggeving-moet-geen-afvinklijst-worden/)

HET HEEFT WÉL ZIN OM DE UITSTOOT VAN ÉÉN BEDRIJF TE BEPERKEN

“….We horen het vaker: wat maakt het voor de klimaatverandering nou uit als slechts één bedrijf zijn uitstoot beperkt? Andere bedrijven zullen dan vanzelf die productie overnemen. Het is ook een van de argumenten van Shell in een hoger beroep dat deze week dient. Maar klopt die redenering wel? Nee, zeggen experts. ‘Bij een fiets zonder slot denk je ook niet: ik steel hem maar vast, anders doet een ander het.’ Het was een historisch moment: op 26 mei 2021 oordeelde de rechtbank in Den Haag dat Shell zijn uitstoot van broeikasgassen veel sneller moest afbouwen dan het zelf van plan was. Voor het eerst verplichtte de rechter een beursgenoteerd bedrijf zich te houden aan het Parijsakkoord. Shell liet het er niet bij zitten en kondigde aan in hoger beroep te gaan, met als een van de belangrijkste argumenten: het is niet redelijk en effectief om één bedrijf te verplichten zijn uitstoot te verminderen. Deze week dient het hoger beroep. Wat klopt er van de argumenten? In de rechtszaak, die was aangespannen door Milieudefensie, zes andere ngo’s en ruim 17.000 individuele ondertekenaars gaf de rechter Milieudefensie grotendeels gelijk: Shell moet zijn uitstoot met 45 procent omlaag brengen tegen 2030. Daarnaast moet Shell van de rechter zijn best doen om indirecte uitstoot — dat wil zeggen, de uitstoot van zijn klanten en leveranciers — met 45 procent terug te brengen. Belangrijk, want veruit het grootste deel van Shells CO2-uitstoot ontstaat wanneer de olie en het gas van het bedrijf worden verbrand. Bij de klant dus. Volgens Shell is het niet effectief is om van één bedrijf te eisen dat het de uitstoot terugbrengt, en zelfs onredelijk om te eisen dat het de uitstoot van zijn klanten probeert terug te dringen. Consumenten beslissen helemaal zelf welke energiebronnen zij gebruiken, beweert het bedrijf. Als Shell geen olie of gas verkoopt, zullen klanten zich ‘gewoon tot een andere leverancier wenden’. Shell schrijft dat het vonnis er zelfs voor kan zorgen dat de wereldwijde uitstoot stijgt, omdat een concurrent misschien vervuilender te werk gaat. Milieuadvocaat Victor Vandersmissen noemt het: als wij het spul niet verkopen, haalt de klant het wel bij een ander. “In een Australische zaak over de uitbreiding van een kolenmijn kwam dat argument ook naar voren. De overheid stelde dat de uitstoot hoe dan ook zou plaatsvinden. De rechter besloot dat dat irrelevant was: de kolenmijn zou 1,58 miljard ton CO2-uitstoot veroorzaken en daarmee significant bijdragen aan de opwarming van het klimaat. Dat was genoeg om het project te verbieden.” Het is dan ook een zwak argument om te zeggen dat een ander hetzelfde zou doen, zegt rechtsgeleerde Laura Burgers. Ze promoveerde in 2020 aan de UvA met een onderzoek naar de democratische legitimiteit van klimaatrechtszaken. Burgers: “Stel, je loopt over straat en je ziet een fiets met de sleutel nog in het slot. Dan mag je die fiets ook niet stelen omdat anders een ander het wel doet.” Ook Burgers vindt het argument dus niet relevant. “De rechtbank heeft gekeken of Shell de plicht heeft het zijne te doen tegen klimaatverandering. Het Hof zal daar ook naar kijken. Als het antwoord ja is, wordt Shell veroordeeld.” Maar zelfs als het gerechtshof wél kijkt naar de vraag of andere bedrijven in het gat zullen springen, dan is het nog zeer de vraag of Shell zijn zin krijgt. Volgens verschillende experts is het argument van Shell namelijk erg slecht onderbouwd. Om aan te tonen dat zijn vermindering van uitstoot geen verschil zal maken, verwijst Shell naar een onderzoek uit 2020 van Machiel Mulder, hoogleraar energie-economie aan de Rijksuniversiteit Groningen. In zijn rapport schrijft Mulder inderdaad dat ‘een gebod op Shell om de productie van olie en gas te verminderen geen effect zal hebben op het wereldwijde verbruik’. Heel verrassend is die conclusie niet, want op pagina 2 staat te lezen dat Mulder het onderzoek uitvoerde in opdracht van De Brauw Blackstone Westbroek — de advocaten van Shell. Het onderzoek werd deels door Shell zelf gefinancierd…….” (Bron: https://www.oneworld.nl/klimaat/rechtszaak-shell-uitstoot-een-bedrijf-beperken/)

Bomen planten goed voor het klimaat? Nou, niet altijd: op sommige plekken maken ze de opwarming van de aarde alleen maar erger

“….We horen het vaak: bomen planten helpt het klimaat doordat de bomen CO2 aan de atmosfeer onttrekken en zo het broeikaseffect verkleinen. Recent onderzoek wijst er nu op dat er een hoop nuance bij komt kijken: het maakt bijzonder veel uit wáár deze bomen worden geplant. Om maar meteen met de deur in huis te vallen: bomen zijn niet altijd goed voor het klimaat. Wetenschappers hebben namelijk ontdekt dat in klimaatberekeningen vaak het albedo-effect achterwege wordt gelaten. Albedo is een ander woord voor hoe reflectief een oppervlak is. Hierbij geldt dat sommige oppervlakken heel efficiënt zijn in het reflecteren van licht, terwijl andere oppervlakken dat juist niet zijn. Deze vorm van lichtreflectie is belangrijk, omdat de aarde op deze manier óók af kan koelen. Wetenschapper Natalia Hasler heeft meegewerkt aan het onderzoek. Ze legt uit: “Er is sprake van een balans tussen de verandering in albedo en het verkoelende effect van kooldioxideopslag dat het herstellen van een bladerdek kan veroorzaken. Voorheen hadden we geen manier om deze balans goed te onderzoeken. Tijdens dit onderzoek hebben we echter de kaarten weten te ontwikkelen waardoor het mogelijk wordt om de juiste regionale oplossing voor het klimaat aan te wijzen.” Het onderzoek is gepubliceerd in het blad Nature Communications. Voor het onderzoek hebben de wetenschappers gebruik gemaakt van reeks ingewikkelde rekensommen om zo het effect van albedo te kunnen vergelijken met de opname van CO2. Hiervoor hebben ze eerst de 3D-plattegrond van de aarde opgedeeld in verschillende ‘pilaren’ die van boven aan de atmosfeer naar beneden op het oppervlak liepen. Vervolgens hebben ze de straling gemeten die bovenaan de pilaar de aarde verliet, wat ook wel de top-of-atmosphere radiative forcing (TOA RF) wordt genoemd. Daarna hebben ze deze stralingswaarden vergeleken met de reflectiviteit van het oppervlak aan de onderkant van de pilaar. Hierdoor kon het albedo-effect uiteindelijk omgezet worden in een maatstaaf die bruikbaar is voor het maken van een vergelijking, genaamd ‘Carbon dioxide equivalents (CO2e)’. Voor het berekenen van het verkoelende effect van bomen hebben de wetenschappers gebruik gemaakt van hetzelfde proces, waarbij ze deze keer keken naar het effect dat het verwijderen van CO2 uit de atmosfeer heeft op de straling die uiteindelijk de aarde verlaat. Op deze manier kon het verkoelende effect van bomen ook omgezet worden in een vergelijkbare CO2-waarde. Ten slotte was het tijd om deze verschillende data te visualiseren met een kaart. Voor dit proces hebben de wetenschappers eerst de verschillende TOA RF-waardes van het albedo-effect gebruikt om een globaal beeld te krijgen hoe de waardes veranderen op het moment dat verschillende soorten gebieden in een bos veranderen. Denk hierbij dus bijvoorbeeld aan sneeuwachtige bergtoppen die langzaam steeds groener worden. Op deze manier wordt het dus mogelijk om te bepalen of dat specifieke gebied kouder of juist warmer wordt op het moment dat er een bos zou komen. Het is hierbij natuurlijk niet zo dat er maar één soort bos is. Voor het onderzoek hebben de wetenschappers dan ook per gebied gekeken naar wat voor soort bos daar waarschijnlijk zou komen te groeien en hier rekening mee gehouden tijdens de berekeningen. Wat volgens de wetenschappers opvalt is dat vooral in het sneeuwachtige noorden, maar ook in dorre gebieden (zoals woestijnen) de aarde juist warmer zou worden op het moment dat daar een bos zou komen te staan. De grootste reden hiervoor heeft dus te maken met de albedo van deze gebieden. Zo draagt de weerkaatsing van zonlicht op deze plekken meer bij aan de afkoeling van de aarde dan dat een bos ooit zou kunnen doen. Mede-wetenschapper Susan Cook-Patton heeft meegewerkt aan het onderzoek. Ze licht toe: “We hebben met ons onderzoek een groot kennisgat weten te vullen. Hierdoor hebben we een veel vollediger beeld van het precieze effect dat bossen uiteindelijk hebben op het klimaat. Hierbij zien we dus dat sommige gebieden positief veranderen (door de aanwezigheid van bomen, red.), terwijl andere gebieden juist een negatieve verandering zullen ondergaan. De resultaten van het onderzoek zijn dan ook erg significant. Zo zijn er momenteel veel wereldwijde projecten aan de gang waarbij het uiteindelijke doel is om zoveel mogelijk bomen te planten. Voor deze projecten is het nu belangrijk om het effect van albedo in de gaten te houden. Zo laten de onderzoekers weten dat veel van deze projecten uiteindelijk een stuk minder goed zullen werken, omdat er tijdens de berekeningen geen rekening is gehouden met het albedo-effect van de verschillende gebieden. In de praktijk zal dit betekenen dat het voordeel uiteindelijk te hoog is ingeschat, en dat dit in veel gevallen met minimaal 20% bijgesteld zal moeten worden. Ter afsluiting laat Cook-Patton weten dat temperatuur natuurlijk niet de enige reden is waarom uiteindelijk ergens bomen worden geplant. Ze sluit af: “Het is natuurlijk belangrijk om te begrijpen dat er heel veel voordelen zitten aan het planten van een boom – zelfs op het moment dat de temperatuur hier niet van zal gaan zakken. Bomen kunnen namelijk helpen met het zuiveren van water, het produceren van voedsel maar ook met het verschaffen van een leefgebied voor wilde dieren. Ons doel met dit onderzoek is dan ook vooral om overheden en landeigenaren op te roepen om bewuster om te gaan met de effecten van albedo. Dit is dan ook de reden dat we onze kaarten openbaar hebben gemaakt……” (Bron: https://scientias.nl/bomen-planten-goed-voor-het-klimaat-nou-niet-altijd-op-sommige-plekken-maken-ze-de-opwarming-van-de-aarde-alleen-maar-erger/)

Gemeenten dwingen om CO2-reductie te halen

“….Het Rijk zal gemeenten en provincies moeten kunnen dwingen hun bijdrage te leveren aan de CO2-reductie in 2030 van 55 procent ten opzichte van 1990. Zo’n stok achter de deur mist nu, waardoor volgens de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) ingrijpen bij achterblijvende medeoverheden onmogelijk is. De ROB constateert dat er nu weinig inzicht is in hoever gemeenten, provincies en waterschappen zijn met hun plannen en de uitvoering ervan. Volgens de ROB zijn de data niet compleet, voor zover die al worden bijgehouden. “Op de huidige vrijblijvende manier is onduidelijk op welk doel gemeenten, provincies en waterschappen op schema zitten, en welke doelen achterblijven. Daar moet werk van worden gemaakt, wil het Rijk überhaupt met aanwijzingen of andersoortige instrumenten kunnen bijsturen…..” (Bron: https://noordkopcentraal.nl/gemeenten-dwingen-om-co2-reductie-te-halen/)

Veranker binnenluchtkwaliteit in wet- en regelgeving

“…..De Science-publicatie ‘Mandating indoor air quality for public buildings’ is een feit. In de bijdrage doen experts een oproep om de kwaliteit van binnenlucht te verankeren in wet- en regelgeving. In het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL) en in het Arbobesluit zien we eisen rondom het minimum verse luchttoevoer per persoon. De experts uit het Science-artikel zien de behoefte om de eis te verhogen om ook beter bestand te zijn tegen infectieoverdracht en ook prestatie-eisen te koppelen, met name aan CO2-concentratie, fijnstof en koolmonoxide om de binnenluchtwaliteit over de hele breedte te verbeteren. ‘Als sommige landen een voorbeeld stellen en de koploperspositie pakken, kan er een nieuwe standaard ontstaan’, kopt de publicatie. De kwaliteit van binnenlucht is, ook bij duurzaam bouwen, nog te vaak een sluitpost in plaats van een focuspunt. Over de synergie tussen gezondheid en energie, evenals de mogelijkheden om dit betaalbaar en zonder kopzorgen te doen, organiseerde Duurzaam Gebouwd recentelijk een webinar. In het artikel komt het belang van binnenluchtkwaliteit snel naar voren: we spenderen 90 procent van onze tijd in gebouwen, maar er zijn geen wetten en regels die de kwaliteit van binnenlucht garanderen. De gezondheidscrisis Covid-19 legde de nadruk op het belang van dit onderwerp, vanwege de transmissie van virussen in gebouwen. Ook richtten hierdoor meer ogen op de impact van het binnenklimaat op productiviteit, leervermogen en welzijn. Hoewel onderzoekers al twee decennia verlangen naar nationale standaarden voor binnenluchtkwaliteit, wordt er nog te weinig concrete actie ondernomen. Dat vindt ook Francesco Franchimon, een van de experts die bijdroeg aan de publicatie, tevens eigenaar van Franchimon ICM en een van onze experts Health binnen Smart WorkPlace (SWP). Hij schetst het belang van het onderzoek: “In Nederland waren er 50.000 doden te wijden aan Covid-19 en nog eens 1,3 miljoen Nederlanders die long-covid hebben, in meer of mindere mate. Naast het menselijk leed spreken we van economische schade, want het heeft zo’n 66,2 miljard bruto binnenlands product (bbp) gekost. De maatschappelijke impact was groot, onze sportscholen en winkels gingen dicht.” Atze Boerstra, hoogleraar gebouwinstallatie innovatie TU Delft, faculteit bouwkunde & directeur bba binnenmilieu én een van de experts die de oproep doet, voegt toe: ““Vanuit het oogpunt van volksgezondheid vind je in publiek toegankelijke gebouwen en bijvoorbeeld horecagelegenheden en klaslokalen de grootste besmettingsrisico’s. Dat geldt vooral voor ruimtes die niet groot of hoog zijn, die een hoge bezettingsgraad hebben en niet voorzien zijn van goed gedimensioneerde, adequaat werkende ventilatiesystemen. Denk in dit verband ook aan gemeenschappelijke woonkamers in verpleeghuizen.” Francesco vertelt over de samenwerking met de experts aan het onderzoek: “Bij aanvang van Covid-19 uitten we de zorg dat verspreiding via aerosolen een belangrijke transmissieroute is. We beseften ons dat onze gebouwen niet zijn opgewassen tegen deze gezondheidsbedreigingen.” In zijn proefschrift uit 2009 had hij dat ook al geconcludeerd: “Op het vlak van wet- en regelgeving schieten we hierin tekort. Zo houdt het Bouwbesluit geen rekening met infectieverspreiding. Wij doen de oproep om binnenluchtkwaliteit wettelijk te verankeren. Want de pandemie is dan wel uit ons collectieve geheugen verdwenen, maar het is niet de vraag óf maar wanneer de volgende pandemie voor de deur staat.” Door binnenluchtkwaliteit niet wettelijk te verankeren, oftewel de huidige situatie, ontstaan er struikelblokken. Francesco benoemt er een aantal: “Voor ventilatie- en luchtreinigingsbedrijven is er geen vraag naar betere systemen omdat er geen wettelijk kader voor is. Daarnaast gaat het ook om de waarde die gecreëerd wordt als mensen in een gezonde woning of gebouw verblijven. Gebouwen zijn niet alleen financiële projecten van vastgoedeigenaren, maar er verblijven eindgebruikers van vlees en bloed. Dat moet tussen de oren komen.” Wat betreft de aanpak van die uitdagingen lezen we in het artikel: ‘Sensoren toepassen is een haalbare technologie om de zes verontreinigende stoffen opgenomen in de World Health Organisation (WHO) Global Air Quality Guidelines (AQG) te meten. Die kunnen echter niet alle zes op realistische wijze in gebouwen worden gemonitord. De twee meest relevante kandidaten voor routinematige binnenluchtkwaliteit-monitoring zijn PM2,5 CO2, en CO, waarvoor betaalbare sensoren metingen kunnen uitvoeren. Het artikel laat ook zien dat concentratiewaarden rondom CO2 nog niet zijn opgenomen in de WHO AQG. ‘Ongeacht de potentiële schade die het veroorzaakt, kan CO2 echter dienen als maatstaf voor door de bewoners uitgestoten verontreinigende stoffen en ziekteverwekkers en als middel om de ventilatiekwaliteit te beoordelen. CO2-sensoren zijn gemakkelijk verkrijgbaar, goedkoop, robuust en toepasbaar in alle interieurs.’ Bij een pandemie is het zaak om grote groepsbesmetting te voorkomen, door de verse luchttoevoer op orde te brengen en ruimtes op een effectieve manier te ventileren. Dat kan bijvoorbeeld met behulp van verdringingsventilatie, waarbij je lucht laag toevoert en hoog afzuigt, ofwel met behulp van recirculerende filtersystemen. Volgens Francesco is het vooral belangrijk om het begrip van luchtstromingen ten opzichte van de vervuilingsbronnen. Luchtreinigingssystemen kunnen een zeer goede aanvulling zijn op het ventilatiesysteem, als beide systemen maar goed op elkaar afgestemd worden.” De voorgestelde parameters of uitgangspunten zijn als volgt: 800 ppm CO2 als maximale concentratie dat niet mag worden overschreden. Verder zien we in het overzicht de hoeveelheid verse luchttoevoer per persoon in een ruimte, namelijk 14 liter per seconde, wat gelijkstaat aan ongeveer 50 kubieke meter per uur. Je leest hieronder het complete overzicht met de voorgestelde uitgangspunten door de experts. Francesco illustreert: “We stellen eisen voor met betrekking tot ventilatiehoeveelheden per persoon, maximum concentraties voor fijnstof, CO2 en CO. Er is nog veel onderzoek nodig en betaalbare technische oplossingen om adequaat te monitoren én technieken die zorgen voor een gezonde binnenlucht……” (Bron: https://www.duurzaamgebouwd.nl/artikel/20240329-veranker-binnenluchtkwaliteit-in-wet-en-regelgeving)

De natuur brokkelt steeds verder af……….

“….De natuur brokkelt steeds verder af. Soorten sterven uit en wat ooit heel gewoon was, wordt zeldzaam. Overal op de wereld, maar vooral in ons land. Een nieuw wapen in de strijd voor een gezonde leefomgeving is “Basis Kwaliteit Natuur”. Deze week organiseerden HW zoemt en Hoekschewaards Landschap een thema bijeenkomst over dit onderwerp en ruim 40 betrokkenen van de eilanden in de Hollandse Delta kwamen luisteren. Wat is het en wat kunnen we er mee? Herstel is absoluut noodzakelijk en komt onvoldoende van de grond. Weliswaar zijn er hier en daar successen en veel goede initiatieven, maar over de hele linie kun je spreken van een razendsnel verval. De natuur om ons heen zakt in kwaliteit en aantallen door een ondergrens. Dat is gevaarlijk, ook voor mensen. Een zekere variatie aan planten en dieren is noodzakelijk voor het functioneren van natuurlijke processen, die zorgen voor schoon water, schone bodem, schone lucht, bestuiving, natuurlijke plaag onderdrukking en noem maar op. Het gaat dan niet alleen om de kwaliteit van onze natuurgebieden, maar ook om onze directe leefomgeving. Om dorpen en steden, akkers en weilanden, tuinen, bedrijfsterreinen en recreatiegebieden, overal is een zeker niveau van natuur nodig. Dat halen we niet meer, we zakken door de bodem. Doodgewone dieren die overal voorkwamen worden zeldzaam en verdwijnen als we niet uitkijken. Een gezond leefmilieu, ook voor mensen, is in het geding. Recent bericht van het Centraal Bureau voor de Statistiek: De afgelopen 30 jaar is het aantal vlinders in ons land meer dan gehalveerd. In diezelfde periode een teruggang van de Gewone pad met 60 % en de Bruine kikker met 40 %. De moderne akkers zijn zo goed als uitgestorven, sommige ooit doodgewone boerenlandvogels kennen een achteruitgang van meer dan 90 %. De alarmbellen zijn oorverdovend, maar worden door heel veel mensen niet gehoord. Wat kunnen we daar aan doen, is dan de vraag. De natuur- en milieuorganisaties in ons land hebben de krachten gebundeld in “De Groene Bondgenoten”. Diverse vertegenwoordigers van natuurorganisaties en overheden uit de Hollandse Delta kwamen luisteren. Frank Velthuizen en Kars Veling van “De Groene Bondgenoten” gaven deze week een presentatie in het Nationaal Landschap Centrum in Numansdorp over “Basis Kwaliteit Natuur”. Een methode in ontwikkeling om de ondergrens met betrokken partijen te bepalen en stappen te zetten om onze leefomgeving weer op orde te krijgen. Op diverse plekken in ons land zijn overheden en betrokken organisaties al aan de slag met deze nieuwe manier om de natuurarmoede aan te pakken. Allereerst moeten de basis condities op orde gebracht worden. Denk bijvoorbeeld aan de waterkwaliteit. Vervolgens moet de inrichting geschikt zijn voor de gewenste soorten planten en dieren. Denk aan voldoende waterdiepte en natuurvriendelijke oevers en als volgende stap moet je ook met het beheer van het watersysteem rekening houden met de natuur die daar thuishoort. Het waterschap Hollandse Delta is verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de basiskwaliteit en daar is nog een wereld te winnen. Water Natuurlijk dringt aan op meer prioriteit voor gezond water. Kikkers en padden horen er gewoon bij. Basiskwaliteit is ook cruciaal voor een gezonde leegomgeving voor mensen…..” (Bron: https://www.ambacht.net/nieuws/95365/de-natuur-brokkelt-steeds-verder-af)

Onderzoekers vinden methode om CO2 om te zetten in klimaatvriendelijke brandstof

“….De uitgestoten CO2 kan worden omgezet in nieuwe brandstof die je met een schoon geweten kunt gebruiken zonder het klimaat verder te belasten. Nu kan CO2 worden omgezet in een brandstof die geen extra koolstof in de atmosfeer brengt. Het is ook gemakkelijk op te slaan en te transporteren. Wetenschappers proberen al jaren om CO2 om te zetten in een vloeibare brandstof. En nu zijn ze erin geslaagd om het krachtige broeikasgas bij kamertemperatuur en met normaal zonlicht om te zetten in brandstof, wat goed nieuws is voor het klimaat. Dat claimen onderzoekers van het Department of Energy van de Brookhaven National Laboratory en de University of North Carolina Chapel Hill in een persbericht. In het laboratorium zijn onderzoekers erin geslaagd om CO2 met behulp van een cascadereactie – katalysatoren en zonlicht brengen een proces op gang dat uiteindelijk methanol produceert. Dit wordt beschreven in een onderzoeksartikel in het Journal of the American Chemical Society. De CO2 die vrijkomt bij het verbranden van de methanol kan worden omgezet in nieuwe brandstof, die kan worden gemaakt zonder nieuwe koolstofdioxide in de atmosfeer te brengen. ‘Deze methode zou kunnen bijdragen aan het doel van CO2-neutrale energiecycli, vooral als het met zonlicht gebeurt,’ schrijven de onderzoekers in het persbericht….” (Bron: https://wibnet.nl/klimaat/onderzoekers-vinden-methode-om-co2-om-te-zetten-in-klimaatvriendelijke-brandstof)

Zorgen zware EV’s voor een slechtere luchtkwaliteit?

“….Er is de laatste tijd nogal wat te doen rond EV’s, vanwege geruchten dat ze vanwege hun hoge gewicht (in vergelijking met brandstofauto’s) hun banden en remmen sneller zouden verslijten. En de partikels van banden en remmen – in feite fijnstof, net als het spul uit uitlaten – zijn slecht voor de gezondheid. Daar is wel iets tegenin te brengen. In steden, waar mensen hun lucht dicht bij het verkeer inademen, bewegen auto’s zich traag voort. Dat levert zo goed als geen slijtage aan de banden op. Deeltjes die bij bandenslijtage vrijkomen, zijn daar dus veel minder van invloed dan op snellere wegen – vanuit het oogpunt van longgezondheid tenminste. En remmen? EV’s gebruiken hun (fysieke) remmen nauwelijks, omdat de meeste vertraging voor de rekening van de elektromotor komt. Wel zo prettig voor de regeneratie. Oftewel: op de plekken waar mensen de grootste hoeveelheid vervuilde lucht inademen, helpen EV’s wel degelijk. Ze hebben immers geen uitlaten die op de hoogte van de neusgaten van kleine kinderen van alles de lucht in pompen. Het hele bandenverhaal wordt op dit moment minder goed begrepen. Realiseer je het volgende: nieuwe brandstofauto’s mogen op dit moment 4,5 milligram partikels per kilometer uitstoten. Over 30.000 kilometer is dat 135 gram. We pakken die afstand omdat dat de gemiddelde leeftijd van een band is. In die tijd verliezen je banden tezamen zo’n 4 kilo rubber – 30 keer meer stof dan uit je uitlaat kwam. We hebben alleen geen idee waar dat precies naartoe gaat. De lucht? De bodem? Het riool? Allemaal niet oké. Echter: er is op dit moment nauwelijks bewijs dat de levensduur van een band onder een EV significant korter is dan onder een auto met verbrandings­motor, die óók steeds zwaarder wordt….” (Bron: https://topgear.nl/autonieuws/zware-ev-s-slechte-luchtkwaliteit/)

Gevoelig voor smog? Blijf binnen tijdens paasvuren

“….Staat er dit weekend een paaswandeling op de planning? Let dan op als je naar buiten gaat. Het RIVM adviseert mensen die gevoelig zijn voor smog binnen te blijven tijdens de verschillende paasvuren dit weekend. Tijdens Pasen worden er traditiegetrouw paasvuren aangestoken, daarom verwacht het RIVM dat de luchtkwaliteit in korte tijd slecht tot zeer slecht zal zijn. Met name in Gelderland en Overijssel worden veel brandstapels opgebouwd. De meeste vuren worden verwacht op zondagavond, Eerste Paasdag. In sommige delen van Duitsland worden de paasvuren al op vrijdag of zaterdag aangestoken. Door een oostenwind waaien deze slechte stoffen ook naar andere delen van ons land. Hierdoor kan de luchtkwaliteit in Nederland nú al verslechteren. Op maandag zal de wind geleidelijk toenemen en draait deze naar het zuidwesten, waardoor de luchtkwaliteit in delen van Nederland zal verbeteren ten opzichte van zondag. De hoge concentratie fijnstof die vrijkomt tijdens de vuren kan, in combinatie met andere vervuilende stoffen in de lucht, leiden tot een verminderde longfunctie, toename van luchtwegklachten en astma en COPD verergeren. Ook ouderen en mensen met hart- en vaatziekten kunnen er extra last van ervaren. In sommige gevallen zorgt de luchtvervuiling ook voor duizeligheid, misselijkheid en hoofdpijn. Wanneer je gevoeliger bent voor een slechtere luchtkwaliteit raadt het RIVM aan in de middag binnen te blijven en je niet overmatig in te spannen dit paasweekend. Je kunt via de website Luchtmeetnet.nl controleren hoe het er met de luchtkwaliteit in Nederland voor staat. Paasvuren zijn ontstaan vanuit het idee dat in de lente het land en huis opgeruimd moesten worden. Alles wat niet meer bewaard hoefde te blijven, werd al in voorchristelijke tijd op een grote stapel gegooid om verbrand te worden. “Het staat ook voor afscheid van een tijd en het vuur staat ook voor vruchtbaarheid”, vertelt Ineke Strouken, oud-directeur van het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland, aan EenVandaag. Vuur stoken niets voor jou? Je kunt natuurlijk ook starten met een échte lenteschoonmaak in huis dit weekend. De paasvuren zijn dit jaar wel een tikkeltje anders. Zo moeten ze verder van beschermde natuurgebieden worden aangestoken én zijn metershoge vuren verleden tijd. Dit heeft te maken met het stikstofbeleid, schrijft Nu.nl; door de dikke stikstofdeken die als het ware al over ons land ligt, kunnen veel natuurgebieden elk extra beetje stikstof niet aan…..” (Bron: https://www.margriet.nl/actualiteit/gevoelig-voor-smog-blijf-binnen-tijdens-paasvuren~b1620042/)

In hoeverre is de ventilatiewarmtepomp een volwaardig alternatief?

“….Zoals de naam al doet vermoeden heeft de ventilatiewarmtepomp een dubbele functie: zowel ventileren als verwarmen. Hoewel het klinkt als twee vliegen in één klap wordt de warmtepomp nog mondjesmaat ingezet in Nederland. Warmte365 sprak Arthur van Duin, directeur van Joule Technologies BV, over de mate waarin de ventilatiewarmtepomp een volwaardig alternatief is voor het gasloos verwarmen van een woning. Een ventilatiewarmtepomp is ontworpen voor woningen met een mechanisch ventilatiesysteem en maakt gebruik van de warmte die in de vorm van ventilatielucht aanwezig is. Normaal wordt deze warmte, en dus energie, weer ongebruikt naar buiten geblazen. Door deze warmte te benutten, wordt je huis efficiënt verwarmd, wat resulteert in energiebesparing en lagere energiekosten. Woningen die zijn gebouwd vanaf 1976 beschikken vaak over een mechanisch ventilatiesysteem. Dit systeem transporteert vervuilde binnenlucht naar buiten en laat verse buitenlucht binnen via roosters en raampjes. Een ventilatiewarmtepomp onttrekt energie aan deze afgevoerde warme lucht en gebruikt deze voor de verwarming van het huis….” (Bron: https://www.warmte365.nl/nieuws/in-hoeverre-is-de-ventilatiewarmtepomp-een-volwaardig-alternatief-65AAB4AD.html)

Geen hard verzet, maar ook geen gejuich voor CO2-plannen Wopke Hoekstra

“….Vanuit EU-lidstaten klinkt nog geen hard verzet tegen een nieuw Europees klimaatdoel voor 2040. Eurocommissaris Wopke Hoekstra (Klimaat) wil in dat jaar 90 procent minder CO2-uitstoot. Maar om daar te komen, zo klinkt het onder EU-klimaatministers, moet de volle aandacht nu gaan naar uitvoering van alle bestaande groene plannen. Demissionair minister Rob Jetten (Klimaat) omarmt de wens van Hoekstra, maar vindt wel dat er een goed plan moet komen om te zorgen dat het allemaal haalbaar is. In de Tweede Kamer is de steun broos: formerende partijen PVV, NSC en BBB zitten niet te wachten op weer een nieuw klimaatdoel. EU-klimaatministers hebben zich maandag voor het eerst gebogen over de 2040-discussie. Pas maanden na de Europese verkiezingen van juni moet de lidstaten samen met het Europarlement een knoop doorhakken. Een flink aantal landen, waaronder Duitsland en Frankrijk, willen nog geen kleur bekennen. Binnen de Europese Unie vindt alleen Denemarken de denkrichting van Hoekstra niet ambitieus genoeg: er moet nog een klimaatdoel bij voor 2035 en voor 2040 moet het ‘minstens 90 procent’ worden. Volgens de Deense staatssecretaris wil Nederland dat ook. Dat klopt niet, zo laat minister Jetten desgevraagd weten. „Wij steunen het voorstel van Hoekstra.” Toch loopt niet iedereen over van enthousiasme. Uit Midden- en Oost-Europese landen klinkt soms een kritische noot. „Het doel lijkt te ambitieus zolang we de effecten op ons land niet weten. We hebben veel industrie en de kosten voor omschakeling zullen bij ons erg hoog uitvallen”, zegt de Tsjechische minister Petr Hladik bijvoorbeeld. Zijn Roemeense ambtsgenoot Mircea Fechet ziet dat zijn landgenoten zich steeds meer verzetten tegen groen beleid. „Op het gebied van vervoer kunnen wij moeilijk resultaten boeken. We hebben veel oude auto’s en mensen met weinig koopkracht, voor onze bevolking zijn elektrische auto’s te duur…..” (Bron: https://www.telegraaf.nl/nieuws/1331430114/geen-hard-verzet-maar-ook-geen-gejuich-voor-co2-plannen-wopke-hoekstra)

Andy van den Dobbelsteen (TU Delft): ‘Noodzaak van duurzaamheid & lange termijn denken’

“….In deze aflevering van Positieve Impact Podcast is Andy van den Dobbelsteen te gast in de podcast, een heuse ‘verstrooide professor’ zoals Andy zichzelf noemt. Naast hoogleraar Climate Design & Sustainability aan de TU Delft & Duurzaamheidscoördinator is Andy in 2023 ook benoemd tot MVO manager van het Jaar 2023. De inspiratiebron van Andy om ecologisch te denken komt van zijn opa en oma. Vooral doordat hij vroeger als kind veel met hen in de natuur was en mee keek in de moestuin. Maar zelfs Barbapapa vormt een inspiratie voor zijn denkwijze, aldus Andy. ‘Er werd gezegd dat wat wij deden geen wetenschap was, maar activisme. Het was toch maar een modegrill dat zou wel weer overwaaien. Inmiddels zijn de mensen die dat zeiden naar duurzaamheid overgeschakeld. Anders hebben ze geen bestaansrecht meer. ’ – Andy van den Dobbelsteen. Andy van den Dobbelsteen werkt al 30 jaar bij de TU Delft. In zijn baan als hoogleraar en Coördinator probeert Andy positieve invloed uit te oefenen middels bewustwording van duurzaamheid en klimaat en het liefst op de hele wereld. Iedereen draagt daar een verantwoordelijkheid ook buiten de grenzen aldus Andy. Binnen de TU Delft geeft hij dit vorm door de onderzoeken door te vertalen naar echte acties op de eigen campus. Hiermee vormt hij een inspiratiebron voor zijn studenten om bewust te zijn van hun omgeving en wat daar voor nodig is. Van den Dobbelsteen heeft alle begrip voor de hedendaagse studenten die in actie komen en barricades willen breken….” (Bron: https://www.duurzaam-ondernemen.nl/andy-van-den-dobbelsteen-tu-delft-noodzaak-van-duurzaamheid-lange-termijn-denken/)

Mauritius is één van de 7 landen met beste luchtkwaliteit

“….In een tijdperk waarin de wereld bezorgd is over de achteruitgang van het milieu en de impact van vervuiling op de volksgezondheid, heeft Mauritius baanbrekend nieuws. Volgens een recent rapport van Zwitsers technologiebedrijf IQAir keldert de luchtkwaliteit wereldwijd, maar is Mauritius één van de 7 eilanden met een goede luchtkwaliteit. Om gecategoriseerd te worden als bestemming met schone lucht, moet er worden voldaan aan strenge luchtkwaliteitsnormen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Het idyllische eiland gelegen in de Indische Oceaan, is daar één van. Arvin Bundhun, de directeur van het Mauritius Tourism Promotion Authority (MTPA), verklaart: “De moderne reiziger is zich steeds meer bewust van het milieu, en velen van hen geven de voorkeur aan bestemmingen die duurzaamheid en milieubescherming hoog in het vaandel hebben”. Hier vallen ook initiatieven onder die de luchtkwaliteit bevorderen. Mauritius heeft altijd de nadruk gelegd op het handhaven en verbeteren van de luchtkwaliteit. Dit verbetert niet alleen de ervaringen voor toeristen, maar draagt ook bij aan de algehele economische en ecologische duurzaamheid. Bovendien zijn factoren zoals gezondheid en het buitenleven op het eiland, afhankelijk van schone en frisse lucht. Zo kan iedereen optimaal genieten van Mauritius….” (Bron: https://verkeersbureaus.info/nieuws/2024/03/26/186904-mauritius-is-een-van-de-zeven-landen-met-beste-luchtkwaliteit/)

Bomen planten op verkeerde plaats kan klimaatverandering net verergeren

“…..Het aanplanten van bomen, een klassiek instrument in de strijd tegen de klimaatopwarming, kan het omgekeerde effect opleveren als de bomen op de verkeerde plaats worden geplant. Dat blijkt uit een studie die werd gepubliceerd in het vakblad Nature Communications. Bomen spelen een belangrijke rol in de strijd tegen de klimaatverandering omdat ze CO2 opslaan. Maar herbebossing zorgt er ook voor dat het zogenaamde albedo-effect wordt uitgevlakt. Dat heeft betrekking op het vermogen van een oppervlakte om zonlicht te weerkaatsen. Het effect is maximaal op besneeuwde oppervlakten, maar minimaal voor watermassa’s en bossen. Uit de studie blijkt nu dat herbebossingsprojecten waarin het albedo-effect niet in rekening wordt gebracht, de klimaatvoordelen met 20 tot 80 procent overschatten. “Er zijn plaatsen waar het heraanplanten van bomen tot nettonegatieve resultaten leidt voor het klimaat”, stelt Susan Cook-Patton, coauteur van de studie, tegenover het Franse persagentschap AFP. Zo zijn de vochtige en tropische regio’s in de Amazone en het Congobekken uiterst geschikt voor het (her)aanplanten van bomen. Het bebossen van prairies en savannes zou dan weer contraproductief zijn…..” (Bron: https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20240326_96531669)

Groene ambities onder druk: Prorail verlaagt uitstoot maar mist doel

“…ProRail, de Nederlandse spoorwegbeheerder, heeft onlangs een stap terug moeten doen op de CO2-Prestatieladder, door te dalen van het hoogste niveau. Dit komt omdat de organisatie haar eigen doelstellingen voor de vermindering van CO2-uitstoot in 2022 niet heeft weten te behalen. Ondanks deze tegenslag blijft ProRail vastberaden in haar ambitie om een aanzienlijke reductie van CO2-uitstoot te realiseren, gericht op een vermindering van 55 procent in 2030 ten opzichte van het referentiejaar 2015. In 2022 heeft ProRail 10,6 kiloton CO2 uitgestoten, wat aanzienlijk hoger is dan het gestelde doel van maximaal 8 kiloton. Ter vergelijking, de uitstoot van ProRail in dat jaar was equivalent aan die van ongeveer 889 huishoudens. Een cruciale factor in het niet behalen van de doelstelling was de verminderde aankoop van groene stroom, waardoor een groter deel van het elektriciteitsverbruik uit grijze energie bestond. Daarnaast hebben de turbulenties op de energiemarkt, veroorzaakt door de oorlog in Oekraïne, en vertragingen in energiebesparende maatregelen bijgedragen aan de hogere uitstoot. Desondanks heeft ProRail in 2022 wel succes geboekt in het verminderen van haar scope 1-emissies, die met 1,3 kiloton zijn afgenomen. Dit resultaat is onder meer bereikt door de omschakeling van gasgestookte naar elektrische wisselverwarming en het saneren van wissels. Daarnaast zijn de CO2-emissies van stations gehalveerd ten opzichte van 2021, dankzij maatregelen zoals betere isolatie, het verminderen van verwarming en verbeterde meetmethodes. CFO van ProRail, Mirjam van Velthuizen-Lormans, benadrukt de hoge duurzaamheidsambities van het bedrijf en ziet de recente tegenslag als een les. Ondanks de uitdagingen blijft de organisatie toegewijd aan haar langetermijndoelstellingen. ProRail blijft investeren in duurzame energie, zoals blijkt uit de toename van het aandeel duurzaam opgewekte elektriciteit op eigen assets, die in 2022 is gestegen tot 1,6 miljoen kWh. Met de geplande projecten, waaronder de installatie van zonnepanelen op fietsenstallingen en geluidsschermen, is ProRail optimistisch over het realiseren van haar ambitieuze CO2-reductiedoelen in de komende jaren….” (Bron: https://pitane.blue/2024/03/23/groene-ambities-onder-druk-prorail-verlaagt-uitstoot-maar-mist-doel/)

Opstand burgers tegen PFAS-uitstoot Chemours niet meer te stoppen: ‘Wij staan op tegen Goliath’

“….Het liefst zou Chemours een punt zetten achter het verleden. Maar hoe hard directeur An Lemaire van de Nederlandse tak van het bedrijf dat in alle media roept, het tegendeel gebeurt. Burgers, organisaties, deskundigen en advocaten zoeken elkaar steeds meer op om de Dordtse fabriek te dwingen met de uitstoot van giftige PFAS te stoppen en de verantwoordelijken te straffen. ,,We bewijzen dat we niet machteloos staan.’’….” (Bron: https://www.ad.nl/dordrecht/opstand-burgers-tegen-pfas-uitstoot-chemours-niet-meer-te-stoppen-wij-staan-op-tegen-goliath~a5b40849/)

Steeds meer schimmel in huurhuizen. Hoe los je het op?

“…Schimmel in huurhuizen levert heel wat problemen op. Mensen met astma- en luchtwegklachten kunnen er flink benauwd van worden. En voor alle anderen liggen griepklachten op de loer: keelpijn, niezen, hoesten, een verstopte neus, een piepende ademhaling en benauwdheid. Heb je schimmel in je huurhuis ontdekt, dan is het belangrijk dat je op tijd actie onderneemt. Neem contact op met je verhuurder om een melding te doen van schimmel. Je kunt dan samen een actieplan opzetten. In de meeste gevallen moet je de schimmel laten verwijderen door een professioneel bedrijf. Verhuurders van woningen zijn verplicht om de woning in goede staat te houden, en daar hoort ook het oplossen van schimmelproblemen bij. Het is belangrijk dat de schimmel echt grondig verwijderd wordt. In de praktijk gebeurt het vaak dat er over de schimmel heen wordt geverfd, maar daarmee los je het onderliggende probleem (zoals vocht) niet op. Wordt de schimmel grondig verwijderd, dan kun je op de manier hergroei voorkomen. Vaak ontstaat schimmelvorming in een huurhuis omdat er een gebrek is aan goede ventilatie. Leer daarom hoe je je huis effectief kunt ventileren om vochtproblemen aan te pakken en op die manier schimmelgroei te voorkomen. Zorg ervoor dat je ramen en deuren regelmatig openzet om de frisse lucht binnen te laten komen en de vochtige lucht kwijt te raken. In sommige huurhuizen mag je de ramen en deuren op de begane grond niet openen. Dit zijn woningen met een ventilatiesysteem. Zet in dat geval het systeem aan en gebruik ook de ventilatieroosters als deze beschikbaar zijn. Je kunt ook luchtontvochtigers gebruiken in vochtige ruimtes, zoals de badkamer. Niet gelieerd aan schimmel, maar wel heel ongemakkelijk: bedwantsen. Daar hebben ook steeds meer huurders last van. Het zijn kleine insecten die zich razendsnel vermenigvuldigen. Wanneer je hier last van hebt, is het zaak om de hulp van professionele ongediertebestrijding in te roepen. Bedwantsen bestrijden is echt een klus voor een specialist. De bestrijdingsdienst kan je helpen om de bedwantsen op een effectieve manier aan te pakken en herbesmetting te voorkomen. Het zijn problemen waar je snel bij moet handelen. Laat schimmel en bedwantsen echt op een grondige manier verwijderen, zodat je een gezondere en veilige leefomgeving voor jezelf, en voor anderen kunt garanderen…..” (Bron: https://www.almere-nieuws.nl/nieuws/25712/steeds-meer-schimmel-in-huurhuizen-dit-kun-je-eraan-doen/)

Greenpeace spant kort geding aan tegen staat om uitstoot stikstof

“….Greenpeace spant een kort geding aan tegen de Nederlandse overheid om een snellere reductie van de uitstoot van stikstof af te dwingen. Er loopt al maanden een rechtszaak van Greenpeace om het Nederlandse stikstofbeleid, maar als de staat pas na het vonnis in die zaak in actie komt, is dat volgens de milieuorganisatie ‘te laat’. “Dit zijn rechtszaken die we niet willen starten”, zegt Greenpeace-directeur Andy Palmen over het kort geding. “Maar we zien geen andere mogelijkheid, omdat de overheid niet met maatregelen komt die de meest kwetsbare natuur wel kunnen redden.” Vorig jaar juli begon Greenpeace een uitgebreidere bodemprocedure om te zorgen dat de staat de stikstofneerslag op de meest kwetsbare natuur voor 2025 en 2030 drastisch vermindert. Veel natuur is nog gevoeliger voor stikstof dan gedacht, meldt Greenpeace zaterdag. Daarom wil de organisatie dat de overheid onmiddellijk in actie komt. Met het kort geding wil Greenpeace de staat dwingen om in de bodemprocedure al voor het vonnis met een concreet beleidsplan en extra maatregelen te komen. Greenpeace krijgt bij het kort geding steun van milieuorganisaties als Mobilisation for the Environment (MOB), Milieudefensie en het Wereld Natuur Fonds (WNF). Ook de ‘Caring-movement’ waaronder Caring Farmers hebben zich bij de groep aangesloten. Greenpeace stelt dat als de rechter in het kort geding oordeelt dat de overheid de stikstofuitstoot op korte termijn moet terugdringen, dit waarschijnlijk leidt tot ingrijpende en mogelijk gedwongen maatregelen voor de veehouderij. De organisatie noemt zelfs als voorbeelden: verplichte uitkoop van piekbelasters, verplicht minder gebruik van krachtvoer en een maximaal aantal dieren per hectare…..” (bron: https://www.boerderij.nl/greenpeace-spant-kort-geding-aan-tegen-staat-om-uitstoot-stikstof)

Planbureau: klimaatdoel 90 procent minder uitstoot in 2040 is ‘haalbaar en rechtvaardig’

“…..Het voorgestelde Europese klimaatdoel van 90 procent minder uitstoot in 2040 is waarschijnlijk haalbaar in Nederland. Ook is het internationaal gezien een rechtvaardig doel. Dat concludeert het Planbureau voor de Leefomgeving in een nieuw rapport. Eerder dit jaar heeft de Europese Commissie voorgesteld de uitstoot van broeikasgassen zoals CO2 in 2040 met 90 procent te laten dalen, ten opzichte van het niveau in 1990. Daarmee wordt het volgens de Commissie gemakkelijker om in 2050 daadwerkelijk klimaatneutraal te worden. Alle EU-lidstaten, dus ook Nederland, moeten hier nog wel mee instemmen. Maar volgens het Planbureau is het voor ons land waarschijnlijk een realistisch, hoewel ambitieus, doel. Wel denkt het PBL dat het halen van dit doel afhangt van voldoende maatschappelijk draagvlak. De afspraken die zijn gemaakt in het Parijse Klimaatakkoord zijn duidelijk: het liefst de opwarming van de aarde beperken tot maximaal 1,5 graad en anders ‘ruim onder’ de 2 graden. Die 1,5 graad komt snel dichterbij, bij het huidige niveau van uitstoot binnen zes jaar. Veel minder duidelijk, vanwege het ontbreken van afspraken daarover, is wat ‘Parijs’ betekent voor afzonderlijke landen. Eenmaal uitgestoten blijft een deel van het belangrijkste broeikasgas CO2 eeuwenlang in de atmosfeer. De vraag wie het laatste beetje broeikasgas ‘mag’ uitstoten voor de temperatuurdoelen worden overschreden, is daarom een belangrijke splijtzwam op klimaatconferenties. Op de laatste klimaattop eind vorig jaar in Dubai, bleek opnieuw dat wat alle landen gezamenlijk doen te weinig is om de Parijse klimaatdoelen te kunnen halen. Landen, of groepen van landen zoals de EU, komen daarom nu zelf met een inschatting van wat een eerlijke verdeling is om die doelen binnen bereik te krijgen. Het maakt daarbij nogal uit welke verdeling je kiest, laat het onderzoek van het Planbureau zien. Als je het laatste beetje CO2 verdeelt over alle wereldburgers, krijg je een andere uitkomst dan bij gelijke emissiereducties voor landen. Weer anders wordt het als je kijkt naar wat landen in het verleden al hebben uitgestoten. Het Planbureau benadrukt dat de gevolgen van klimaatverandering nu al merkbaar zijn. De zeespiegel stijgt en het weer wordt steeds extremer. Ook de landbouw krijgt het naar verwachting zeer moeilijk, bijvoorbeeld door periodes van extreme droogte. Daarnaast neemt het risico toe van zichzelf versterkende processen, zoals het ontdooien van de permafrost. Het Planbureau heeft voor zijn beoordeling gekeken naar verschillende aspecten die internationaal een rol spelen. Bijvoorbeeld het belang van huidige én toekomstige generaties, speciale omstandigheden voor ontwikkelingslanden, het principe dat de vervuiler betaalt, of het voorzorgsbeginsel. Als je allerlei aspecten uit het internationaal milieurecht bekijkt, zegt het Planbureau, dan is voor Nederland minstens 90 procent minder uitstoot in 2040 alleszins redelijk. Als je namelijk ook nog rekening houdt met hoe rijk een land als Nederland is, en met de emissies in het verleden, dan zou Nederland nu al vrijwel niks meer mogen uitstoten. Een ander aspect vormt de haalbaarheid van het nieuwe klimaatdoel, bijvoorbeeld technisch of economisch. Ook het aspect van draagvlak is belangrijk. Als mensen op grote schaal hun levensstijl aanpassen, en bijvoorbeeld minder gaan vliegen en vlees eten, wordt het doel makkelijker gehaald. Bij het ontbreken van draagvlak wordt het juist moeilijker, zegt onderzoeker Detlef van Vuuren. Volgens de PBL-onderzoeker wordt de noodzaak steeds groter om de haalbaarheid van klimaatdoelen te onderzoeken. “Het is belangrijk dat Nederland als geheel nadenkt over welke doelen we willen nastreven. Wat zouden we als Nederland rechtvaardig vinden?”, vraagt Van Vuuren. “We weten ook: mensen zijn bereid om emissiereducties te accepteren, mits het rechtvaardig gebeurt…..” (Bron: https://www.rtlnieuws.nl/klimaat/artikel/5440786/pbl-klimaatdoelen-klimaatverandering-co2-uitstoot)

Amper 7 landen halen WHO-norm voor luchtkwaliteit

“….Wereldwijd halen amper zeven landen de internationale normen voor vervuiling met fijnstof. Op veel plaatsen neemt de vervuiling zelfs nog toe, naarmate de economie aantrekt. Het World Air Quality-rapport van iQAir verzamelt de gegevens van meer dan dertigduizend meetstations in 134 landen. Van die landen zijn er maar 7 die de jaarlijkse fijnstofnormen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) halen. Het gaat om Australië, Estland, Finland, IJsland, Grenada, Mauritius en Nieuw-Zeeland. Boven aan de top vijf van meest vervuilde landen staat Bangladesh met 79,9 microgram per kubieke meter – ruim vijftien keer hoger dan de jaarlijkse fijnstofnorm van de WHO. Pakistan volgt op de tweede plaats (73,7 µg/m3), India op de derde met 54,4 µg/m3, nog altijd ruim 10 keer hoger dan de jaarlijkse PM2,5-richtlijn van de WHO. Tadzjikistan en Burkina Faso vervolledigen de top vijf. De tien meest vervuilde steden ter wereld zijn allemaal te vinden in Zuid- en Centraal-Azië, en vier van die steden in India. Maar het rapport merkt op dat ook veel landen gewoon nog niet genoeg meten om het gevaar voor hun bevolking in te schatten. Zo zijn maar 24 van de 54 Afrikaanse landen ten zuiden van Sahara opgenomen in het rapport. De andere landen hebben onvoldoende meetgegevens. Dat betekent dat een derde van de Afrikaanse bevolking geen toegang heeft tot gegevens over de luchtkwaliteit. Goedkope meters, gesponsord en beheerd door burgerwetenschappers, onderzoekers, drukkingsgroepen en lokale organisaties spelen een steeds grotere rol om die hiaten in de gegevens op te vullen, blijkt uit het rapport. ‘Een schoon, gezond en duurzaam milieu is een universeel mensenrecht’, zegt Frank Hammes, CEO van IQAir. ‘Maar in veel delen van de wereld vertraagt het gebrek aan data over de luchtkwaliteit doorslaggevende maatregelen en bestendigt het onnodig menselijk lijden. Gegevens over luchtkwaliteit redden levens: waar de luchtvervuiling wordt gerapporteerd, wordt actie ondernomen en verbetert de luchtkwaliteit.’….” (Bron: https://www.mo.be/nieuws/amper-zeven-landen-halen-who-norm-voor-luchtkwaliteit)

Oliver Blume, VW: ‘CO2-doelstellingen moeten aangepast worden om winstgevend te blijven’

“…..Volkswagen stelt dat de EU zijn CO2-doelstellingen moet aanpassen om er voor te zorgen dat Duitse automakers winstgevend blijven, zo meldt Bloomberg. Vanaf 2025 moeten autofabrikanten in de EU de hoeveelheid CO2 die wordt uitgestoten door nieuwe wagenparken verlagen. Als automakers dat niet doen, moeten ze hoge boetes betalen. Volgens marktonderzoeker Jato moet VW volgend jaar zijn emissies met 15 procent verminderen. Als VW de nieuwe regels niet naleeft, dan moeten ze een boete van 95 euro voor elk voertuig dat in de EU geregistreerd is betalen. Dat bedrag wordt op jaarbasis vermenigvuldigd met elke CO2-g/km die boven de doelstelling uitkomt. De CO2-reductietaak wordt extra moeilijk voor fabrikanten omdat nieuwe meettechnieken steeds nauwkeuriger de werkelijke CO2-emissies van auto’s kunnen meten. De vraag naar elektrische auto’s in Europa koelt af, maar de productiekosten blijven hoog. Automakers zoals VW zijn sceptisch over de slagingskansen van de Europese doelstellingen. Zo zegt VW Group-ceo Oliver Blume tijdens een presentatie van de jaarcijfers van Volkswagen: “Het is niet logisch dat de autoindustrie boetes moet betalen als de randvoorwaarden voor het opvoeren van de EV-productie niet aanwezig zijn.” Hij is van mening dat de Europese CO2-doelstellingen te ambitieus zijn. “Afhankelijk van het framework dat we in de verschillende markten hebben, is het belangrijk om de CO2-doelstellingen aan te passen en na te denken over wat realistisch is”, aldus Blume. De winstgevendheid van Europese automakers staat nog meer onder nu concurrenten de prijzen van EV’s drastisch verlagen. Zo stelde Stellantis-ceo Carlos Tavares eerder: “Als je de prijzen verlaagt zonder rekening te houden met de realiteit van je kosten, dan zul je een bloedbad krijgen.” VW onthulde woensdag ook zijn plannen om dit jaar dertig nieuwe modellen binnen de groep uit te rollen. Veel daarvan zijn volledig elektrische modellen, waaronder de Porsche Macan Electric, Audi Q6 E-tron en VW ID7….” (Bron: https://www.automotive-online.nl/management/2024/03/15/oliver-blume-vw-co2-doelstellingen-moeten-aangepast-worden-om-winstgevend-te-blijven/?)

Almeerse lucht ongezonder dan gedacht

“…..De lucht in Almere blijkt ongezonder dan gedacht. Op meerdere plekken in de stad bevat de lucht meer schadelijke stikstofdioxide (NO2) dan goed is voor de gezondheid. Volgens de WHO (wereld gezondheids organisatie) zou de lucht in alle wijken van de stad maar liefst twee keer zoveel stikstofdioxide bevatten als nog gezond is. Lucht waarin hoge concentraties stikstofdioxide, fijnstof of ozon zit, is schadelijk en veroorzaakt onder andere kinderastma, longkanker en beroertes. De laatst beschikbare cijfers over stikstofdioxide van de gemeente Almere komen uit 2021. Met de toen gemeten waarden voldoet de stad op zich aan de huidige normen voor deze stoffen. Opvallend genoeg zijn die normen niet alleen gebaseerd op gezondheid, maar ook op economische belangen. De Europese Unie gaat nu de normen aanscherpen. 23 van de 66 wijken in de stad zullen dan niet meer voldoen aan die nieuwe, strengere normen. De gebieden in en rond het stadscentrum hebben de meest vervuilde lucht. De nieuwe EU-normen zijn echter nog veel minder streng dan wat de WHO (de wereld gezondheids organisatie) aanraadt. Volgens de WHO zouden maar liefst alle 66 buurten in Almere te veel stikstofdioxide in de lucht hebben. Als de luchtkwaliteit voldoet aan de strengere WHO-normen, zouden minder mensen ziek worden van vieze lucht dan bij de voorgestelde nieuwe EU-normen. Zo zouden er 49 mensen van 35 jaar en ouder, naar verwachting een beroerte krijgen als gevolg van luchtvervuiling, en 40 mensen een hartinfarct. Met de EU-norm zouden dat respectievelijk 93 en 79 mensen zijn. Het verkeer is met een aandeel van 60 tot 65% de grootste oorzaak van vieze lucht. In gebieden in Almere waar veel verkeer is, is de huidige jaargemiddelde concentratie van stikstofdioxide beleidsmatig te vertalen in gemiddeld ‘het ongemerkt meeroken van bijna vijf sigaretten per dag’. De gemeente wil met het plan ‘Mobiliteitsvisie Almere 2020-2030’ dan ook werken aan een efficiënter en duurzamer transportsysteem. Om de luchtkwaliteit in de gaten te houden zal er nog voor komende zomer bij de Boomgaardweg een luchtmeetstation worden geplaatst. Ook gaat de gemeente meedoen met het luchtmeetnetwerk dat de provincie vanwege het Schone Lucht Akkoord in Flevoland gaat uitrollen. Hierbij zullen Almeerders zelf fijnstof kunnen gaan meten met een verstrekte meter. Over twee weken verwacht gemeente Almere nieuwe data over hoeveel stikstofdioxide en fijnstof er in de lucht zit. Dan weten we of meer of juist minder buurten voldoen aan de nieuwe gezondheidsnormen voor luchtkwaliteit….” (Bron: https://www.almeredezeweek.nl/nieuws/algemeen/59340/almeerse-lucht-ongezonder-dan-gedacht)

Shell vertraagt afbouw CO2-uitstoot, maar doet ’extra investering in duurzame energie’

“……Shell bouwt tot 2030 zijn uitstoot in bijvoorbeeld olieproducten voor vrachtwagens en auto’s met 15 tot 20% af, vergeleken met die van 2021. Shell vergroot bovendien zijn gasactiviteiten en de investeringen in duurzame projecten. Dat meldt ceo Wael Sawan donderdag in het jaarverslag over 2023. Zijn voorganger Ben van Beurden kondigde met het plan Powering Progress aan dat olie- en gasconcern Shell in 2050 ’netto CO2-neutraal’ moet werken: vrijwel zonder uitstoot, met compensatie van het laatste deel door eigen groene projecten. In 2021 meldde Shell een afname met 20% in 2030 te bereiken. Dat moet in 2035 een afname van 45% zijn, en uiteindelijk netto 100% in 2050. „Ons doel verandert ons bedrijf”, aldus Sawan. Het gaat niet om een absolute afname. Shell hanteert de zogeheten net carbon intensity (NCI) als maatstaf voor al zijn uitstoot per verkochte eenheid energie aan klanten, zoals verschillende brandstoffen. Die NCI moest in 2030 met 20% zakken ten opzichte van de basis 2016. De gewenste 20% afname voor verkochte producten verlaagt Sawan nu naar 15 tot 20% in een ’strategische verschuiving’ in de tak die zich richt op de opwekking, verkoop en handel in elektriciteit. Ook herziet Shell zijn doel van de afname in 2035 met 45% uitstoot. Sawan wijst op de ’onzekerheid in het tempo van van de energietransitie’. Shell plant concreet tien jaar vooruit. Het Britse concern verlaagde vorig jaar de NCI in de energieproducten die zij verkoopt met 6,3% in vergelijking met 2016. Dat is het derde achtereenvolgende jaar op rij met zo’n verlaging, meldt het donderdag. Shell investeert $5,6 miljard in projecten met beperkte CO2-uitstoot. Het nam een belang in de CrossWind-joint venture voor de Nederlandse kust. Dat gaat groene stroom leveren aan de Holland Hydrogen 1-elektrolysefabriek bij Rotterdam die groene waterstof fabriceert. De opvolger van Ben van Beurden zegt dat eind 2023 meer dan 60% van zijn doel om alle uitstoot van eigen activiteiten tegen 2030 te halveren, afgezet tegen het niveau van 2016, nu is bereikt…..” (Bron: https://www.telegraaf.nl/financieel/884006261/shell-vertraagt-afbouw-co2-uitstoot-maar-doet-extra-investering-in-duurzame-energie)

Betere Europese luchtkwaliteit maskeert grote ongelijkheden

“….De Europese luchtkwaliteit is er in de voorbije twee decennia duidelijk op vooruitgegaan. Toch ademen nog altijd ruim vier op de vijf Europeanen vuile lucht in, blijkt uit onderzoek in het vakblad Nature. Het Barcelona Institute for Global Health (ISGlobal) liet artificiële intelligentie los op de Europese meetgegevens van 2003 tot 2019, voor de concentraties fijnstof, stikstof en ozon. Het onderzoeksteam analyseerde zo meer dan 1.400 regio’s in 35 landen, samen goed voor 543 miljoen mensen. Uit de resultaten in het vakblad Nature Communications blijkt dat de totale niveaus van fijnstof en stikstofdioxide in de meeste delen van Europa zijn afgenomen. De vervuiling met ‘PM10’ (fijnstofdeeltjes kleiner dan 0,01 mm) daalden het snelste, met 2,75 procent per jaar. Vervuiling met PM2,5 (kleiner dan 0,0025 mm) en stikstofdioxide daalden respectievelijk met 2,45 en 1,72 procent per jaar. Maar die globale verbetering maskeert wel grote ongelijkheden, en bovendien blijven veel Europeanen blootgesteld aan te hoge concentraties, zeggen de onderzoekers. Maar liefst 98,10 procent van de Europeanen leeft in gebied waar de WHO-drempel voor PM2,5 wordt overschreden. Voor MP10 en stikstof is dat respectievelijk 80,15 en 86,34 procent van de Europese bevolking. De cijfers komen sterk overeen met de schattingen van het Europees Milieuagentschap (EEA) voor 27 EU-landen….” (Bron: https://www.mo.be/nieuws/europese-luchtkwaliteit-aanzienlijk-beter)

Duurzamer leven blijkt geen prioriteit voor driekwart van Nederlanders, of zij weten niet hoe

“…..Te midden van de overvloed aan niet-zo-groene producten en de opkomst van duurzamere opties, kan het lastig zijn om te kiezen. En laten we eerlijk zijn, is dat ‘milieuvriendelijke’ label wel echt te vertrouwen? Als Nederlanders raken we steeds meer verdwaald in het groene doolhof van keuzes. Kortom, keuzestress. Uit onderzoek* van Forbo Flooring Systems blijkt dat 69 procent van de Nederlanders het moeilijk vindt om milieuvriendelijke producten te herkennen. Toch vinden zij het aanbod hiervan belangrijk. Zo vindt 85 procent dat ieder bedrijf duurzamere productopties moet aanbieden. Klimaatverandering is vandaag de dag een vast onderdeel van ons dagelijks leven geworden. Meer dan een derde van de Nederlanders (38%) maakt zich dan ook zorgen over het klimaat, maar voelt zich niet direct verantwoordelijk. Dat kan betekenen dat mensen zich niet persoonlijk betrokken voelen bij het aanpakken van klimaatproblemen of denken dat individuele acties weinig impact hebben op grote schaal. Toch is dit bewustzijn nodig om gezamenlijk te verduurzamen, en het begint al bij iedereen thuis. Hoewel deze taak soms overweldigend lijkt, zijn er al kleine stappen die je kunt zetten. Door afval te scheiden of kleding te verkopen in plaats van weg te gooien kun je al een positieve verandering teweegbrengen….” (Bron: https://www.duurzaam-ondernemen.nl/duurzamer-leven-blijkt-geen-prioriteit-voor-driekwart-van-nederlanders-of-zij-weten-niet-hoe/)

Provincie gaat luchtkwaliteit rond N203 meten, bewonersgroepen blij met ‘eerste stap’

“……Er komt meetapparatuur om de luchtkwaliteit en het geluid rond de provinciale weg N203 te meten. Dat heeft gedeputeerde Jeroen Olthof van de provincie Noord-Holland gisteravond beloofd. Meer dan 2.400 bewoners hadden hem dat gevraagd in een petitie, die hij vlak voor zijn belofte overhandigd kreeg. De drukke weg zorgt voor veel overlast in Krommenie en Assendelft, maar goede meetresultaten ontbreken vooralsnog. “We hebben hier in Krommenie zo’n 4.000 schoolgaande kinderen op vijf scholen die rondom de N203 gepositioneerd zijn. Dat terwijl er hier al jarenlang sprake is van luchtverontreiniging”, vertelt Rob Karst, bewoner van Krommenie en oud-raadslid van de gemeente Zaanstad. Nu spreekt hij voor verschillende bewonersgroepen uit Zaanstad-Noord. Er moet maar eens goed gemeten worden vindt hij, en met hem dus veel andere bewoners. Waarom dat zo lang heeft geduurd? “Politieke onwil. Ja, daar kan ik geen andere woorden voor bedenken.” Hij vervolgt: “Toen ik gemeenteraadslid was in 2020, hebben we al een motie ingediend in Zaanstad om een meetstation hier bij de Provincialeweg te krijgen. Die is unaniem aangenomen toen door de raadsleden. De provincie wilde toen niet meewerken, maar nu hebben we de toezegging eindelijk.” Karst ziet dit als eerste stap: als na de periode dat er gemeten wordt blijkt dat de waarden te hoog zijn, moet de provincie wat doen. “De verbinding tussen de A8 en A9 staat bij ons op het prioriteitenlijstje, maar dat is echt toekomstmuziek. Tot die tijd proberen we in haalbare stappen de leefbaarheid in de twee dorpen Assendelft en Krommenie te verbeteren.”….” (Bron: https://www.nhnieuws.nl/nieuws/333310/provincie-gaat-luchtkwaliteit-rond-n203-meten-bewonersgroepen-blij-met-eerste-stap)

Casablanca gaat luchtkwaliteit bewaken

“…..Met een vooruitstrevend initiatief zet Casablanca een significante stap in de richting van een schonere toekomst.
Casablanca heeft een project gelanceerd om de luchtkwaliteit te monitoren, gefinancierd met ruim 10 miljoen dirham. Dit initiatief, onderdeel van het regionale ontwikkelingsprogramma, richt zich op het verminderen van industriële vervuiling. Een recente overeenkomst, goedgekeurd door de Raad van de regio, omvat de oprichting van 18 bewakingsunits voor luchtkwaliteit. Deze units zullen data verzamelen voor het informeren van beleidsmakers en het publiek over luchtvervuilingsrisico’s. Het project, voorgesteld door minister Leila Benali (Energie), streeft naar het bijwerken van de lijst met verontreinigende stoffen en luchtkwaliteitsnormen, en verbetering van het netwerkbeheer…..” (Bron: https://nieuws.marokko.nl/91961/casablanca-gaat-luchtkwaliteit-bewaken/)

Wetenschappers gaan na of we de aarde kunnen koelen door de stratosfeer wat droger te maken

“….Als het om broeikasgassen gaat, hebben we het vaak over CO2: de belangrijkste drijvende kracht achter de opwarming van de aarde. Maar ook waterdamp is een – veelvoorkomend – broeikasgas. En in een nieuw onderzoek zijn wetenschappers nu nagegaan of het verwijderen van waterdamp uit de atmosfeer kan helpen om de aarde wat te koelen. Hun bevindingen zijn terug te lezen in het blad Science Advances en onthullen dat het verwijderen van waterdamp uit de atmosfeer inderdaad enige verkoeling kan brengen. Maar: “Het heeft maar een heel klein effect,” aldus onderzoeker Joshua Schwarz. Het is dan ook onmogelijk om een groot deel de door CO2 ingegeven opwarming van de aarde door enkel en alleen waterdamp aan de atmosfeer te onttrekken, ongedaan te maken. Dat de aarde opwarmt, is een feit. En dat die opwarming tal van negatieve gevolgen heeft, ook. Genoeg reden dus om in actie te komen en de opwarming van de aarde te beperken. De meest voor de hand liggende manier om dat te bewerkstelligen, is het terugdringen van onze uitstoot. Maar dat blijkt nog niet zo gemakkelijk te zijn. En dus kijken onderzoekers ook verder. Zo wordt er bijvoorbeeld onderzoek gedaan naar technologieën om CO2 actief uit de atmosfeer te verwijderen. Maar CO2 is niet het enige broeikasgas; er zijn er meer. Neem bijvoorbeeld waterdamp. Dat is in feite het meest voorkomende broeikasgas in de atmosfeer en verantwoordelijk voor ongeveer 50 procent van het zogenoemde natuurlijke broeikaseffect: het broeikaseffect dat onze planeet leefbaar houdt. Maar stel nu dat we een klein beetje van die waterdamp aan de stratosfeer – de atmosferische laag op 10 tot 50 kilometer afstand van het oppervlak – zouden onttrekken. Zou dat tot een behoorlijke afkoeling kunnen leiden? Die vraag stelden Schwarz en collega’s zich. Het resulteert in een vrij uitgebreide studie, waarin Schwarz en collega’s niet alleen nagaan welk effect het onttrekken van waterdamp aan de atmosfeer op de wereldwijde temperatuur zou hebben, maar ook bespreken hoe het onttrekken van waterdamp dan precies in zijn werk zou moeten gaan. Om de stratosfeer droger te maken, stellen de onderzoekers voor om kleine deeltjes te verspreiden in koude en rijkelijk met waterdamp gevulde luchtmassa’s die onderweg zijn naar de stratosfeer. Hoewel de temperatuur in deze luchtmassa’s laag ligt, vormt de pure waterdamp die zich hier bevindt niet zo gemakkelijk ijskristallen, legt Schwarz uit. “Wat daarbij kan helpen, is het hebben van een ‘zaadje’: een stofdeeltje bijvoorbeeld, waar het ijs zich rondom kan vormen.” Vandaar dat de onderzoekers voorstellen om kleine deeltjes – die dienst kunnen doen als ‘zaadjes’ – in deze luchtmassa’s te verspreiden. Als je zulke ‘zaadjes’ introduceert in met waterdamp verzadigde luchtmassa’s die onderweg zijn naar de stratosfeer, dan zal, zo redeneren de onderzoekers, een deel van de waterdamp condenseren tot ijs en vervolgens naar beneden vallen. Waardoor dus voorkomen wordt dat dit deel van de waterdamp de stratosfeer bereikt. Zo wordt de stratosfeer dus ‘droger’: de atmosferische laag herbergt minder waterdamp en houdt dus ook minder warmte vast…..” (Bron: https://scientias.nl/wetenschappers-gaan-na-of-we-de-aarde-kunnen-koelen-door-de-stratosfeer-wat-droger-te-maken/)

Philip Morris wil CO₂-uitstoot decimeren met warmtepomp

Philip Morris wil de CO₂-uitstoot van zijn tabaksfabriek in Bergen op Zoom met 80% reduceren met een industriële warmtepomp. Volgens leverancier JOA Air Solutions wordt de installatie voor het eerst op deze schaal toegepast. Het warmteterugwinningsproject moet de tabaksfabriek in Bergen op Zoom jaarlijks een warmtebesparing van zo’n 13 GWh opleveren, en een CO₂-reductie van 2,5 kiloton. (Bron:https://energeia.nl/philip-morris-wil-co%E2%82%82-uitstoot-decimeren-met-warmtepomp/))

Wind, zon en elektrische auto zetten rem op groei CO2-uitstoot

“….De wereldwijde CO2-uitstoot uit energie bereikte vorig jaar opnieuw een record, blijkt uit cijfers van het Internationaal Energieagentschap. Maar de groei neemt wel af, mede dankzij de razendsnelle opmars van wind- en zonne-energie en elektrische wagens. Of de nieuwe IEA-cijfers goed of slecht nieuws zijn voor het klimaat, hangt af van hoe je het bekijkt. Terwijl de wereldwijde uitstoot zo snel mogelijk omlaag moet, is die vorig jaar verder gestegen met 410 miljoen ton. Daardoor klokt 2023 af als recordjaar voor de energiesector, met een totale uitstoot van 37,4 miljard ton. Maar: die stijging was een pak minder groot dan de 490 miljoen ton extra in 2022. En dat in een jaar waarin de vraag naar energie sterk toenam, en de uitzonderlijke droogte een belangrijke rol speelde. Landen als China en de VS, die sterk afhankelijk zijn van waterkrachtcentrales, moesten elders op zoek naar energie. Zonder die ongewoon lage waterkrachtproductie zou de CO2-uitstoot uit stroomopwekking vorig jaar zelfs zijn afgenomen, zegt het IEA, en zou de hele uitstoot uit de energiesector veel minder zijn gestegen. En er is nog meer goed nieuws, zegt het IEA. Zo zagen de industrielanden een recorddaling van hun CO2-uitstoot, en dat bij een groeiende economie. Hun uitstoot daalde tot het laagste niveau in maar liefst vijftig jaar. De vraag naar steenkool viel zelfs terug naar een niveau dat sinds het begin van de 20ste eeuw niet meer is gezien. De recordcijfers in de industrielanden zijn te danken aan een combinatie van de sterke focus op hernieuwbare energiebronnen, de omschakeling van steenkool naar gas en verbeteringen in de energie-efficiëntie. De recordcijfers in de industrielanden zijn te danken aan een combinatie van de sterke focus op hernieuwbare energiebronnen, de omschakeling van steenkool naar gas en verbeteringen in de energie-efficiëntie. Voor het eerst was minstens de helft van de elektriciteitsopwekking in industrielanden afkomstig uit ‘bronnen met lage emissies’, zoals hernieuwbare energiebronnen en kernenergie. ‘De transitie naar schone energie heeft de afgelopen vijf jaar een reeks stresstests ondergaan, maar heeft zijn veerkracht bewezen’, zegt IEA-directeur Fatih Birol. ‘Een pandemie, een energiecrisis en geopolitieke instabiliteit: ze hadden allemaal de transitie kunnen laten ontsporen. Maar we zien in veel economieën net het tegenovergestelde: de opmars van schone energie zet zich voort en beperkt de uitstoot.’ Tussen 2019 tot 2023 groeide schone energie twee keer zo snel als fossiele brandstoffen. Wind- en zonne-energie wereldwijd produceren genoeg stroom om het totale steenkoolverbruik van elektriciteitssectoren als India en Indonesië samen te vermijden. Ook het groeiende aantal elektrische auto’s op de weg, goed voor één op de vijf verkochte auto’s in 2023, speelde ook een belangrijke rol bij het dalende vraag naar olie. Maar Birol hamert er op dat het nog veel sneller moet. ‘Het allerbelangrijkste is dat we veel grotere inspanningen nodig hebben om opkomende en ontwikkelingseconomieën in staat te stellen de investeringen in schone energie op te voeren.’ Vooral groei- en ontwikkelingslanden hebben nog een grote inhaalbeweging te maken, zegt hij, en daarvoor zijn grotere internationale inspanningen en investeringen nodig…..” (Bron: https://www.mo.be/nieuws/iea-wind-zon-en-elektrische-auto-zetten-rem-op-groei-co2-uitstoot)

Meer dan 10 miljoen Thai zochten in 2023 hulp voor ziektes veroorzaakt door luchtvervuiling

“….In 2023 hebben meer dan 10 miljoen Thai medische hulp gezocht voor ziektes die hoogstwaarschijnlijk zijn veroorzaakt door de slechte luchtkwaliteit. Dat blijkt uit cijfers van de Thaise Nationale Raad voor Economische en Sociale Ontwikkeling. De eerste cijfers van 2024 tonen zelfs een verslechtering ten opzichte van 2023. Meer dan 10 miljoen Thai hebben in 2023 medische hulp gezocht voor ziektes die gerelateerd kunnen worden aan de sterk verontreinigde lucht. Thailand telt ruwweg 72 miljoen inwoners, dus ongeveer 1 op de 7 Thai heeft in 2023 hulp gevraagd. Het gaat vooral om longkanker, bronchitis, astma en hartaandoeningen. De eerste cijfers van 2024 tonen dat de situatie ook verder verslechtert. In de eerste 9 weken van 2023 hadden 1,3 miljoen mensen nood aan medische hulp. In dezelfde tijdspanne aan het begin van 2024 zochten 1,6 miljoen Thai hulp. Het is niet vreemd dat mensen in Thailand ziek worden door de slechte lucht. De Thaise steden Chiang Mai en Bangkok behoren tot de meest vervuilde steden ter wereld. In maart 2023 bedekte een dikke laag smog nog het noorden van het land. De luchtkwaliteit was toen zo slecht dat de Thaise regering hulp vroeg aan haar buurlanden om de problemen op te lossen. Bosbranden, afvalverbranding en uitstootgassen van het verkeer vormen de grootste boosdoeners. De regering van de nieuwe premier Srettha Thavisin heeft al beloofd om de slechte lucht aan te pakken, onder meer met strenge boetes voor grootvervuilers. Daar is voorlopig echter weinig van te merken. Niet iedereen pikt de slechte luchtkwaliteit. Een groep inwoners van Chiang Mai trok vorig jaar naar de rechtbank om de regering aan te klagen. De rechtbank gaf de groep in januari nog gelijk. De rechter oordeelde dat de regering “zijn plicht tegenover de burgers had verwaarloosd en veel te traag had gehandeld”. De rechtbank gaf de regering toen 90 dagen de tijd om een noodplan op te stellen tegen de vervuiling….” (Bron: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/03/06/thailand-luchtvervuiling/)

Provincie meet concentraties NOx, NO2 en fijnstof in Bergen op Zoom

“……De provincie Noord-Brabant meet sinds kort de luchtkwaliteit vanuit een mobiel meetstation bij sportpark de Staakberg. Dit sportpark ligt op korte afstand van de randweg en van industrieterrein Theodorushaven. Als je niet weet dat hij er staat, zie je hem waarschijnlijk niet. Het mobiel luchtmeetstation is van buiten namelijk niet meer dan een aanhanger met een paar ogenschijnlijke schoorsteentjes op het dak. Van binnen staat de aanhanger vol met meetapparaten die de gegevens van de lucht in kaart brengen. Hagar Roijackers, gedeputeerde in Noord-Brabant neemt samen met ZuidWest TV een kijkje bij het mobiele luchtmeetstation in Bergen op Zoom. Specialist Elias van der Bij geeft de gedeputeerde een rondleiding en uitleg over de werking van het station, dat bewust op deze plek is gezet. “Juist op plekken waar je te maken hebt met een stapeling van emissies is het heel interessant om te kijken wat het in de praktijk doet met de samenstelling van de luchtkwaliteit”, aldus Roijackers. De meetgegevens van het mobiele meetstation zijn openbaar toegankelijk via de website brabantluchtmeet.net. Het meetstation meet de concentraties stikstofoxiden (NOx), stikstofdioxide (NO2), fijnstof (PM1 en PM2,5) en vluchtige organische stoffen waaronder benzeen in de buitenlucht. Roijackers is tijdens de rondleiding onder de indruk van de cijfers die op de monitor verschijnen en de manier waarop de apparatuur gekalibreerd wordt. De mogelijke bronnen van deze stoffen zijn verschillend. Industrie, verkeer, huishoudens, agrarische bedrijven en scheepvaart zijn de belangrijkste. “Er wordt met deze metingen precies gekeken hoe de luchtsamenstelling is. Als hier bijvoorbeeld uit komt dat er bepaalde stoffen te veel aanwezig zijn in de lucht, kan dit voor de gemeente een reden zijn om dit verder te onderzoeken. Dat helpt ons om de leefomgeving en gezondheid te beschermen.” Op korte termijn merken bewoners of bedrijven niets van de metingen. Met de mobiele luchtmeetstations wordt alleen gekeken of de modellen kloppen op een specifieke plek. “We hebben natuurlijk een bepaalde verwachting van heel Noord-Brabant. De vraag is of dit ook klopt met wat we hier meten of dat we nog iets bijzonders zien gebeuren.” Uit de metingen komt allerlei informatie, op basis van deze informatie kunnen er maatregelen genomen worden als dat nodig is. De provincie streeft ernaar dat er voor elke Brabander drie gezonde levensjaren bijkomen. “We hebben zelf het Schone Lucht Akkoord ondertekend, en zouden graag alle gemeentes willen uitnodigen om dat ook te doen. We willen werk maken van het onderzoek, maar zeker ook een maatregelenbeleid om de luchtkwaliteit te verbeteren……” (Bron: https://www.zuidwestupdate.nl/nieuws/provincie-meet-concentraties-nox-no2-en-fijnstof-in-bergen-op-zoom/)

CO₂-uitstoot bij opwekken van energie door rijke landen naar laagste niveau in vijftig jaar

“…De rijke landen hebben het afgelopen jaar met het opwekken van hun energie de laagste CO₂₋uitstoot in vijftig jaar gehad. De ontwikkelde economieën profiteerden van een verdere groei van wind uit energie en zon, verruilden steenkool vaker voor gas en bespaarden op hun energieverbruik. In een nieuw rapport wijst het Internationaal Energie Agentschap (IEA) er wel op dat de landen de zwakkere economieën moeten helpen, want daar is de hoeveelheid fossiele energie nog veel hoger. De CO₂-uitstoot uit energie kende afgelopen jaar in ontwikkelde economieën de grootste daling ooit. Dat kwam mede doordat er minder steenkool werd gebruikt dan in voorbije jaren. Een jaar eerder zagen met name Europese landen zich door het wegvallen van gasleveringen uit Rusland nog genoodzaakt terug te grijpen op de zeer vervuilende energiebron. De nieuwe data tonen volgens IEA aan dat het de goede kant opgaat met de energietransitie en dat deze ook in tijden van een pandemie en geopolitieke spanningen doorgaat. „Maar het belangrijkste is dat er veel meer initiatieven komen om opkomende en ontwikkelende economieën te helpen hun investeringen in schone energie op te voeren”, zegt IEA-topman Fatih Birol. Wereldwijd kwam de CO₂-uitstoot uit energie vorig jaar uit op een recordhoeveelheid van 37,4 miljard ton, ofwel een stijging van 1,1 procent (410 miljoen ton). Dankzij de initiatieven voor schone energie viel die groei wel lager uit dan een jaar eerder (plus 490 miljoen ton), ondanks een grotere stijging van de wereldwijde vraag naar energie.Een kolencentrale in de Chinese plaats Jiangyou. De opwekking van energie had wereldwijd afgelopen jaar veel last van de droogte. Daardoor leverde waterkracht veel minder op, waardoor er meer fossiele brandstoffen nodig waren om dit gemis op te vangen. Zonder deze problemen zou de wereldwijde CO₂-uitstoot door het opwekken van elektriciteit zijn afgenomen en was de stijging van de algehele uitstoot duidelijk lager geweest. Met name China en India stootten afgelopen jaar meer CO₂ uit bij het opwekken van hun energie, mede door de droogte. In China nam de uitstoot met 565 miljoen ton toe, ook door de verdere heropening van het land na langdurige coronabeperkingen. In India bedroeg de stijging 190 miljoen ton. De uitstoot per hoofd van de bevolking is daar nog altijd veel lager dan het wereldwijde gemiddelde….” (Bron: https://www.limburger.nl/cnt/dmf20240301_94121634)

Verborgen stadsnatuur: geurend korstmos

“…..Bij een inventarisatie in de Leidse Hortus werden maar liefst 111 soorten korstmossen geteld. Eén daarvan is het eikenmos. Dat blijkt over een onverwachte eigenschap te beschikken: het wordt gebruikt als geurstof in de parfumindustrie. Lees wat onderzoeker Tim Claerhout erover vertelt én doe mee naar het onderzoek naar korstmossen in de stad. Dit jaar koos de Leidse Hortus het onderwerp ‘geur’ als thema. Er is veel te vertellen over de geuren en kleuren van allerlei exotische en minder exotische planten. De geurwandelingen in de Garden Explorer wijst al een beetje de weg. Planten zijn de specialiteit van de Hortus botanicus Leiden, maar zeker niet de enige soortgroep waar geur-gerelateerde verhalen over te vinden zijn. Korstmossen produceren een heel scala aan chemische stoffen die gebruikt kunnen worden als kleurstoffen, antibiotica, maar ook als bron van geur in de parfumindustrie. Vandaag de dag hebben korstmossen een relatief lage economische waarde in vergelijking met het verleden. Enkel in de parfumindustrie nemen korstmossen nog een prominente rol in. Een zo’n korstmos is eikenmos (Evernia prunastri). Kapjesvingermos, een van de 111 korstmossen die in de Leidse Hortus voorkomen (Bron: Charles Buddendorf). Korstmossen hebben vele verschijningsvormen (Bron: Hoffmann-Dennert, Botanischer Bilderatlas). Eikenmos is een vrij algemeen korstmos op het noordelijk halfrond, voornamelijk in Europa en Noord-Amerika. De soort groeit op bomen met een zure schors waar de lucht vrij onvervuild is, en daarom kan je het soms ook wel in de stad terugvinden. Gewoon in de achtertuin, of in de Hortus, waar het een van de 111 korstmossen is die tijdens een inventarisatie door Harold Timans werden aangetroffen. Eikenmos is vrij makkelijk herkenbaar als een struikvormig korstmos met stompe eindlobben, grijze of groenige bovenkant en witte onderkant. Omdat z’n optimale groeiplaats gelinkt is aan schone lucht en zure schors, merken we dat de soort er jaar na jaar op achteruit gaat. Momenteel is eikenmos nog niet bedreigd, maar de trend is niet gunstig. Dit is te wijten aan het feit dat de hoge stikstofdepositie de zuurtegraad van schors doet stijgen, wat ten nadele komt van soorten die op zure schors groeien. De rol van het eikenmos in de parfum-industrie is tweedelig. Eerst en vooral omwille van de complexe geur, die het best omschreven kan worden als een houtige en aardeachtige mosgeur. Dit geeft een rijke ondertoon aan veel verschillende parfums die eikenmos-extracten gebruiken. Volgens experts valt de geur het best te combineren met een frissere geur om een gebalanceerd resultaat te verkrijgen. De geur van eikenmos is afkomstig van hele reeks aan chemische stoffen. Hiervan is methyl beta-orcinol carboxylate de belangrijkste om de typische geur te verkrijgen. Ten tweede is het een belangrijk component in verschillende parfums door zijn rol als fixeermiddel van vluchtigere stoffen in het parfum. Zonder eikenmos zouden parfums minder lang hun geur afgeven….” (Bron: 3-MRT-2024 – Bij een inventarisatie in de Leidse Hortus werden maar liefst 111 soorten korstmossen geteld. Eén daarvan is het eikenmos. Dat blijkt over een onverwachte eigenschap te beschikken: het wordt gebruikt als geurstof in de parfumindustrie. Lees wat onderzoeker Tim Claerhout erover vertelt én doe mee naar het onderzoek naar korstmossen in de stad…….” (Bron: https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=31971)

Steffie.nl geeft eenvoudige uitleg over gezonde lucht in huis

“…..Goed en veilig wonen Tijdens het stookseizoen is de lucht in woningen vaak erg ongezond doordat mensen onvoldoende ventileren. Daarom ontwikkelden Aedes en de Woonbond extra informatie over goed ventileren en het tegengaan van vocht en schimmel in huis. Vanaf deze week is er eenvoudige uitleg over gezonde lucht in huis beschikbaar in vijf talen op Steffie.nl. Steffie.nl is een website die ingewikkelde informatie begrijpelijk overbrengt. Niet alleen met geschreven tekst, maar ook door gesproken woord en beelden te gebruiken. Door deze aanpak is de inhoud geschikt voor mensen met een licht verstandelijke beperking, maar ook voor laaggeletterden en mensen die (nog) niet goed Nederlands kunnen lezen. Zo wordt de site onder andere ingezet in buurthuizen en verzorgingscentra. De website biedt nu dus ook eenvoudige uitleg over gezonde lucht in huis. Extra informatie over goed ventileren en het voorkomen van vocht in huis is hard nodig. Zodra het buiten kouder wordt, sluiten mensen deuren en ramen om warmte binnen te houden. Dat is logisch, maar veel mensen weten niet dat je wel moet ventileren. Als je alle ramen en deuren sluit, en geen klepraampjes of roosters open laat, ontstaat binnen een uur ongezonde lucht in huis. Ongezonde lucht kan allerlei klachten veroorzaken zoals hoofdpijn, vermoeidheid en slapeloosheid. Pieter van het Kaar, bouwkundig adviseur bij de Woonbond. Gerrie van der Breggen, adviseur onderhoud en verbetering bij Aedes, wijst op het belang van voortdurende ventilatie. “In de nieuwste huizen is de ventilatie automatisch geregeld door een geavanceerd ventilatiesysteem dat de luchtkwaliteit meet. Maar in de meeste woningen moeten de bewoners het zelf doen door de raampjes en roosters open te houden en het ventilatiesysteem hoger of lager te zetten.” Vocht en schimmel. Tijdens het stookseizoen nemen ook vocht- en schimmelproblemen in huizen toe. In huis wordt veel vocht geproduceerd. Vooral koken, douchen en de was in huis drogen zorgen voor veel vocht. Als dat vocht niet weg kan, ontstaat schimmel. Schimmel is erg ongezond en kan ernstige (long)ziekten, zoals astma veroorzaken. De Woonbond en Aedes zijn blij dat er nu ook goede en eenvoudige informatie over ventileren en over vocht en schimmel beschikbaar is op Steffie.nl. Binnenkort komt er ook een ‘oefenspel’ in het Nederlands op Steffie.nl. Daarin kunnen mensen hun kennis van ventileren testen. Deze informatie is vooraf uitgebreid getest door de doelgroep. Hierdoor weten we zeker dat de informatie voor mensen met een licht verstandelijke beperking begrijpelijk is. Met de vertaling in het Engels, Turks, Arabisch en Tigrinya hopen we een grote groep mensen die wij vaak moeilijk kunnen bereiken met onze eigen informatie, te kunnen informeren……” (Bron: https://www.woonbond.nl/pers/steffie-nl-geeft-eenvoudige-uitleg-over-gezonde-lucht-in-huis/)

Experts: schadelijk effect Tata Steel op gezondheid omwonenden wordt onderschat

“….De gezondheidsrisico’s voor omwonenden van Tata Steel door de uitstoot van de staalfabriek worden onderschat. Tata Steel is bovendien niet transparant over de daadwerkelijke uitstoot van schadelijke stoffen. Voordat de overheid veel geld steekt in de verduurzaming van Tata Steel, moet ze daarom harde eisen stellen aan de fabriek over de gezondheidseffecten. Vanuit gezondheidsperspectief zou ook de Kooksgasfabriek 2 veel sneller gesloten moeten worden dan in 2029. Die fabriek stoot onder meer kankerverwekkende stoffen (pak’s) uit en staat relatief dicht bij woonhuizen. Dat stelt de Expertgroep Gezondheid IJmond die onderzoek deed naar de vergroeningsplannen van Tata Steel. De experts concluderen dat het onduidelijk is of de plannen van de staalfabriek om groener en duurzamer te werken ook echt een positief effect hebben op de gezondheidsrisico’s voor de omgeving. Tata Steel geeft geen absolute meetwaarden van de uitstoot, maar publiceert alleen percentages in bijvoorbeeld de milieuverslagen. Ook maakt Tata Steel geen onderscheid tussen wat ze feitelijk hebben gemeten en welke percentages verwachtingen zijn. Tata Steel ligt al lang onder vuur vanwege de overlast en milieuvervuiling voor de omgeving. Veel van de 150.000 inwoners in de IJmond zijn bezorgd over de stoffen die ze inademen en over stofdeeltjes die ze in hun omgeving zien liggen…..” (Bron: https://www.rtlnieuws.nl/economie/bedrijven/artikel/5437404/effect-uitstoot-tata-steel-op-gezondheid-wordt-onderschat)

Wetgeving maatschappelijk verantwoord ondernemen (CSDDD) geblokkeerd in Europa

“….Ondanks jarenlang onderhandelen hebben EU-landen gisteren een wet over maatschappelijk verantwoord ondernemen geblokkeerd. Er is geen akkoord gevonden voor de ‘Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD)’. Het wetsvoorstel dat er lag is niet geaccepteerd door Duitsland, Italië, Frankrijk, Finland en Oostenrijk, terwijl ze zich eerder wel konden vinden in het voorstel. De EU-wet met betrekking op de productieketen is bedoeld om grote bedrijven aansprakelijk te stellen als ze profiteren van bijvoorbeeld kinderarbeid of dwangarbeid buiten de EU. Grotere bedrijven moeten ook een plan opstellen om ervoor te zorgen dat hun bedrijfsmodel en strategie verenigbaar zijn met de naleving van de klimaatdoelstellingen van Parijs om de opwarming van de aarde te beperken. Dit is enorm teleurstellend’, benadrukt Petra Bolster-Damen, internationaal secretaris en dagelijks bestuurslid van de FNV. ‘De FNV wil ambitieuze wetgeving in heel de Europese Unie. Bedrijven moeten niet langer kunnen wegkijken van de uitbuiting, dwangarbeid, vakbondsonderdrukking of milieuschade die plaatsvindt bij hun zakenrelaties en dieper in de keten. Regeringen houden vandaag een hand boven het hoofd van bedrijven die winst willen maken over de rug van mens en milieu. Zonder wetgeving blijft het bij vrijblijvend aanmodderen en greenwashing.’ Het MVO Platform vindt het ongehoord dat na het in december 2023 bereikte politiek akkoord EU-lidstaten deze wet op het laatste moment blokkeren. Het is nu zaak dat de EU-leiders zo snel mogelijk een akkoord bereiken en de wetgeving aannemen. David Ollivier de Leth (MVO Platform): “De gang van zaken in Brussel is ronduit schandalig te noemen. Het is ongekend dat EU-lidstaten op deze manier het wetgevingsproces op het allerlaatste moment saboteren. De EU-leiders laten hiermee miljoenen werkenden, boeren en gemeenschappen die te kampen hebben met bijvoorbeeld onderbetaling, dwangarbeid en milieuvervuiling in de steek.” “We moeten ons nu over de situatie buigen en zien of het mogelijk is, in overleg met het Europees Parlement, aan de zorgen van de lidstaten tegemoet te komen”, zo schreef het Belgische voorzitterschap na afloop van de Coreper-vergadering op X…..” (Bron: https://www.duurzaam-ondernemen.nl/wetgeving-maatschappelijk-verantwoord-ondernemen-csddd-geblokkeerd-in-europa/)

Moet ik naar de bergen of de zee voor gezondere lucht?

“…..Al eeuwenlang genieten berg- en zeelucht een goede reputatie. Zo zou een verblijf in de bergen het herstel van longziekten bevorderen. Wat is daarvan waar? Schone berglucht, zonneschijn en flinke maaltijden. Dat was de beste remedie tegen tuberculose, geloofden dokters aan het einde van de 19de en het begin van de 20ste eeuw. Niet voor niets verschenen door heel Europa klinieken in de bergen voor patiënten met deze longziekte.Tegenwoordig wordt tuberculose met medicijnen behandeld, gewoon in de thuisomgeving van de patiënt. Maar de bergen zijn nog steeds een toevluchtsoord voor mensen met andere aandoeningen. Midden in de Zwitserse Alpen, op 1.686 meter hoogte, staat bijvoorbeeld het Nederlands Astmacentrum Davos. De doelgroep van deze kliniek: patiënten met ernstige astma die thuis de maximale behandeling krijgen, maar bij wie de ziekte niet onder controle komt. ‘Het zijn vaak jonge mensen die niet meer kunnen werken en soms niet eens de bank af kunnen komen omdat ze zo beperkt worden door hun klachten’, schetst longarts Marieke Drijver, werkzaam in het astmacentrum in Davos. Lange wandelingen. Tijdens de behandeling knappen veel patiënten zienderogen op, bevestigt een recent overzichtsartikel over hooggebergtebehandeling voor astma. Drijver: ‘We zien bij patiënten dat de astmaklachten verbeteren, dat ze zich beter kunnen inspannen en dat we de medicatie kunnen afbouwen. Soms kunnen mensen die thuis de bank niet afkwamen hier wandelingen van 10 kilometer lang maken.’ Die gunstige effecten zijn deels te danken aan een uitgebreid longrevalidatieprogramma dat de patiënten in Davos ondergaan. Maar ook de Zwitserse berglucht speelt mee, vertelt hoogleraar celbiologie en immunologie van longziekten Pieter Hiemstra (LUMC). Zo is de lucht in de bergen schoner dan de lucht in veel stedelijke gebieden. Er is immers minder industrie en verkeer, en dus minder uitstoot van vervuilende stoffen. Dat is gunstig, want luchtvervuiling kan ontstekingsprocessen in de long prikkelen, de afweer tegen infecties verminderen en het risico op kanker vergroten, legt Hiemstra uit. Lagere luchtdruk. Daarnaast is de luchtdruk in de bergen lager, waardoor uitademen makkelijk is. Dat is vaak een opluchting voor astmapatiënten. Mensen met een huisstofmijtallergie hebben dan weer baat bij de drogere lucht in de bergen, want het kleine beestje gedijt vooral bij een hoge luchtvochtigheid. Berglucht bevat ook minder pollen, wat wederom gunstig is voor mensen met een allergie. Tot slot is er hoog in de bergen meer uv-licht, waardoor de huid meer vitamine D aanmaakt. ‘Mensen met voldoende vitamine D zijn minder vatbaar voor infecties’, zegt Hiemstra. ‘Achteraf zou dat kunnen verklaren waarom tuberculosebehandeling in de bergen gunstig was.’ De keerzijde van de medaille is dat uv-straling tegelijkertijd de kans op huidkanker verhoogt. In de berglucht van Davos kunnen astmapatiënten dus letterlijk op adem komen. Al is het de vraag of je daarvoor helemaal naar de bergen moet. Het Zorginstituut – dat waakt over een goede en betaalbare zorg in Nederland –oordeelde in 2019 nog dat voor ernstige astma een behandeling in het hooggebergte niet aantoonbaar effectiever is dan een behandeling op zeeniveau. Op dat zeeniveau zijn de verschillen in luchtkwaliteit ook aanzienlijk. Zo blijkt uit de Atlas van de Leefomgeving van het RIVM dat er in Friesland en Groningen beduidend minder fijnstof in de lucht hangt dan in het midden van het land. Ook de Noordzeekust komt er relatief goed vanaf, vooral in Noord-Holland en Zeeland. Zeker bij een westenwind bevat zeelucht minder vervuilende stoffen en pollen dan de lucht in het binnenland. De lucht aan de kust bevat juist meer zout, en dat zou kunnen helpen bij het klaren van vastzittend slijm, vertelt longarts Maarten van den Berge, tevens hoogleraar translationele longziekten aan het UMC Groningen. ‘Wanneer je zoute nevel inademt, trekt het vocht aan naar de luchtwegen. Zo wordt het slijm losser en kun je het makkelijker ophoesten.’ Minder risico op kanker. Uit Belgisch laboratoriumonderzoek bleek daarnaast dat kleine waterdruppeltjes aan zee, aerosolen genaamd, mogelijk ontstekingen remmen en het risico op kanker verkleinen. ‘Een interessante aanwijzing’, volgens Hiemstra. Tegelijkertijd plaatst hij ook een kanttekening: ‘De onderzoekers gebruikten longkankercellen, maar je wilt weten wat de aerosolen doen op normale cellen.’ Al met al lijkt de lucht in de bergen en aan de kust wel degelijk gezonder te zijn dan op veel andere plaatsen. Wat de bergen betreft hangt de gunstigste lucht tussen de 1.200 en 2.500 meter hoogte. Wie nog hoger gaat, kan last krijgen van hoogteziekte. Hiemstra waarschuwt: ‘Het is niet voor iedereen aan te raden om ongetraind een wandeltocht op 3.000 meter hoogte te maken. Dat geldt met name voor mensen met longproblemen of die lijden aan hart- en vaatziekten.’ Psychologisch effect. Is het voor gezonde mensen zinvol om eens in de zoveel tijd naar het strand of de bergen af te reizen? ‘Dat is een druppel op een gloeiende plaat’, denkt Van den Berge. ‘Schone lucht is voor ons allemaal belangrijk. Maar ik geloof niet dat als je op vakantie naar het hooggebergte gaat, je langer leeft of minder kans op een longziekte hebt.’ Longarts Drijver, van het astmacentrum in Davos, staat er positiever in, alleen al vanwege het mogelijke psychologische effect. ‘Ik denk dat het elk mens goed doet om in de natuur te zijn en even rust te hebben. Dat is niet de kern van het verblijf hier, maar wel een factor die meespeelt bij onze patiënten.’…..” (Bron: https://www.volkskrant.nl/beter-leven/moet-ik-naar-de-bergen-of-de-zee-voor-gezondere-lucht~bc6fbb7c/?)

Brussel komt met strengere regels om de luchtkwaliteit te verbeteren

“…..Er komen strengere Europese regels om de luchtkwaliteit te verbeteren. Het Europees Parlement en de EU-lidstaten hebben daarover een politiek akkoord bereikt. Voor verschillende vervuilende stoffen worden de grens- en streefwaarden aangescherpt. Het oorspronkelijke plan komt nog uit de koker van voormalig Eurocommissaris Frans Timmermans. De PvdA’er wilde een bindend doel voor 2030. Maar tijdens de onderhandelingen tussen het Europees Parlement en de lidstaten is afgesproken dat landen uitstel kunnen krijgen als ze het doel niet dreigen te halen. Daaraan zijn wel voorwaarden verbonden. Voor Nederland was dit een belangrijk punt. In Den Haag waren er zorgen over de mogelijke gevolgen voor de zee- en luchthavens, de zware industrie en de boeren in ons dichtbevolkte, kleine land. De nieuwe Europese regels worden minder streng dan de aanbevelingen van de wereldgezondheidsorganisatie WHO. Het RIVM concludeerde na onderzoek dat die aanbevelingen zo streng zijn, dat ’ze met de beste inzet in Nederland niet haalbaar zijn’. In het politiek akkoord is verder afgesproken dat er meer meetpunten in steden moeten komen en dat het makkelijker moet worden om via de rechter gezondheidsschade te verhalen als nationale regels worden geschonden. Ook milieuclubs moeten naar de rechter kunnen stappen om een gebrekkige uitvoering van de Europese regels aan te vechten, zo meldt het Europees Parlement. Het einddoel van de EU is om tegen 2050 geen luchtvervuiling meer te hebben. De lidstaten en het Europees Parlement moeten nog een keer stemmen. Na een definitief akkoord over de nieuwe richtlijn moeten regeringen nationale plannen maken om de luchtkwaliteit te verbeteren….” (Bron: https://www.telegraaf.nl/nieuws/2122395968/brussel-komt-met-strengere-regels-om-de-luchtkwaliteit-te-verbeteren)

‘Uiteindelijk moeten we stoppen met dingen te verbranden’

“….Ongeveer de helft van alle fijnstof komt van houtkachels, dat leert een onderzoek door burgerwetenschappers in het Nederlandse stadje ‘s-Gravenpolder. Hun metingen beperken zich tot de wintermaanden in een buurt waar relatief veel hout gestookt wordt, te beperkt dus voor algemene conclusies. Maar dat hout stoken een grote impact heeft op de luchtkwaliteit is wel degelijk zo. In totaal analyseerde men 400 uren aan metingen in de periode tussen november 2022 en mei 2023. Het onderzoek focust op fijnstof minder dan 2,5 micrometer groot – de zogenoemde PM 2,5 – omdat net deze deeltjes het schadelijkst zijn voor de gezondheid. Er zijn wel een paar kanttekeningen te plaatsen bij het Nederlands onderzoek, verduidelijkt Frans Fierens, wetenschappelijk medewerker bij IRCEL (Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu). ‘De gebruikte methodes zijn solide, maar 400 uur aan metingen is eigenlijk niet voldoende. Je zou over een geheel jaar moeten meten, en dat op willekeurige momenten. Zeker als je een verband wil leggen met mogelijke gezondheidseffecten, want lage langdurige concentraties fijnstof hebben een grotere impact dat kortstondige hoge waardes.’ Het is sowieso geen eenvoudige opgave om percentages te plakken op de bijdrage van houtkachels aan het fijnstof in de lucht. In Vlaanderen meet men systematisch de aanwezigheid van PM 2,5 partikels in de atmosfeer, maar die resultaten zeggen niet veel over de bron ervan. Daarvoor zijn meer gedetailleerde metingen nodig die specifieke chemische componenten opsporen die voornamelijk door het verbranden van hout vrijkomen. Op basis van meer gedetailleerd onderzoek schat men bijdrage van houtrook aan vervuiling door fijnstof in Vlaanderen op zeven tot tien procent gemeten op jaarbasis, een percentage dat logischerwijs hoger ligt in de winter, en op locaties waar veel gestookt wordt. Dat lijkt minder dramatisch dan de vijftig procent uit het Nederlands onderzoeksrapport, maar is nog altijd behoorlijk veel, zeker in gedachte houdend dat dit percentage lokaal veel hoger kan uitvallen in de wintermaanden. ‘De groep PM 2,5 is een verzameling van een groot aantal componenten. Die zijn niet allemaal even schadelijk. Maar bijvoorbeeld roet is dat zeker wel, net als BaP (Benzopyrene), een kankerverwekkende polycyclische aromatische koolwaterstoffverbinding, die voornamelijk uit onvolledige houtverbranding afkomstig is.’ De discussie over houtkachels ligt er gevoelig, weet Fierens. ‘Op de uitstoot van verkeer kan je geen gezicht plakken, maar als je buurman hout stookt, krijgt die vervuiling meteen een persoonlijk kantje. Er is ook zoiets als de natural fallacy, het idee dat wanneer een product natuurlijk is, het niet schadelijk kan zijn, want natuurlijk niet klopt. Bovendien gelden houtkachels als gezellig.’ Dat alles maakt het moeilijk om het publiek ervan te overtuigen dat we van houtverbranding af moeten. Toch lijkt het onvermijdelijk, aldus Fierens. ‘We zagen hoe tijdens de energiecrisis vorig jaar plots weer meer gestookt werd, maar op termijn zal ook verwarming geëlektrificeerd worden. Dat gaat tijd kosten, want de levensduur van verwarmingssystemen is langer dan die van auto’s. Maar we moeten stoppen met dingen te verbranden, zoveel is duidelijk.’….” (Bron: https://www.eoswetenschap.eu/natuur-milieu/uiteindelijk-moeten-we-stoppen-met-dingen-te-verbranden)

Impact op milieu en klimaat van gebruikte vrachtwagens en bussen in het buitenland is groot: “Striktere regels nodig”

“….Bussen en vrachtwagens die een tweede leven krijgen in ontwikkelingslanden, hebben daar een grote impact op de luchtkwaliteit en op het klimaat. Tegelijk worden er amper normen of regels voor opgelegd. Dat stelt het milieubureau van de Verenigde Naties in een nieuw rapport. Er zijn strengere regels nodig voor de invoer, onderstreept de VN. Het is de eerste keer dat de VN de wereldwijde impact van uitgevoerde bussen en vrachtwagens (zowel tweedehands als nieuw) in kaart heeft gebracht. Ze keken daarvoor naar vrachtvoertuigen van meer dan 3,5 ton en bussen met meer dan 8 zitplaatsen. De Europese Unie, Japan en Zuid-Korea zijn samen goed voor zowat 60 procent van de wereldwijde export van zowel nieuw als tweedehands. Ook de VS en China zijn grote uitvoerders, al gaat het in China vooral om nieuwe voertuigen. De onderzoekers bekeken de impact van voertuigen die in 146 landen met vooral lage en middeninkomens belanden, in bijvoorbeeld Afrika, Latijns-Amerika, Azië of Oost-Europa. Een derde van de export van tweedehands belandt in de EU, een vijfde in Afrika en een vijfde in Azië. De CO₂-uitstoot van bussen en vrachtwagens (zowel nieuwe als oude) is met ruim 30 procent gestegen sinds 2000. Vrachtwagens zijn verantwoordelijk voor 80 procent van die stijging, stelt het rapport. Terwijl de export maar 3,6 procent van de globale handel in voertuigen uitmaakt, blijkt de voetafdruk op het milieu onevenredig groot. 44 procent van de uitstoot van stikstofoxiden (NOx) – een stof die vrijkomt bij het gebruik van verbrandingsmotoren. 63 procent van de uitstoot van fijnstof (PM 2,5) uit verkeer. Ruim 20 procent van de vrijgave van zwarte koolstof (o.a. dieselroet). Waarom is dit belangrijk? Het is belangrijk om de impact in kaart te brengen, omdat het aandeel van afgedankte westerse voertuigen in derdewereldlanden enkel nog zal stijgen, zegt de VN. Tussen 2000 en 2015 is de verkoop van tweedehandsbussen en -vrachtwagens verdubbeld, een trend die zich zal doorzetten, verwachten analisten. Lokaal veroorzaakt vervuiling meer vroegtijdige overlijdens, terwijl de klimaatimpact wereldwijd is…..” (Bron: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/02/22/klimaat-en-milieu-impact-oude-bussen-en-vrachtwagens-vn-rapport/)

Uitstoot door verkeer gaat nauwelijks omlaag: ‘Nog slechter dan landbouw’

“……Hoe kunnen we onze mobiliteit sneller verduurzamen en de bereikbaarheid vergroten? Behandel het openbaar vervoer als een nutsvoorziening en zet vooral ook in op minder (fossiel) autogebruik, zegt Hans Jeekel, oprichter van het Laboratorium Verantwoorde Mobiliteit. Hans Jeekel heeft niet veel nodig om los te barsten over het Nederlandse vervoersbeleid. Voordat hij goed en wel is gaan zitten in het café waar NU.nl hem spreekt, kan hij het niet laten om alvast te beginnen over de nauwelijks dalende CO2-uitstoot van ons wegverkeer. “Nog slechter dan de landbouw!” Je hoeft bij Jeekel niet terecht voor omfloerste bewoordingen of ambtelijk taalgebruik. We zijn “autoafhankelijkheid in gerommeld”, constateert hij, terwijl openbaar vervoer “wordt ingekocht zoals je schoonmaak of catering inkoopt”. Op de gemeentegrond langs snelwegen zijn eindeloze “lelijke bedrijfshallen” neergezet, “om de gemeentekas te spekken”. Dat moeten we rechtzetten, en wel met een “sanering van verkeerde praktijken”, schreef Jeekel met studenten van zijn Laboratorium Verantwoorde Mobiliteit. Dat laboratorium richtte hij op nadat hij was afgezwaaid als hoogleraar aan de TU Eindhoven. Eerder was Jeekel Tweede Kamerlid namens D66 en topadviseur bij Rijkswaterstaat. Met zijn studenten wil hij nu in kaart brengen waar Nederland tekortschiet als het gaat om duurzaam en toegankelijk vervoer voor iedereen. Met voorstellen om de transitie te versnellen hoopt hij het overheidsbeleid een andere kant op duwen…..” (https://www.nu.nl/klimaat/6302620/uitstoot-door-verkeer-gaat-nauwelijks-omlaag-nog-slechter-dan-landbouw.html)

Klimaattechbedrijf bliksemt CO2 om tot nieuwe grondstof

“……CO2 afvangen en stockeren? Zonde, vinden ze bij de Antwerpse start-up D-CRBN die via plasmaconversie bruikbare precursoren uit het broeikasgas wint. Voorlopig nog in laboreactoren en pilootinstallaties, maar het stappenplan naar een commercialiseerbare scale-up ligt klaar. Was de klimaatcrisis een film, dan speelde CO2 de rol van slechterik. In de epische strijd tegen de planetaire booswicht wordt veel verwacht van CCS, Carbon Capture and Storage. Afgevangen CO2 wordt ondergronds geborgen, bijvoorbeeld in lege gas- of olievelden. De technologie is nog in volle ontwikkeling, maar toch wordt de volgende stap al voorbereid. Wereldwijd verkennen tientallen onderzoeksteams het spoor van CCU, Carbon Capture and Utilization. Behalve een kwalijk broeikasgas is koolstofdioxide immers een precursor van nuttige grondstoffen, veel te waardevol om onbenut te stockeren. Een van de meestbelovende pistes wordt verkend door D-CRBN, een van de dertien start-ups die onderdak vonden bij BlueChem in Antwerpen. Deze incubator voor duurzame chemie en circulaire economie werd in 2020 opgericht door sectorfederatie essenscia met steun van Vlaanderen, Europa en het Antwerpse stads- en provinciebestuur. Het complex met 900 vierkante meter laboruimte ligt aan de rand van Blue Gate, een nog te ontwikkelen bedrijvenzone op de Antwerpse Rechteroever die gereserveerd is voor duurzame, watergebonden industrie. BlueChem vormt een tandem met de buren van BueApp, het innovatieplatform voor klimaatneutrale technologie van de Universiteit Antwerpen. Ook in het verhaal van het in april 2021 opgerichte D-CRBN spelen ze een complementaire rol. Bij BlueChem worden we ontvangen door Gill Scheltjens en David Ziegler, respectievelijk CEO en CCO van D-CRBN, uit te spreken als “decarbon”. De oorsprong van de start-up ligt in in het departement chemie van de Antwerpse Universiteit, meer bepaald in het labo van professor Annemie Bogaerts. De Antwerpse academica geniet wereldfaam in een exclusief onderzoeksveld, de toepassing van plasmatechnologie om CO2 om te zetten in bruikbare grondstoffen. ‘Ze speelde al langer met het idee om samen met doctoraatstudent Georgi Terchev een spin off op te richten’, vertelt burgerlijk ingenieur Scheltjens. ‘Ik kende hen allebei, want ik was zelf met plasmatechnologie bezig, en bovendien had ik al eerder een spin off getrokken, met steun van het VITO. De vraag om als industriële mentor in te stappen, kwam erg gelegen, want door de covid-lockdown had ik mijn handen vrij. Ik heb toegehapt en David erbij gevraagd als commercieel directeur, we zijn al 25 jaar bevriend’. Plasmaconversie voor beginners? Scheltjens heeft het al vaak uitgelegd aan de hand van een bekend beeld: de vlam die uit een stopcontact springt wanneer de stekker er fluks wordt uitgetrokken. ‘Die vlam, in feite een boog, is niks anders dan elektriciteit die zich door de lucht verplaatst’, legt hij uit. ‘Dat gebeurt trouwens ook bij een natuurlijk plasmaverschijnsel dat we allemaal kennen, de bliksem. Het gaat om een destructief proces dat alle moleculen uit elkaar doet vallen. Dat is dus wat wij doen: we gebruiken die destructieve kracht om CO2 uit elkaar te doen vallen in CO en O, koolstofmonoxide en zuurstof’. Daar komt wel meer kijken dan een stopcontact met stekker. De kunst, zo begrijpen we, is het dimensioneren en doen wervelen van de boog op zo’n manier dat alle CO2 in de reactor erdoor passeert. Op de juiste temperatuur, want net zoals in de keuken dreigt het gevaar van aanbranden. Het is precies in het beheersen van dit uiterst delicate proces dat de onderzoeksgroep van professor Bogaerts excelleert. ‘Bij plasma denkt iedereen aan extreem hoge temperaturen’, vervolgt Scheltjens. ’Zoals bij lassen, waar 20 tot 30.000 kelvin komt bij kijken. Maar onze technologie werkt bij veel lagere temperaturen, rond de 2.000 kelvin’. Voordeel: energie-efficiëntie. Het thermische procedé van D-CRBN verbruikt een derde minder elektriciteit dan twee alternatieven om CO2 te splitsen, elektrolyse en de water-gas-shift-methode. ‘Terwijl ons proces wel volledig geëlektrificeerd is’, merkt David Ziegler op. ‘Daardoor past het perfect in de plannen van Europa om de industrie zoveel mogelijk te elektrificeren’. Toepassingen voor de gerecycleerde CO zijn legio. ‘Vanuit koolstofmonoxide kun je haast eender welke molecule synthetiseren’, zegt Scheltjens. ‘Een petrochemisch bedrijf zoals BASF synthetiseert er bijvoorbeeld een precrusor van polyurethaan uit. Daar zit dus de klimaatwinst, want alles wat ze uit gerecycleerde CO halen, hoeven ze niet meer uit fossiele grondstoffen te winnen’. De ambities zijn groot: een installatie die tot een miljoen ton CO2 per jaar kan verwerken. De weg naar die moonshot is nog lang, maar de eerste stappen in het stage gate proces zijn al gezet. Aan de overkant bij Blue App wordt een pilot getest. Nog voor het einde van dit jaar wordt een eerste prototype gebouwd bij een van de partners in een consortium met ronkende namen zoals BASF, ArcelorMittal, Engie en Vopak. Hun interesse ligt voor de hand, want het gaat om industriële giganten voor wie de sprong naar een klimaatneutrale toekomst een immense uitdaging vormt. ‘Intussen werken we al aan de scale-up naar een commercialiseerbaar concept,’ zegt Ziegler. ‘Onze pilot is berekend op 1.000 ton per jaar. Tegen 2026 hopen we een installatie te bouwen die 10.000 ton per jaar kan converteren. Vanaf dan wordt het commercieel interessant voor industriële partners’. Volumes van 10.000 ton maken het verschil in de chemie en petrochemie. In sectoren zoals cement of staal vormen ze weinig meer dan een druppel op een hete plaat. Een gemiddelde hoogoven stoot 1 miljoen ton CO2 per jaar uit. Het wachten is dus op die moonshot. ‘Een kwestie van tijd’, zegt Scheltjens. ‘Bij iedere stap in de scale-up gaat het maal tien’……” (https://www.knack.be/nieuws/milieu/klimaat/klimaatoptimisten/waarom-stockeren-klimaattechbedrijf-vormt-co2-om-tot-nieuwe-grondstof/)

Elektrisch rijden slecht voor mens en milieu

“…..Europa verbiedt vanaf 2035 de verkoop van auto met verbrandingsmotoren. Nederland heeft zelfs in het klimaat- en ambitieakkoord vastgelegd om per 2030 enkel nog nieuwe koolstofemissievrije personenvoertuigen te verkopen. Maar vanuit milieu-oogpunt én dat van de volksgezondheid, lijkt dat een minder goed idee dan oorspronkelijk gedacht. De banden van elektrische auto’s stoten namelijk 100 keer zoveel andere schadelijke stoffen uit als een moderne brandstofmotor, aldus TopGear. Afgelopen week stemde de EU in met strengere regels met betrekking tot de uitstoot van roetdeeltjes en giftige gassen. De nieuwe regelgeving verlaagt de jaarlijkse uitstoot van MP2,5 (fijnstof, nvdr) van 25 µg/m³ naar 10 µg/m³, en voor stikstofdioxide van 40 µg/m³ tot 20 µg/m³. Dat is nog steeds twee keer zoveel luchtvervuiling als de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) aanbevelen, schrijft HLN. Zou Europa de WHO-richtlijn aanhouden, dan zouden jaarlijks ongeveer 238.000 sterfgevallen door luchtverontreiniging vermeden kunnen worden, volgens het Europees Milieuagentschap. Hoewel niemand oproept om de transitie naar elektrische auto’s dan maar te stoppen, speelt er nog een andere overweging. Al jaren weten we dat een groot deel van het fijnstof dat in de lucht en oceanen terecht komt afkomstig is van autobanden. Volgens Yale Environment 360 zou 78% van alle microplastics in de oceaan afkomstig zijn van het synthetisch rubber van autobanden. Wereldwijd produceren autobanden jaarlijks ruim 5,4 miljoen ton fijnstofdeeltjes. Het Britse Emissions Analytics meldt dat per gereden kilometer 4 autobanden gemiddeld 1 biljoen (1000 miljard) ultrafijnstofdeeltjes produceren. Die zijn zó klein dat ze door de longen heen in de bloedstroom en zelfs de hersenen terechtkomen. Met alle gezondheidsrisico’s van dien. Maar nu de crux. Elektrische auto’s stoten 20% méér van deze deeltjes uit dan een verbrandingsmotor. Dat komt onder meer doordat het rubber meer te verduren heeft door het hogere gewicht en grotere vermogen van de auto, maar ook doordat elektrische auto’s veelal geleverd worden met sportieve banden die tot een sportieve rijstijl uitnodigen. Dat leidt ertoe dat na drie jaar 39% van de EV-eigenaren hun banden moest vervangen, tegenover 20% van de benzinerijders. Ze moeten dus twee keer zo vaak aan een nieuwe set sloffen, aldus TopGear. Bovendien bevatten autobanden talloze vluchtige organische stoffen, zoals oplosmiddelen. “We hebben aangetoond dat de hoeveelheid vluchtige organische stoffen die vrijkomt 100 keer groter is dan de hoeveelheid die uit een moderne uitlaatpijp komt”, zegt een onderzoeker. Dan kun je nog zo hard aanbevelen om over te stappen op elektrisch rijden, maar schiet het milieu daar weinig mee op, hoe streng je de emissienormen ook maakt. Dien je de kat van het klimaat, word je gebeten door de hond van het milieu…..” (Bron: https://www.msn.com/nl-nl/gezondheid/other/elektrisch-rijden-slecht-voor-mens-en-milieu/ar-BB1iRYil)

Koolstofprijs is in vrije val en dat is slecht nieuws voor het klimaat

“…Broeikasgassen uitstoten wordt al een jaar lang goedkoper voor de Europese industrie. Nochtans zou het net duurder moeten worden als de EU haar klimaatdoelen wil waarmaken. De huidige prijsdaling is op korte termijn goed nieuws voor bedrijven die veel uitstoten. Maar op langere termijn dreigen de schommelende koolstofprijzen investeringsonzekerheid te veroorzaken. Industriële bedrijven en elektriciteitsproducenten betalen momenteel 55 euro per ton CO2 die ze uitstoten. Dat is fiks goedkoper dan een jaar geleden. In 2023 piekte de prijs op de Europese koolstofmarkt nog dubbel zo hoog, op 105 euro. Maar al een jaar lang is die prijs in vrije val. Wat is de Europese koolstofmarkt? Met het emission trade system (ETS) verplicht de EU de zware industrie en elektriciteitsproducenten om uitstootrechten op te kopen voor elke ton CO2 die ze uitstoten. Dat is een maatregel tegen de klimaatverandering, die veroorzaakt wordt door broeikasgassen. Vanaf 2026 komt er ook een tweede ETS-systeem, waardoor er ook koolstofprijzen komen voor de luchtvaart, het verkeer en de verwarming van huizen. Dat is opmerkelijk, want in principe zou de koolstofprijs verder moeten stijgen. Het zou dus jaar na jaar duurder moeten worden om broeikasgassen uit te stoten. Daarom vermindert de EU geleidelijk het aantal beschikbare uitstootrechten. Die schaarste moet de prijzen verder opdrijven. Dat past dan weer binnen de klimaatplannen van de Europese Unie. Tegen 2030 moet de EU 55 procent minder broeikasgassen uitstoten dan in 1990. Door uitstoot duurder te maken, wil de EU bedrijven en elektriciteitsproducenten aanzetten om te vergroenen. Koolstofprijs moet drie keer hoger om zijn werk te doen. Maar die vlieger ging het voorbije jaar dus niet meer op. De prijzen dalen doordat elektriciteitsproducenten en de industrie het voorbije jaar minder certificaten hebben opgekocht. Dat zijn de wetten van elke markt: hoe meer aanbod, hoe lager de prijs…..” (Bron: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/02/20/koolstofprijs-in-vrije-val-is-slecht-nieuws-voor-klimaat-co2-ui/)

Fijnstof reduceren in uw stal met ionisatie? Dit zijn de 3 voordelen:

“…Bent u aan het oriënteren naar een systeem dat fijnstof reduceert in uw stal? Dan is de kans groot dat u een systeem overweegt dat werkt op basis van ionisatie. Deze techniek wordt de afgelopen jaren door steeds meer aanbieders toegepast, en dat is niet voor niets. In dit artikel leggen we uit waarom. We gaan in op de volgende punten: – Wat is ionisatie? – Hoe werkt ionisatie? – Toepassing van ionisatie in stallen – De 3 voordelen van ionisatie Zo helpen we u bij het maken van een goede keuze. Wat is ionisatie? Ionisatie is het natuurkundige proces waarbij een atoom of molecuul een elektron kwijtraakt of er een bijkrijgt. Hierdoor krijgt het deeltje een (positieve of negatieve) lading en wordt het statisch. Dit geladen deeltje heet een ion. Ionisatie wordt in verschillende industrieën toegepast om statische lading aan te brengen (bijvoorbeeld om stof uit de lucht te zuiveren) of om statische lading op materialen te neutraliseren (bijvoorbeeld in de plasticindustrie). Hoe werkt ionisatie? Ionisatie is geen spontaan proces, er is energie voor nodig. Ionisatie komt tot stand door scherpe metalen puntjes onder hoogspanning te zetten. Het is belangrijk dat de puntjes van metaal zijn, en niet van een ander materiaal. De effectiviteit van het systeem is vervolgens afhankelijk van: De hoogte van de hoogspanning (hoger = beter, moet minimaal 10kV zijn). Hoeveel metalen puntjes er zijn (meer = beter). Hoe goed de puntjes verdeeld zijn over de ruimte (gelijkmatig verspreid = beter). Hoe scherp de metalen puntjes zijn (scherper = beter). Door de metalen puntjes onder hoogspanning te zetten worden de zuurstofatomen rondom de puntjes geïoniseerd. Hierdoor hebben ze niet langer een neutrale lading, maar veranderen ze in een zuurstof ion met een negatieve lading. De zuurstof ionen willen weer een neutrale lading krijgen, dus ze gaan elektronen uitwisselen met (fijn)stofdeeltjes in de omgeving. Hierdoor zijn de (fijn)stofdeeltjes niet langer neutraal, maar krijgen ze een (statische) lading. Daardoor worden ze aangetrokken door geaarde oppervlakken. Toepassing van ionisatie in stallen. Er zijn meerdere systemen die gebruikmaken van ionisatie om fijnstof in stallen te verwijderen. De invulling bij die systemen is anders, wat van invloed is op de werking en de effectiviteit. Voor een effectieve werking is het belangrijk dat de systemen veel scherpe puntjes van metaal hebben, die onder een hoogspanning staan van minimaal 10 kV, en gelijkmatig verspreid zijn over de stal. De spreiding van de metalen puntjes in de stal is belangrijk, omdat fijnstof zich overal in de stal bevindt. Centraal afvangen van fijnstof is daardoor veel minder doeltreffend. Een systeem dat bovenstaande principes goed in de praktijk brengt, vangt fijnstof effectief af….” (Bron: https://www.pluimveeweb.nl/artikel/944987-fijnstof-reduceren-in-uw-stal-met-ionisatie-dit-zijn-de-3-voordelen/)

Hoe hoger in de flat, hoe zwarter de vensterbank: waarom is er verder van de straat méér fijnstof?

“….Tot nu toe gaat onderzoek naar luchtkwaliteit in Eindhoven over de begane grond. Maar dat gaat veranderen door een verrassende ontdekking bij appartementen in Woensel. ,,Zeker met alle geplande hoogbouw in Eindhoven is extra onderzoek de moeite waard. We maakten ons zorgen over de luchtkwaliteit. Sinds de verkeerssituatie hier is veranderd, worden de filters van het ventilatiesysteem al binnen een paar maanden zwart. Ook de vensterbanken zijn veel sneller vies”, zeggen Arend van Klinken en Anita van Hoecke. Ze wonen in het grote gebouw Grijze Generaal aan de Winston Churchilllaan. ,,Het is hier fijn wonen. Maar toen we een enquête hielden onder andere bewoners gaven er veel aan dat ze na de verhuizing last kregen van hun ogen, of meer moesten hoesten. De bewonerscommissie heeft daarom eind 2022 sensoren opgehangen, met hulp van burgerinitiatief Aireas. Dat deden ze bij verschillende flatwoningen, binnen en buiten, van de eerste tot en met vierde verdieping. ,,De uitkomst is heel verrassend. Op zich blijkt de hoeveelheid fijnstof niet boven de gezondheidsnormen uit te komen. Maar het gekke is: hoe hoger je komt, hoe meer fijnstof er wordt gemeten….” (Bron: https://www.bd.nl/eindhoven/hoe-hoger-in-de-flat-hoe-zwarter-de-vensterbank-waarom-is-er-verder-van-de-straat-meer-fijnstof~ad554b95/)

Betekent toename van elektrische auto’s ook een schonere lucht?

“….op papier is de CO2-uitstoot van elektrische auto’s 0 gram per kilometer. Wordt de lucht die wij inademen dan ook schoner nu het aantal EV-rijders toeneemt? Een vraag die ook bij het Britse Leasing Options speelde, waardoor het besloot een onderzoek in te stellen. Het is, zoals veel EV-critici geregeld aanstippen, uiteraard niet zo dat elektrische auto’s in de praktijk helemaal uitstootvrij zijn. De energie waarop EV’s rijden moet immers elders opgewekt worden. Nu is dit nog veelal grijze stroom, maar het idee is dat energieproductie in de toekomst op duurzamere wijze zal gebeuren. Daarnaast produceren alle auto’s fijnstof door slijtage van onder meer de banden en remmen. Dankzij het zware accupakket dat EV’s meezeulen, krijgen de banden van elektrische auto’s het zelfs zwaarder te verduren dan de veelal lichtere auto’s met traditionele verbrandingsmotoren….” (Bron: https://www.autovisie.nl/nieuws/betekent-toename-elektrische-auto-ev-schonere-lucht/)

Luchtvervuiling geeft automobilist hogere bloeddruk

“…Een betere luchtkwaliteit in de auto verlaagt de bloeddruk bij automobilisten. Dat stellen Amerikaanse onderzoekers op basis van een dubbelblinde cross-over-RCT. Luchtvervuiling is een bekende risicofactor voor hart- en vaatziekten. In de meeste onderzoeken wordt voor gezondheidsschade door autoverkeer echter alleen naar omwonenden gekeken en heeft de automobilist de rol van vervuiler. Dit Amerikaanse onderzoek (Ann Intern Med. 2023;176:1586-94) bestudeerde de invloed van luchtkwaliteit op de bloeddruk van automobilisten zélf. Zestien gezonde deelnemers tussen de 22 en 45 jaar (gemiddelde leeftijd 29,7 jaar) namen deel aan deze dubbelblinde cross-over-RCT. Ze maakten elk drie autoritten van twee uur tijdens de spits; eenmaal met commercieel verkrijgbare luchtfilters in de auto en tweemaal zonder….” (Bron: https://www.ntvg.nl/artikelen/luchtvervuiling-geeft-automobilist-hogere-bloeddruk)

Nederland neemt langzaam afscheid van CO2: klimaatdoelen binnen handbereik en aardgasverbruik gedaald

“….Bemoedigende cijfers van eigen bodem: de klimaatdoelen voor 2030 lijken gehaald te kunnen worden én de Nederlandse afhankelijkheid van aardgas is in 2023 weer een stukje kleiner geworden. Dit melden respectievelijk ABN Amro en het Centraal Bureau voor de Statistiek. Om met de klimaatdoelen te beginnen: de Nederlandse 2030-doelstellingen voor het terugdringen van broeikasgassen zijn binnen handbereik. Dat is de uitkomst van een recente analyse door ABN Amro naar de haalbaarheid van de Nederlandse klimaatambities. Maar om die waar te maken, dient er op veel plekken wel een tandje te worden bijgezet. De bank heeft 21 sectoren onder de loep genomen, die samen goed zijn voor meer dan driekwart van de totale Nederlandse uitstoot van broeikasgassen. Er is gekeken naar welke reductiemaatregelen met de huidige stand van de techniek mogelijk zijn, en hoeveel uitstoot het nemen van die maatregelen scheelt. Maatregelen die op dit moment voor het grijpen liggen, zijn energiebesparingen, elektrificatie, de uitrol van hernieuwbare energie, het vervangen van schadelijke grondstoffen en de isolatie van gebouwen. Dit min of meer laaghangende fruit is voldoende om de 55 procent reductie in 2030 te halen. Maar dan moeten bedrijven er wel voortvarend mee aan de slag gaan. Volgens ABN Amro dienen vrijwel alle sectoren méér te doen dan ze de afgelopen jaren hebben gedaan. De elektriciteitssector is een van de grote voortrekkers op het gebied van decarbonisatie. Dit is niet verwonderlijk, gezien de grote vlucht die hernieuwbare elektriciteit de afgelopen jaren heeft genomen. Ook de papier-, de bouwmaterialen- en elektro-industrie lopen voorop. Deze vier sectoren zijn in het ‘basisscenario’ waarin klimaatbeleid geleidelijk aan strenger wordt, en bedrijven een gemiddelde ambitie laten zien om hun uitstoot terug te dringen, onderweg naar klimaatneutraliteit in 2050. Energie-intensieve sectoren zoals de aardolie- en basismetalenindustrie hobbelen achterop. De onderzoekers stellen vast dat de uitstoot van broeikasgassen daar slechts minimaal terugloopt. Zo hebben aardoliebedrijven tussen 1990 en 2022 hun uitstoot met maar 5 procent verminderd. Om de doelstellingen voor 2030 te halen, zouden deze bedrijven de uitstoot nu jaarlijks met 6 procent moeten verminderen – een vrijwel onmogelijke opgave. ABN Amro signaleert een aantal grote obstakels die voor vrijwel alle sectoren gelden. Allereerst begint de tijd te dringen: doelstellingen voor 2030 halen, betekent zeer binnenkort in actie komen. Ook gooien de beperkte beschikbaarheid van personeel, materialentekorten en hoge kostenplaatjes roet in het eten. Personeelstekorten spelen nu al de elektrificatie van tal van bedrijven parten. De problematiek rondom netcongestie is daar een goed voorbeeld van. Maar ook besparingsmaatregelen zoals het isoleren van gebouwen vragen om een grote inzet van menskracht. Daarnaast is het lastig om financiële plaatjes rond te krijgen – de kosten van klimaatmaatregelen wegen lang niet altijd op tegen de opbrengsten. Een nog lastiger te nemen horde wordt het klimaatdoel voor 2050. De ambitie is dat Nederland tegen die tijd klimaatneutraal is – wat betekent dat er netto nul wordt uitgestoten. Dit lijkt voor vrijwel alle sectoren op dit moment buiten bereik te liggen. En dan de cijfers van het CBS. Zij melden vandaag dat het Nederlandse aardgasverbruik 5 procent lager lag in 2023 dan in 2022. De afname die na de Russische invasie van Oekraïne is ingezet, zet dus door. Dit heeft deels te maken met huishoudens en de ‘gebouwde omgeving’. Deze sectoren zagen een afname van respectievelijk 11 en 10 procent in het aardgasverbruik. Ook voor de opwek van energie werd aanmerkelijk minder aardgas gebruikt: een daling van 6 procent ten opzichte van 2021. De industrie laat een gemengd beeld zien. En een beeld dat gedeeltelijke overeenkomsten met het onderzoek van ABN Amro vertoont. Zo is de al flink gedecarboniseerde papierindustrie 28 procent minder aardgas gaan gebruiken in 2022. En de vervuilende olieraffinaderijen gebruikten maar liefst 37 procent meer aardgas dan een jaar eerder. Een positieve uitzondering op de regel vormt de basismetalenindustrie: daar daalde het aardgasverbruik met 28 procent. Waarschijnlijk heeft dit voornamelijk te maken met het gedeeltelijk sluiten van grote metaalverwerkers door de nog steeds hoge aardgasprijzen…..” (Bron: https://www.change.inc/energie/nederland-neemt-langzaam-afscheid-van-co2-klimaatdoelen-binnen-handbereik-en-aardgasverbruik-gedaald-)

Bangkok waarschuwt voor zeer slechte luchtkwaliteit, ambtenaren werken thuis

“…De autoriteiten in de Thaise hoofdstad Bangkok hebben een waarschuwing afgegeven omdat de luchtkwaliteit in de stad ongezond slecht is. De stad met 11 miljoen inwoners gaat gebukt onder een dikke laag smog. Ambtenaren krijgen de opdracht om de komende twee dagen thuis te werken. Ook aan andere bewoners is gevraagd om zo min mogelijk de straat op te gaan. De slechte luchtkwaliteit komt onder meer doordat boeren in omgeving afvalresten van gewassen verbranden. Dat, in combinatie met de zware industrie en het drukke verkeer, maakt Bangkok een van de meest vervuilde steden in de wereld. Experts hebben berekend dat de luchtkwaliteit vijftien keer slechter is dan het aanbevolen niveau van Wereldgezondheidsorganisatie WHO. Door de luchtvervuiling kunnen veel inwoners ademhalingsproblemen en keelpijn krijgen. De regering heeft beloofd om de problemen met de luchtkwaliteit structureel aan te pakken. Zo ligt er een plan om het aantal auto’s op brandstof in de miljoenenstad te beperken en moeten boeren subsidie krijgen om hun afvalresten niet meer te verbranden. Ook wil de regering elektrische voertuigen meer stimuleren….” (Bron: https://nos.nl/artikel/2508916-bangkok-waarschuwt-voor-zeer-slechte-luchtkwaliteit-ambtenaren-werken-thuis)

Nieuwe fijnstofmeter op NASA satelliet gaat klimaatmodellen verbeteren

“….Fijnstof, of aerosolen, zijn kleine deeltjes in de atmosfeer. Bijvoorbeeld roet, as en woestijnstof. Ze hebben grote invloed op klimaatverandering en luchtvervuiling, maar hun precieze impact is onduidelijk. Aerosolen kunnen licht weerkaatsen én opnemen, waardoor ze een afkoelende en opwarmende effect hebben op de aarde. Daarnaast beïnvloeden ze het klimaat door hun interactie met wolken. ‘Water kan condenseren op aerosol-deeltjes, waardoor wolkendruppels ontstaan. Als er meer aerosolen zijn, zijn er ook meer wolkendruppels. Dit zorgt ervoor dat wolken meer licht reflecteren. Dat geeft dus een afkoelend effect’, aldus Otto Hasekamp, wetenschapper bij Stichting Ruimteonderzoek Nederland (SRON). Maar wolkendruppels kunnen niet op elk type aerosol ontstaan. Door deze onzekerheden liggen de langetermijn-voorspellingen voor de mondiale temperatuurstijging meerdere graden uit elkaar. Het nieuwe meetinstrument SPEXone gaat de eigenschappen van aerosolen bepalen, zoals grootte en samenstelling, terwijl een ander instrument op de PACE satelliet het aantal wolkendruppels meet. Hasekamp: ‘Daarmee verkleinen we de marges in klimaatmodellen en kan de wetenschap een scherpere verwachting maken over wat er gebeurt, gegeven een bepaalde broeikasgasuitstoot.’ Het consortium dat SPEXone heeft ontworpen, gebouwd en getest, bestaat uit SRON en Airbus NL, ondersteund door experts van TNO. Het Netherlands Space Office heeft een deel van de ontwikkeling van SPEXone gefinancierd, met door de Nederlandse overheid beschikbaar gestelde middelen….” (Bron: https://engineeringnet.be/nl/nieuws/item/22508/nieuwe-fijnstofmeter-op-nasa-satelliet-gaat-klimaatmodellen-verbeteren)

De helft van het fijnstof in de lucht bij zijn huis komt van houtstook, zo ontdekte Dieter: ‘Ik verzin dit niet’

“….Een stookseizoen lang mat Dieter Pientka uit ’s-Gravenpolder de luchtkwaliteit om zijn huis met een professioneel apparaat, zoals ook het RIVM die gebruikt. Nu ligt er een vuistdik rapport. ,,De helft van het fijnstof in de lucht is afkomstig van houtstook in mijn omgeving.” Hoe is de verhouding met uw buren nu?. ,,Ik weet zeker: als ik dit rapport verspreid in mijn buurt, gooien ze het de kachel in. Dat zal wel lekker branden ja, want het is behoorlijk dik. Ze willen het gewoon niet weten. Want stoken op hout is gezellig en goedkoop, redeneren zij. Dat is met de gestegen energieprijzen alleen nog maar belangrijker geworden. Het CBS heeft net bekendgemaakt dat in 2023 bijna een op de drie huishoudens met haard of kachel méér hout is gaan stoken. Ik heb zelf meerdere buren die hout stoken, mijn naaste buren ook. We hebben geen ruzie, we zeggen netjes hallo tegen elkaar. Maar als we het over houtstook hebben, komen we er niet uit.” Kan ik begrijpen. Is de grote industrie niet veel bepalender voor de luchtkwaliteit? ,,Dat zeggen stokers vaak. Ze wijzen direct naar Zeeland Refinery en Dow. Dát zijn de grote uitstoters, daar moeten we wat aan doen. Dan zeg ik: onzin. Die fabrieken staan hier 20 kilometer vandaan. Als hun uitstoot hier aankomt, is die enorm verdund in de lucht. Bovendien: die grote uitstoters moeten voldoen aan emissievergunningen en worden daarop gecontroleerd. Als er eens iets misgaat, krijgen ze hoge boetes. Daarom doen ze er dan alles aan om de emissie zo veel mogelijk te beperken. Houtstokers uit mijn buurt moeten dus niet met de vinger gaan wijzen, maar naar zichzelf kijken.” Misschien doen ze dat ook. De moderne kachel die effectiever is dan de oude allesbrandertjes. Schoon, droog hout. Alleen stoken als er wind staat. ,,Mijn buren zijn ook bewuste stokers en dat maakt wel uit. Maar als het om houtstook gaat heb je vies en minder vies. Zo’n nieuwe eco design houtkachel mag volgens de Europese richtlijnen nog steeds 40 milligram fijnstof per kuub uitstoten. Ofwel 40.000 microgram per kuub rookgas. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) adviseert voor schone lucht niet boven de 15 microgram per kuub te gaan. Een gasgestookt toestel zit op minder dan 10 microgram per kuub. En dan nog iets. Hoe efficiënter de verbranding, hoe meer ultrafijnstof er vrijkomt. Dan heb je het over deeltjes die vrijwel direct in je longen en dan in je bloed terechtkomen. Onderschat ook dat niet. Rondom Schiphol is onderzoek gedaan naar de uitstoot van ultrafijn stof door vliegtuigen. Maar nieuwe pelletkachels stoten ook ultrafijn stof uit. Ik heb het gemeten en dat is echt gigantisch.” Hoe serieus moeten wij uw onderzoek nemen? U bent toch geen wetenschapper? ,,Ik ben vrijwilliger bij Scapeler, een organisatie van burgerwetenschappers die zelf onderzoek doet naar ‘onzichtbare’ zaken als fijnstof. De Milieudienst Rijnmond heeft onderzoek van ons gelezen en nodigde ons uit eens te komen praten. Wij hebben toen gezegd dat we heel graag een professionele fijnstofmeter wilden hebben, zoals zij die ook gebruiken. Zo’n ding kost, met alle randapparatuur die erbij hoort, zo’n 30.000 euro. Bij hen werd net zo’n Beta Attenuation Monitor economisch afgeschreven. Die werkte nog prima, maar om duur onderhoud te voorkomen werden apparaten vervangen door nieuwe. Ik heb in november 2022 zo’n BAM hier in de garage geïnstalleerd. Vervolgens heb ik tot half mei 2023 gegevens verzameld. Nu ligt er een rapport, met alle onderliggende cijfers. Het rapport is vóór publicatie bekeken door Jordy Vercauteren en Frans Fierens, twee gerenommeerde experts van de Vlaamse Milieumaatschappij, zeg maar de RIVM van België. We hebben het ook aan allerlei instanties gestuurd, de Zeeuwse gemeenten bijvoorbeeld, RIVM, KWF, het Longfonds, de stichting Houtrookvrij en het Schone Lucht Akkoord.”….” (Bron: https://www.pzc.nl/borsele/de-helft-van-het-fijnstof-in-de-lucht-bij-zijn-huis-komt-van-houtstook-zo-ontdekte-dieter-ik-verzin-dit-niet~ab757b61/)

Nederland heeft geen bio-industrie

“…Afgelopen week werd in de Tweede Kamer een bijzondere motie aangenomen. Deze was ingediend door Tjeerd de Groot van D66. “De motie verzoekt de regering de bio-industrie op een zo kort mogelijke termijn uit te faseren en over te gaan tot een dierwaardige veehouderij, met als basis het familiebedrijf.” Ondanks dat de motie werd ontraden door het kabinet, kreeg deze steun van SP, GroenLinks/PvdA, PvdD, DENK, Volt, D66 en PVV. Daarmee kreeg deze motie een meerderheid. De Kamer wordt op haar wenken bediend. Er bestaat namelijk geen bio-industrie in Nederland. De veehouderijen betreffen al familiebedrijven. Onze boerenfamilies wachten met smart op het nieuwe kabinet om mee samen te werken aan een duurzame toekomst. Deze motie was er duidelijk een voor de bühne, bedoeld om te polariseren voor eigen politiek gewin. Met deugdelijk landsbestuur en oog voor de samenleving – wat taken zouden moeten zijn van Den Haag – heeft het niets van doen. We hebben in Nederland de beste boeren en voedselproducenten ter wereld. Een grote meerderheid van de achterban van de partijen die voor deze motie stemden, eet vlees en heeft vertrouwen in de manier waarop dat in Nederland gebeurt. Dat blijkt uit onderzoek uit 2022. Onlangs is dit onderzoek herhaald. Binnenkort verschijnen de resultaten daarvan. POV zal partijen dan inzicht geven in de mening van hun achterban….” (Bron: https://www.pluimveebedrijf.nl/duurzaam-ondernemen/nederland-heeft-geen-bio-industrie/)

Vliegen slecht voor het klimaat? De operatietafel zorgt voor nóg meer uitstoot

“….Bij de uitstoot van broeikasgassen denk je waarschijnlijk als eerst aan vervuilende fabrieken, autogassen of de 3.500 vliegtuigen die dagelijks door het Nederlandse luchtruim vliegen. Wat je misschien nog niet wist, is dat de zorg ook bepaald niet goed is voor het klimaat. Dit is de Dag (EO) bespreekt de vraag: kan dat niet anders? Ben je wel eens geopereerd? Dan spookte er misschien van alles door je hoofd, maar het klimaat waarschijnlijk niet. Toch heeft jouw operatie invloed gehad op de uitstoot van broeikasgassen. Het RIVM heeft uitgerekend dat 7% van de totale uitstoot van broeikasgassen in Nederland veroorzaakt wordt door de zorgsector. Daarmee is de zorg vervuilender dan de luchtvaart. Onderzoekers hebben gekeken wat het effect is van medische handelingen, zoals het gebruik van narcosemiddelen bij operaties. Maar ook naar de effecten van de productie van spullen die in de zorg worden gebruikt. De berekening gaat trouwens niet alleen over broeikasgassen, maar over de hele ‘ecologische voetafdruk’ van de zorg. Ook water- en grondstoffengebruik, landgebruik en afval zijn meegenomen in het onderzoek. Op deze afbeelding zie je dat er indirecte en directe effecten zijn van de zorg op het milieu. Directe effecten zijn bijvoorbeeld verwarming en koeling van het gebouw, of beademing. Bij indirecte effecten kan je denken aan elektriciteit en afval. Van alle uitstoot door de zorgsector komt het grootste deel (ongeveer 40%) door de productie van chemische spullen, zoals medicijnen, zeep en oplosmiddelen. Welk medisch proces (zoals een operatie) dan precies voor de meeste uitstoot zorgt, is nog niet duidelijk. Daarvoor is meer onderzoek nodig. Het RIVM geeft in het rapport ook tips om de effecten op het milieu te verbeteren. De belangrijkste aanbeveling is om onnodig gebruik van geneesmiddelen te beperken en om zoveel mogelijk te kiezen voor herbruikbare materialen. De uitstoot van broeikasgassen in de zorgsector is dus hoog. De vraag is of daar iets aan gedaan kan worden. Is het voor artsen mogelijk om minder of anders te gaan opereren voor een schoner klimaat? Volgens hoogleraar en chirurg Schelto Kruijf wel. Hij zegt dat het gebrek aan duurzaamheid in de zorg zelfs in strijd is met de artseneed. Kruijf vindt dat de uitstoot van broeikasgassen indruist tegen het dienen van de volksgezondheid, zoals dat in de eed staat. De chirurg promoveerde onlangs op dit thema en wil dat er een andere benadering van de zorg komt. Het moet duurzamer, zegt hij in Dit is de Dag (EO). “We hebben als dokters de neiging om net iets te veel zorg te verlenen. Als het allemaal beschikbaar is, dan gaan we er ook meer van gebruiken. Het verduurzamen van de zorg zie ik niet voor me op individueel niveau, want wij als artsen zijn er altijd voor de individuele patiënt. Wat je wel veel meer kan doen zijn analyses op bepaalde behandelingen, zodat je precies kan uitrekenen wat de voetafdruk van zo’n behandeling is. Als dan twee behandelingen een vergelijkbare uitkomst hebben voor de patiënt, dan kan je kiezen voor de behandeling met de minste uitstoot.” Hoogleraar en chirurg Bob Knippenberg vindt ook dat er heel kritisch gekeken moet worden naar operaties die uitgevoerd worden. Als het aan hem ligt wordt daarbij wél gekeken op individueel niveau. Hij benoemt de plastische chirurgie en zegt dat heel veel mensen allerlei veranderingen aan hun lijf willen, waarvan je je kan afvragen of die echt nodig zijn. Knippenberg vindt dat we ons milieu enorm belasten met allerlei onnodige activiteiten. Ook andere operaties zijn vaak helemaal niet noodzakelijk, zegt hij…..” (Bron: https://dit.eo.nl/artikel/operaties-klimaat-broeikasgassen-uitstoot)

Plantaardig dieet kan helpen om enorme CO2-reductie te bewerkstelligen

“….Bio-energie met koolstofafvang en -opslag is een veelbelovende methode om CO2 uit de atmosfeer te halen en tegelijkertijd energie op te wekken. Maar deze methode is controversieel, omdat er veel grond en water voor nodig is. Leidse onderzoekers hebben hiervoor een oplossing: als mensen overstappen op een grotendeels plantaardig dieet, kan de vrijgekomen landbouwgrond gebruikt worden voor het stimuleren van klimaatmitigatie. Het idee van bio-energie met koolstofafvang en -opslag (BECCS: BioEnergy with Carbon Capture and Storage) is zo’n twintig jaar geleden bedacht en het leek een magische oplossing voor het broeikasgasprobleem. Door gewassen te laten groeien wordt CO2 uit de lucht gehaald. Die gewassen kunnen vervolgens gebruikt worden om energie op te wekken, bijvoorbeeld door verbranding, waarbij de CO2 die hierbij ontstaat afgevangen wordt en permanent wordt opgeslagen in geologische formaties. Zo kan BECCS CO2 uit de atmosfeer verwijderen en daardoor de opwarming van de aarde afremmen, en zelfs bijdragen aan het terugdraaien daarvan. ‘Het idee is door de jaren heen zo populair geworden, dat wetenschappers BECCS veelvuldig hebben betrokken bij hun voorgestelde klimaatmitigatieplannen – veel van die plannen bouwden er zelfs sterk op’, zegt onderzoeker Oscar Rueda. De afgelopen jaren worden er echter grote vraagtekens gezet bij de duurzaamheid van BECCS. Doordat er voor het verbouwen van gewassen voor biomassa veel landbouwgrond en water nodig is, kan grootschalige inzet van BECCS een gevaar zijn voor de biodiversiteit, voedselzekerheid en watervoorziening. Uit het onderzoek van het Centrum voor Milieuwetenschappen (CML) blijkt dat deze problemen grotendeels ondervangen kunnen worden door over te schakelen naar een dieet met meer plantaardige producten. Daardoor komen grote gebieden weide-en akkerbouwgrond, en grote hoeveelheden water vrij voor het telen van gewassen voor biomassa. ‘Je hoeft maar een fractie van de vrijgekomen grond voor BECCS te gebruiken om een enorme hoeveelheid energie op te wekken en CO2 uit de lucht te halen’, vertelt Rueda. Door vóór 2050 vijftig procent van de dierlijke producten te vervangen, kan er genoeg land vrijkomen voor BECCS om jaarlijks evenveel energie op te wekken als steenkoolcentrales op dit moment doen. Daarnaast zou er ook nog eens bijna net zoveel CO2 uit de lucht worden gehaald als steenkoolcentrales op dit moment uitstoten. De manier waarop nu met grond wordt omgegaan is erg inefficiënt. Veel landbouwgrond wordt gebruikt voor de productie van veevoer, wat minder efficiënt is dan deze grond direct te gebruiken voor voedsel voor mensen. ‘We willen aan landen laten zien dat dit een enorme kans is’, zegt Rueda. ‘Op deze manier komt er een enorm potentieel aan energie beschikbaar. Je kunt tegelijkertijd de economie stimuleren én de gezondheid van de bevolking verbeteren. BECCS kan een belangrijke rol spelen bij het versnellen van het proces van de vermindering van de wereldwijde uitstoot. Door CO2 uit de atmosfeer te halen, helpen we voorkomen dat we de kritieke grens van 1,5 graad opwarming overschrijden. En de energie die BECCS oplevert helpt bij het uitfaseren van fossiele brandstoffen’, aldus Rueda. ‘BECCS wordt geconfronteerd met belangrijke uitdagingen op het gebied van duurzaamheid, maar wij laten zien dat door over te stappen op een duurzamer dieet, we de grootste problemen kunnen overwinnen door de voordelen van BECCS veiliger te benutten…..” (Bron: https://klimaatweb.nl/nieuws/plantaardig-dieet-kan-helpen-om-enorme-co2-reductie-te-bewerkstelligen/)

Ontsnappen aan luchtvervuiling

“….Dag in dag uit vervuilde lucht inademen doet je versneld verouderen. Redacteur Mariska van Sprundel vraagt zich af hoe je daaraan kan ontsnappen. Is verhuizen de enige optie? Opgegroeid in een gezin met rokende ouders heb ik nooit de neiging gehad zelf een sigaret op te steken. Die geur in je kleren… Wat dat betreft hebben ze me goed beschermd. Als iets een aanslag is op je gezondheid en je doet verouderen, dan is het wel roken. Daarmee is niet gezegd dat er geen rommel in mijn longen terechtkomt. Ik woon in het door drie snelwegen ingeklemde Utrecht, waar de luchtkwaliteit onder druk staat door de uitstoot van fijnstof. Nederland voldoet over het algemeen misschien aan de Europese normen voor luchtkwaliteit, maar de lucht is nog steeds vies genoeg om gezondheidsschade te veroorzaken. We overlijden gemiddeld negen maanden eerder dan met écht schone lucht het geval zou zijn. Verhuizen naar een plek met schonere lucht om krap een jaar langer te leven is nogal drastisch. Maar toch. Zou ik, even puur theoretisch, gezonder oud worden als ik Utrecht verruil voor een rustig dorp in landelijk gebied? Kleine fijnstofdeeltjes liggen als een deken over grote regio’s van het land. “Luchtverontreiniging hangt samen met een korter leven, dat is niet alleen een associatie, we kunnen het ook moleculair verklaren”, zegt Tim Nawrot, hoogleraar milieu-epidemiologie aan de Universiteit Hasselt in Vlaanderen. Ik bel hem op, omdat hij samen met collega’s ontdekte dat er een link is tussen blootstelling aan fijnstof en de lengte van de telomeren, de uiteinden van de chromosomen. Je telomeren worden tijdens het leven steeds korter en zijn daarmee een kenmerk van veroudering. Het verouderingsproces begint in feite al in de baarmoeder, legt Nawrot uit. “Er zijn kindjes die worden geboren met lange telomeren, terwijl deze bij andere kindjes vrij kort zijn. Het idee is dat kortere telomeren tijdens het leven minder kunnen verkorten, waardoor je minder buffer hebt tegen veroudering.” Nawrot ontdekte dat de lengte van de telomeren van baby’s samenhing met de hoeveelheid luchtverontreiniging waaraan hun moeders tijdens de zwangerschap waren blootgesteld. Hoe meer fijnstof de moeder inademde, hoe korter de telomeren van de baby. Mijn ouders wonen al zolang ik leef in het stadje Oudewater, in het Groene Hart, waar ik ook geboren ben. Geen idee wat dat met mijn telomeren heeft gedaan…..” (Bron: https://www.nemokennislink.nl/publicaties/ontsnappen-aan-luchtvervuiling/)

Auto’s worden alleen maar minder zuinig ten opzichte van de officiële fabrieksopgave’

“….De CO2-uitstoot van auto’s in de Europese Unie is gemiddeld meer dan 14 procent hoger dan fabrikanten beweren. Dat betekent een toename van 6,1 procent ten opzichte van 2018, zo heeft de Council on Clean Transportation becijferd. De kloof tussen officiële cijfers en de werkelijkheid wordt dus steeds groter, zo bleek toen onderzoekers van de Council on Clean Transportation (ICCT) de officiële emissiecijfers van de fabrikanten vergeleken met het praktijkverbruik van ruim 160.000 personenauto’s. Het instituut gebruikte daarvoor de gegevens die Duitse consumenten via het online platform Spritmonitor.de rapporteerden. Toen het ICCT in 2018 dezelfde vergelijking maakte, lag het praktijkverbruik ‘slechts’ 8 procent hoger. Uit officiële cijfers blijkt dat het brandstofverbruik en de CO2-emissiewaarden van personenauto’s in de Europese Unie (EU) tussen 2018 en 2022 met ongeveer 7,3 procent zijn gedaald, maar in de praktijk gaat het om een daling van slechts 2,3 procent. De ICCT roept de EU op om een correctiemechanisme in te voeren, zodat de vooruitgang die autofabrikanten hebben geboekt bij het halen van de emissiedoelstellingen nauwkeurig kan worden beoordeeld. Op die manier kunnen consumenten beter inschatten hoeveel brandstof een nieuwe auto waarschijnlijk zal verbruiken. Fabrikanten bepalen officiële CO2-emissiewaarden in laboratoriumtests. Na het dieselgate-schandaal – toen bleek dat sommige automerken software gebruikten om deze tests opzettelijk te vervalsen – werd de standaard testprocedure bijgewerkt. De New European Driving Cycle-procedure – die tot 33 procent lagere resultaten opleverde dan de werkelijke cijfers en er grotendeels niet in slaagde de te lage emissies van fabrikanten op te sporen – werd vervangen door de Worldwide Harmonized Light Vehicles Test Procedure, oftewel de WLTP-norm. Hoewel de WLTP-resultaten dichter bij de praktijkcijfers liggen, heeft de ICCT nu vastgesteld dat de kloof met 80 procent is gegroeid sinds de WLTP vijf jaar geleden werd geïntroduceerd. De verschillen tussen de onderlinge merken zijn eveneens aanzienlijk. Merken van de Volkswagen Group, waaronder Audi en Volkswagen, laten een verschil van 12 procent met de werkelijkheid zien. Bij Hyundai en Opel loopt dat op tot respectievelijk 20 en 21 procent. Mercedes doet het het minst slecht met een verschil tussen theorie en praktijk van 11 procent. Omdat de EU zelf ook vindt dat het verschil tussen het opgegeven verbruik en de praktijk te hoog wordt, moeten van alle personenauto’s die dit jaar voor het eerst apk-gekeurd worden de verbruiksgegevens worden uitgelezen en doorgestuurd worden naar de RDW. Die organisatie stuurt ze vervolgens door naar het Europees Milieuagentschap. Op die manier wil de EU kijken of auto’s ook na een aantal jaar nog steeds verbruiken wat de fabrikant opgeeft. Je mag als automobilist weigeren om deze gegevens af te staan. Het uitlezen en doorsturen van het praktijkverbruik geldt alleen voor auto’s en lichte bedrijfswagens die vanaf 1 januari 2021 in gebruik zijn genomen en heeft geen gevolgen voor de apk zelf……” (Bron: https://www.ad.nl/auto/autos-worden-alleen-maar-minder-zuinig-ten-opzichte-van-de-officiele-fabrieksopgave~a72765b4/)

Speciale toestelletjes meten luchtkwaliteit voor en na invoering mobiliteitsplannen Dampoort en Gentbrugge

“….De machientjes geven in realtime resultaten door aan de Vlaamse Milieumaatschappij. In en rond Gent wordt de luchtkwaliteit nu al gemeten met tien automatische meetstations en 45 meetbuisjes. “Samen met de VMM onderzoekt Stad Gent hoe realtime monitoring kan bijdragen aan ene betere luchtkwaliteit”, zegt Tine Heyse, schepen van Milieu en Klimaat (Groen). De sensorboxen laten ook toe om nog meer gegevens over de impact van het toekomstige wijkmobiliteitsplan in Dampoort en Oud Gentbrugge te verzamelen. De luchtkwaliteit wordt zowel voor als na de invoering gemeten, maar de eindresultaten worden pas ten vroegste een jaar na de invoering verwacht om de evolutie grondig te kunnen bestuderen…..” (Bron: https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20240206_95111384)

Code oranje voor luchtweginfecties: mondmaskers aanbevolen voor kwetsbare personen

“…Er is een sterke stijging van het aantal luchtweginfecties, met opvallend veel griepgevallen. Daarom wordt het waarschuwingsniveau verhoogd naar code oranje. Dat betekent dat er extra aandacht wordt gevraagd voor ventilatie en verhoogde waakzaamheid van risicopersonen. Zij dragen best een mondmasker op drukke plaatsen. Er is een sterke toename van het aantal luchtweginfecties, waaronder vooral een sterke stijging van het aantal griepgevallen. Dat zorgt voor meer druk op ons zorgsysteem. Daarom heeft de RMG (Risk Management Group) het niveau van luchtweginfecties verhoogd naar code oranje. “Code oranje staat voor een toegenomen viruscirculatie, met een relatief zware ziekenhuisbelasting”, licht Sciensano-viroloog Steven Van Gucht toe in “De wereld vandaag” op Radio 1. “Uitzonderlijk is het echter niet, je kan code oranje deze tijd van het jaar verwachten.” Er worden een aantal maatregelen aanbevolen om de meest kwetsbaren (onder meer 65-plussers, mensen met hart- en vaatziekten, diabetes, longziektes of kanker) extra te beschermen. Naast de gekende basisaanbevelingen (handen wassen, niezen in een zakdoek, goed ventileren en thuisblijven als je ziek bent) worden voor bepaalde groepen mondmaskers aangeraden. De RMG raadt het dragen van een mondmasker (bij voorkeur een FFP2-masker) aan voor kwetsbare personen. Daarnaast wordt ook voor de mensen die hen vaak omringen aanbevolen om een chirurgisch mondmasker te dragen. Ook wie symptomen heeft van een luchtweginfectie wordt gevraagd om een mondmasker te dragen. Het advies geldt in het bijzonder voor drukke plaatsen zoals het openbaar vervoer. Ook in wachtzalen en andere plaatsen waar een verhoogd risico is op besmetting van kwetsbare personen wordt mondmaskergebruik aangeraden. “Het gaat om een aanbeveling, geen verplichting”, benadrukt Van Gucht. “Ook ziekenhuizen kunnen zelf hun risicoanalyse maken en beslissen waar ze wel of niet mondmaskers willen.”….” (Bron: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/02/06/code-oranje-voor-luchtwegeninfecties-mondmaskers-aanbevolen-voo/)

Historische houtwallen keren terug in ’t Merkske: 1050 bomen zijn pas ‘het begin’

“….Staatsbosbeheer plant in maart 1050 nieuwe bomen in natuurgebied ’t Merkske. Extra bomen zijn daar gewenst om de lucht te zuiveren, maar het is ook een kans om de historische houtwallen terug te brengen. De nieuwe bomen zijn al in het natuurgebied. Boswachters Helmut van Pelt en Ted Overmeer waren in januari druk met opkuilen. ,,Dat is het tijdelijk planten van bomen, om ze goed te houden voor ze definitief geplaatst worden”, legt Van Pelt uit. In maart worden de ruim duizend bomen op de juiste plek gezet. Hij sprak met boeren uit het gebied en heeft een kaart uit 1900 bekeken. ,,Op basis van die informatie kiezen we voor een strookvormige aanplant, vanwege het historisch herstel van oude houtwallen. Dat waren wallen die bestonden uit bomen en struiken. Het doel was om zo met die hagen een afscheiding te realiseren en tegelijkertijd om wind tegen te houden. Het hout dat er vanaf kwam was voor eigen gebruik.” Met het verdwijnen van de houtkachels was het hout steeds minder nodig. ,,Dat is de belangrijkste reden dat de houtwallen in verval raakten. Veel hagen op die kaart van 1900 zijn verdwenen. Zo’n haag was vaak een scheiding tussen graslanden. Stukken land werden verkocht, waardoor eigenaren grotere stukken grasland hadden. De hagen verdwenen zodat er makkelijker meer vee op kon.” Bomen filteren fijnstof uit de lucht. Nu keren de hagen terug. In ieder geval deels. Want de 1050 bomen zijn ‘een begin’. Staatsbosbeheer werkt in dit project samen met Viridi Air, een bedrijf dat als doel heeft om bomen te planten waarvan bekend is dat ze fijnstof uit de lucht filteren. ,,Dit doen ze voor bedrijven die reeds bijdragen aan schone lucht of verduurzaming. De luchtzuiverende bomen worden in stroken geplant, zodat ze veel wind vangen en zo fijnstof uit de lucht opvangen.” We zijn afhanke­lijk van donaties, omdat we zelf niet de financiële middelen hebben. Staatsbosbeheer en Viridi Air planten bomen in ’t Merkske die horen bij de streek, het gaat daarbij om de zoete kers, zomereik, meidoorn, sleedoorn, els, grauwe wilg en geoorde wilg. De combinatie van het verminderen van luchtvervuiling en historisch herstel maken Van Pelt blij. ,,Met dit unieke project willen we als Staatsbosbeheer laten zien dat bomen niet alleen nuttig zijn voor natuur en CO2-opslag, maar juist ook voor een ander belangrijk thema: reductie van luchtvervuiling. Dit project is een belangrijke stap in de richting van een duurzamer Nederland en een gezondere toekomst voor de komende generaties.” De boswachter hoopt dat meer bedrijven op deze manier een rol willen spelen om de luchtkwaliteit te verbeteren en bij te dragen aan boomaanplant, biodiversiteit en cultuurhistorisch herstel. ,,We zijn afhankelijk van donaties, omdat we zelf niet de financiële middelen hebben.”….” (Bron: https://www.bd.nl/breda/historische-houtwallen-keren-terug-in-t-merkske-1050-bomen-zijn-pas-het-begin~ab951b80/)

Deze Nederlandse uitvinding gaat vanuit de ruimte stofdeeltjes meten voor klimaatonderzoek

“……Tientallen Nederlandse wetenschappers en technici werkten eraan mee: het meetinstrument SPEXone op een nieuwe satelliet (PACE) die komende week door de NASA de ruimte in wordt geschoten. Na jarenlange voorbereiding gaat het instrument kleine stofdeeltjes meten, omdat die van belang zijn voor de mate waarin de aarde opwarmt. De lancering is dinsdag vanaf het Kennedy Space Center in Florida. Het instrument werd jaren geleden hier ontworpen en gebouwd en daarna op transport naar de VS gesteld. Het gaat om een publiek-private samenwerking tussen ruimtevaartorganisatie SRON, de Nederlandse vestiging van Airbus en onderzoeksinstelling TNO. Ook de NASA is betrokken. De stofjes, fijnstof of aerosolen genaamd, vormen nog een kleine, maar toch belangrijke onbekende factor in de klimaatwetenschap. Ze hebben een afkoelend effect, omdat ze zonlicht terugkaatsen de ruimte in. Daarnaast zijn ze van invloed op de vorming van wolken, wat voor nog meer afkoeling zorgt. Maar hoe groot die effecten zijn, is nog grotendeels onbekend. Om het nog ingewikkelder te maken: aerosolen kunnen daarnaast ook zelf zonlicht opnemen, waarmee ze klimaatverandering juist verergeren. Klimaatwetenschappers willen er graag veel meer over weten, om zo nauwkeuriger te kunnen bepalen hoe snel en met hoeveel de aarde verder opwarmt. Het fijnstof kan een natuurlijke oorsprong hebben, in de vorm van zeezout of woestijnstof. Maar ook komt het vrij door menselijke activiteiten, zoals in de industrie of het verkeer. Dan gaat het bijvoorbeeld om roet en as. “Het is belangrijk om straks onderscheid tussen de verschillende bronnen van aerosolen te kunnen maken”, zegt Otto Hasekamp, onderzoeksleider van SPEXone en werkzaam bij ruimtevaartorganisatie SRON. “Gaat het om fijnstof afkomstig van zeezout, rook van bosbranden, industrie of woestijnstof bijvoorbeeld.” Met het nieuwe instrument kan in de ruimte worden gemeten hoeveel er van elke soort is. “Of iets van zeezout komt of van vervuiling door de industrie is zeker van belang om te weten”, legt Hasekamp uit. “Want aan het ene kan je wat doen, maar aan het andere niet.” Al in 2017 werd met de bouw van het instrument begonnen. En het nadenken erover begon zelfs al voor 2010, vertelt hij. Ook de ontwikkeling van de technologie is telkens in stapjes verder gegaan. “Het is moeilijk om de deeltjes te meten, want ze zijn er in allerlei soorten en maten. Daar is een complex instrument voor nodig.” De NASA probeerde in 2011 om zelf een dergelijk instrument de ruimte in te brengen. Maar die lancering mislukte, zegt Hasekamp. Daardoor kijkt hij toch met spanning uit naar komende dinsdag, al gaan lanceringen tegenwoordig doorgaans goed. De samenwerking tussen de verschillende bedrijven en onderzoeksinstellingen bij de totstandkoming van het meetinstrument was bijzonder, vertelt Wencke van der Meulen van Airbus in Leiden. “De experts van SRON en Airbus werkten in één team om SPEXone te kunnen ontwikkelingen. Ook het teamwork met NASA was uitzonderlijk. Ze hebben echt naast ons gezeten, wat het gemakkelijk maakte om bij problemen sneller tot oplossingen te komen.” Dat aerosolen van invloed zijn op het klimaat is al jaren bekend. De laatste decennia is vooral in Europa de lucht schoner geworden, door maatregelen tegen luchtverontreiniging. Dat is goed voor de volksgezondheid, maar heeft als negatief bijeffect dat de opwarming van de aarde erdoor wordt versterkt. Er zweven daardoor minder stofdeeltjes in de lucht die de aarde afkoelen. Dat effect komt bovenop de opwarming die wordt veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgassen. Volgens het laatste rapport van het VN klimaatpanel IPCC zou de aarde zonder aerosolen al meer zijn opgewarmd door de uitstoot van vooral CO2 en methaan, dan nu het geval is. Aerosolen vormen een van de grote onzekerheden die er nog zijn over de toekomstige opwarming van de aarde. Maar dat ze van invloed zijn, is zeker. Het kan ook gaan om vulkaanas. Zo heeft de uitbarsting van de Pinatubo-vulkaan in 1991 de temperatuur op aarde met ongeveer een halve graad afgekoeld. Het was een tijdelijk effect, dat een paar jaar later weer was verdwenen. SPEX-one is overigens niet het enige instrument op PACE. Een ander apparaat gaat de kleur van oceaanwater bepalen. Die kleur zegt wat over fytoplankton: in het water rondzwevende micro-organismen die hun energie uit zonlicht halen. Fytoplankton is een belangrijke bron van zuurstof in de atmosfeer, en daarom willen wetenschappers ook daarvan weten hoe het ermee staat….” (Bron: https://www.rtlnieuws.nl/klimaat/artikel/5432771/spexone-satelliet-klimaatonderzoek)

Luchtkwaliteit in Antwerpen overschrijdt nog steeds normen Wereldgezondheidsorganisatie

“…..Elk jaar onderzoeken vrijwilligers van Recht op Lucht een jaar lang op tientallen plaatsen de luchtkwaliteit in Antwerpen. Dat doen ze met ‘buisjes’ die achteraf worden geanalyseerd in een laboratorium. Omdat het analyseren van die buisjes enige tijd in beslag neemt, zijn nu pas de cijfers van 2022 bekend. “De resultaten geven een gemengd beeld”, klinkt het. “De luchtvervuiling in 2022 daalde in heel wat straten opnieuw lichtjes ten opzichte van 2021. Maar in meerdere straten is de daling van de afgelopen jaren stilgevallen. Erger nog: sommige straten tekenden zelfs opnieuw een stijging van de luchtvervuiling op.” Geen enkel meetpunt in Antwerpen haalt de gezondheidsnorm van de WHO. In die context is het volgens Recht op Lucht onaanvaardbaar om grote volumes autoverkeer van de Ring af te wentelen op de woonwijken tijdens de bouw van Oosterweel…..” (Bron: https://www.pzc.nl/antwerpen/luchtkwaliteit-in-antwerpen-overschrijdt-nog-steeds-normen-wereldgezondheidsorganisatie~a5d560d6/)

‘Willen dat kippen scharrelen, maar niet dat daar fijnstof bij vrijkomt’

“….Het welzijn van de kip staat vaak op gespannen voet met milieudoelen. Onderzoekers Ellen van Weeghel en Bram Bos van Wageningen Livestock Research denken daar een einde aan te maken. Ze komen met een nieuw stalontwerp, waarin de mest tijdens het scharrelen wordt opgeruimd en de kippen in een aparte ruimte een stofbad kunnen nemen. „Het stofbadhuis is razend populair bij de kippen”, zegt Van Weeghel. Het merendeel van de Nederlandse kippen heeft een laagje strooisel om in te scharrelen. Maar in die laag zit ook veel mest en dat zorgt voor problemen. Uit mest die op de grond ligt, komt ammoniak vrij. Daarnaast levert het scharrelen nog een ander probleem op: fijnstof. Dat komt in de lucht terecht, binnen en buiten de stal. Fijnstof is schadelijk voor de gezondheid van kippen en mensen. De uitstoot ervan moet in 2030 flink omlaag zijn volgens de afspraken van de pluimveesector met de overheid en volgens Europese richtlijnen voor luchtkwaliteit. Onderzoekers Bram Bos en Ellen Van Weeghel van Wageningen Livestock Research denken dat het ook anders kan. Zij bedachten een plan dat uit twee delen bestaat: de mestschuifel en het stofbadhuis. Het idee van de schuifel is dat mest in een dikke laag houtsnippers uitdroogt en uiteenvalt dankzij de scharrelende kippen. De kleine deeltjes mest zakken tussen de snippers in plaats van als fijnstof de lucht in te gaan. Een grote, ondiepe bak vangt de mest op door onder de snippers door te schuiven. De bak werkt als een zeef, waar de grove snippers niet doorheen kunnen. Alleen de mestdeeltjes vallen erin. Bij de proefboerderij werd duidelijk hoeveel mest de schuifel opvangt: bijna honderd procent. Het blijft nog even spannend hoeveel fijnstofreductie de mestschuifel uiteindelijk oplevert. „Van al het fijnstof in een kippenstal is zo’n negentig procent afkomstig van mest. We weten ook dat dit vrijwel alleen ontstaat bij het scharrelen. Als je dus bijna alle mest in het scharrelgebied afvangt, verwacht ik zeker tachtig procent reductie van fijnstof”, zegt Bos. De laag grove snippers is weliswaar perfect voor het scharrelen, maar juist onhandig bij het uitoefenen van ander natuurlijk gedrag van de kip. Die houdt namelijk op zijn tijd ook van een stofbad. Daarvoor hebben ze geen grove snippers, maar juist fijn materiaal nodig. Daarom zijn Van Weeghel en Bos met het idee voor een stofbadhuis gekomen. Het stofbadhuis is een aparte ruimte, weg van het scharrelgebied, waar de kippen een stofbad kunnen nemen. Doordat het stofbadhuis zich in een aparte ruimte bevindt verspreidt de fijnstof niet. In een eerste test bleek het stofbadhuis al snel razend populair onder de kippen. Het is dringen geblazen. „We hebben beelden waarop te zien is dat het hele badhuis vol met kippen zit”, vertelt Van Weeghel. „Ze willen té graag.” Analyse van alle beelden met kunstmatige intelligentie volgt nog. Daaruit moet onder andere duidelijk worden hoe vaak kippen een stofbad nemen en hoe lang ze dat doen. „We willen precies weten wat de kip graag doet en daar het systeem op aanpassen. Tegelijk nemen we eisen voor milieu en gezondheid mee. Het stof mag bijvoorbeeld niet mee naar buiten komen. Daarom is het een afgesloten huisje.” Met de komst van de mestschuifel denken Bos en Van Weeghel dat een badhuis – deel twee van hun plan – aanslaat. Ook stofbaden veroorzaakt namelijk stof in de lucht en met een stofbadhuis blijft dat op één plek. In een stal met mestschuifel en stofbadhuis kunnen kippen dan scharrelen in grof substraat en stofbaden in een dikke laag fijn substraat. De volgende stap is om de mestschuifel en het stofbadhuis klaar te maken voor een experiment van een jaar bij een pluimveehouder. Daarin komen de behoeften van kip en pluimveehouder bij elkaar, want ook voor de pluimveehouder moet het systeem werkbaar zijn…..” (Bron: https://www.pluimveeweb.nl/artikel/932913-willen-dat-kippen-scharrelen-maar-niet-dat-daar-fijnstof-bij-vrijkomt/)

Het ventileren van de slaapkamer is belangrijker dan je denkt: hoe doe je dat op de juiste manier?

“…..Het kan contra-intuïtief lijken om slaapkamerdeuren en ramen wijd open te zetten, vooral als het buiten erg koud is. Toch is een goede ventilatie essentieel om de luchtkwaliteit te verbeteren, schimmelvorming te voorkomen en, waarom niet, een goede nachtrust te garanderen. Laten we eens kijken waarom het ventileren van de slaapkamer belangrijk is en hoe je dit moet doen. De slaapkamer is de kamer waar we de meeste tijd thuis doorbrengen. Het is daarom normaal dat vocht zich ophoopt als gevolg van ademhaling en nachtelijk zweten. Door deuren en ramen gesloten te houden kan vocht echter condenseren op het glas en in het algemeen de kans op schimmelvorming vergroten. Om deze reden is het ventileren van de slaapkamer niet alleen een manier om “te luchten” en beter te slapen. Natuurlijk is het essentieel dat we het grootste deel van onze tijd thuis kunnen doorbrengen op een plek waar de lucht elke dag wordt ververst. Maar het zorgen voor een goede ventilatie helpt ook om schimmelvorming te voorkomen, een probleem dat in korte tijd kan verergeren. Juist vanwege de luchtvochtigheid door het ademen en zweten is het verstandig om de slaapkamer minimaal twee keer per dag te ventileren. Allereerst in de ochtend, na het opstaan, en ten tweede vlak voor het slapen gaan. Tijdens de wintermaanden moet echter ook rekening worden gehouden met de opname van vocht door dekens, kussens en matrassen, waardoor het moeilijker wordt om al het vocht dat zich gedurende de nacht heeft opgehoopt, kwijt te raken. In deze gevallen is het daarom beter om ’s morgens twee keer na elkaar te luchten: de eerste ventilatie vervangt in feite de vochtige lucht door droge lucht, terwijl de tweede de resterende vochtige lucht elimineert. In beide gevallen is het verstandig om de slaapkamer minimaal vijf minuten te ventileren. ’s Avonds kun je luchten voordat je naar bed gaat, ook in dit geval gedurende enkele minuten. Naast een correcte ventilatie van de slaapkamer, is het mogelijk om strategieën toe te passen om zowel de ophoping van vocht als de groei van schimmels te voorkomen. Omdat vocht zich ook ophoopt in de matras, dekens en kussens, is het goed om:
-de lakens, dekbed en kussens te schudden;
-de matras minstens één keer per maand om te draaien, vooral in de zomer;
-de kledingkast van de muur te plaatsen, om schimmelvorming te voorkomen.
Het geheim is het bevorderen van een correcte luchtcirculatie. Op deze manier is het mogelijk om een ​​betere lucht- en slaapkwaliteit te hebben, maar ook om schimmelvorming te voorkomen. Bovendien kun je, door de ventilatie van de slaapkamer in enkele minuten te concentreren, ook energieverbruik en hoge rekeningen vermijden……” (Bron: https://www.curioctopus.nl/read/50373/het-ventileren-van-de-slaapkamer-is-belangrijker-dan-je-denkt:-hoe-doe-je-dat-op-de-juiste-manier)

Staatsbosbeheer plant 1050 nieuwe bomen in ’t Merkske

“……Staatsbosbeheer plant in maart 1050 nieuwe bomen in natuurgebied ’t Merkske bij Baarle Nassau. De organisatie kiest daarbij voor een strookvormige aanplant, vanwege het historisch herstel van oude houtwallen. Staatsbosbeheer werkt in het project samen met Viridi Air, een bedrijf dat als doel heeft om bomen te planten waarvan bekend is dat ze fijnstof uit de lucht filteren. Er wordt gekozen voor bomen die horen bij de streek. Het gaat daarbij om de zoete kers, zomereik, meidoorn, sleedoorn, els, grauwe wilg en geoorde wilg….” (bron: https://www.groeneruimte.nl/nieuws/254024/)

Studie: techniek kan uitstoot industrie nu al 85 procent verlagen

“….De CO2-uitstoot van de industrie kan technisch gezien nu al grotendeels worden gestopt, volgens Britse onderzoekers. Met een mix van technieken die direct toepasbaar zijn en technologieën die al een heel eind zijn doorontwikkeld, kan de industriële uitstoot volgens hun berekeningen met zo’n 85 procent worden verminderd. Als grootste probleem om dat voor elkaar te krijgen zien ze niet de technische kennis, maar de kosten. De onderzoekers van onder meer de Universiteit van Leeds onderzochten diverse sectoren, waaronder de staalindustrie, de chemie, de voedselverwerkende industrie en de aluminiumsector. Het cijfer van 85 procent uitstootvermindering kan volgens hen worden gerealiseerd door veelbelovende technieken daadwerkelijk massaal toe te passen. Een belangrijke rol zien de onderzoekers onder meer voor waterstof, elektrificatie en het afvangen en opslaan van CO2. Ook biomassa kan volgens hen helpen de uitstoot te verminderen, al is dat volgens andere onderzoekers weer niet zo wenselijk omdat het kan leiden tot luchtvervuiling en ontbossing…..” (Bron: https://nieuws.nl/economie/20240131/studie-techniek-kan-uitstoot-industrie-nu-al-85-procent-verlagen/)

Hoeveel schadelijke houtrook adem je in? Deze bezorgde burgers willen dit meten

“…..Steeds meer Nederlanders maken zich zorgen over houtrook in hun directe leefomgeving. Belandt die ongezonde lucht rond mijn huis? Op verschillende plekken in Noord-Holland nemen inwoners het heft in eigen hand en gaan zelf meten. Ze maken deel uit van Hollandse Luchten, een onderzoeksproject dat gebruik maakt van burgermetingen. Hollandse Luchten doet, in samenwerking met kennisinstituut TNO en burgers, onderzoek naar houtrook in de regio IJmond. We zijn op een bijeenkomst van het burgerplatform. “Kunnen we roet van houtrook in fijnstof meten? Dat is de vraag die we met elkaar willen beantwoorden”, zegt Imme Ruarus, hoofd van het Smart Citizens Lab van Waag Futurelab. Zij is als expert op gebied van burgerwetenschap betrokken bij Hollandse Luchten. Welk deel van fijnstof is afkomstig van houtrook? Fijnstof van houtrook is niet gemakkelijk te onderscheiden van andere fijnstofbronnen, zoals verkeer of industrie. TNO ontwikkelt momenteel handzame sensoren die roet kunnen waarnemen in fijnstof, een belangrijke indicator voor houtrook.
Deze kastjes komen vervolgens rond de woningen van een aantal deelnemers te hangen. Vanavond geeft Paula Bronsveld van TNO een presentatie over de voortgang van de roetsensoren. TNO wil deze nieuwe technologie beschikbaar maken, zodat gemeenten meer grip krijgen op het aandeel houtstook op de luchtverontreiniging….” (Bron: https://pointer.kro-ncrv.nl/hoeveel-schadelijke-houtrook-adem-je-in-bezorgde-burgers)

Saharazand vermindert luchtkwaliteit in Suriname

“….Voor velen was het de afgelopen dagen even vreemd opkijken. Ook op Facebook kwamen de verschillende foto’s voorbij met als hamvraag: wat hangt er in de lucht? Dit gezien er een dikke mist te zien was. Het raadsel is nu opgelost. Lorenso Kasmani, meteoroloog bij de Meteorologische Dienst Suriname, zegt aan Suriname Herald dat de stofdeeltjes het gevolg zijn van Saharazand, ook wel bekend als de Saharan Air Layer (SAL). Ook de aanwezigheid van de intertropische convergentiezone boven Suriname heeft gezorgd voor bewolking met als gevolg een moeilijk zichtbare troposfeer. De meteoroloog legt uit dat Saharan Air Layer een warme, droge en met stof beladen luchtlaag is afkomstig uit de Saharawoestijn in Noord-Afrika, die zich enkele kilometers uitstrekt van het aardoppervlak naar boven. Sterke tot matige oostenwinden boven de woestijn nemen zand en stof op en transporteren ze hoog in de atmosfeer. Het stof wordt vervolgens over de Atlantische Oceaan getransporteerd waar veel wordt afgezet over Midden-Amerika en het Caribisch gebied, waaronder Suriname en andere delen van het Zuid-Amerikaanse continent. Het fenomeen van aanzienlijk veel stofdeeltjes in de atmosfeer wordt heiigheid genoemd. Kasmani waarschuwt dat de luchtkwaliteit vanwege Saharazand verminderd is. Hij raadt de gevoelige groepen in de samenleving daarom aan om de nodige voorzorgsmaatregelen te treffen. Hij legt uit dat de gevolgen van het stof uit de Saharawoestijn vaak worden gevoeld door mensen die lijden aan ademhalingsziekten zoals astma. Verder kan Saharazand zorgen voor stofafzetting op uw auto’s en huizen. De meteoroloog geeft tot slot aan dat tussen 31 januari en 3 februari er nog hoge concentraties stofdeeltjes waarneembaar zullen zijn als gevolg van Saharazand. Hiernaast draagt de aanwezigheid van de intertropische convergentiezone ertoe dat het voornamelijk bewolkt zal zijn. Dit zal gepaard gaan met verspreide buien met mogelijke afzetting van de stofdeeltjes. Als gevolg van de sterke winden boven de Atlantische Oceaan, zal dit ook bijdragen aan onstuimigheid op de zeeën….” (Bron: https://www.srherald.com/suriname/2024/01/31/saharazand-vermindert-luchtkwaliteit-in-suriname/)

Minder gras door droge zomer en dus meer stikstof in de natuur

“…..De droge zomer in 2022 heeft de hoeveelheid stikstof die vanuit de landbouw in de natuur is terechtgekomen fors vergroot. Door de droogte groeide gras minder hard, en daardoor werd minder stikstof opgenomen. Lichtpuntje: de uitstoot van koeien, kippen en varkens daalde wel. De hoeveelheid stikstof die wordt opgenomen door gras is erg belangrijk voor het grote plaatje, vertelt Jan Dijkstra, universitair hoofddocent diervoeding aan de Wageningen University & Research (WUR). “Meer dan 50% van alle landbouwgrond is in gebruik als grasland, dus je kijkt meteen naar gras voor het opnemen van stikstof.” Kabinet wil nog bijna 3 miljard euro vrijmaken voor stikstofaanpak. Om de hoeveelheid stikstof (in de natuur) te verminderen, is groeiend gras een van de twee knoppen waaraan gedraaid kan worden. Hoe harder het gras groeit, hoe vaker de boer het kan maaien om aan zijn vee te voeren. En hoe meer stikstof er dus wordt opgenomen, die anders in de natuur terecht zou komen. In een droge zomer groeit gras minder hard en wordt er dus minder stikstof opgenomen. Slecht nieuws voor het halen van de stikstofdoelen, vertelt Dijkstra. “Dat wordt moeilijker hierdoor.” Zeker nu droge zomers steeds vaker voorkomen. Stikstof die niet wordt opgenomen, komt voor een deel in de lucht terecht. En voor een deel hoopt het zich op in de grond. Dit wordt het stikstofoverschot genoemd. In 2022 steeg dit volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek met 6,5 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Het gaat om 312 miljoen kilogram stikstof. Het overschot is slecht voor de natuur. En het hoopt zich op in de grond, waar het vervolgens via het grondwater uitspoelt in de natuur. Daar kan het zorgen voor verzuring van de grond en het verdwijnen van bepaalde plantensoorten. Bij de uitstoot van de veestapel – de andere knop waar je aan kunt draaien – is wel goed nieuws te melden. De uitstoot van koeien, kippen en varkens daalde licht. “Dat is toch vooral het resultaat van de iets kleinere veestapel”, aldus Dijkstra. Laat onverlet dat het kabinetsdoel om in 2030 landelijk gemiddeld 41 procent minder uit te stoten niet gehaald lijkt te worden. De overheid zou dan ook noodmaatregelen moeten nemen om de natuur beter te beschermen, adviseert de Ecologische Autoriteit. Deze onafhankelijke toezichthouder trok vorige week aan de bel naar aanleiding van het beoordelen van 70 analyses van stikstofaanpakplannen. Die plannen zijn per Natura 2000-gebied gemaakt door de provincies, die verantwoordelijk zijn voor het opnemen van de maatregelen in hun beleid. In totaal zijn er 130 van dit soort analyses gedaan, waarvan er 70 zijn beoordeeld door de Ecologische Autoriteit. In veel natuurgebieden is de situatie alleen maar verslechterd…..” (Bron: https://www.rtlnieuws.nl/economie/artikel/5432021/meer-stikstof-uit-de-landbouw-de-natuur-door-droge-zomer)

Burgemeester wil 25.000 bomen planten in Athene

“…Het is in de zomer bloedheet in de Griekse hoofdstad Athene. De nieuwe burgemeester van de stad wil nu 25.000 bomen gaan planten in de stad, die voor wat verkoeling moeten zorgen. Die 25.000 bomen moeten de komende vijf jaar geplant gaan worden. Daarmee hoopt de burgemeester, die vorig jaar werd verkozen, meer schaduw te creëren op straat, in parken en op de heuvels rond de stad. Amper vol te houden. Voor de inwoners van Athene is de zomerhitte bijna niet vol te houden. De temperatuur in Athene kan dan makkelijk oplopen naar een graad of veertig. Vorig jaar werd de Griekse hoofdstad getroffen door meerdere hittegolven, waardoor belangrijke toeristische trekpleisters, zoals de beroemde Akropolis, tijdelijk gesloten moesten worden. Volgens meteorologen was het zelfs de warmste julimaand ooit sinds de metingen in 1863 begonnen. Elk jaar vijfduizend bomen. Het plan is om nu elk jaar vijfduizend bomen te planten om zo voor meer schaduw te zorgen in en rondom Athene. De afgelopen zes jaar is bijna een kwart van de bomen daar verloren gegaan aan bosbranden….” (Bron: https://www.kidsweek.nl/nieuws/burgemeester-wil-25-000-bomen-planten-in-athene)

Meldpunt luchtkwaliteit NMVH nog steeds actief

“…..De werkgroep luchtkwaliteit van de Natuur- en Milieuvereniging gemeente Heusden (NMVH) is nog steeds actief met haar meldpunt. Herfst 2020 zijn we begonnen en eind mei 2021 hebben we onze eerste conclusies uitgebracht. Veel is in tussentijd weer aan verandering onderhevig geweest. Zo heeft de gemeente haar commitment uitgesproken door het Schone Lucht Akkoord (SLA) te ondertekenen. Vanwege dit Akkoord heeft de Stookwijzer een prominente plek gekregen. Niet alleen is de Stookwijzer de plek om na te gaan of het verstandig is om de houtkachel te stoken of dat er een stookalert geldt. Ook kan men hier melden dat er overlast wordt ervaren qua luchtkwaliteit. De Stookwijzer is te vinden op https://www.atlasleefomgeving.nl/stookwijzer . Hier kan op de kaart de locatie worden aangeklikt. Hierna wordt het stookadvies aangegeven in de kleuren geel, oranje of rood met een onderbouwing. Wordt er toch gestookt in de directe omgeving en er is sprake van overlast, kan op dezelfde pagina ook de overlast worden gemeld. Bij de overlast melding wordt de locatie aangegeven (wel even opletten dat het juist adres is aangeklikt) dan wordt er gevraagd om welke overlast het gaat waarbij nog een toelichting kan worden gegeven. Afsluiten met je naam en e-mailadres en verzenden. Omdat Heusden het SLA heeft ondertekend, gaat de melding naar onze gemeente. Wij vinden het belangrijk dat voor dezelfde overlast zowel de Stookwijzer als ons meldpunt. Op die manier kunnen we als werkgroep de omvang van de overlast in Heusden blijven volgen. Ook wij zijn ons aan het beraden over nieuwe stappen. Graag willen wij meer weten over hoe de overlast dagelijks wordt ervaren en heeft buurtbemiddeling iets opgeleverd. Afhankelijk van onze capaciteit, wij zijn vrijwilligers, nemen wij de vrijheid de melder per mail te benaderen. Dus blijf de overlast melden telkens weer op beide meldpunten de Stookwijzer en die van de NMVH….” (https://heusden.nieuws.nl/nieuws/20240130/meldpunt-luchtkwaliteit-nmvh-nog-steeds-actief/)

Haarlemmers geven advies over verminderen CO2-uitstoot

“….Bijna 100 Haarlemmers hebben de afgelopen maanden meegedaan aan het eerste burgerberaad in onze stad. Ze dachten mee over hoe we de CO2-uitstoot kunnen verlagen. Op zaterdag 27 januari presenteerden ze hun advies aan het gemeentebestuur. De deelnemers aan het burgerberaad zijn gekozen via een loting. We hebben er met de loting voor gezorgd dat het burgerberaad zoveel mogelijk lijkt op de Haarlemse samenleving. De deelnemers hoefden van tevoren geen speciale kennis te hebben over de vermindering van CO2. Tijdens de sessies hebben we ruimte gemaakt voor mensen om meer te leren over het onderwerp voordat we overgingen op het maken van plannen. Uiteindelijk hebben de deelnemers tijdens de 5 sessies verschillende workshops, gesprekken en discussies gehouden om de plannen te maken. Over deze plannen hebben ze gestemd om tot een definitief advies aan de gemeente te komen. Dit is het advies dat op zaterdag 27 januari is aangeboden aan het gemeentebestuur. Wethouder Bas van Leeuwen is enthousiast over het eerste burgerberaad: “Ik ben trots op deze Haarlemmers. Heel mooi om te zien hoe ze via het burgerberaad contact hadden met stadsgenoten die ze anders niet hadden gesproken. Deze gesprekken hebben gezorgd voor energie, begrip en verbinding.” Wethouder Robbert Berkhout, die samen met zijn collega het advies in ontvangst nam, voegt daar aan toe: “Dit is echt een bijzonder moment. Het is de eerste keer dat we Haarlemmers hebben gevraagd om advies te geven op zo’n groot onderwerp. Ik ben dan ook heel blij dat zoveel Haarlemmers met inzet en enthousiasme om aan de slag zijn gegaan met het verminderen van CO2-uitstoot in onze stad!” We willen zo snel mogelijk aan de slag met de plannen voor het verlagen van de CO2-uitstoot in 2030. Het is de bedoeling om snel een besluit te nemen over wat de gemeente met het advies gaat doen. We kijken daarom nu naar de mogelijkheden van de voorstellen om uitgevoerd te worden. Begin maart zal het college de plannen, samen met een advies, naar de gemeenteraad sturen. In maart zal de commissie beheer het advies van het burgerberaad bespreken. Op 28 maart neemt de gemeenteraad dan waarschijnlijk een besluit wat er met de adviezen gebeurt….” (Bron: https://haarlem.nl/haarlemmers-geven-advies-over-verminderen-co2-uitstoot)

EU-ONDERZOEK: UITSTOOT AUTO’S VEEL HOGER DAN GEDACHT

“….Auto’s stoten in de praktijk aanzienlijk meer CO2 uit dan op papier, zo concludeert de Europese Rekenkamer. Daarom voldoen ze eigenlijk niet aan de wettelijke eisen die de EU stelt. Sinds 2021 mogen nieuwe personenauto’s in de EU gemiddeld maximaal 115 gram CO2 per kilometer uitstoten. Op papier hebben autofabrikanten dat doel gehaald, maar in de praktijk stoten auto’s nog zo’n 20 procent meer uit. Dat concludeert de Europese Rekenkamer in een nieuw rapport. Dat komt doordat automobilisten in de echte wereld ander rijgedrag vertonen dan wordt nagebootst in het lab. De EU-rekenmeesters baseren zich in hun berekeningen op informatie die de Europese Commissie sinds 2021 verzamelt. Vanaf dat jaar wordt in alle nieuwe auto’s het totale brandstofverbruik geregistreerd, waardoor het mogelijk is om tijdens onderhoud te controleren hoe efficiënt ze werkelijk zijn. Volgens de Europese Rekenkamer is de huidige testcyclus al een stuk realistischer dan eerder, maar auto’s stoten in het echt dus nog altijd meer uit dan in een testsituatie. Dat geldt overigens meer voor benzineauto’s (23,7 procent) dan voor diesels (18,1 procent). Plug-in hybride auto’s spannen de kroon: die stoten in de praktijk maar liefst 3,5 keer zo veel uit als fabrikanten beloven. Dat komt doordat er veel minder elektrisch mee wordt gereden dan is aangenomen bij het opstellen van de efficiëntiecijfers. Dat geldt overigens vooral voor zakelijk gebruikte auto’s: als de baas de brandstof betaalt, is er voor medewerkers nauwelijks reden om de batterij op te laden. Voor het eind van 2026 moet de Europese Commissie bepalen hoe de ‘echte’ uitstootcijfers kunnen worden gebruikt om de laboratoriumtests te verbeteren en de CO2-standaarden in de toekomst te verbeteren…..” (Bron: https://www.autoweek.nl/autonieuws/artikel/eu-onderzoek-uitstoot-autos-veel-hoger-dan-gedacht/)

Nieuw filter voor Tata-fabriek: ‘Het is een begin, maar wel te laat’

“….Tata Steel neemt vandaag een nieuwe ontstoffingsinstallatie in gebruik. Het filter, zo groot als een flatgebouw, is hard nodig. De staalfabriek komt nog geregeld in opspraak omdat het bedrijf zich niet aan afspraken houdt rondom de uitstoot van schadelijke stoffen als fijnstof. De installatie moet er nog dit jaar voor zorgen dat een van de Tata-fabrieken hier stukken minder van uitstoot. Door het filter van 80 bij 35 meter moet er 80 procent minder fijnstof, lood en andere zware metalen worden uitgestoten door de pelletfabriek. Dat is de plek waar ijzererts wordt bewerkt tot kleine stukken (pellets) om er later staal van te kunnen maken. Het is een van de zeventien fabrieken op het terrein van Tata Steel. Het filter houdt alleen de schadelijke stoffen tegen van de pelletfabriek; voor de andere productielocaties worden weer andere maatregelen getroffen. Die maatregelen zijn hard nodig. Niet alleen stoot Tata veel fijnstof en giftige metalen uit, de staalfabriek brengt ook meer CO2 en stikstof in de lucht dan welk ander bedrijf ook in Nederland. Er bestaan al jaren zorgen over de gezondheidsrisico’s voor omwonenden van de fabriek. De luchtkwaliteit in de omringende gemeenten is zorgelijk slecht. Uit onderzoek van het RIVM bleek dat bewoners worden blootgesteld aan gevaarlijk hoge concentraties van giftige stoffen en dat zij daardoor sneller ziek worden en gemiddeld 2,5 maand eerder doodgaan. De grote vraag bij omwonenden en andere betrokkenen is nu of dit filter hier tegen gaat helpen. Jaap Venniker van bewonersorganisatie Frisse Wind is positief over de installatie op zich. “Het zorgt ervoor dat er minder lood wordt uitgestoten in deze omgeving. Lood is vooral slecht voor jonge kinderen en hun ontwikkeling.” Tegelijkertijd heeft hij ook nog zo zijn bedenkingen. “Dit is een begin, maar wel een te laat begin. Ze hebben dit filter in 1,5 jaar tijd gebouwd, waarom is dat niet eerder gebeurd? Bovendien hebben ze het niet vrijwillig gedaan, maar omdat er procedures dreigden.” Daar komt bij dat de pelletfabriek niet de enige locatie is die lood uitstoot. Ook de twee kooksfabrieken doen dat, zegt Venniker. In die fabrieken wordt vermalen steenkool verhit, om zo een zuiverdere brandstof te krijgen. Maar die verhitting gaat niet altijd goed, wat stankoverlast veroorzaakt. “Het liefst zou ik willen dat die dichtgaan. De ene volgend jaar al en de tweede in 2030″, aldus Venniker. Dat zou bij beide fabrieken eerder zijn dan Tata zelf voor ogen heeft…..” (Bron: https://www.rtlnieuws.nl/economie/bedrijven/artikel/5431358/tata-steel-filter-flatgebouw-minder-uitstoot-staalfabriek)

Emissiereductie moet haalbaar en betaalbaar zijn

“…..Emissie reducerende maatregelen moeten haalbaar en betaalbaar zijn voor veehouders en echt wat toevoegen aan de luchtkwaliteit in een omgeving. Er wordt hard gewerkt aan de ontwikkeling van technieken die emissies uit stallen reduceren. De eerste resultaten zijn bekend en hoopvol. Emissiereductie in de veehouderij is van belang voor de toekomst van de sector. Vooral de meer stalgebonden veehouderij staat voor een uitdaging. In de praktijk wordt hard gewerkt aan technische oplossingen die bijdragen aan het behalen van de doelstellingen. Ben jij ook benieuwd hoe het er voorstaat? Op 28 februari geven verschillende experts uitleg over de stand van zaken van de techniek, waar we staan en wat praktisch haalbaar en betaalbaar is? Het Praktijkcentrum Emissiereductie Veehouderij (PEV) organiseert dan in samenwerking met Agrio, uitgever van deze website, een groot kennisevent over emissiereductie in de pluimvee-, varkens-, vleeskalveren- en melkgeitenhouderij. ’s Morgens zijn docenten en studenten uitgenodigd, ’s middags omgevingsdiensten en erfbetreders en ’s avonds veehouders en hun medewerkers. Naast zes presentaties in ieder dagdeel is er de gehele dag en avond een informatiemarkt van bedrijven en organisaties die zich bezighouden met emissiereductie in de veehouderij….” (Bron: https://www.vee-en-gewas.nl/artikel/925282-emissiereductie-moet-haalbaar-en-betaalbaar-zijn/)

Hoe vaak moet je stofzuigen?

“….Stofzuigen: het is helaas niet het leukste klusje. Tóch moet het regelmatig gebeuren. Maar hoe vaak moet je stofzuigen om het huis schoon te houden? Hoewel de vloer er niet vies uitziet, stapelen de stofjes en huidschilfers zich op. Stof hoopt zich snel op. Zéker in een woning waar je met meerdere mensen woont. Hoewel de vloer er niet vies uitziet, liggen er veel stofjes én huidschilfers. Dus hoe vaak moet je het huis stofzuigen? Ten eerste is het belangrijk om te weten dat dit per huishouden verschilt. Als je alleen woont, hoef je minder vaak te stofzuigen dan wanneer je met een gezin woont. Over het algemeen is één keer per week stofzuigen het minimum. Dit geldt voor de begane grond, waar iedereen met z’n schoenen binnen komt. Je zuigt dus de woonkamer, bij de eettafel, keuken en hal van de voordeur. De bovenverdieping, waar meestal niet met schoenen wordt gelopen, kun je één keer per twee weken stofzuigen. Heb een huisdier of kinderen? Dan is het slim om wat vaker te stofzuigen: zo’n twee keer per week. Hoe vaak je moet stofzuigen, is ook afhankelijk van hoe vies het binnen is. In de herfst of wanneer het flink heeft geregend moet je vaker stofzuigen, omdat er dan meer modder of zand naar binnen komt. In het voorjaar en vooral de zomer heb je hier minder last van. Uiteraard zijn er ook bepaalde gelegenheden waarbij je vaker stofzuigt. Bijvoorbeeld als je je verjaardag viert. Je wil natuurlijk dat alles goed schoon is voordat iedereen arriveert, en ook na het feest wil je de boel goed schoonzuigen. Dit zijn dus extra momenten dat je moet stofzuigen. Uit onderzoek blijkt dat we tijdens het uitvoeren van huishoudelijke taken héél wat calorieën verbranden. Zie stofzuigen dus niet als vervelend klusje, maar als manier om aan je dagelijkse dosis beweging te komen! Tip: zet een leuk muziekje op, zodat je met plezier stofzuigt. Heb je huisstofmijtallergie of hooikorts? Stofzuigen zorgt ervoor dat stof, dierenharen én stuifmeel consequent uit de lucht wordt gehaald. Hierdoor heb je minder last van je allergie. Tip: stofzuigers met een HEPA-filter zijn de slimste keuze als je last hebt van een allergie. Deze stofzuigers halen de kleinste stofdeeltjes uit de lucht én blazen schone lucht de ruimte in. Stof en viezigheid zorgen voor een muffe geur in huis. Bij extra sensitieve mensen kan dit zorgen voor hoofdpijn. Niet zo fijn! Maar na het stofzuigen en luchten van ruimtes zul je gelukkig merken dat de ruimte ineens weer een stuk frisser ruikt! Heb je een hekel aan het meesjouwen van de stofzuiger? Dan is een steelstofzuiger misschien wat voor jou. Deze zijn lichter van gewicht en hebben geen snoer waar je mee moet stoeien……” (Bron: https://www.rodi.nl/wonen/huis/376968/hoe-vaak-moet-je-stofzuigen-)

Bijna helft Amsterdammers maakt zich zorgen over luchtkwaliteit

“…..Bijna de helft van de Amsterdammers maakt zich weleens zorgen over de luchtkwaliteit. Dat staat in De Gezonde Stad Monitor van stichting De Gezonde Stad, die dit rapport maakte in samenwerking met onderzoeksbureau Motivaction. Voor het onderzoek is onder meer een vragenlijst uitgezet onder een representatieve groep van ruim duizend Amsterdammers. Zo’n 48 procent van de Amsterdammers maakt zich zorgen over de vraag of de lucht in hun buurt wel schoon is, meldt het rapport. Met name bij Amsterdammers die geboren zijn tussen 1971 en 1985 zijn er zorgen hierover. Het percentage ligt bij deze groep op 58 procent. In stadsdeel Nieuw-West vindt de kleinste groep de lucht schoon (26 procent), in stadsdeel Noord ligt dit percentage het hoogst van alle stadsdelen (44 procent). De luchtkwaliteit in Amsterdam is volgens de gemeente zelf niet goed genoeg en leidt tot gezondheidsschade. De gemeente wil dat de luchtkwaliteit vanaf 2030 voldoet aan de advieswaarden van de World Health Organization (WHO). Daarom heeft de gemeente verschillende plannen om de luchtkwaliteit te verbeteren, zoals de inzet van uitstootvrije zones in de milieuzone voor taxi’s, brom- en snorfietsen, bestel- en vrachtauto’s en pleziervaart. Die gelden vanaf 2025. De Gezonde Stad Monitor meldt verder dat 86 procent van de Amsterdammers bomen belangrijk vindt voor de stad en dat 63 procent graag meer bomen in de buurt wil. Ongeveer de helft (51 procent) van de Amsterdammers maakt zich zorgen over het feit dat er steeds minder insecten zijn….” (Bron: https://www.bnnvara.nl/vroegevogels/artikelen/bijna-helft-amsterdammers-maakt-zich-zorgen-over-luchtkwaliteit)

Dít is hoe vaak en hoelang je je huis écht zou moeten ventileren

“…..Het is niet alleen voor je woning-, maar ook voor je eigen gezondheid van groot belang dat je je huis ventileert. Toch doen veel mensen dat te weinig, en dat is zonde. We vertellen je met welke mate en tijdsduur je goed zit. Misschien heb je ze niet in je eigen woning, maar grote kringen op een muur of vloer zijn je vast niet vreemd. Die ontstaan vaak door een gebrek aan ventilatie, omdat al het vocht in je woning zich ophoopt wanneer je niet of te weinig ventileert. Dat vocht kan zich vormen tot schimmelplekken en die zijn niet alleen lelijk, maar op de lange termijn ook slecht voor je gezondheid. Voorkomen dus, die handel. Geloof het of niet, maar je zou je huis dan ook áltijd moeten ventileren. Daarmee voorkom je namelijk niet alleen schimmel- en gezondheidsklachten, maar zorg je er ook voor dat de lucht die je inademt schoon is. Probeer er dus voor te zorgen dat je altijd ventilatieroosters of klepraampjes hebt openstaan. Ook in de winter zou je je huis trouwens vierentwintig uur per dag moeten ventileren en ook slapen met je raam open is het beste. Daar vertellen we je in een eerder artikel meer over, want het heeft nogal wat voordelen. We kunnen ons voorstellen dat je vierentwintig uur misschien wat veel vindt. Wanneer dat het geval is, is het wél van groot belang dat je minstens één keer per dag in iedere kamer tegelijk een kwartier lang een raam en (buiten)deur openzet. Je kunt dit het beste vroeg in de ochtend of laat in de avond doen, zodat je je overdag en ‘s nachts in een frisse lucht begeeft. Ook tijdens- en na het koken is ventileren volgens de Rijksoverheid verstandig. O, en vergeet niet om de verwarming laag te zetten wanneer je goed ventileert, want de gasprijzen zijn al hoog genoeg en het zou zonde zijn als al die warmte voor niets wordt gecreëerd……” (Bron: https://www.libelle.nl/gezondheid/hoe-vaak-hoelang-huis-ventileren-winter~bd607a54/)

Nieuwe Economie Index 17,5 procent: verduurzaming economie loopt tegen beleidsgrenzen aan

“…..17,5 procent van het Nederlandse economie is duurzaam. Dat blijkt uit de vijfde editie van de Nieuwe Economie Index (NEx), het jaarlijkse onderzoek van duurzame-bedrijvennetwerk MVO Nederland. De index stijgt daarmee 1,0 procentpunt ten opzichte van 2023, de kleinste stijging in vijf jaar. “De NEx laat zien dat de verduurzaming van de economie tegen beleidsgrenzen aanloopt. Verduurzamen is niet toegankelijk, voordelig en begrijpelijk genoeg. Daardoor wachten ondernemers af. De overheid kan verduurzaming financieel en commercieel aantrekkelijker maken”, zegt Wouter Scheepens, directeur-bestuurder van MVO Nederland. De NEx van 17,5 procent geeft het gemiddelde weer van de scores op zeven thema’s die MVO Nederland gebruikt om de voortgang naar een duurzame, nieuwe economie te bepalen. Sinds 2020 – toen de NEx op 12,1 procent stond – neemt de score elk jaar toe, maar met een steeds kleiner percentage. Er is maar één thema dat al vijf jaar stijgt: groene energie. Dit jaar met 2,2 procentpunt, de een-na-hoogste stijging in vijf jaar. “Investeringen in zonnepanelen en windenergie bieden bedrijven een aantrekkelijke business case. Dan zie je dat ondernemers echt wel willen verduurzamen, mits het speelveld duidelijk is”, aldus Scheepens. De circulaire economie stagneert al vijf jaar en neemt in de NEx van 2024 zelfs iets af tot 13,4 procent. “De overheid lijkt heel druk met circulariteit, maar dat is vooral op papier. Aan rapporten geen gebrek, aan werkende businessmodellen voor circulair ondernemen des te meer”, zegt Scheepens. De daling komt met name doordat Nederlandse bedrijven minder materialen hergebruiken. “Als de overheid de belasting op gerecyclede producten verlaagt is het aantrekkelijker om geen nieuwe grondstoffen te gebruiken. Het is op dit moment zelfs voordeliger om nieuwe spullen te produceren dan iets te repareren of vervangen.” Op de andere vijf thema’s is door de jaren heen weinig stijging te zien. “We horen veel dat acties blijven hangen, zelfs bij bedrijven in ons netwerk. Er komt zo veel op ze af. En vaak is verduurzaming te moeilijk, te duur of ontoegankelijk. Kijk naar duurzame subsidies: grote bedrijven hebben hier hele afdelingen voor. Het mkb heeft geen tijd, noch capaciteit om zich door ingewikkelde procedures te worstelen – terwijl de innovatie nu juist daar zit. Ik vind het niet zo gek dat de bakker op de hoek blijft doen wat ‘ie doet”, zegt Scheepens. In het onderzoek zijn ook subtiele stijgingen te zien, vooral als de wetgeving verduurzaming stimuleert. Zo stijgt inclusief ondernemen doordat het aandeel vrouwen in raden van commissarissen door het vrouwenquotum toeneemt. Dankzij verplichtingen op rapportages beleggen ook steeds meer pensioenfondsen duurzamer en neemt de score voor nieuwe rijkdom toe. Scheepens: “In het netwerk van MVO Nederland zien we genoeg voorbeelden van bedrijven die laten zien dat het kan: duurzaam ondernemen met een verdienmodel. De overheid kan dit stimuleren door het duidelijker en aantrekkelijker te maken.” De NEx 2024 scoort als volgt op de zeven thema’s: nieuwe rijkdom (12,5%), echte prijzen (13,7%), transparante ketens (13,0%), inclusief ondernemen (35,6%), groene energie (13,8%), biodiversiteit (19,8%) en circulaire economie (13,4%). Meer informatie tref je aan op de website van MVO Nederland. Ook lees je interviews met inspirerende ondernemers uit het netwerk, een podcast met meer duiding en concrete tips en stappenplannen om zelf aan de slag te gaan…..” (Bron: https://www.duurzaam-ondernemen.nl/nieuwe-economie-index-175-procent-verduurzaming-economie-loopt-tegen-beleidsgrenzen-aan/)

Testaankoop: “Luchtkwaliteit in ziekenhuizen laat te wensen over”

“….De meeste ziekenhuizen in ons land worden niet voldoende verlucht of hebben geen voldoende efficiënt ventilatiesysteem. Dat zegt Testaankoop woensdag op basis van een onderzoek met CO2-meettoestellen in 25 grote ziekenhuizen. De resultaten van het onderzoek zijn overgemaakt aan federaal minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit). De coronacrisis heeft ons doen beseffen dat microben en vervuilende stoffen de lucht die we inademen vervuilen, en dat die een negatieve impact kunnen hebben op onze gezondheid, zegt de consumentenorganisatie in een persbericht. “Gezonde lucht is dus essentieel voor de volksgezondheid, vooral in zorginstellingen zoals ziekenhuizen.” Om de luchtkwaliteit te controleren, stuurde Testaankoop onderzoekers uitgerust met draagbare CO2-meettoestellen (Testo 315-3) naar 25 grote Belgische ziekenhuizen. Een hoge CO2-concentratie toont aan dat de lucht onvoldoende wordt ververst. De metingen gebeurden aan het onthaal, in drie wachtkamers, de cafetaria, gangen, liften en toiletten. Van de 25 ziekenhuizen die Testaankoop bezocht, lagen de CO2-waardes van slechts drie ziekenhuizen overal onder de grens van 800 deeltjes per miljoen (ppm), de drempelwaarde die de Hoge Gezondheidsraad aangeeft. Zeven ziekenhuizen haalden waardes boven de 800 ppm (en vaak zelfs 1.000 ppm) in meer dan de helft van de geteste lokalen, wat erop lijkt te wijzen dat er onvoldoende wordt verlucht, aldus Testaankoop. “We gaan naar het ziekenhuis om behandeld te worden, niet om ziek te worden”, zegt Laura Clays, woordvoerder van Testaankoop. “Zorginstellingen en onze overheden moeten speciale aandacht besteden aan de kwaliteit van de binnenlucht.” Testaankoop vraagt minister Vandenbroucke om maatregelen te nemen. In 2022 werd al een wet aangenomen ter verbetering van de binnenluchtkwaliteit in gesloten plaatsen die publiek toegankelijk zijn, zoals ziekenhuizen. Er werden referentieniveaus vastgelegd en er werd een certificeringssysteem ingevoerd. “Helaas lijkt het erop dat er nog geen enkel uitvoeringsbesluit is genomen”, zegt de consumentenorganisatie….” (Bron: https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20240124_93624703)

Europese rekenkamer: uitstoot auto’s niet gedaald, meer inzetten op elektrische auto’s

“….De streefdoelen van de EU voor het terugdringen van CO2-uitstoot dreigen niet te worden gehaald, meldt de Europese Rekenkamer in een rapport. Daarom moeten er volgens de rekenkamer meer elektrische auto’s de weg op, maar het ontbreekt daarvoor aan grondstoffen en de juiste infrastructuur. Ondanks de ambities en strenge emissie-eisen, stoten de meeste personenauto’s in de EU nog even veel CO2 uit als twaalf jaar geleden, stelt de rekenkamer….” (Bron: https://nos.nl/artikel/2506100-europese-rekenkamer-uitstoot-auto-s-niet-gedaald-meer-inzetten-op-elektrische-auto-s)

Wouter Scheepens (MVO NL): ‘Op papier hebben we de duurzame economie al bereikt’

“….Wie net als ik wel eens voetbal kijkt, weet dat je op papier een heel goed elftal kunt hebben. Dat is echter absoluut geen garantie voor succes op het veld. Het is wat dat betreft net de transitie naar een duurzame economie. Op papier weten beleidsmakers en politici heel goed hoe het moet. Niet voor niets verschijnt er elke week wel weer een nieuw rapport, onderzoek of handreiking. Het probleem is echter dat we de duurzame economie niet bereiken in de beleidskamer. Die ontstaat niet op papier, maar op het veld van de economie: de markt. De Nieuwe Economie Index (NEx) van 2024 staat dit jaar op 17,5 procent, een procentpunt hoger dan vorig jaar. De kleinste stijging in vijf jaar. Dit toont aan dat we weliswaar dichter bij de nieuwe economie komen, maar het tempo waarop neemt elk jaar af. Wat ik daaruit concludeer: de verduurzaming van de Nederlandse economie loopt tegen beleidsgrenzen aan, waardoor ondernemers afwachten. Beleidsgrenzen die de overheid bepaalt. Of zoals onze partner Oos Kesbeke, directeur van het Amsterdamse Kesbeke Tafelzuren, zegt: “Er ligt een enorme markt voor duurzaam ondernemen. Maar daarvoor moet het toegankelijker, voordeliger en begrijpelijker.” Duurzame subsidies ontoegankelijk. En dat duurzaam ondernemen binnen de huidige spelregels te moeilijk is, horen we meer bij bedrijven. Ook in ons netwerk, zelfs al bestaat dat uit bedrijven die laten zien dat duurzaam ondernemen met een verdienmodel wél kan. Maar ook zij zeggen dat het hard werken is. Dat ze overweldigd worden door de hoeveelheid onduidelijke regels die vaak niet goed aansluiten op de praktijk van alledag. Dat er wel duurzame subsidies zijn maar dat die voor hardwerkende mkb’ers zonder aparte afdeling niet of nauwelijks toegankelijk zijn. En toch, op papier lijkt het alsof we goed bezig zijn. Maar papier scoort geen doelpunten, zou Cruijff zeggen. Zo stagneert de score voor circulaire economie al vijf jaar en neemt in de NEx van 2024 zelfs iets af tot 13,4 procent. De overheid lijkt druk met circulariteit, maar dat is vooral in Microsoft Word. En al krijg je soms het idee dat het meer dan ooit gaat over recycling en tweedehands. Het is blijkbaar nog te veel voor de bühne, en nog te weinig vanuit een werkend businessmodel…..” (Bron: https://www.duurzaam-ondernemen.nl/wouter-scheepens-mvo-nl-op-papier-hebben-we-de-duurzame-economie-al-bereikt/)

Niet roken, niet verkeer, niet oorlog – vieze lucht is de grootste moordenaar ter wereld

“…….Zeker 8 miljoen mensen per jaar sterven vroegtijdig door luchtverontreiniging. De oorzaak is helder: mensen verbranden dingen. Dat is de wortel van het probleem, maar ook de sleutel tot de oplossing. Jarenlang stond Beijing bijna bovenaan de lijst met ‘meest vervuilde steden ter wereld’. De stad was hét schoolvoorbeeld geworden van wereldwijde luchtverontreiniging, vooral in de westerse media. De vervuiling werd zo erg, dat het een ‘airpocalypse’ werd genoemd. Tussen 2013 en 2020 nam het verontreinigingsniveau in Beijing met 55 procent af, en in heel China daalde het niveau met 40 procent. De gezondheidsvoordelen van deze veranderingen zijn groot: de levensverwachting van de gemiddelde inwoner van Beijing is gestegen met naar schatting 4,6 jaar. De lucht in China is niet volmaakt schoon. De verontreiniging overstijgt nog altijd de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), en is vele malen hoger dan in een gemiddelde Amerikaanse of Europese stad. Het werk is nog niet klaar. Maar dit voorbeeld leert ons een belangrijke les, namelijk dat we snel kunnen handelen als we de middelen hebben: een veeleisende bevolking, geld en politieke wil. Hoe we zijn gekomen waar we nu zijn. Luchtverontreiniging wordt veroorzaakt door één zeer eenvoudig element: het verbranden van dingen. Als we materialen verbranden – of het nu hout, gewassen, kolen of olie is – genereren we tegelijkertijd kleine, ongewenste deeltjes. Dit is de wortel van het probleem, en de sleutel tot de oplossing. Zo’n anderhalf miljoen jaar geleden begon de mens hout te verbranden om vuur te maken. Dit voorzag ons van warmte, brandstof om te koken en bescherming in het donker. Maar het gaf ons ook een slechte gezondheid door de vervuiling die het veroorzaakte. De kleine deeltjes die ontstaan als we hout verbranden, kunnen diep in onze longen doordringen en allerlei ademhalings- en cardiovasculaire problemen veroorzaken, waaronder hartziekten en kanker. Het is vooral slecht in afgesloten ruimten, waar mensen rond een kachel bij elkaar zitten om te koken of warm te worden. Luister: ‘30 procent van de wereld kookt op open vuur. En dat is een ramp voor het klimaat en de volksgezondheid’. Toch was dit zo’n miljoen jaar lang de enige energiebron voor onze voorouders. De overstap van hout naar kolen was ook een grote stap vooruit: kool is de smerigste fossiele brandstof, maar geeft per kilogram ongeveer twee keer zoveel energie als hout. En je hoeft er geen bossen voor om te hakken. In de vijftiende en zestiende eeuw raakten veel landen snel door hun bos heen. Driekwart van de Britse en Franse bossen was gekapt. Bescherming van wat er nog van over was kreeg geleidelijk aan prioriteit. In veel landen verbrandden mensen binnenshuis kolen om te koken en te verwarmen. Er verrezen steden. De straten zagen blauw van de rook die via de ramen en deuren naar buiten kringelde. Overal hing smog in de lucht. Londen was vroeger een stuk viezer dan Delhi nu. Neem Londen, dat bekend stond als de ‘Big Smoke’. Het is voor ons nu moeilijk te bevatten hoe erg Londen vervuild was in de achttiende en negentiende eeuw. De smog die over de stad hing was geregeld zo dik dat mensen zich niet eens konden verplaatsen. Langzaam werd duidelijk dat luchtverontreiniging enorme gezondheidskosten met zich meebracht. In vijftig jaar – van 1840 tot 1890 – nam het aantal sterfgevallen als gevolg van bronchitis met een factor twaalf toe; dat wil zeggen dat 1 op de 350 mensen eraan doodging. Tegenwoordig staat Delhi vaak bovenaan de ranglijstjes van de meest vervuilde steden ter wereld, maar als achttiende- of negentiende-eeuws Londen kon meedingen, zou het gegarandeerd deze titel winnen, gebaseerd op de hoeveelheid zwevende deeltjes in de lucht…..” (Bron: https://decorrespondent.nl/15057/niet-roken-niet-verkeer-niet-oorlog-vieze-lucht-is-de-grootste-moordenaar-ter-wereld/38e1e9ca-2714-0623-1866-8df7b0ff2154)

Nederlandse economie loopt achter op duurzaamheid

“…..De Nederlandse economie behoort tot de internationale koplopers op het gebied van innovatie en inclusiviteit, maar laat steken vallen op het gebied van duurzaamheid. Dat blijkt uit het Future of Growth Report 2024 van het World Economic Forum (WEF). Het Amsterdam Centre for Business Innovation van de Amsterdam Business School van de UvA is partner van het WEF en verzamelde de gegevens voor Nederland. Prof. dr. Henk W. Volberda, licht de meest opvallende conclusies toe. Het Future of Growth Report is een nieuw rapport van het WEF en kijkt niet alleen naar de kwantiteit van groei (BBP) maar ook naar de kwaliteit van economische groei in 107 landen. Het Future of Growth Framework introduceert een raamwerk gericht op kwaliteit van groei en evenwicht tussen verschillende prioriteiten: Innovativiteit, Inclusiviteit, Duurzaamheid en Veerkrachtigheid. Wereldwijd voorspelt het rapport een aanzienlijke achteruitgang die in 2030 het laagste niveau in drie decennia zal hebben bereikt, veroorzaakt door voortdurende economische en geopolitieke schokken. De wereldwijde groei in het afgelopen decennium is zeer beperkt geweest in vergelijking met eerdere periodes, en het herstel na de pandemie verliest momentum. Het totale mondiale bbp is momenteel hoger dan het niveau voor de pandemie, maar de groeipercentages in 2023 blijven onder de 4% voor zowel hoge-inkomen als lage-inkomenslanden. De meeste landen blijven volgens professor Volberda ‘groeien op manieren die niet duurzaam en niet inclusief zijn, waarin dus niet iedereen kan meeprofiteren van de economische groei. Daarnaast zijn ze beperkt in hun vermogen om innovatie te genereren en mondiale schokken te minimaliseren.’ Nederland staat in de internationale top-10 wat betreft innovatievermogen (6e plaats), inclusiviteit (7e plaats) en veerkrachtige economie (8e plaats). Het groeipad van Nederland is kenmerkend voor een groep van hoge-inkomenslanden – Oostenrijk, Zwitserland, Duitsland, Denemarken, Finland, Frankrijk, Verenigd Koninkrijk, Nederland en Zweden in Europa, samen met Japan en Zuid-Korea in Oost-Azië. Volberda: ‘Binnen die koplopersgroep zien we wel dat landen als Zwitserland, Zweden, Finland en Denemarken het veel beter doen dan Nederland…….” (Bron: https://www.uva.nl/content/nieuws/nieuwsberichten/2024/01/nederlandse-economie-loopt-achter-op-duurzaamheid.html)

Thaise rechtbank geeft regering 90 dagen om noodplan op te stellen tegen luchtvervuiling

“….In de Thaise stad Chiang Mai heeft een rechtbank de nationale regering bevolen om binnen de 90 dagen een noodplan uit te werken tegen de luchtvervuiling in het land. Daarnaast heeft het gerecht geoordeeld dat de vorige regering “zijn plicht tegenover de bevolking had verwaarloosd”. Chiang Mai en Bangkok behoren tot de meest vervuilde steden ter wereld. De administratieve rechtbank in Chiang Mai, in het noorden van het land, riep de regering op om een plan op te stellen tegen de luchtvervuiling. Dat plan moet binnen de 90 dagen op tafel liggen en “preventieve maatregelen bevatten, om de luchtvervuiling zowel op korte als lange termijn te bestrijden”. De rechters waren ook streng voor de vorige regering. Die had volgens de rechtbank “zijn plicht tegenover de burgers verwaarloosd en veel te traag gehandeld”. Het vonnis stelt dan ook dat de situatie de laatste jaren verslechterd is. In maart 2023 bedekte een dikke laag smog nog het noorden van het land. De luchtkwaliteit was toen zo slecht dat de Thaise regering hulp vroeg aan haar buurlanden om de problemen op te lossen. Voor een groep inwoners van Chiang Mai kon die periode niet door de beugel. Daarom startten ze vorig jaar een rechtszaak tegen de staat. Slechte luchtkwaliteit is zeker geen uitzondering in Thailand. Bosbranden, afvalverbranding en uitstootgassen van het verkeer vormen de grootste boosdoeners. De regering van de nieuwe premier Srettha Thavisin heeft al beloofd om de slechte lucht aan te pakken, onder meer met strenge boetes voor grootvervuilers. Er is nog geen officiële reactie gekomen op het vonnis. De Thaise premier Srettha Thavisin beloofde de smogproblemen in zijn land aan te pakken. Wanneer dit artikel wordt geschreven, geeft de website IQAir aan dat de index van luchtvervuiling in Bangkok op 99 ligt. Dat getal ligt net onder grens (100) voor het gevarenniveau “ongezond voor risicogroepen”. Bij een goede luchtkwaliteit ligt de index onder 50. Toch doet ook ons land het niet fantastisch. Brussel krijgt een index van 86, waardoor het in de top 25 van wereldsteden met de slechtste lucht van het moment staat. Daarop volgen Antwerpen (65) en Charleroi (64). Brugge en Gent doen het met een waarde van respectievelijk 37 en 43 dan weer een stuk beter…..” (Bron: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/01/19/thailand-regering-90-dagen-noodplan-luchtvervuiling/)

Nieuwe klimaatrechtszaak, nu tegen ING: invloed reikt verder dan één bedrijf

“……..Vanmiddag maakte Milieudefensie bekend dat het ING voor de rechter daagt in een nieuwe klimaatrechtszaak. Eerder stond Milieudefensie al tegenover Shell. In die zaak oordeelde de rechter drie jaar geleden dat de oliegigant de CO2-uitstoot sneller moet terugdringen. Wat heeft deze uitspraak sindsdien teweeg gebracht? En kan de zaak tegen ING dezelfde gevolgen hebben? “De uitspraak heeft een enorme impact gehad”, zegt directeur Rens van Tilburg van het Sustainable Finance Lab, een financiële denktank. “Omdat bedrijven zagen dat een groot bedrijf als Shell gedwongen werd om een andere koers te gaan varen, werd duurzaamheid opeens een heel belangrijk onderwerp. Het was een doorbraak van duurzaamheid naar het allerhoogste niveau.” Ook volgens hoogleraar privaatrecht Elbert de Jong van de Universiteit Utrecht heeft de Shell-zaak het onderwerp duurzaamheid op de agenda van bedrijven gezet. Dat komt mede door de hoeveelheid media-aandacht. “Zowel nationaal als internationaal heeft het veel aandacht gekregen. Het heeft ertoe geleid dat ngo’s een blauwdruk hebben gekregen voor juridische argumenten en deze kun je wereldwijd gebruiken.” Bedrijven gingen na de Shell-zaak op twee manieren om met verduurzaming, zag Van Tilburg. Sommige werden voorzichtiger. “Vóór de uitspraak dachten bedrijven toch vaak dat ze een bepaalde belofte of gedragscode konden ondertekenen en dan zagen ze wel of ze zich eraan zouden houden. Want wie zou dat gaan controleren?” Hij zag dit veranderen na de uitspraak in 2021. “Aan de ene kant is het goed dat bedrijven na de uitspraak voorzichtiger zijn geworden en minder dingen beloven die ze niet kunnen waarmaken, maar aan de andere kant durven bedrijven misschien minder duurzame ambities te uiten omdat ze niet zeker weten of ze die waar kunnen maken.” Tegelijkertijd zijn er ook bedrijven die juist “dapperder” zijn geworden, zegt Van Tilburg. “Bedrijven willen niet de volgende Shell worden, dus doen ze vooruitstrevende dingen om zich positief te onderscheiden van hun concurrenten in de sector. Dan zien we dat er juist wel stappen vooruit worden gezet……” (Bron: https://nos.nl/artikel/2505512-nieuwe-klimaatrechtszaak-nu-tegen-ing-invloed-reikt-verder-dan-een-bedrijf)

Werknemer moet beschermd worden tegen fijnstof

“……Fijnstof is nauwelijks zichtbaar, maar kan wel gevolgen hebben voor de gezondheid van degene die ermee in aanraking komt. Werknemers in de bouw, industrie en landbouw lopen het grootste risico, maar ook op kantoor kan het voorkomen. Organisaties zijn verplicht om werknemers te beschermen tegen onveilige en ongezonde arbeidsomstandigheden. Daar valt ook overmatige blootstelling aan fijnstof onder. Dit houdt in elk geval in dat een werkgever dit risico moet opnemen in de risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E) van de organisatie. In het bijbehorende plan van aanpak moet worden opgenomen hoe werknemers worden beschermd. Werknemers in de bouw, industrie en landbouw lopen het grootste risico. Maar ook werknemers die voor hun werk veel langs de weg zitten, komen er vaker mee in aanraking. Op kantoor zijn apparaten zoals printers en kopieerapparaten bronnen van fijnstof. Zij horen in een aparte, goed geventileerde ruimte met afzuiging te staan (tool). Fijnstof valt onder de gevaarlijke stoffen en is een verzamelnaam voor alle deeltjes die door de lucht zweven. Hun samenstelling is verschillend (ook zanddeeltjes of stuifmeel kunnen eronder vallen), maar verkeer veroorzaakt momenteel het meeste fijnstof: 40% van het geheel, volgens Kenniscentrum Infomil. Dan gaat het om roetdeeltjes door diesel, of rubberdeeltjes door bandenslijtage. Het zal dan ook niet verbazen dat de gemiddelde concentratie fijnstof in Nederland hoger is bij grote steden en bij drukke auto(snel)wegen. Omdat de deeltjes makkelijk in de longen terechtkomen, worden ze in verband gebracht met luchtwegklachten en mogelijk zelfs hart- en vaatziekten…….” (Bron: https://www.rendement.nl/arbeidsomstandigheden/nieuws/werknemer-moet-beschermd-worden-tegen-fijnstof.html)

Luchtkwaliteit in Aalst gaat er aanzienlijk op vooruit, en dat ligt voor een stukje aan het circulatieplan

“…De luchtkwaliteit is in Aalst opmerkelijk verbeterd ten opzichte van zes jaar geleden. Dat blijkt uit metingen van de Vlaamse Milieumaatschappij. De concentratie van stikstof is afgenomen met 44 procent in de binnenstad. Dat komt onder andere door de invoering van het circulatieplan. De stad wil in de toekomst nog enkele maatregelen nemen om de luchtkwaliteit te verbeteren en de woonomgeving gezonder te maken…..” (Bron: https://www.tvoost.be/nieuws/luchtkwaliteit-in-aalst-gaat-er-aanzienlijk-op-vooruit-en-dat-ligt-voor-een-stukje-aan-het-circulatieplan-163602)

MVO op de agenda

“…..Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen is natuurlijk nooit van de agenda verdwenen. Sturing geven aan een bedrijf door op het juiste moment de juiste keuzes te maken heeft ook betrekking op MVO. Bedrijven gaan MVO zien als de stip op de horizon waar naartoe gewerkt wordt. Belangrijke motivatoren hiervoor zijn de wettelijke eisen tot verduurzamen, klanteisen en MVO als onderscheidend vermogen, nu steeds meer bedrijven al voldoen aan de ‘basiseisen’ zoals Kwaliteit- Arbo- en Milieu. Bedrijven krijgen regelmatig te maken met gedragscodes rond mensenrechten, anti-corruptie, ethiek, etc. Om aan te tonen dat een onafhankelijke beoordeling heeft plaatsgevonden, groeit de vraag naar MVO-certificering. Dan is het belangrijk om de stap te zetten naar aantoonbaar MVO om greenwashing te voorkomen. Niet alleen mooie praatjes, maar daad bij woord voegen en onafhankelijke partijen betrekken om de MVO-prestaties te verankeren. Onze bedrijfstak kent een maatwerk MVO-Grafimedianorm. Deze norm kent 4 verschillende niveaus. Het eerste is gebaseerd op de NEN-zelfverklaring en is een goede spiegel om de MVO-inspanningen te laten toetsen. Veel bedrijven zijn wel actief, maar kennen onvoldoende structuur om dit aan te tonen. Met het groeimodel in de MVO-Grafimedianorm bieden we bedrijven een duidelijk groeipad naar een volwaardig, gestructureerd MVO-systeem…..” (Bron: https://printmatters.nl/nieuws/2024/01/18/mvo-op-de-agenda)

Warmere bossen halen minder CO2 uit de lucht

“….De klimaatverandering vormt een steeds grotere bedreiging voor het vermogen van bossen om CO2 uit de lucht te halen, blijkt uit nieuw Amerikaans onderzoek. Onderzoekers van de Universiteit van Florida analyseerden 113.806 metingen in niet-aangeplante bossen door de US Forest Service, van 1999 tot 2020. Ze wilden beoordelen hoe bossen in het hele land reageren op het veranderende klimaat. Vooral in het westen van de Verenigde Staten heeft de klimaatverandering geleid tot een opvallende afname van boomgroei en de aangroei van biomassa. In het oosten van het land, waar de klimaateffecten milder zijn, was er een lichte toename van bosgroei. Bossen zijn cruciaal voor de regulering van het klimaat op aarde omdat ze een belangrijk deel van de CO2-uitstoot uit de lucht halen en opslaan. Maar het vermogen om dat te doen hangt af van de delicate balans tussen de positieve en negatieve effecten van klimaatverandering, leggen de onderzoekers uit. ‘We zien veranderingen in de werking van bossen naarmate hun ecosystemen reageren op veranderende factoren wereldwijd, zoals CO2-bemesting en klimaatverandering’, zegt hoofdauteur Aaron Hogan. ‘Het is de toekomstige balans van deze factoren die de werking van bossen in de komende jaren tot decennia zal bepalen.’ Sommige factoren, zoals droogte en ziektes die bomen en bospopulaties treffen, hakken in op de productiviteit van bossen als koolstofput. CO2-bemesting, dat is het het positieve effect van verhoogde CO2-concentratie op fotosynthese en plantengroei, kan die productiviteit net verhogen. De resultaten van de studie trekken de voorspelling dat bossen hun CO2-opslagcapaciteit zullen behouden of zelfs vergroten dus in twijfel. Volgens de onderzoekers tonen hun bevindingen aan dat het vermogen van bossen om CO2 op te slaan kan afnemen, wat zou leiden tot hogere CO2-concentraties in de atmosfeer en een versnelling van de klimaatverandering. ‘Er is geen garantie dat de koolstofopslag van ecosystemen permanent is: dat vermogen kan worden teruggeschroefd door de klimaatverandering.’ ‘Onze studie geeft aan dat projecties van klimaateffecten en zeespiegelstijging mogelijk te optimistisch zijn, omdat ecosystemen in werkelijkheid waarschijnlijk minder CO2 zullen opslaan in de toekomst’, zegt bioloog Jeremy Lichstein, die ook meewerkte aan het onderzoek. Dat kan bossen voorbij een zogeheten kantelpunt duwen, waarbij ze van een koolstofput veranderen in een bron van CO2. Topwetenschappers: ‘Bos is beste technologie om klimaat te regelen’
‘Er is geen garantie dat de koolstofopslag van ecosystemen permanent is: dat vermogen kan worden teruggeschroefd door de klimaatverandering’, aldus Lichstein. ‘Die kentering vindt al plaats in het westen van de VS, en er zijn signalen dat dit ook kan gebeuren in andere door droogte getroffen gebieden, zoals de Amazone.’ De afname in productiviteit van westerse bossen is deels te wijten aan de toename van bosbranden. Die doden veel bomen, en hun koolstof komt opnieuw in de atmosfeer terecht. Maar er is ook sprake van een verminderde boomgroei door ongunstige klimatologische omstandigheden. De onderzoekers wijzen op de noodzaak om de CO2-uitstoot wereldwijd te beteugelen, om zo het vermogen van bossen als koolstofputten te beschermen en het tempo van de klimaatverandering te vertragen. ‘We hebben gezonde bossen nodig in combinatie met een vermindering van de CO2-uitstoot om het wereldwijde evenwicht te herstellen en de klimaatverandering te beperken’, zegt Hogan……” (Bron: https://www.mo.be/nieuws/warmere-bossen-halen-minder-co2-uit-de-lucht)

Bedrijven moeten nu verplicht rapporteren over duurzaamheid onder CSRD

“…….Vanaf dit jaar zijn de meeste bedrijven in de EU verplicht om onder de CSRD te rapporteren over de duurzaamheid van hun activiteiten. Dit zal ook effect hebben op veel bedrijven die zelf niet direct onder de verplichting vallen, zoals ondernemingen die aan die bedrijven toeleveren. Wat houdt de CSRD in, wie valt eronder en hoe kun je je hierop voorbereiden? De SER zette het op een rij. Wat is de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD)? De CSRD is een Europese richtlijn voor duurzaamheidsrapportage. Deze richtlijn verplicht ondernemingen te rapporteren over hun duurzaamheid door middel van verschillende duurzaamheidscriteria. In de CSRD komen drie gebieden aan bod: Environment (milieu), Social (sociaal), en Governance (bestuur), ook wel ESG genoemd. Wat je precies over deze gebieden moet rapporteren, is uitgewerkt in de European Sustainability Reporting Standards (ESRS) zodat elk bedrijf dat op eenzelfde manier doet. Dit gaat bijvoorbeeld over je CO2-uitstoot, de man-vrouwverdeling in de top, personeelsbeleid of informatie over het beheer van de relaties met je leveranciers en impacts op je toeleveringsketen. Welke bedrijven vallen onder de CSRD? De ondernemingen die onder deze nieuwe wet vallen zijn: grote B.V.’s, N.V.’s en organisaties van openbaar belang, middelgrote en kleine beursvennootschappen, bepaalde niet-EU ondernemingen. Volg deze beslisboom om te kijken of jouw onderneming onder de Europese richtlijn voor verplichte duurzaamheidsverslaggeving valt en wanneer je moet beginnen met rapporteren. Hier vind je ook de definitie van grote, middelgrote en kleine ondernemingen. Ondernemingen die buiten het toepassingsbereik van de CSRD vallen, kunnen wel effect van de CSRD ervaren. Bijvoorbeeld bedrijven die produceren voor een rapportageplichtige onderneming. Dit bedrijf kan worden gevraagd om informatie te delen, waarover de rapportageplichtige onderneming moet rapporteren. European Sustainability Reporting Standards (ESRS)
De uitwerking van de onderwerpen Environment, Social, Governance staan in de Europese duurzaamheidsrapportage standaarden (ESRS) (in Engels / in Nederlands). De datapunten die hierbij horen, zijn hier te vinden. De European Financial Reporting Advisory Group (EFRAG) heeft via een uitgebreid due diligence-proces twaalf standaarden opgesteld in samenspraak met een groot aantal stakeholders. De milieustandaarden gaan bijvoorbeeld over de CO2-uitstoot en waterverbruik. De sociale standaarden gaan bijvoorbeeld over de eigen werknemers maar ook over getroffen gemeenschappen. Daarnaast vallen onder andere anti-corruptiebeleid en dierenwelzijn onder de bestuurlijke standaard. De cross cutting standaarden geven de uitgangspunten en spelregels van de rapportages aan. Ze gaan ook over de bestuurlijke indeling van een onderneming, zoals de rol van het bestuur en man/vrouw-verdelingen. De Europese Commissie heeft de standaarden op 31 juli 2023 aangenomen en deze treden officieel in werking na publicatie in het officiële publicatieblad van de Europese Unie, zie ook de website van de Europese Commissie over de ESRS. Hier staat een uitleg hoe ze tot stand zijn gekomen, de tekst zelf, een woordenlijst en een document met vragen en antwoorden. CSRD Duurzaamheidsverslaggeving en IMVO. De CSRD vraagt van bedrijven dat ze rapporteren over duurzaamheid in hun eigen organisatie en hun keten. Veel ketens van bedrijven zijn internationaal en daar is ook vaak de grootste impact op mensenrechten, arbeidsomstandigheden en milieu. Dit is ook de reden dat rapportage over internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen (IMVO) een belangrijk onderdeel is van de wetgeving. In de CSRD staat ook expliciet dat bedrijven bij de materialiteitsanalyse gebruik moeten maken van de UN Guiding Principles en de OESO-richtlijnen, die ook een goed raamwerk bieden om aan de slag te gaan. Een bedrijf bouwt aan zijn toekomst door de visie en ambities op het gebied van duurzaamheid op de korte, middellange en lange termijn transparant te maken en te realiseren. De SER ondersteunt daarbij door bedrijven, vakbonden, ngo’s en de overheid samen te brengen, kennis uit te wisselen en projecten uit te voeren, bijvoorbeeld via de IMVO-convenanten. Lees meer over de SER en IMVO…..” (Bron: https://www.duurzaamnieuws.nl/csrd-bedrijven-in-eu-rapporteren-verplicht-over-duurzaamheid/)

Het imagoprobleem van purpose (en hoe we er wél naar moeten kijken)

“…….‘Purpose’ was jarenlang een marketing buzzword en maakte het afgelopen decennium een opvallende opmars in ons vak. Maar de laatste jaren klinkt er steeds meer kritiek: emotioneel meespelende campagnes die maatschappelijke kwesties raken, zouden niet meer zijn dan een marketingtruc bedoeld ‘to make consumers cry and hope they buy’. Lang niet altijd zijn de verhalen en oplossingen die we in campagnes zien fundamenteel. Als authenticiteit ontbreekt en blijkt dat in de bestuurskamer de prioriteiten anders liggen, volgt al snel het stempel ‘purpose washing’. Zo kwam er purpose-moeheid en werd purpose een beladen woord. Deze publicatie werd eerder gepubliceerd op de site van SWOCC en is geschreven door Esther Overmars, Strategy Lead bij Springkbok. In 2018 is Esther toegetreden tot het bestuur van SWOCC. Ze schrijft diverse columns voor MarketingTribune en Adformatie, spreekt op verschillende kennisevents en was juryvoorzitter bij de AMMA Awards. Verder is Esther een van de auteurs van SWOCC-publicatie 89 ’Purpose Oriëntatie’. De discussie over de purpose-beweging wordt zeker niet alleen gevoerd in het marketing- en reclamevak. Regelmatig laten prominenten uit het bedrijfsleven zich horen. Zoals McKinsey partner en theoloog Carsten Lotz, die een stevig opiniestuk schreef in FD (2022) getiteld: ‘Ondernemingen zijn niet op aarde om het goede te doen’. Ook Lotz constateert dat purpose vooral een speeltje van de marketing- en branding afdeling is gebleken. Purpose is volgens hem niet meer dan een mooie kans om het merk en bedrijf aantrekkingskracht te geven voor consumenten. Een manier om een leemte in de moderne maatschappij te vullen. Het bedrijfsleven moest óók op zoek naar zingeving. Ik ben het niet eens met Lotz, in die zin dat ik wél geloof dat bedrijven een cruciale rol kunnen spelen om de wereld een stukje beter te maken. Toch raakt Lotz in zijn essay twee belangrijke punten. Allereerst dat het concept ‘purpose’ ambivalent is. In de praktijk zien we inderdaad veel verschil in hoe bedrijven purpose interpreteren. Een recente studie gepubliceerd in Harvard Business Review (Knowles, Hunsaker, Grove & James, 2022) observeert drie toepassingen van purpose in de praktijk….” (Bron: https://www.marketingfacts.nl/berichten/het-imagoprobleem-van-purpose-en-hoe-we-er-wel-naar-moeten-kijken/)

Schone lucht voor ons en de volgende generaties

“….De gemeente Best ondersteunt een project over schone lucht en luchtvervuiling op basisscholen in Best in het kader van het Schone Lucht akkoord. Nadat vorig jaar een succesvolle testfase is uitgevoerd, kunnen nu alle geïnteresseerde basisscholen meedoen. De Zevensprong is al voor de tweede keer van de partij, en wethouder Jan Willem Slijper was erbij om het nieuwe programma te starten. Dit jaar leggen we nog meer nadruk op leren door te ervaren dan vorig jaar. Op deze manier leren kinderen niet alleen door informatie te verzamelen, maar vooral door dingen daadwerkelijk te doen. Kennis die voortkomt uit ervaring wordt niet alleen opgeslagen in de hersenen, maar blijft ook beter herinnerd vanwege de bijbehorende ervaring. Op scholen proberen we aan te sluiten bij bestaande lesstof of projecten. Zo ook op de Heydonck, waar het thema schone lucht perfect paste bij hun projectthema’s over klimaatbewustzijn. Op deze school is het project al afgerond. Juf Leonie vertelt: ‘Wat ik leuk vind, is dat proefjes en actief leren worden afgewisseld met traditionele lesstof, interactie en creativiteit. Dit maakt de kinderen zeer betrokken en verrijkt ons onderwijs verder.’ Het onderwerp schone lucht is van groot belang voor ons én de nieuwe generaties. In het project bespreken we daarom ook wat je zelf kunt doen om de lucht schoon te houden. Hierbij gaat het niet alleen om bekende zaken zoals minder autorijden of niet stoken, maar ook om minder zichtbare zaken zoals het kopen van kleding en spullen, en het eten van lokaal geproduceerd voedsel. Lotti Erkelens, coördinator van het project, ziet dat er langzaam meer bewustzijn ontstaat over schone lucht. ‘Basisscholen vinden dit onderwerp ook heel belangrijk, maar ze hebben vaak te maken met beperkte middelen of tijd om hier aandacht aan te besteden. Als we als gemeente Best op deze manier kunnen bijdragen, is dat een positieve ontwikkeling.’….” (Bron: https://www.gemeentebest.nl/nieuws/2024/01/16/schone-lucht-voor-ons-en-de-volgende-generaties)

EUROPARLEMENT STEMT VOOR AKKOORD OP EINDE SUPERBROEIKASGASSEN

“…..Vandaag stemde het Europarlement voor een einde aan F-gassen, zogenaamde superbroeikasgassen, die vaak vele duizenden keren zo schadelijk zijn als CO2. Deze gassen zitten onder andere in koelkasten, airco’s, warmtepompen en het hoogspanningsnet. GroenLinks-Europarlementariër Bas Eickhout is hoofdonderhandelaar op deze wet: “F-gassen zijn vrij onbekend, maar hebben een gigantische klimaatimpact. Met deze wet loopt Europa voorop en geeft het een duidelijk signaal aan de rest van de wereld: er kan en moet een einde komen aan het gebruik van superbroeikgasgassen.”Eickhout onderstreept het belang van de wetgeving: “We zijn nu duidelijk naar de markt: stap over op schone alternatieven. Dat is niet alleen cruciaal voor het klimaat, maar ook goed voor de Europese industrie, die zo koploper kan blijven met de productie van schone producten. Warmtepompen zijn essentieel voor de Europese energietransitie. Deze deal zorgt ervoor dat producenten van warmtepompen de komende jaren gaan overstappen op klimaatvriendelijke alternatieven.”De Europese Commissie stuurde in haar oorspronkelijke voorstel nog niet aan op een volledige uitfasering van F-gassen. Voor Eickhout was een volledige stop een van de belangrijkste zaken om toe te voegen, wat lukte. Vanaf 2050 mogen er geen nieuwe F-gassen (HFK’s) gebruikt worden.De uitfasering van F-gassen is ook nauw vervlochten met de discussie over PFAS, een groep chemicaliën die nauwelijks afbreekt in het milieu en schadelijk is voor de gezondheid. Eickhout: “Als alternatief voor de superbroeikasgassen is de chemische industrie gekomen met een nieuwe generatie F-gassen, die vaak PFAS bevatten. Deze zijn beter voor het klimaat, maar heel slecht voor onze leefomgeving en gezondheid. Het parlement wilde hier van af, maar EU-landen waren hier fel op tegen. Uiteindelijk werd het een compromis waarbij er vooral voor kleinere apparaten zoals koelkasten, airco’s en warmtepompen voor woningen een stop komt op PFAS-gebruik.”De laatste keer dat de F-gassenwet werd herzien, had dat grote consequenties voor de rest van de wereld. De Europese wetgeving uit 2014 werd de blauwdruk voor internationale actie: het Kigali Amendement. De uitvoering hiervan zorgt voor een beperking van 0,4 graden temperatuurstijging. “Dat is enorm en nu scherpen we de Europese wetgeving nog verder aan. Het doel is dat deze wet weer zo’n internationaal effect oplevert, zodat we als Europa weer zo’n impact kunnen maken. Dat is mogelijk, want als het verbod op F-gassen in kleine warmtepompen en airconditioning, zoals nu in de deal is afgesproken, internationaal wordt overgenomen, scheelt dat al 0,1 graad opwarming”, aldus Eickhout.Nu na de EU-landen, ook het Europarlement akkoord is, gaat de wet binnenkort van kracht……” (Bron: https://www.groenlinks.nl/nieuws/europarlement-stemt-voor-akkoord-op-einde-superbroeikasgassen)

De Impact van ongezonde luchtkwaliteit op de ogen

“….Onze ogen zijn onze kostbare vensters naar de wereld. Helaas worden ze dagelijks blootgesteld aan verschillende elementen, waaronder de luchtkwaliteit om ons heen. Ongezonde lucht kan meer dan alleen onze longen beïnvloeden; het kan ook schadelijk zijn voor de gezondheid van onze ogen. Laten we eens duiken in de impact van ongezonde luchtkwaliteit en hoe we onze ogen kunnen beschermen. Ongezonde lucht bevat vaak stofdeeltjes en irriterende stoffen. Deze kunnen zich nestelen op het oppervlak van onze ogen, waardoor ze droog en geïrriteerd aanvoelen. Het knipperen van onze ogen dient als een natuurlijke bescherming, maar in vervuilde lucht kan dit mechanisme worden overweldigd. Gebruik oogdruppels om je ogen gehydrateerd te houden. Overweeg het dragen van een zonnebril op winderige dagen om stof en vuil te verminderen. Verontreinigende stoffen in de lucht, zoals pollen en schimmelsporen, kunnen allergieën veroorzaken die leiden tot rode, jeukende ogen. Deze allergische reacties worden vaak verergerd in periodes van slechte luchtkwaliteit. Houd ramen gesloten op dagen met een hoge pollenconcentratie. Gebruik luchtreinigers om allergenen in huis te verminderen. Langdurige blootstelling aan vervuilde lucht kan het risico op oogziekten vergroten. Onderzoek suggereert dat blootstelling aan luchtverontreinigende stoffen verband houdt met een hogere incidentie van oogproblemen, waaronder glaucoom en leeftijdsgebonden maculaire degeneratie (LMD). Bezoek regelmatig een oogarts voor controles, vooral als je in een omgeving met slechte luchtkwaliteit woont. Draag op winderige dagen een zonnebril om je ogen te beschermen. Voor lensdragers: overweeg daglenzen voor gemak en bescherming. Ongezonde lucht kan het droge ogen syndroom verergeren, waarbij je ogen onvoldoende traanvocht produceren of van slechte kwaliteit zijn. Blootstelling aan luchtverontreinigende stoffen kan dit ongemakkelijke gevoel versterken. Gebruik luchtbevochtigers in huis om de luchtvochtigheid te handhaven. Knipper regelmatig met je ogen om het traanvocht gelijkmatig te verdelen. Voor lensdragers: kies voor lenzen met hydraterende eigenschappen. Begrijpen hoe ongezonde luchtkwaliteit onze ogen beïnvloedt, is de eerste stap naar bescherming. Door eenvoudige maatregelen te nemen en regelmatig oogonderzoek te laten doen, kunnen we onze ogen helpen gezond te blijven, zelfs in omgevingen met minder dan ideale luchtkwaliteit…..” (Bron: https://www.waldnet.nl/wn/nieuws/76966/De_Impact_van_ongezonde_luchtkwaliteit_op_de_ogen.html)

Duurzame schoonmaak? Dagschoonmaak!

“…..Greenwashing is verleden tijd. Schoonmaakbedrijf CSU wil meten en dus weten, om vervolgens op basis van data te sturen op duurzaamheid. Om opdrachtgevers mee te nemen in dit streven naar een betere wereld voor mens en milieu is het dashboard Green & Social Impact ontwikkeld. “We willen onze klanten gidsen.” “Duurzaamheid is niet langer een nice-to-have, maar een vereiste. Je moet aantoonbaar duurzaam zijn.” Aan het woord is Niels van Geenhuizen, manager Duurzaamheid binnen CSU. Het schoonmaakbedrijf telt ruim 15.000 werknemers en inclusief de takken thuiszorg (Tzorg) en particuliere schoonmaak (Zizo) zelfs 28.000. Het familiebedrijf is daarmee uitgegroeid tot een van de grootste werkgevers van Nederland. “Wij willen mensgericht en klimaatpositief ondernemen”, zegt Van Geenhuizen. “Dat geldt voor onze eigen bedrijfsvoering, maar natuurlijk ook voor de dienstverlening bij de klant. Door te meten wat duurzaamheid is, wordt vanuit data de milieu-impact van onze schoonmaakactiviteiten zichtbaar. Van daaruit kun je aan de relevante knoppen draaien en zaken verbeteren.” CSU doet dat met haar klanten aan de hand van de Green & Social Impact-score. “Samen bepalen we ieder kwartaal welke maatregelen we kunnen nemen om onze impact te verbeteren. Zo zijn we in een pand bijvoorbeeld centraal afval gaan inzamelen, waardoor we 80% bespaarden op afvalzakken. Zo maken we het grote thema duurzaamheid heel concreet: je kunt er morgen mee aan de slag.” Vanaf 1 januari zijn nieuwe vervoersmiddelen binnen CSU volledig elektrisch. Maar volgens Van Geenhuizen is de impact van de schoonmaak zelf veel groter. Zo zijn alleen de materialen en het woonwerkverkeer al goed voor tachtig procent van de CO2-uitstoot. Binnen de materialen hebben handschoenen en vuilniszakken de meeste impact en niet de schoonmaakmiddelen. “Als je meet, kun je bijsturen. Wij sturen onze mensen niet alleen financieel maar ook op milieu-impact.” Dergelijke Green & Social-scores gebruikt CSU ook om klanten bewuster te maken, bijvoorbeeld van het belang van scheiden en reduceren van afval. “De meest duurzame afvalzak is géén afvalzak.” Anderzijds streeft CSU naar chemievrij werken. “Het gebruik van gezondere middelen heeft ook een positieve impact op onze medewerkers.” Een voorbeeld hiervan is de inzet van ‘BubbleFlush’ voor het reinigen van toiletten. “Dit apparaat laat met ultrasone geluidsgolven microscopisch kleine luchtbellen ontstaan. Die imploderen en trillen kalk los, waardoor schrobben met milieubelastende schoonmaakmiddelen niet meer nodig is. Het is binnen één minuut klaar. Dankzij ‘BubbleFlush’ stoten we jaarlijks fors minder CO2 uit.” Duurzaam ondernemen gaat verder dan het reduceren van CO2-uitstoot. “Sterker nog, de sociale component en goed werkgeverschap wegen steeds zwaarder”, constateert Van Geenhuizen. “Een goed duurzaamheidsbeleid betekent ook: de medewerker voorop.” CSU is al tien keer op rij gekroond tot Top Employer. Dat dankt het onder meer aan het programma ‘Fris in je Werk’. Dat is gericht op de fysieke, mentale en financiële fitheid van medewerkers. Het (kosteloze) aanbod bestaat uit tientallen activiteiten, opleidingen en vormen van ondersteuning. Het varieert van hulp bij lichamelijke of geestelijke klachten tot een budgetcoach, taaltraining en talentontwikkeling. Met Nibud is een rekentool ontwikkeld, waarmee schoonmaakmedewerkers online kunnen uitrekenen of het loont om meer te gaan werken. “We willen de duurzame inzetbaarheid van onze medewerkers vergroten. We zien schoonmaak als een opstap in je carrière; vanuit dit werk moet het mogelijk zijn door te groeien in je rol of naar andere functies.” Verbeteringen voor mens en milieu komen samen in het pleidooi van CSU voor dagschoonmaak. “In de ‘oude’ situatie wordt van schoonmaakmedewerkers gevraagd om tussen 6 en 8 uur ’s ochtends schoon te maken, om dan na sluiting van het kantoor of de winkel weer terug te komen. Dit houdt in dat ze twee keer per dag de reis moeten afleggen.” Dagschoonmaak vermindert de impact op de leefomgeving. “De CO2-voetafdruk van schoonmaak neemt alleen al qua reisbewegingen met vijftig procent af. Het pand hoeft bovendien minder lang te worden verlicht en verwarmd, waardoor ook het energieverbruik lager wordt.” De kwaliteit van het sociale leven van schoonmaakmedewerkers wordt er eveneens beter van. “Ze kunnen bij het gezin zijn tijdens eetmomenten en er komt meer ruimte om te sporten. Ze kunnen bij daglicht veiliger reizen en hun werk wordt waardevoller”, weet Van Geenhuizen. Zichtbare schoonmaak heeft ook een positieve impact op de gebruikers van het gebouw. “Het geeft een schoon gevoel. Een aardig neveneffect is dat gebruikers zelf ook meer gaan doen als de schoonmaakmedewerker niet meer anoniem is. Dagschoonmaak leidt tot meer contact met de gebruikers van het gebouw en dat levert meer wederzijdse waardering en werkplezier op.” Volgens Van Geenhuizen kan bij dagschoonmaak het takenpakket van schoonmaakmedewerkers worden verbreed met facilitaire zaken als post, receptie en catering. “Bovendien krijgen ze meer mogelijkheden om hun arbeidsuren uit te breiden. Van 2 x 2 uur in de oude situatie naar misschien 6 of 8 uur aaneen. Dat maakt het werk meer volwaardig, de kans op een beter salaris groeit en het verbetert hun positie op de arbeidsmarkt. Kortom: winst voor mens en milieu.”…….” (Bron: https://www.facto.nl/34451/duurzame-schoonmaak-dagschoonmaak)

Euro 7-norm flink afgezwakt: de kleine benzineauto is van de ondergang gered

“…..De Renault Clio en Volkswagen Polo dreigden door strenge nieuwe milieueisen van de EU te verdwijnen; ze zouden misschien wel 5000 euro in prijs stijgen. Maar de Euro 7-norm is afgezwakt en de stadsauto is gered. Worden kleine auto’s onbetaalbaar vanwege de strenge Euro 7-emissienorm en gaan ze zelfs verdwijnen? Het was de afgelopen jaren een van de grote discussiepunten in de Europese auto-industrie. We hebben regelmatig bericht over zorgwekkende signalen. Autofabrikanten waren het opvallend eens: de nieuwe regels moesten te snel worden ingevoerd (op 1 januari 2025) en waren te streng. Grootste kritiekpunt is dat het voor autofabrikanten erg duur zou zijn om bestaande verbrandingsmotoren aan de nieuwe eisen te laten voldoen. Hoeveel duurder, daarover waren de meningen verdeeld. Volkswagen-CEO Thomas Schäfer liet weten dat hij bij de Volkswagen Polo zou uitgaan van 5000 euro. Dat bedrag kun je niet volledig doorberekenen aan de klant; de basisprijs van een Volkswagen Polo zou in Nederland oplopen tot – schrik niet – 31.000 euro! Merken waren eensgezind, bleek toen we Guido Haak, hoofd productplanning bij Renault, vroegen hoe hij het zag. “Ik ben het eens met Thomas Schäfer”, zei hij. En dus leken de dagen van de Clio en Polo geteld als de EU zijn zin zou krijgen. Meer dan een jaar gonsde het gerucht dat Brussel de eisen gaat afzwakken, autolanden als Duitsland en Frankrijk lobbyden intensief. Ze werden in hun rug gedekt door de fabrikanten: waarom moeten ze zoveel investeren in hun verbrandingsmotoren als deze in 2035 toch al moeten verdwijnen? Het Europees Parlement gaat daadwerkelijk instemmen met een afgezwakte versie. Twee van de grootste technische aanpassingen gaan van tafel. De grenswaarden voor NOx en fijnstof blijven ongeveer op het huidige Euro 6d-niveau. Het plan was aanvankelijk dat deze waarden moesten halveren. Wat wél aangescherpt wordt, is de hoeveelheid fijnstof die vrij mag komen bij de slijtage van remmen en banden. Om dat voor elkaar te krijgen, moeten autofabrikanten stofzuigertjes op de remschijven plaatsen. Ook katalysatoren moeten worden verbeterd; na 250.000 kilometer moeten ze nog net zo goed werken als toen ze nieuw waren. De verwachting is dat de prijs van nieuwe auto’s wel omhoog gaat, maar niet zo extreem als gevreesd. Begin 2024 wordt al duidelijkheid verwacht, dan gaat het Europees Parlement stemmen over het aangepaste plan van de nieuwe Euro 7-norm. Waarschijnlijk gaat de Euro 7-norm halverwege 2026 in…..” (Bron: https://www.autoscout24.nl/informeren/autonieuws/euro-7-norm-flink-afgezwakt-de-kleine-benzineauto-is-van-de-ondergang-gered/)

Vergroenen staalfabriek Duinkerke moet Franse uitstoot beperken

“……ArcelorMittal SA en de Franse staat investeren 1,8 miljard euro om de koolstofuitstoot die wordt gegenereerd door de staalfabriek van het bedrijf in Duinkerken terug te dringen. De investering moet de CO2-uitstoot van de Franse industrie met zo’n 6 procent helpen verlagen. Met het geld kunnen onder meer twee elektrische staalovens worden geplaatst, meldt de Franse minister van Financiën Bruno Le Maire. Volgens hem kan de staatsbijdrage voor de vergroening oplopen tot 850 miljoen euro. ArcelorMittal zal een intentieverklaring ondertekenen met Électricité de France (EDF) voor een langdurig leveringscontract van kernenergie, zei Le Maire ook. Frankrijk en het aan de beurs in Amsterdam genoteerde ArcelorMittal hadden eerder al aangekondigd in Duinkerke, niet ver van de Belgische grens, aan verduurzamingsplannen te werken. Door de bekendmaking van zondag is meer duidelijk over hoe ze dat aanpakken en hoeveel geld hiermee is gemoeid. Om de investering extra onder de aandacht te brengen reist Le Maire maandag zelf ook nog af naar de staalfabriek in Duinkerke en een niet ver daarvandaan gelegen kerncentrale van EDF…….” (Bron: https://www.bnr.nl/nieuws/duurzaamheid/10537463/vergroenen-staalfabriek-duinkerke-moet-franse-uitstoot-beperken)

Let op: vanaf 1 juli 2024 verplicht CO2-uitstoot personeel te rapporteren

“…..O jee, er komt nog meer administratie bij voor (kinderopvang)organisaties. Werkgevers met meer dan 100 werknemers worden vanaf 1 juli 2024 verplicht om de CO2-uitstoot van hun personeel bij te houden. Het ambitieuze, groene doel? Een reductie van 1,5 megaton CO2 in 2030. Dit betekent dat alle zakelijke reizen van het personeel moeten worden bijgehouden, zowel het woon-werkverkeer als alle overige zakelijke reizen. Op basis van de ingediende gegevens berekent de RVO de CO2-emissie. Voldoe je aan de criteria van minimaal 100 werknemers? Dan heb je tot uiterlijk 1 juli 2024 de tijd om de administratie hierop aan te passen. Voorlopig geldt alleen de verplichting tot rapportering. Vanaf 2026 kan er aanvullende regelgeving komen als blijkt dat jouw werknemers samen te veel CO2 uitstoten. Als werkgever heb je onder meer de volgende gegevens nodig: Het totaalaantal kilometers dat werknemers in een kalenderjaar hebben afgelegd voor zakelijk en woon-werkverkeer. Jaartotaal aan kilometers verdeeld in soort vervoermiddel en brandstoftype. Via een digitaal formulier lever je de gevraagde gegevens bij RVO aan. Ook de CO2-berekening wordt via dit digitale formulier gedaan. De rapportage over 2024 moet uiterlijk 30 juni 2025 zijn ingediend. Voor het digitale formulier heb je minimaal eHerkenning niveau eH2+ met machtiging RVO-diensten nodig…..” (Bron: https://www.kinderopvangtotaal.nl/let-op-vanaf-1-juli-2024-verplicht-co2-uitstoot-personeel-te-rapporteren/)

Houtrookoverlast verwacht door rustig weer

“……Donderdag en vrijdag is er een aanzienlijke kans op overlast door houtrook, verwacht Weeronline. Het rustige weer met weinig wind en bewolking draagt bij aan een slechte luchtkwaliteit. Aan de kust waait het de komende dagen nog enigszins, maar landinwaarts neemt de wind donderdag af naar zwak. Rook afkomstig van houtkachels blijft daardoor makkelijker hangen en zorgt voor een verslechtering van de luchtkwaliteit. In de nacht van donderdag op vrijdag is het bewolkt, waardoor het mistig kan worden. “Zeker bij rustig weer met bijvoorbeeld bewolking of mist is vuur stoken ongunstig”, aldus het weerbureau. “En als de luchtkwaliteit al slecht is, bijvoorbeeld bij smog door fijnstof, verergert rook de situatie.” Naar verwachting verbetert de luchtkwaliteit na vrijdag weer…..” (Bron: https://www.msn.com/nl-nl/weer/nieuws/houtrookoverlast-verwacht-door-rustig-weer/ar-AA1mJZjC)

Hoe oorlogen het klimaat nog verder vernietigen

“….Begin 2022 begonnen journalisten te vragen hoe de grootschalige invasie van Rusland in Oekraïne de klimaatcrisis beïnvloedde. Toen waren de emissiegegevens die ze zochten niet beschikbaar. Die cijfers komen nu boven tafel, en ze zijn fors, blijkt uit een commentaar in The Guardian. Onderzoekers hebben te lang genegeerd hoe nationale veiligheidskeuzes, zoals militaire uitgaven of oorlogsvoering, een impact kunnen hebben op het klimaat en zo onze collectieve veiligheid kunnen ondermijnen. De oorlog van Rusland in Oekraïne was de eerste poging om de uitstoot van een conflict uitgebreid te documenteren, en onderzoekers moesten hun methodologieën helemaal opnieuw ontwikkelen. Volgens hun laatste schatting komt het totaal overeen met de jaarlijkse uitstoot van een land als België. Oekraïne is geen uitzondering, met een soortgelijke roep om emissiegegevens rond de oorlog van Israël tegen Hamas. Hoewel de verwoestende conflicten in Soedan of Myanmar nog geen aandacht hebben gekregen voor hun uitstoot, is de trend duidelijk: we moeten inzicht krijgen in de koolstofkosten van conflicten, net als in de humanitaire, economische of milieukosten. Een deel van deze koolstofkosten is afkomstig van militaire activiteiten. Het begrip hiervan wordt bemoeilijkt door de aloude cultuur van militair uitzonderingsrecht op milieugebied en de manier waarop dit op aandringen van de VS is vertaald naar VN-klimaatovereenkomsten. Een uitsluiting van het Kyoto-protocol van 1997 werd vrijwillige rapportage onder de Overeenkomst van Parijs van 2015. Maar toen we begonnen met het verzamelen en publiceren van de emissiegegevens die militairen rapporteren aan het UNFCCC (United Nations Framework Convention on Climate Change), ontdekten we dat slechts een handvol landen zelfs maar het minimum publiceert dat vereist wordt door de VN-rapportagerichtlijnen. Veel landen met grote legers publiceren helemaal niets…..” (Bron: https://www.duurzaamnieuws.nl/hoe-oorlogen-het-klimaat-nog-verder-vernietigen/)

Is dit de doorbraak van groene ammoniak? Oplossing gevonden om uitstoot scheepvaart met 60 procent te verminderen

“….Niet alleen auto’s en vliegtuigen stoten een heleboel CO2 uit, ook de scheepvaart draagt zijn steentje bij aan de klimaatcrisis. Gelukkig hebben wetenschappers een oplossing: groene ammoniak. Het zou de uitstoot van schepen met 60 procent kunnen verminderen. En dat hoeft niet eens zo ingewikkeld te zijn, ontdekten onderzoekers van Oxford. Als schepen op tien strategische locaties groene ammoniak kunnen tanken, wordt deze enorme CO2-reductie al bereikt. De productiekosten van ammoniak zijn bovendien vergelijkbaar met die van andere brandstoffen. Het zou dus een geweldige manier zijn om te zorgen dat de internationale scheepvaart tegen 2050 een stuk duurzamer is. Klein detail: er is nog zo’n 2 biljoen dollar nodig voor de transitie naar groene ammoniak, voornamelijk om de juiste infrastructuur aan te leggen, zoals leidingen en tanklocaties. De grootste investeringen zijn nodig in Australië om de Aziatische markt te bedienen. Andere strategische punten zijn Chili voor de Zuid-Amerikaanse markt, Californië voor de scheepvaart in het westen van de VS, Noord-West-Afrika voor de schepen naar Europa en Saoedi-Arabië voor de Zuid-Aziatische markt. Dus door op enkele handige plaatsen tanken met groene ammoniak mogelijk te maken, besla je een groot deel van de wereld. Vergroening van de scheepvaart is belangrijker dan je misschien denkt. Ongeveer 90 procent van alle goederen wereldwijd wordt vervoerd met schepen. Die verbranden zware stookolie en stoten een berg smerige broeikasgassen uit. De totale scheepvaart is zelfs goed voor bijna 3 procent van de totale CO2-uitstoot. Dat moet minder, vindt ook de Internationale Maritieme Organisatie (IMO). Die committeerde zich in 2018 al aan het doel om de uitstoot tegen 2050 te halveren. Onlangs is dit nog bijgesteld naar netto nul tegen die tijd…..” (Bron: https://scientias.nl/is-dit-de-doorbraak-van-groene-ammoniak-oplossing-gevonden-om-uitstoot-scheepvaart-met-60-procent-te-verminderen/)

2023 was warmste jaar ooit: ‘Klimaatrecords vielen als dominostenen om’

“….Afgelopen jaar was het warmste ooit gemeten. Dat wordt officieel bevestigd door een jaarrapport van de Europese klimaatdienst Copernicus. Het was gemiddeld 1,48 graden warmer dan voor de industrialisatie. Het jaar 2023 was daarmee een ‘uitzonderlijk jaar, waarin klimaatrecords als dominostenen omvielen’, vat adjunct-directeur Samantha Burgess van Copernicus het rapport samen. De Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) van de Verenigde Naties liet eind november weten dit hitterecord te verwachten. En Copernicus zei in oktober dat 2023 op weg was om het warmste ooit te worden. Voor het eerst was het elke dag afgelopen jaar zeker 1 graad warmer dan voor de industrialisatie. Bijna de helft van de dagen was 1,5 graad warmer en twee dagen in november overschreden voor het eerst de grens van 2 graden. Wereldleiders hebben in 2015 in Parijs met elkaar afgesproken dat de temperatuurstijging onder de 2 graden moet blijven en bij voorkeur onder de 1,5 graad. ,,De temperatuur was in 2023 waarschijnlijk hoger dan in elke andere periode in de afgelopen 100.000 jaar”, stelt Burgess. Copernicus stelt dat het klimaat steeds minder lijkt op de omstandigheden waarin de beschaving zich ontwikkelde. Dat heeft ‘verregaande gevolgen voor de afspraken die in Parijs zijn gemaakt’. De samenleving moet zich klaarmaken voor de toekomst en zo snel mogelijk de CO2-uitstoot terugdringen, benadrukt de klimaatdienst. De uitstoot van broeikasgassen is de belangrijkste oorzaak voor de hoge temperaturen, benadrukt Copernicus. Wel droeg afgelopen jaar natuurverschijnsel El Niño ook bij aan de warmte. El Niño is een complex weerfenomeen dat onder meer opwarming van het oceaanwater ter hoogte van de evenaar veroorzaakt. Daardoor was de temperatuur van de oceaan in 2023 ook ongekend hoog…..” (Bron: https://www.ad.nl/klimaat/2023-was-warmste-jaar-ooit-klimaatrecords-vielen-als-dominostenen-om~a9146793/)

Subsidie MOOI rond innovaties om CO2 te verlagen

“…..RVO heeft bij aanvang van dit jaar een nieuwe subsidie (de MOOI regeling) uitgezet. Ondernemers, overheden en kennisorganisaties worden uitgenodigd om bruikbare innovatieve oplossingen te bedenken om de CO2-uitstoot te verlagen. De nadruk ligt daarbij nog meer dan voorheen op de kans dat de innovaties ook daadwerkelijk slagen. “Van 19 maart t/m 18 april 2024 kunnen samenwerkingsverbanden hun project vooraanmelden voor subsidie MOOI” Er zijn meerde missies rond MOOI (Missiegedreven Onderzoek, Ontwikkeling en Innovatie). RVO benoemd onder meer de missie Elektriciteit, Industrie en gebouwde omgeving. Bij de MOOI missie ‘Gebouwde Omgeving’ gaat het vooral om kleine aanpassingen vergeleken met de vorige subsidieronde. RVO vraagt samenwerkingsverbanden nu naar een bredere kijk dan alleen duurzame alternatieven voor het gebruik van aardgas voor koken, het verwarmen van gebouwen en kraanwater in het kader van de warmtetransitie. RVO zet er op in dat de ingebrachte innovatieprojecten helpen de verandering verder in gang te brengen die nodig is om te komen tot een CO2-vrije gebouwde omgeving. Ook innovaties voor verduurzaming van gebouwen/woningen en verbetering van het hele energiesysteem krijgen subsidie. Doel is energiebesparing of energie opwekken en gebruiken op momenten die gunstig zijn voor het energiesysteem (afvlakken piekbelasting). De maximale subsidie per project is 4 miljoen euro per project. Bij de MOOI missie ‘Industrie’ vraagt men de industriesector op oplossingen te bedenken voor een flexibeler inzet van elektrificatie, de inzet van elektrische- in plaats van fossiele energie, bij industriële processen. Rond de MOOI missie ‘Elektriciteit’ vraagt men de elektriciteitssector om oplossingen voor arbeids- en materiaalbesparing. Het doel is de opwek van duurzame energie op land te versnellen. RVO geeft daarbij aan dat materiaal schaarste en beschikbaar personeel een knelpunt is bij de overgang van fossiele brandstoffen naar een circulair en duurzaam elektriciteitssysteem. Men zoekt naar oplossingen waarbij minder mensuren en minder materiaal nodig zijn, zo wordt bericht. Vanaf 19 maart tot en met 18 april 2024 kan een project bij RVO voor aangemeld worden. Een adviescommissie beoordeeld de vooraanmelding. Dit advies is nodig om van 4 juni tot en met 5 september 2024 subsidie aan te kunnen vragen. Samenwerkingsverbanden of partners kunnen mede gevonden worden via de Topconsortia voor Kennis en Innovatie (TKI). Zij kunnen u daarbij adviseren……” (Bron: https://bouwenuitvoering.nl/duurzaam/mooi-subsidie-co2-gebouwde-omgeving-bouw-elektriciteit-industrie-elektrificatie-innovatie/)

Hogedrukgebied zorgt voor slechte luchtkwaliteit tijdens vriesweer

“….Het is fris aan de vis. Het kwik stijgt vandaag niet boven het vriespunt, ook overdag niet. De koudegolf houdt nog even aan, pas vanaf donderdag wordt het overdag iets zachter. Het is ijskoud, maar de zon schijnt wel. En dus trekken heel wat wandelaars erop uit. Maar echt gezond is het niet. Door het hogedrukgebied ligt de luchtkwaliteit niet zo hoog….” (Bron: https://www.tvl.be/nieuws/hogedrukgebied-zorgt-voor-slechte-luchtkwaliteit-tijdens-vriesweer-163257)

WTW systeem: wat is het en wat levert het op?

“……WTW is de afkorting van ‘Warmte Terugwin’. Het is dus een systeem waarbij warmte teruggewonnen wordt. Dit is een mechanisch ventilatiesysteem dat ongelooflijk veel voordelen biedt. Zowel voor het verbeteren van de luchtkwaliteit als besparen op de energierekening. Maar hoe werkt dit precies en wat levert het allemaal op? In dit artikel lees je alles wat je moet weten voordat je een wtw filter en bijbehorend systeem aanschaft. Mechanische ventilatiesystemen zoals het WTW systeem worden tegenwoordig op steeds meer plekken toegepast. Dit is ook noodzakelijk geworden. Dat komt vooral doordat de isolatie flink verbeterd is door de jaren heen. Nieuwe woningen zijn grotendeels geluidsdicht en laten nauwelijks warmte ontsnappen. Dat is goed nieuws voor de energierekening, maar zorgt er ook voor dat er minder toestroom is van nieuwe en schone lucht. Daarom moeten deze woningen en gebouwen standaard worden uitgerust met een mechanisch ventilatiesysteem om de luchtkwaliteit drastisch te verbeteren. WTW systemen worden dan ook zowel bij particulieren als openbare gebouwen toegepast. Maar waarom zou je voor een WTW systeem kiezen? Welke voordelen levert dit systeem precies op? We hebben de belangrijkste voordelen kort op een rijtje gezet: Meer comfort: door het systeem zorg je ervoor dat de buitenlucht voorverwarmd wordt. Hierdoor heb je dus geen last meer van koude lucht in huis en voorkom je dat nare tochtgevoel. Zeker gedurende de wintermaanden is dit een flink voordeel, omdat het tot meer warmtecomfort leidt en je je dus prettiger in je woning gaat voelen. Lagere energiefactuur: het principe van warmteterugwinning is dat er dus geen koude lucht meer in de woning komt. Hierdoor zal de temperatuur in huis minder snel dalen. Bovendien hoef je dus ook niet eindeloos te stoken om de temperatuur stabiel te houden. Dit maakt dat de energierekening stukken lager zal worden en je dus ook nog eens je steentje bijdraagt aan het milieu. Gezond binnenklimaat in huis: de cijfers met betrekking tot het binnenklimaat van veel woningen zijn helaas schrikbarend. Waar veel mensen zich zorgen maken over de schadelijke stoffen die zij buiten inademen, blijkt dat de schadelijke stoffen in huis vaak nog veel hoger liggen. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door onvoldoende of inefficiënte ventilatie. Met een WTW systeem van www.topswtwfilters.nl voorkom je dit en geniet je altijd van een gezond binnenklimaat en de juiste luchtkwaliteit in huis. Minder geluiden van buitenaf in huis: in tegenstelling tot veel andere ventilatiemogelijkheden wordt er bij een wtw-systeem geen gebruik gemaakt van roosters in de muren of ramen. Hierdoor zal de ventilatie niet gepaard gaan met geluiden van buitenaf. Dat is fijn. Zeker als je in een drukke stad woont. Let op: het systeem zelf kan wel wat geluid produceren. Er zijn echter ook manieren om dit te dempen. Houd er rekening mee dat een WTW systeem op de juiste manier onderhouden moet worden om van de bovenstaande voordelen te profiteren. Zorg er daarom voor dat je weet wat nodig is en sluit eventueel een contract af bij een deskundige die op periodieke basis het systeem controleert en voor de nodige onderhoud zorgt……” (Bron: https://www.deltalimburg.nl/article/11352/WTW+systeem%3A+wat+is+het+en+wat+levert+het+op%3F)

Koen Tomassen (Mazars): ‘Een praktische start in 2024 voor verduurzaming in het mkb’

“…..Nieuwe wetgeving verplicht een groot aantal bedrijven in Europa om vanaf 2024 uitgebreid te rapporteren over hun duurzaamheidsbeleid. Als u als mkb-bedrijf levert aan, samenwerkt met of afneemt van deze bedrijven, is de kans groot dat uw onderneming hierbij wordt betrokken. We zien de eerste verzoeken om informatie inmiddels op gang komen. De huidige kaders in de wetgeving zijn omvangrijk voor het mkb en kunnen ontmoedigend zijn. Wij nemen u mee in de voorbereidingen die u kunt treffen, zonder omvangrijke investeringen en administratieve lastenverhogingen. De Europese Unie streeft naar een duurzame economie in 2050, met klimaatneutraliteit als één van de belangrijke doelen. Vanuit investeerders, de maatschappij en de regelgever komt steeds meer druk op verduurzaming. Dit start bij de grote ondernemingen. Transparante rapportages spelen hierin een rol en worden georganiseerd via de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) en de onderliggende European Sustainability Reporting Standards (ESRS). Hoewel dit kader niet voor het mkb van toepassing is, hebben grote ondernemingen uw informatie, maar vooral ook hulp nodig om te verduurzamen. De ontwikkelingen gaan snel. Klanten, toeleveranciers en investeerders in het mkb voeren de druk op. Onze verwachting is dat deze druk in 2024 verder zal toenemen. Daarnaast wordt steeds meer regelgeving van kracht die verduurzaming afdwingt. Dit komt allemaal boven op de uitdagingen en onzekerheden die u mogelijk al ervaart, vaak in combinatie met de financiële nasleep van de pandemie. Verduurzaming biedt aanzienlijk kansen voor mkb-ondernemers. Door op een passende manier mee te gaan in de ontwikkelingen, kunnen koplopers strategische voordelen behalen. Bovendien kunnen subsidies en fiscale voordelen worden benut. Grote bedrijven kijken ook naar verduurzaming in de gehele keten, inclusief de inspanningen van leveranciers. Dit betekent dat verduurzaming uw concurrentiekracht kan vergroten. Om inzicht te geven in de acties zijn gestructureerde en betrouwbare rapportages nodig. Bij aanbestedingsprocedures en financieringsaanvragen wordt steeds gevraagd naar deze inzichten. Het mkb doet al veel op het gebied van verduurzaming en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Door de principes van de regelgeving te omarmen, kunt u structuur aanbrengen en prioriteiten stellen in strategische keuzes die aansluiten bij uw stakeholders. Zo leidt energie-efficiëntie, afvalvermindering of minder gebruik van natuurlijke bronnen tot kostenvoordelen. Hierdoor optimaliseert u initiatieven, vergroot de efficiëntie en verbetert uw concurrentiepositie. Wij nemen u mee hoe u dit op een praktische wijze kunt doen, passend bij het mkb.Environment, Social en Governance (ESG) is het rapportageraamwerk om duurzaamheidsontwikkelingen te groeperen. Het ESG-kader kan gebruikt worden om het gehele speelveld van een onderneming in kaart te brengen en vanuit daar de strategie en de prioriteiten te bepalen. Een subthema als datasecurity of privacy wordt vaak niet als -duurzaamheidsthema gezien. Dit is echter onderdeel van het thema “eigen personeel” en eindgebruikers onderdeel zijn van het sociale kader. Werkdruk en ziekteverzuim in arbeidsintensieve sectoren staan vaak al hoog op de agenda. Ook dit zijn onderliggende subthema’s binnen het sociale domein. Wanneer goed ingezet, is het ESG-raamwerk ondersteunend en sluit het aan bij de bedrijfsstrategie van uw onderneming….” (Bron: https://www.duurzaam-ondernemen.nl/koen-tomassen-mazars-een-praktische-start-in-2024-voor-verduurzaming-in-het-mkb/)

Handel in CO2-certificaten belemmert klimaatdoelen: ‘Bedrijven gaan nauwelijks minder uitstoten’

“…..Grote bedrijven als Gucci en Greenchoice kochten deels waardeloze CO2-certificaten, waardoor hun klimaatclaims op losse schroeven staan. Dat is de conclusie van Ties Gijzel, onderzoeksjournalist van Follow The Money. Hij vertelt in Argos over het onderzoek dat hij deed naar de handel in CO2-kredieten. “Er is nu veel twijfel over de validiteit van die certificaten.”. Het Zwitserse bedrijf South Pole verkoopt CO2-certificaten aan grote bedrijven. Met deze certificaten kunnen de bedrijven CO2 blijven uitstoten en toch stellen dat ze als bedrijf op weg zijn naar een klimaatneutrale bedrijfsvoering, omdat South Pole er ergens anders op de wereld voor zou zorgen dat CO2-reductie gerealiseerd wordt. Maar het model waarbij wordt berekend hoeveel CO2-certificaten South Pole kan genereren blijkt met name op schattingen gebaseerd te zijn. “Er zijn daar enorme fouten gemaakt”, vertelt Ties Gijzel over zijn onderzoek. “Zij voorspelden dat 3% van het bos in Zimbabwe zou verdwijnen, maar in werkelijkheid bleek dat gemiddeld om 1,5% te gaan.” Door deze overschatting wordt er juist meer CO2 uitgestoten in plaats van minder. “Die overschatting heeft ertoe geleid dat 60% van de CO2-certificaten overschat zijn, wat dus betekent dat die feitelijk geen CO2-reductie hebben opgeleverd.” De handel van deze CO2-certificaten vindt plaats op de vrijwillige koolstofmarkt, maar die vrijwilligheid zorgt ervoor dat het nog een relatief kleine markt is. Maar Ties Gijzel zegt dat deze markt enorm gaat groeien, wat het klimaat niet per se ten goede gaat komen. “Er zijn analyses gemaakt die hebben gekeken naar grote bedrijven. Deze zeggen allemaal klimaatneutraal te worden in 2050, maar voor twee derde leunen zij daarvoor op CO2-kredieten. Dus uiteindelijk gaan ze maar een klein stukje minder uitstoten.” Het systeem van South Pole blijkt dus minder goed in elkaar te zitten dan verwacht. Zo wordt de reductie niet altijd gerealiseerd en blijkt er ook sprake te zijn van belangenverstrengeling, vertelt Ties Gijzel. Verra is een van de bedrijven waarbij dit gebeurd. Het bedrijf keurt CO2-kredieten goed, maar krijgt wel 10 cent per uitgegeven certificaat. “Zij hebben er dus automatisch een belang bij om niet te conservatief te zijn…….” (Bron: https://www.nporadio1.nl/nieuws/buitenland/9bedf0b1-2cb2-469d-bedd-5899b2faf370/vs-en-china-komen-tot-gezamenlijk-klimaatbeleid-heel-goed-teken)

Quest Kort: luchtkwaliteit van grote invloed op groei baby’s

“….Dat luchtvervuiling niet gezond is, zal niemand verbazen. Maar wetenschappers van de Universiteteit Bergen (Noorwegen) ontdekten hoe groot, of eigenlijk hoe klein, de invloed echt is. Nog kleinere kleine kinderen.
De Noorse wetenschappers namen 4286 kinderen en hun moeders onder de loep. Ze maten de hoeveelheid groen en luchtvervuiling in de gebieden waar de moeders tijdens hun zwangerschap woonden. Dat zetten ze af tegen het geboortegewicht van de baby’s, waarbij ze ook rekening hielden met andere factoren die het gewicht konden beïnvloeden. Wat bleek? In de gebieden met de meeste luchtvervuiling werden de kleinste baby’s geboren. Dit effect bleek minder groot als de omgeving veel groen had. Kleinere baby’s zijn, vanwege hun kleinere longen, vatbaarder voor longziekten op latere leeftijd. De onderzoekers pleiten daarom voor meer groen in vervuilde gebieden……” (Bron: https://www.quest.nl/mens/gezondheid/a46128229/quest-kort-luchtkwaliteit-van-grote-invloed-op-groei-babys/)

NIEUW SYSTEEM FILTERT 50 TON CO2 UIT DE LUCHT OP JAARBASIS

“…..Een Britse startup gaat CO2 direct uit de lucht afvangen en filteren. Het stelt dat zijn technologie hiervoor maar liefst drie keer zo efficiëntie is als de meest moderne alternatieven. Mission Zero Technologies kondigt aan zijn eerste ‘direct air capture’ (DAC)-systeem te hebben ingeschakeld. Het systeem is gebouwd in het Britse Sheffield bij de Universiteit van Sheffield. Het DAC-systeem is eigendom van het Translational Energy Research Centre (TERC) van de universiteit, dat onderzoek doet op het gebied van duurzame energiebronnen. 50 ton CO2 op jaarbasis. De faciliteit moet op jaarbasis zo’n 50 ton CO2 uit de atmosfeer filteren. Dit doet het systeem met behulp van water en zonne-energie die lokaal wordt opgewekt. De CO2 die Mission Zero Technologies met zijn technologie afvangt zet het in voor de productie van duurzame vliegtuigbrandstof. De start-up hoopt zijn duurzame vliegtuigbrandstof op korte termijn te certificeren voor gebruik in de luchtvaartindustrie. Zo wil het de decarbonisatie van de Britse luchtvaartsector snel opschalen en ondersteunen. Transitie naar duurzame vliegtuigbrandstof ondersteunen. Mission Zero Technologies ondersteunt hiermee een belangrijk Brits klimaatdoel. Zo stelt de Britse overheid zichzelf als doel dat in 2030 10% van alle gebruikte brandstof in de Britse luchtvaartsector zogeheten duurzame vliegtuigbrandstof is. Met het project wil Mission Zero Technologies aantonen aan betrokken partijen waaronder financierders dat zijn technologie klaar is om opgeschaald te worden. Op termijn hoopt Mission Zero Technologies dat zijn DAC-systemen ook in andere sectoren die afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen de decarbonisatie kan ondersteunen. Het zet daarom in op de ontwikkeling van een veelzijdige oplossing, die eenvoudig op iedere locatie inzetbaar is, integreerbaar is in ieder proces en daarnaast tot iedere gewenste omvang schaalbaar is. In 2024 staan de ingebruikname van twee aanvullende DAC-systemen op de planning. ‘Potentieel voor koolstofarm luchtvervoer ontdekken’. Professor Mohamed Pourkashanian, algemeen directeur van TERC, voegt toe: “Deze installatie is enorm spannend voor ons en voor de wereld, omdat we meer ontdekken over het potentieel voor koolstofarme industriële processen en luchtvervoer met behulp van nieuwe DAC-technologie. We zijn verheugd om nauw samen te werken met MZT (red: Mission Zero Technologies) aan dit project en andere toonaangevende activiteiten.” “We zijn heel blij dat we samen met de Universiteit van Sheffield onze allereerste DAC-fabriek op eigen bodem kunnen leveren. DAC is een multifunctionele technologie die een diepgaande industriële decarbonisatie en permanente koolstofverwijdering kan bewerkstelligen. Door een baanbrekend partnerschap realiseren we dat potentieel nu al”, licht Dr. Nicholas Chadwick, CEO van Mission Zero Technologies, toe. DAC is eerder door het Intergouvernementeel Panel voor Klimaatverandering (IPCC) wereldwijd erkend als een cruciale technologie voor de mensheid om aan haar 1,5 °C-verplichtingen te voldoen……” (Bron: https://www.maakindustrie.nl/nieuws/energie/nieuw-systeem-filtert-50-ton-co2-uit-de-lucht-op-jaarbasis/)

Slaap je beter met het raam open of dicht?

“…..Inmiddels weten we wel dat een goede nachtrust cruciaal is voor een gezond (en langer) leven. Maar hoe kun je je nachtrust verbeteren? Slaapexpert Irma Leijten vertelt dat dit te maken kan hebben met het wel of niet openzetten van je raam. Wanneer slaap je beter, met je raam open of dicht? Slaap je beter met het raam open of dicht? Irma vertelt dat een lagere temperatuur, tussen de 16 en 18 graden, een goede nachtrust bevordert. ‘Van nature daalt onze lichaamstemperatuur wat tijdens de nacht. Als de slaapkamertemperatuur te hoog is, verbruikt je lichaam veel energie om warmte kwijt te raken. Bij een te lage temperatuur moet je lichaam hard werken om het warm te houden’, aldus Irma. ‘In de warmere maanden is het goed om je raam open te zetten, in de wintermaanden kun je overdag je raam openzetten en ’s nachts op een klein kiertje.’ ‘Wij mensen verbruiken via onze ademhaling zuurstof en ademen dit uit als koolstofdioxide. Zonder goede ventilatie neemt het koolstofdioxidegehalte in de slaapkamer toe.’ Volgens Irma is dat niet echt ongezond, maar heeft wel een negatief effect op de kwaliteit van je slaap; je slaapt minder diep en bent vaker wakker. ‘Ook kan het leiden tot hoofdpijnklachten. Goede ventilatie is van belang voor goede slaap. Dit betekent 24 uur per dag de roosters of urenlang de ramen open (op een kier). Allergenen. ‘In bepaalde seizoenen zitten er pollen in de lucht, wat voor mensen met gevoeligheid voor allergenen een reden kan zijn om te slapen met gesloten ramen. Daarentegen geeft slapen met de ramen dicht kans aan huisstofmijt en schimmels om te floreren.’ Belangrijk om te kijken naar de beste keuze voor jouw persoonlijke situatie. Conclusie: raam open of dicht? ‘In hoeverre de bovengenoemde factoren een rol spelen bij jouw slaap is afhankelijk van je woonomgeving en persoonlijke voorkeuren’, zegt Irma. Er is dus niet een eenduidig advies te geven over slapen met het raam open of dicht. Wil je een gezonde slaapomgeving creëren? Denk dan aan het volgende. Optimaliseer de ventilatie. Lucht regelmatig je slaapkamer, zodat er genoeg frisse lucht is. Dat kan door de (klap)ramen of luchtroosters langdurig open de zetten. Gebruik eventueel luchtbevochtigers of luchtreinigers als het lastig is om je ramen open te zetten……” (Bron: https://www.menshealth.com/nl/gezondheid/a46175168/raam-open-dicht-slapen/)

Externe druk op duurzaamheid kan greenwashing in de hand werken

“….Externe druk op bedrijven om maatschappelijk verantwoord te ondernemen kan een positief effect hebben als die druk specifiek op een bedrijf is toegespitst. Is dat niet het geval, dan kan het echter greenwashing in de hand werken, zo stelt promovendus Bram van der Kroft in zijn proefschrift over duurzaamheid. Van der Kroft onderzocht welke factoren een rol spelen bij de keuze van bedrijven om maatschappelijk verantwoord te ondernemen. Hij keek ook naar de impact van duurzame beleggers en de rol van financiële instellingen en analyseerde waarom, hoe en in welke mate bedrijven maatschappelijk verantwoord ondernemen met het oog op externe druk vanuit consumenten, wetgeving en investeerders. Ook de manier waarop is bepalend. Is de externe druk precies op het bedrijf toegespitst, dan kan die druk de kosten-batenanalyse van MVO positief beïnvloeden in de richting van een verbetering op sociaal- en milieugebied. ‘Wanneer de externe druk echter inaccuraat is, gaan bedrijven niet altijd meer maatschappelijk verantwoord ondernemen, maar zien zij zich soms genoodzaakt om tot hoofdzakelijk symbolische activiteiten over te gaan. Dat kan netto negatief uitpakken voor de prestaties op zowel sociaal- als milieugebied: bedrijven die symbolisch aan MVO doen, beloven veel, maar doen weinig. Het gaat dus ook om hoe stakeholders bedrijven benaderen om MVO te bevorderen, en niet alleen of ze dit doen.’ Rol duurzame beleggers. Duurzame beleggers kunnen een rol spelen door niet te investeren in niet-duurzame bedrijven en door actief te stemmen op aandeelhoudersvergaderingen. Desinvesteren blijkt in de praktijk echter weinig op te leveren: ‘Duurzame beleggers hebben in de praktijk last van informatieasymmetrie en beleggen daarom op basis van verkeerde duurzaamheidskeurmerken. Deze keurmerken kijken vooral naar de rapportage, het beleid, en de doelstelling van een bedrijf, maar niet naar de daadwerkelijke prestaties en controversies op MVO-gebied. Dit werkt de MVO-prestaties van bedrijven tegen.’ Actief stemmen helpt volgens Van der Kroft wel: ‘Dit gebeurt echter enkel en alleen wanneer er actief stemgedrag plaatsvindt op een moment dat bedrijven in staat zijn om duurzaamheidsverbeteringen te bewerkstelligen. Wanneer bedrijven geen mogelijkheid zien om te verduurzamen of de stem negatief uitvalt, veranderen MVO-prestaties niet of worden deze blijvend slechter.’ Van der Kroft verdedigt zijn proefschrift op vrijdag 12 januari om 16.00 uur aan de Open Universiteit in Heerlen……” (Bron: https://www.accountancyvanmorgen.nl/2024/01/05/externe-druk-op-duurzaamheid-kan-greenwashing-in-de-hand-werken/)

Wij verstoken in een hels tempo het historische kapitaal van Moeder Aarde

“……De eerste donkere dagen van het nieuwe jaar nodigen uit tot introspectie en contemplatie. We tellen onze zegeningen, blikken vooruit en nemen voor. We rechten de rug na een jaar dat getekend werd door de wrevel om graaiflatie, de rauwe realiteit van twee oorlogen, een ruk naar rechts en het navenante verlies van verbinding. Je moet al erg halsstarrig vasthouden aan morele plichten om na zo een somber jaar nog optimistisch vooruit te kunnen kijken. Doordachte meningen, scherpe pennen. Elke week alle niet te missen opiniestukken in uw mailbox. Het recente klimaatakkoord van COP 28 bood nochtans hoop en een mandaat tot gematigd optimisme. Voor het eerst werd een wereldwijde consensus bereikt over de even dringende als dwingende noodzaak van een globale energietransitie, weg van fossiele brandstoffen. De antropogene uitstoot van broeikasgassen bedreigt immers het voortbestaan van zij die aan de grondslag liggen van die emissies. Het akkoord van Dubai heet historisch te zijn, omdat dit voortschrijdende inzicht voor het eerst expliciet op schrift werd gesteld. Onze mondiale uitstoot in 2023 was overigens ook historisch, want nooit hoger dan voorheen.
Het klimaat reageerde op de gespierde verklaringen van de wereldleiders en de ongebreidelde uitstoot van alle wereldburgers zoals je dat wetenschappelijk kon verwachten. In Libië lieten vorig jaar meer dan 10.000 mensen het leven na danteske overstromingen. In onder meer Griekenland, Canada, Australië en Brazilië legden bosbranden honderdduizenden hectaren natuur in de as. Vlaanderen kende een hittegolf in september en liep de voorbije dagen grotendeels onder water. Essays over het klimaat culmineren vaak in een bombastisch slotakkoord. Met conclusies die stijf staan van overspannen allusies op ecologische evenwichten, schuldig verzuim en onze zorgzame maar kwetsbare Moeder Aarde. Ik hoed mij voor zo’n barokke nieuwjaarsbrief, maar bij de start van 2024 gun ik mezelf toch onderstaande filosofische beschouwing. De habitat waarin wij thans onderdak vinden ontstond in de oerknal, inmiddels bijna 14 miljard jaar geleden. Onze aarde is slechts een vaag blauw stipje in de grote omhullende duisternis, zoals kosmoloog Carl Sagan treffend opmerkte.
Het vergde dat moederschip ruim 2 miljard jaar om een zuurstofrijke atmosfeer te vormen. Een fragiele schil die ons beschermt tegen het onherbergzame universum en waaronder levende wezens gekoesterd kunnen worden. Amper 6 miljoen jaar geleden leefde de laatste gemeenschappelijke voorouder van mens en chimpansee. Niet veel later leerde de mensaap rechtop te lopen. Zijn herseninhoud nam toe, en de homo erectus stak voor het eerst zijn kop boven het maaiveld uit. En hoe! Een klein miljoen jaar geleden leerden onze vroege voorvaderen het vuur te beheersen. Dat was het mythische moment waarop Prometheus de berg Olympus beklom, om het vuur van de goden te stelen. Voortaan konden we wilde dieren op afstand houden, voedsel koken en licht maken in het donker. Dankzij het vuur als energiebron werden wij onze eigen goden. Wij zijn de enige diersoort op aarde die in staat is om vuur te maken, wat ons een ecologische dominantie verleent. De beheersing van het vuur maakte ontbossing mogelijk, wat de weg plaveide naar een agrarische samenleving en een sedentair bestaan. We leerden ook ijzer te smeden en metalen te bewerken. Gedurende honderdduizenden jaren bleef hout onze voornaamste brandstof. Pas in de late middeleeuwen werd de kracht van steenkool als energiebron ontdekt. Die vermaledijde steenkool was aan het einde van de negentiende eeuw trouwens de motor achter de industriële revolutie, die ons de huidige welvaart heeft geschonken. Energieverbruik blijft nog steeds een van de scherpste indicatoren om de welstand van een populatie te meten. De eerste olieboringen in Texas, California of Louisiana dateren van begin 1900. Het olietijdperk is dus verrassend jong. Zo groeide Albert Einstein nog op zonder petroleum en brak de commerciële luchtvaart pas door na de Eerste Wereldoorlog. De voorbije eeuw hebben we ruim 1.000 miljard vaten olie opgepompt, waarvan de helft de voorbije twintig jaar. Fossiele brandstoffen vinden hun oorsprong lang voor de dinosaurussen de aarde bevolkten. Wij verstoken dus in een hels tempo het historische kapitaal van Moeder Aarde. Dat roekeloze verbruik getuigt andermaal van de sacrale status die wij onszelf hebben toegedicht. In het huidige tempo zal het olietijdperk amper twee of drie eeuwen duren. In de vaart der volkeren is dat een nauwelijks zichtbaar strovuurtje. Indien onze aarde zich vormde bij het krieken van de dag bereikten de eerste dieren het land pas om tien uur ’s avonds. De dinosauriërs leefden van elf uur tot kwart voor twaalf. En de mens deed pas twintig seconden voor middernacht zijn intrede. Door bandeloos steenkool, petroleum en aardgas aan te wenden heeft die mens zélf de wijzers van de klok verschoven tot vijf over twaalf. De wereldwijde energietransitie, waartoe het slotakkoord van COP 28 oproept, biedt de mensheid een unieke kans om te herbronnen. Het wordt de ultieme lakmoesproef om aan te tonen of wij werkelijk goden zijn…..” (Bron: https://www.demorgen.be/meningen/wij-verstoken-in-een-hels-tempo-het-historische-kapitaal-van-moeder-aarde~b0feec2c/)

Wetenschappers: Deze klimaattechnologie kan 10 keer meer CO2 afvangen dan de natuur

“…..In een wereld die steunt en kreunt onder het gewicht van kooldioxide (CO2) zijn wetenschappers op zoek naar effectieve manieren om het uit de atmosfeer te krijgen. Natuurlijk helpen planten door CO2 om te zetten in chemische energie om hun groei te bevorderen. Maar nu de aarde zo snel opwarmt, moet dit proces vlugger. Gelukkig hebben klimaatwetenschappers een methode weten te ontwikkelen die meer CO2 uit de lucht kan halen dan de natuur zelf. De methode gebruikt enzymen om CO2 om te zetten in het molecuul acetyl-CoA, dat wordt gebruikt in biobrandstoffen, materialen en geneesmiddelen. De onderzoekers van het Max Planck Institute for Terrestrial Microbiology namen twee CO2-vastleggende enzymen: crotonyl-CoA carboxylase en fosfoenolpyruvaat carboxylase. Deze enzymen zijn zeker 10 keer zo snel in het vastleggen van CO2 als het primaire enzym dat planten gebruiken. De Duitse onderzoekers lieten het proces eerst in reageerbuizen verlopen om te zien of het werkte – dat wil zeggen dat het twee CO2-moleculen uit de lucht kon vangen en omzetten in één acetyl-CoA-molecuul. De onderzoekers optimaliseerden het proces vervolgens meer dan 100 keer en integreerden het toen in een levend micro-organisme.
Waterdamp verhoogt de opwarming
CO2 is geen krachtig broeikasgas. Het grootste deel van het CO2-gerelateerde broeikaseffect is zelfs niet afkomstig van het CO2-molecuul zelf, maar van waterdamp.
1. CO2 reflecteert warmte
Wanneer zonlicht de aarde raakt, wordt een deel omgezet in warmte en teruggekaatst naar de ruimte. De warmtestraling stuit op een CO2-molecuul en wordt teruggekaatst naar de bodem.
2. Verwarming verdampt water
De afgelopen 200 jaar is de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer met 50 procent toegenomen, waardoor het warmer is geworden en er meer water verdampt uit zeeën, rivieren en meren.
3. Waterdamp geeft een boost
De extra waterdamp die ontstaat door de temperatuurstijging is een effectief broeikasgas en versterkt het effect van CO2 met 200-300 procent. Waterdamp is verantwoordelijk voor 60 procent van het broeikaseffect.
De onderzoekers slaagden erin de enzymen in te bouwen in het micro-organisme E. coli – een grote groep darmbacteriën die van nature voorkomt bij mensen en dieren.
Voor synthetische methoden om CO2 af te vangen, zijn levende micro-organismen nodig – zoals E. coli – omdat zij van nature CO2 kunnen opnemen en omzetten in biomassa via fotosynthese. Fotosynthetische organismen gebruiken zonlicht om CO2 om te zetten in organische verbindingen die meteen gebruikt of opgeslagen kunnen worden. De biomassa die door micro-organismen wordt geproduceerd, fungeert ook als een ‘koolstofputje’ door zogeheten koolstofvastlegging. Dit proces voorkomt dat koolstof als kooldioxide in de atmosfeer terechtkomt……” (Bron: https://wibnet.nl/techniek/wetenschappers-deze-klimaattechnologie-kan-10-keer-meer-co2-afvangen-dan-de-natuur)

Enorme steekproef toont geen gezondheidseffect windmolens

“…..In de periode 2012-2021 stelden Nederlandse huisartsen niet vaker (acute of chronische) gezondheidsproblemen vast bij mensen die binnen 5 kilometer van een of meerdere windturbines wonen dan bij mensen die verderop wonen. Deze conclusie volgt uit een brede landelijke gezondheidsverkenning, uitgevoerd door het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (Nivel) op aanvraag van het ministerie van VWS. Het onderzoek – op basis van gezondheidsgegevens van honderdduizenden Nederlanders woonachtig binnen een straal van 5 kilometer van een windturbine – vond geen duidelijk verband tussen de nabijheid van windturbines en slaapverstoring, concentratieproblemen, oorklachten en andere gezondheidsproblemen die vaak in verband zijn gebracht met windturbines. Betrouwbare gezondheidsgegevens in plaats van zelfrapportage. In de internationale medische wetenschap is al veel gepubliceerd over hinder en gezondheidseffecten gerelateerd aan windenergie. Sterke verbanden zijn daarbij nauwelijks gevonden. Het is in de wetenschap echter erg moeilijk om aan te tonen dat een relatie niet bestaat. Zeker in de gezondheidszorg, waar uiteenlopende symptomen en klachten uiteenlopende oorzaken kunnen hebben, onderzoek arbeidsintensief is en waar de privacy van patiënten bewaakt moet blijven. Daarbij staan er – ondanks de sterke opmars van windenergie – nog altijd weinig windturbines in dichtbevolkt gebied. Wanneer je de omwonenden van windparken naar hun gezondheid vraagt, zijn hun antwoorden bovendien nooit onbetwistbaar. Buren van windturbines kunnen klachten onbesproken laten vanwege een financieel belang bij de geproduceerde windstroom of juist klachten veinzen omdat het uitzicht op windturbines niet bevalt. Antwoorden zonder interviews. Daarom is de gezondheidsverkenning door Nivel een mooie toevoeging aan de wetenschappelijke literatuur. Het instituut had voor haar onderzoek namelijk in het geheel geen interviews met omwonenden nodig. Nederland is dichtbevolkt, beschikt over flink wat windturbines en vrijwel iedereen is ingeschreven bij een huisarts. Het Nivel beheert een groot aantal datasets gerelateerd aan de huisartsenzorg. Dossiers van meer dan 500 aangesloten huisartsen zijn gecombineerd met de locaties van actieve windturbines. Zo kwamen gezondheidsgegevens van 350.000 tot 560.000* Nederlanders woonachtig binnen een straal van 5 kilometer van een windturbine in beeld. *De omvang van de groep veranderde gedurende de onderzoeksperiode van 10 jaar, onder meer door nieuwbouw en sloop van windturbines, verhuizingen en wijzigingen in de deelname van huisartsen aan de registraties. Geen consistente significante associaties. De geïdentificeerde groep omwonenden is nader gesorteerd naar omwonenden binnen 500, 1000 of 2000 meter van windturbines. Voor tientallen potentiële gezondheidseffecten – van moeheid en tintelingen tot depressie en hartkloppingen – is vervolgens gekeken of symptomen en klachten vaker voorkomen bij de omwonenden dan bij mensen die meer dan 5 kilometer van windturbines wonen. Daaruit kwamen geen consistente significante associaties naar voren. Ook deze studie concludeert niet dat wonen nabij windturbines geen gezondheidseffecten heeft, maar ook deze studie heeft geen duidelijke effecten kunnen vinden. Dit ondanks de brede selectie van potentiële gezondheidseffecten, de grote onderzochte patiëntenpopulatie én de liefst 10 jaar aan data. Dat het opnieuw moeilijk blijft om (de afwezigheid van) gezondheidseffecten van windturbines aan te tonen, zou voor omwonenden van (geplande) windparken geruststellend moeten zijn. De kans dat alle onderzoeken van de afgelopen decennia een sterk gezondheidsprobleem over het hoofd hebben gezien, is opnieuw kleiner geworden…..” (Bron: https://www.wattisduurzaam.nl/44981/energie-opwekken/wind/enorme-steekproef-toont-geen-gezondheidseffect-windmolens/)

5 redenen waarom bedrijven massaal verduurzamen

“….In onze snel veranderende wereld is de overstap naar duurzaam ondernemen een essentiële beweging geworden. De keuze voor duurzame praktijken zoals zonnepanelen voor MKB is een trend die zich blijft ontwikkelen. Maar wat zijn de drijfveren achter deze groene verschuiving? Dit artikel belicht de vijf belangrijkste redenen waarom bedrijven kiezen voor een duurzamere aanpak. 1. Minder kosten. Duurzame investeringen, zoals zonnepanelen, kunnen op korte termijn kostbaar lijken, maar bieden op lange termijn significante financiële voordelen:
Vermindering van energiekosten door minder afhankelijkheid van traditionele energiebronnen.
Verhoogde operationele efficiëntie die leidt tot lagere bedrijfskosten.
Minder uitgaven door verminderd verbruik van hulpbronnen.
Lange termijn besparingen door duurzamere bedrijfsmodellen.
2. Klant- en werknemersbetrokkenheid
Duurzaamheid versterkt de band met zowel klanten als werknemers:
Trekt milieubewuste klanten aan die de voorkeur geven aan duurzame bedrijven.
Verhoogt de betrokkenheid en tevredenheid van werknemers die waarde hechten aan groene praktijken.
Bouwt een sterkere gemeenschapszin en merkloyaliteit.
Verbetert de bedrijfscultuur en trekt talent aan dat zich inzet voor duurzaamheid.
3. Merkimago en concurrentievoordeel
Duurzaamheid is een krachtig instrument voor branding en marktpositie:
Creëert een positief merkimago als milieubewust bedrijf.
Biedt een competitief voordeel in markten waar duurzaamheid belangrijk is.
Versterkt merkwaarden die resoneren met hedendaagse consumententrends.
Onderscheidt het bedrijf in een verzadigde markt.
4. Regelgeving en overheidsinitiatieven
Overheidsbeleid en regelgeving stimuleren bedrijven om groener te opereren:
Subsidies en belastingvoordelen voor duurzame investeringen.
Regelgeving die duurzame praktijken aanmoedigt of verplicht stelt.
Toegang tot groene financieringsopties.
Overheidscontracten die duurzaamheidscriteria hanteren.
5. Toekomstgerichte bedrijfsvoering
Bedrijven die vooroplopen begrijpen dat duurzaamheid essentieel is voor de toekomst:
Voorbereiding op een toekomst waarin duurzaamheid nog belangrijker wordt.
Aanpassing aan veranderende consumentenverwachtingen en markttrends.
Vermindering van risico’s verbonden aan milieuveranderingen en -regelgeving.
Lange termijn bedrijfsgroei en -stabiliteit door een duurzame aanpak.
De beweging richting duurzaamheid in het bedrijfsleven is een onontkoombare en noodzakelijke ontwikkeling. De redenen variëren van financiële voordelen tot verbeterde relaties met klanten en werknemers, en van een sterker merkimago tot het naleven van overheidsreguleringen. Deze trend toont aan dat duurzaamheid en zakelijk succes hand in hand gaan, waarbij bedrijven die deze verandering omarmen zichzelf positioneren als voorlopers in een steeds groenere toekomst…..” (Bron: https://www.coolesuggesties.nl/5-redenen-waarom-bedrijven-massaal-verduurzamen/)

Kan mijn telefoon de luchtkwaliteit detecteren?

“….In een wereld waar de luchtkwaliteit steeds meer onder druk staat door vervuiling, is het van cruciaal belang dat mensen toegang hebben tot accurate informatie over de lucht die ze inademen. Met de opkomst van slimme technologieën is het nu mogelijk om met behulp van uw smartphone inzicht te krijgen in de luchtkwaliteit in uw omgeving. Smartphones zijn uitgerust met een reeks sensoren die verschillende soorten data kunnen verzamelen. Hoewel de meeste standaard smartphones niet direct zijn uitgerust met sensoren specifiek voor het meten van luchtkwaliteit, kunnen externe apparaten die verbonden zijn met de telefoon deze functionaliteit bieden. Deze apparaten kunnen de concentraties van verschillende verontreinigende stoffen, zoals fijnstof (PM2.5 en PM10), stikstofdioxide en ozon, detecteren en de gegevens via een app beschikbaar stellen aan de gebruiker. Deze technologie biedt een nieuwe manier om bewustzijn te creëren over luchtvervuiling en kan mensen helpen bij het nemen van beslissingen over hun gezondheid en activiteiten buitenshuis. Het is echter belangrijk om te benadrukken dat de nauwkeurigheid van deze metingen kan variëren en dat ze niet altijd een volledig beeld geven van de luchtkwaliteit. Professionele meetstations blijven de meest betrouwbare bron voor luchtkwaliteitsgegevens. Kan mijn smartphone de luchtkwaliteit meten? Ja, maar meestal is een extern apparaat dat verbonden is met de smartphone nodig om luchtkwaliteitsmetingen te verrichten. Welke verontreinigende stoffen kunnen worden gedetecteerd met smartphone-gekoppelde apparaten? Deze apparaten kunnen vaak fijnstof (PM2.5 en PM10), stikstofdioxide en ozon detecteren. Zijn de metingen van de luchtkwaliteit via mijn smartphone betrouwbaar? De nauwkeurigheid kan variëren en voor de meest betrouwbare metingen wordt aangeraden om professionele meetstations te raadplegen. Fijnstof (PM2.5 en PM10): Dit zijn kleine deeltjes in de lucht die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. PM2.5 verwijst naar deeltjes met een diameter van minder dan 2,5 micrometer, terwijl PM10 verwijst naar deeltjes met een diameter van minder dan 10 micrometer. Stikstofdioxide (NO2): Een schadelijk gas dat voornamelijk wordt uitgestoten door voertuigen en industriële activiteiten. Ozon (O3): Een gas dat zowel in de aardatmosfeer als op leefniveau voorkomt en bij hoge concentraties schadelijk kan zijn voor de gezondheid. Door de integratie van technologie en milieuwetenschap kunnen we nu met onze smartphones een stap zetten naar een beter begrip en beheer van de luchtkwaliteit om ons heen…..” (Bron: https://www.smartphonemagazine.nl/uncategorised/kan-mijn-telefoon-de-luchtkwaliteit-detecteren/382/)

Luchtkwaliteit was in 2022 iets slechter dan in 2021

“…..In 2022 voldeed de luchtkwaliteit in Nederland bijna overal aan de Europese grenswaarden voor stikstofdioxide en fijnstof op leefniveau. Deze concentraties waren iets hoger dan in de coronajaren 2020 en 2021. Op 2 locaties was er een overschrijding van de grenswaarden door wegverkeer. Verder is in 2022 op een paar woonlocaties in gebieden met intensieve veehouderijen de grenswaarde voor fijnstof overschreden. Dit blijkt uit het monitoringsrapport 2022 van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit. De Europese richtlijn stelt dat de luchtkwaliteit moet worden getoetst op plekken waar mensen blootgesteld kunnen worden aan te hoge concentraties stikstofdioxide en fijnstof. Als de concentraties hoger zijn dan de grenswaarden, dan moet de lokale overheid maatregelen nemen om dit op te lossen.  Op een klein stuk weg in Rotterdam werd de grenswaarde voor stikstofdioxide overschreden. In Velsen was een klein stuk weg met een overschrijding voor fijnstof. Er waren vorig jaar 14 toetspunten met een overschrijding van de grenswaarde voor de concentratie fijnstof vanuit de veehouderij. Die overschrijdingen worden toegeschreven aan 9 veehouderijbedrijven die daar een belangrijke bijdrage aan leverden. Deze bedrijven zijn gevestigd in Nederweert, Asten, Someren en Wierden. In 2022 waren de concentraties van stikstofdioxiden en fijnstof iets hoger dan tijdens de coronajaren 2020 en 2021. Door het einde van de coronamaatregelen in 2022 was er meer verkeer en economische activiteit. Dit zorgde voor meer uitstoot. De concentraties waren in 2022 wel lager dan in 2019. De verwachting is dat de luchtkwaliteit de komende jaren geleidelijk verder verbetert. Verkeer, industrie en veehouderij zullen naar verwachting minder stikstofdioxide en fijnstof uitstoten. Elk jaar worden bijvoorbeeld oudere auto’s vervangen door nieuwe en schonere auto’s. De Europese Unie onderhandelt op dit moment over de herziening van de Europese richtlijn luchtkwaliteit. Dit zal tot nieuwe grenswaarden leiden. Het is nog niet precies bekend hoe hoog de waarden zullen zijn en wanneer deze ingaan. Het RIVM monitort het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit, samen met het Informatiepunt Leefomgeving. In dit programma werkt de Rijksoverheid samen met decentrale overheden om overschrijdingen van de Europese grenswaarden voor luchtkwaliteit op te lossen. …..” (Bron: https://www.groeneruimte.nl/nieuws/253104/)

De luchtkwaliteit in Sarajevo is dodelijk momenteel!

luchtkwaliteit bosnië

Sarajevo heeft op dit moment last van giftige smog wat leidt tot een slechte luchtkwaliteit en zo’n 3300 doden per jaar (Bosnië en Herzegovina heeft slechts 3,2 miljoen inwoners). De LKI (luchtkwaliteit index) staat op 169 momenteel wat betekent dat iedereen zichzelf moet beschermen.

Oorzaken dat het nu zo erg is: steenkool (voor verwarming), de verouderde voertuigen maar ook ijzerertsfabrieken zoals die van Arcellor Mittal dragen allemaal hun steentje bij.

Een andere oorzaak is de ligging. Sarajevo ligt in een dal en heeft hoge gebouwen. Door hoge gebouwen kan de wind niet goed zijn werk doen en blijft vervuiling makkelijker hangen. Dat is ook de reden dat in steden vaak de luchtkwaliteit minder is.

Binnenshuis werkt het niet anders. Er is vervuiling en als je dan NIET ventileert blijft ‘het’ hangen met allerlei nare gevolgen.

Conclusie: minder vervuilen aan de bron en zorgen voor meer ventilatie zowel binnen als buitenshuis! Zorgen voor goede filters en regelmatig onderhoud. Als je wilt weten hoe Viridi Air dat doet met de buitenlucht (100% groen en duurzaam) neem een kijkje op onze website. Wat wij doen is ideaal voor bedrijven die op een unieke manier bij willen dragen aan duurzaam ondernemen of MVO.

5 miljoen subsidie voor programma om uitstoot methaan te verminderen

“….Prof. Roel Veerkamp van Wageningen University & Research gaat een wereldwijd programma leiden om het fokken van vee met een lagere methaanuitstoot te coördineren en te versnellen. Dit programma is mogelijk gemaakt door een subsidie van 5 miljoen dollar van de Bezos Earth Foundation in samenwerking met de Global Methane Hub. Met deze gift aan het University Fund Wageningen gaat Veerkamp de vele inspanningen in verschillende landen en rassen samenbrengen om de volgende generatie methaanarme runderen te fokken. ‘We gaan de wereldwijde inspanningen coördineren en verder initiëren om specifiek koeien te selecteren met een lage methaanuitstoot‘, zegt Veerkamp. ‘Door protocollen te standaardiseren, methaan- en genotypegegevens te delen en de het meten van methaen in verschillende rassen en regio’s uit te breiden. Het doel is om de impact van de fokkerij op de vermindering van methaan uitstoot te versnellen, naast traditionele fokdoelen als melkkwaliteit en gewicht’. Hoeveel methaan een koe produceert, hangt af van factoren als genetica, voeding en de omgeving. Veerkamp: ‘De belangrijke rol die de klassieke fokkerij kan spelen bij het terugdringen van de methaanuitstoot is de afgelopen jaren duidelijk geworden. Het fokken van dieren is een belangrijke factor, omdat de effecten van genetische verbetering blijvend, cumulatief en relatief goedkoop zijn, als ertenminste een effectief fokprogramma is. Hiervoor is wereldwijde samenwerking nodig’. Ongeveer veertig procent van de methaanuitstoot in de wereld is afkomstig van de landbouw en zeventig procent daarvan is te wijten aan darmfermentatie. Dit proces vindt plaats in het spijsverteringsstelsel (pens) van koeien wanneer suikers worden afgebroken tot methaan en vrijkomen via oprispingen. Helaas is het huidige onderzoek naar darmfermentatie niet uitgebreid of gecoördineerd genoeg om efficiënte en transformatieve oplossingen te bieden waar boeren veel baat bij hebben. Dit innovatieve project van Wageningen University & Research maakt deel uit van het programma Global Methane Hub, een filantropisch fonds ter ondersteuning van methaanmitigatie en het voorkomen van opwarming van de aarde. Met steun van het fonds kunnen wetenschappers over de hele wereld werken aan het onderzoeken van nieuwe en alternatieve veevoederadditieven, immunologische studies voor een methaanvaccin, het begrijpen van de organismen in de pens en hun functies, en het verlagen van de kosten van metingen, wat essentieel is voor het genereren van bewijs voor wettelijke goedkeuring en validatie van technologieën om de uitstoot van methaan te verminderen. Tijdens de conferentie over klimaatverandering van de Verenigde Naties (COP28) is deze grootste mondiaal gecoördineerde financieringsinvestering in onderzoek naar methaanmitigatie bij vee aangekondigd. De publieke, private en filantropische samenwerking omvat Bezos Earth Fund, Quadrature Climate Fund, Gerstner Philanthropies, High Tide Foundation, Bill & Melinda Gates Foundation, The Zegar Family Foundation, Danone en de WUR bijdrage werd mogelijk gemaakt met de hulp van het Wageningen University Fund…..” (Bron: https://klimaatweb.nl/nieuws/5-miljoen-subsidie-voor-programma-om-uitstoot-methaan-te-verminderen/)

Pleidooi voor ambitieuze Europese luchtkwaliteitsnormen

“…Vorige week bracht onze directeur Károly Illy een bezoek aan Vivianne Heijnen, demissionair staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat. Ons doel: haar ervan overtuigen dat ambitieuze luchtkwaliteitsnormen op Europees niveau noodzakelijk zijn. Samen met Bert Brunekreef (Universiteit Utrecht / IRAS), Marieke Dijkema (GGD GHOR) en Hanna Boogaard (Health Effects Institute &ISEE) benadrukte Longfonds-directeur Károly Illy tijdens het bezoek de gedeelde zorgen over de gezondheidseffecten van luchtvervuiling. Wij vinden dat de gezondheid van mensen voorop moet staan in de nieuwe richtlijn waar de Europese Unie in de komende maanden over beslist. ‘De lucht is te veel dagen ongezond. Mensen worden daar ziek van. Jaarlijks overlijden er in Europa zeker 400.000 mensen vroegtijdig door te hoge concentraties van vervuilende stoffen in de lucht. Ook leidt luchtverontreiniging tot uiteenlopende gezondheidsklachten en ziekten, waaronder astma bij kinderen en longkanker bij volwassenen. (Ongeboren) kinderen kunnen door luchtvervuiling een ontwikkelachterstand oplopen die ze de rest van hun leven met zich meedragen. Iedereen kan ziek worden door luchtvervuiling. Met strengere luchtkwaliteitsrichtlijnen kunnen we dat voorkomen’, vertelt Károly Illy. Luchtvervuiling kost onze maatschappij ook veel geld. Denk aan hoge zorgkosten en dat mensen niet of minder kunnen werken als ze ziek worden door vervuilde lucht. Het directoraat-generaal Milieu van de Europese Unie heeft becijferd dat de gezondheidswinst door vergaande maatregelen die de luchtkwaliteit verbeteren, groter is dan de kosten van deze maatregelen. Dus zowel vanuit gezondheidsoogpunt als vanuit economisch oogpunt is het verbeteren van de luchtkwaliteit belangrijk’, vertelt Károly Illy. We schreven al eerder over de wisselwerking tussen klimaatverandering en luchtvervuiling en de nadelige effecten ervan op onze gezondheid. Het verminderen van luchtvervuiling helpt ook bij het tegengaan van klimaatverandering – in Nederland, Europa en wereldwijd. Veel van de maatregelen voor het één dragen ook bij aan het ander. Een integrale kijk op luchtkwaliteitsbeleid, klimaatbeleid en gezondheidsbeleid leidt daarom tot winst op alle vlakken…..” (Bron: https://www.longfonds.nl/nieuws/pleidooi-voor-ambitieuze-europese-luchtkwaliteitsnormen)

Jumbo praat met stakeholders over duurzaamheid

“……Supermarktketen Jumbo heeft vorige week een vijftigtal vertegenwoordigers op bezoek gehad van relaties van de keten. Het bedrijf is met ngo’s, banken, overheid, wetenschap, landbouw, samenwerkingspartners en consumentenorganisaties in gesprek gegaan over maatschappelijke vraagstukken. Het is de eerste keer dat de supermarkt zo’n bijeenkomst heeft gehouden. Jumbo-baas Ton van Veen ging met de vertegenwoordigers in gesprek over de uitdagingen waar het bedrijf voor staat. Zo heeft Jumbo, net als veel andere bedrijven, te maken met veranderende klantbehoeften, prijsstijgingen, een krappe arbeidsmarkt en voedselzekerheid. Maatschappelijk verantwoord ondernemen is de basis van de aangescherpte strategie van de supermarkt. “Onze winkels spelen hierin een belangrijke rol. Zij kennen de behoeften en de uitdagingen van de klant en in de wijk”, zei Van Veen op de bijeenkomst. “We moeten nadenken over de wereld die we achterlaten. We zitten er letterlijk in voor volgende generaties, voor de lange termijn.” De klimaatdoelstellingen die het bedrijf nastreeft zijn ambitieus. Zo wil het de eigen CO2-uitstoot in 2030 met 85% hebben verminderd ten opzichte van 2022. In 2040 moet dat zelfs 100% zijn. “De grootste uitstoot vinden we echter in onze toeleveringsketens, in de zogenaamde scope 3. In 2030 moet die met 50% zijn teruggebracht. Als we daar stappen willen zetten, dan kan dat alleen samen met onze leveranciers. Dan is het nodig dat je elkaar helpt met kennis en data”, zei Van Veen. Vanaf 2025 krijgt ook Jumbo te maken met de Europese Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) waarbij grote bedrijven verplicht zijn uitgebreid te rapporteren over duurzaamheid. “Ondanks het feit dat we al lange tijd bezig zijn met het zogenoemde integrated reporting, is de implementatie van CSRD complex, niet alleen voor de ‘financials’ binnen Jumbo, maar ook voor de afdeling MVO en de business zelf. Het vraagt om betrouwbare data, een gestroomlijnd proces, expertise op een groot aantal duurzaamheidsaspecten én de juiste technologie”, vertelde cfo Peter van Erp. Volgend jaar zal Jumbo in het eerstvolgende jaarverslag, dat alleen digitaal verschijnt, rapporteren over de tien belangrijke KPI’s op het gebied van duurzaamheid. Op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) is Jumbo druk bezig om stappen te zetten. Manager duurzaamheid van Jumbo Marianne de Schutter gaf uitleg over het onderwerp en de vijf pijlers van de MVO-strategie. “Gezond eten, ketens verduurzamen, minder verspillen, lokaal in verbinding en goed werkgeverschap. Op iedere pijler voeren we een uitgebreid programma uit. Om naast een gezonde keuze ook een duurzamere keuze makkelijker te maken voor onze klanten, werkt Jumbo onder meer nauw samen met boeren en telers om onze verse producten te verduurzamen. Denk daarbij aan 1 ster Beter Leven keurmerk op zuivel en verdere investering in verbetering van de leefomstandigheden van varkens.” Naast de presentaties door het bedrijf waren er diverse deelsessies over eiwittransitie, integrale verduurzaming van de versketen en de verbindende rol van de winkel. Jumbo zal het niet laten bij deze bijeenkomst. Volgens Van Veen is dialoog en samenwerking met stakeholders cruciaal. “Om naast een gezonde keuze ook een duurzamere keuze makkelijker te maken voor onze klanten, werkt Jumbo onder meer nauw samen met boeren en telers om onze verse producten te verduurzamen. Denk daarbij aan 1 ster Beter Leven keurmerk op zuivel en verdere investering in verbetering van de leefomstandigheden van varkens”, besluit de ceo…..” (Bron: https://www.levensmiddelenkrant.nl/jumbo-praat-met-stakeholders-over-duurzaamheid)

Fijnstofuitstoot Zuid-Afrikaanse kolencentrales 42 keer vervuilender dan Chinese kolencentrales

“….Kolengestookte elektriciteitscentrales van het Zuid-Afrikaanse staatsbedrijf stoten bijna 42 keer zo veel vervuilende stoffen uit die voornamelijk ademhalingsaandoeningen zoals astma veroorzaken als die in China. Eskom Holdings SOC Ltd. zei vorige week dat in de zes maanden tot en met september de uitstoot van fijnstof is verslechterd tot 0,92 kilogram per megawattuur, volgens het nutsbedrijf het hoogste niveau sinds 1992. Ter vergelijking: het gemiddelde voor Chinese elektriciteitscentrales is 0,022 kilogram, volgens cijfers van de overheid. China is ‘s werelds grootste producent van elektriciteit uit steenkool. De stijgende uitstoot, die in intensiteit meer dan verdubbeld is ten opzichte van vorig jaar, is nog een teken van de verslechterende prestaties van Eskom. Het bedrijf met schulden worstelt om zijn verouderde centrales draaiende te houden na jaren van inadequaat onderhoud en inadequate investeringen te midden van een stortvloed aan corruptieschandalen….” (Bron: https://tpo.nl/2023/12/19/fijnstofuitstoot-zuid-afrikaanse-kolencentrales-42-keer-vervuilender-dan-chinese-kolencentrales/)

Groenslingers boven Mechelse straten moeten luchtkwaliteit verbeteren en voor verkoeling zorgen

“….Boven 11 Mechelse straten worden er momenteel groenslingers gehangen, van de ene gevel naar de andere. Mechelaars die samenwerken met hun overbuur kunnen bij de stad zo’n slinger bestellen. Mechelen wil zo de straten aantrekkelijker maken en het klimaat helpen. Het groen verbetert de luchtkwaliteit, houdt regenwater vast en zorgt voor verkoeling. De stad wil in 2024 nog eens een 70-tal groenslingers plaatsen. In de Mechelse binnenstad worden er momenteel 11 groenslingers boven de straten gehangen. Mechelaars kunnen samen met hun overbuur bij de stad zo’n gratis slinger bestellen. Aan beide kanten van de straat gaat dan een klimplant in de grond tegen. Ze groeien langs de gevel en via een kabel over de straat naar elkaar toe. “Eigenlijk is zo’n groenslinger een uitbreiding van een geveltuin”, zegt schepen van Groenontwikkeling Patrick Princen (Groen). “Dat creëert een heel mooi, groen karakter.” Je kan zo met twee buren iets doen rond het aangenaam houden van ons klimaat. Patrick Princen, schepen van Groenontwikkeling (Groen). De groenslinger is ook goed voor het klimaat en de biodiversiteit. “Ze verbeteren de luchtkwaliteit, houden regenwater vast, zorgen voor verkoeling en zijn een schuilplaats voor vogels, insecten en andere kleine dieren die in onze stad voorkomen. Iedereen praat tegenwoordig over de grote klimaatuitdagingen. Dit is een heel lokaal antwoord op die klimaatvragen waar je met twee buren iets kan doen rond het aangenaam houden van ons klimaat.” De aanleg van de groenslingers gebeurt gratis door de vzw Groene Gevels, in opdracht van de stad. “Wij zorgen voor het onderhoud boven de drie meter. Dat vraagt extra materieel. Het onderste stuk langs de gevels is voor de eigenaars. Wij hebben een budget voor zo’n 80 groenslingers. Mechelaars kunnen er dus nog altijd aanvragen”, zegt Princen nog. Er zijn wel enkele vereisten. Ze moeten onder meer hoog genoeg hangen, zodat de brandweer eronderdoor kan en de gevels moeten stevig genoeg zijn…..” (Bron: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2023/12/13/groenslingers-boven-mechelse-straten-moeten-luchtkwaliteit-verbe/)

Duurzaam ondernemen hoeft niet duur(der) te zijn

“……Veel organisaties denken dat duurzaam ondernemen veel geld kost. De realiteit is dat het juist financiële voordelen oplevert. Naast de vermindering van het water-, elektriciteit-, grondstofverbruik, met minder CO2-uitstoot tot gevolg, zijn organisaties met een duurzame bedrijfsvoering aantrekkelijker voor klanten, medewerkers, financiers en leveranciers. Het verhoogt de klanttevredenheid en het kan nieuwe klanten overtuigen om te kiezen voor hun producten en diensten. Vijf voordelen van duurzaam ondernemen. Duurzaam ondernemen betekent dat je waarde creëert op sociaal, ecologisch én natuurlijk economisch gebied. Organisaties die zich inzetten voor een duurzame(re) manier van zakendoen voldoen niet alleen aan de ethische verplichting om hun ecologische voetafdruk te verkleinen, maar komen ook tegemoet aan de eisen van de consument en motiveren daarnaast hun eigen medewerkers. Hieronder de vijf belangrijkste voordelen op een rij. Concurrentievoordeel Duurzaamheid is een steeds belangrijkere wegingsfactor bij aanbestedingen. Bedrijven die goed inspelen op de duurzaamheidscriteria in aanbestedingen, hebben meer kans om grote opdrachten binnen te halen. Aantrekkelijke werkgever Wanneer een medewerker hybride kan werken is er een betere balans tussen werk en privé. Bovendien bestaat in 2030 driekwart van de totale arbeidsmarkt uit millennials, waarvan meer dan 60% aangeeft te willen werken bij een bedrijf dat een bijdrage levert aan een betere wereld. In een krappe arbeidsmarkt kan dit een doorslaggevende factor zijn. Betere reputatie Klanten, medewerkers, financiers en leveranciers voelen zich betrokken bij een duurzame onderneming. Wanneer een bedrijf zich actief inzet om de eigen ecologische voetafdruk te verkleinen en de wereld om hen heen te verbeteren, versterkt dat de langetermijnrelatie met hun klanten en trekt het bovendien nieuwe klanten aan. Kostenbesparing Duurzaam ondernemen levert financiële voordelen op. Denk bijvoorbeeld aan innovaties waarmee een hogere productiviteit kan worden gerealiseerd en de reductie van water-, elektriciteit-, grondstofverbruik, met minder CO2-uitstoot tot gevolg. Wanneer medewerkers hybride werken wordt er bovendien bespaard op tijd, reiskosten en is er minder bedrijfsruimte nodig. Efficiënter ondernemen Inefficiënte processen voegen geen waarde toe aan een organisatie. Door processen binnen een organisatie te verbeteren kan het werk efficiënter worden gedaan. Digitalisering helpt om succesvol de stap naar een hogere productiviteit en lagere kosten te maken. Ondanks alle initiatieven lijkt het papierloze kantoor nog ver weg. Marktonderzoeker Quocirca heeft een onderzoek* gepubliceerd waarin vooruit gekeken wordt naar de toekomst van de printindustrie en hoe werkplekken in de komende paar jaar zullen veranderen. Een van de belangrijkste uitkomsten is de verwachting dat meer dan de helft van de medewerkers in 2025 mobiele medewerkers zullen zijn. 84% van de organisaties geeft aan dat security een topprioriteit is, gevolgd door cloud en zakelijke mobiliteit. 64% van de deelnemers aan het onderzoek (management uit de printindustrie en gebruikers) denkt overigens dat geprinte documenten nog steeds belangrijk zijn in 2025. Uit het onderzoek blijkt verder dat meer dan de helft van de millennials denkt dat printen op kantoor zal toenemen en 55% denkt dat mobiel printen zal toenemen. Printers hebben op dit moment nog steeds een belangrijke functie in (bijna) elke organisatie. Daarom is het veel realistischer om te proberen zo min mogelijk papier te gebruiken. Het kost namelijk tien keer meer energie** om een vel papier te produceren dan om erop te printen, dus het terugdringen van het papierverbruik is een belangrijke stap op weg naar een duurzamer kantoor. Let er wel op dat als er geprint wordt, dit gebeurt met printers die gebruikmaken van de nieuwste technologieën en ontworpen zijn om zo min mogelijk impact op het milieu te hebben. Daarnaast is het zaak om digitale werkprocessen in te richten en gebruik te maken van slimme software……..” (Bron: https://www.agconnect.nl/partner/kyocera/duurzaam-ondernemen-hoeft-niet-duurder-te-zijn)

CO2-uitstoot afgenomen door meer windenergie en minder kolen

“….Steeds minder stroom die in Nederland wordt opgewekt, komt van steenkool, terwijl de hoeveelheid windenergie juist toeneemt. Vooral door die verduurzaming is de CO2-uitstoot in juli, augustus en september met 9 procent afgenomen, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek. Vergeleken met vorig jaar is de stroomproductie in kolencentrales gekelderd, met 79 procent. Toen mochten kolencentrales tijdelijk bijstoken om genoeg stroom op te wekken vanwege de energiecrisis. Het kabinet stond dat toe, omdat de aardgasprijs toen enorm steeg. Intussen is die prijs gedaald. In het derde kwartaal van 2023 is weer 16 procent meer aardgas gebruikt om elektriciteit op te wekken. De allergrootste toename ziet het CBS bij windmolens: die leverden 65 procent meer stroom dan in het derde kwartaal van 2022. De hoeveelheid zonne-energie steeg met 13 procent. Alles bij elkaar daalde de hoeveelheid broeikasgassen vanuit de elektriciteitssector met 37 procent. De sector loopt daarmee voorop. De uitstoot van de industrie bleef vrijwel gelijk vergeleken met een jaar eerder. Volgens het CBS gebruikten industriële bedrijven wat minder olie en kolen, maar verstookten ze meer aardgas dan een jaar geleden. De uitstoot van de landbouw daalt niet, die ging juist met 6 procent omhoog. Ook dat komt waarschijnlijk door de lagere gasprijzen. Vooral tuinders zijn weer meer aardgas gaan verstoken om hun kassen op temperatuur te krijgen……” (Bron: https://nos.nl/artikel/2501393-co2-uitstoot-afgenomen-door-meer-windenergie-en-minder-kolen)

EU-wet over maatschappelijk verantwoord ondernemen is ‘akkoord waar je u tegen zegt’

“…..Bedrijven in Nederland en de rest van Europa worden verplicht om maatschappelijk verantwoord te gaan ondernemen. Daarover is vandaag een akkoord gesloten tussen EU-lidstaten. De wet geldt in eerste instantie voor bedrijven met minimaal 500 werknemers en een omzet van minstens 150 miljoen euro. ‘Dit is een akkoord waar je u tegen kan zeggen’, zegt Europarlementariër Lara Wolters van GroenLinks-PvdA. Op dit moment zijn er alleen vrijwillige regels voor bedrijven als het gaat om zaken als duurzaamheid en mensenrechten. Dat dit nu wettelijk wordt vastgelegd is positief, denkt Wolters. ‘Als er misstanden zijn in de productieketen, dan moet een bedrijf daar wat aan doen.’ Grote modeketens als H&M en Inditex (Zara) of meubelwinkel IKEA kunnen zich door deze wet niet meer verschuilen achter argumenten dat de misstanden gebeuren bij een onderaannemer….” (Bron: https://www.bnr.nl/nieuws/ondernemen/10535211/eu-wet-over-maatschappelijk-verantwoord-ondernemen-is-akkoord-waar-je-u-tegen-zegt)

Veel kritiek op EU-wet maatschappelijk verantwoord ondernemen

“….De kritieke zwelt aan op de nieuwe Europese wetgeving die maatschappelijk verantwoord ondernemen verplicht stelt. Vooral het feit dat kleinere bedrijven en financiële instellingen buiten schot blijven, wordt door organisaties als een gemiste kans gezien. Dat de wet alleen gaat gelden voor echt grote bedrijven is “doodzonde”, stelt FNV-bestuurslid Petra Bolster-Damen. “Het grootste deel van bijvoorbeeld de kledingbedrijven in Nederland blijft hiermee buiten schot en we weten allemaal dat de kledingindustrie barst van de misstanden.” FNV pleit voor een toezichthouder die de uitvoerig van de wet nauwlettend in de gaten gaat houden. “Naleving valt of staat met handhaving. Dit vraagt om een toezichthouder met tanden en menskracht.” Milieudefensie betreurt het, net als FNV, dat de financiële sector voor de nieuwe zorgplicht vooralsnog een uitzonderingspositie krijgt. “Dit is een gemiste kans”, stelt een woordvoerder. Eerder liet ontwikkelingsorganisatie Oxfam Novib al weten dat de nieuwe Europese wetgeving grotendeels zijn doel mist, omdat kleinere bedrijven buiten schot blijven. MVO Nederland, een organisatie die de overgang naar een duurzame economie als doel heeft, zegt de nieuwe zorgplicht voor bedrijven te verwelkomen, maar noemt het ook “teleurstellend” dat financiële instellingen buiten de nieuwe wet vallen. “We roepen de Nederlandse overheid op om druk te blijven uitoefenen om financiële instellingen volledig deel van de wetgeving te maken.” Alleen werkgeversorganisatie VNO-NCW reageert voor de volle 100 procent positief op het akkoord: “Hiermee is een belangrijke stap gezet om wereldwijd verschil te maken op milieu- en mensenrechten.”….” (Bron: https://www.accountant.nl/nieuws/2023/12/veel-kritiek-op-eu-wet-maatschappelijk-verantwoord-ondernemen/)

Zo voorkom je condens op je ramen

“….Condens op je ramen in huis kan een vervelend winters probleem zijn. In de koudere maanden van het jaar zorgt het niet alleen voor een troebel zicht naar buiten: het kan ook leiden tot schimmel en andere problemen. Hoe kun je condens en vervelende schimmels voorkomen? Een randje condens onderaan je ramen is niet meteen een probleem, maar wanneer je ruiten helemaal beslagen zijn of zelfs gaan druipen van het vocht kan het wel vervelend worden. Als je niet dagelijks dit vocht verwijderd, ontstaat er schimmel. Ook is het slecht voor het houtwerk en de kitranden. Eén van de belangrijkste oorzaken van condens op je ramen is het gebrek aan ventilatie. Zet dus ook als het koud is de ramen of deur regelmatig open. Hebben je ramen ventilatieroosters? Zet deze geregeld open om een frisse luchtstroom door je woon- of slaapkamer te krijgen. Heb je ondanks dat je ventileert toch nog last van een hoge luchtvochtigheid in huis? Dan kan een luchtontvochtiger een oplossing zijn. Idealiter ligt de luchtvochtigheid in huis tussen de 40 en 60 procent. Heb je nog geen dubbel glas of hoogrendementsglas in huis? Dit glas is beter geïsoleerd en vermindert de kans op condensatie. Let er ook op dat als je bijvoorbeeld plissés hebt hangen dat je ze niet helemaal sluit. Juist dan ontstaat er door het grote temperatuurverschil condens tussen het raam en de raambekleding. Zorg voor afzuigventilatoren in de keuken en badkamer. Deze voeren de vochtige lucht af voordat het zich op de ramen kan condenseren. Als je toch condens op je ramen hebt, is het belangrijk om je ramen droog te maken. Gebruik een zeem of droge doek en maak ook het houtwerk en de kitranden goed droog. Ventileren helpt, maar daarnaast is het verstandig om ook regelmatig te stoken. Nu de gasprijzen hoog zijn, wil je misschien de verwarming niet hoger zetten, maar in vochtige, koude ruimtes zal je snel(ler) last hebben van schimmels. En die wil je voorkomen, want schimmels kunnen nare gezondheidsklachten veroorzaken. Dus ook het verwarmen van je woning is belangrijk!…..” (Bron: https://www.gezondheidsnet.nl/astma-en-copd/zo-voorkom-je-condens-op-je-ramen)

Pakistan wekt voor het eerst regen op om smog tegen te gaan

“….De Pakistaanse overheid heeft voor het eerst in de geschiedenis van het land regen opgewekt om smog in de stad Lahore tegen te gaan. De afgelopen weken heeft de stad te maken gehad met zware luchtverontreiniging. Mensen werd aangeraden om een masker te dragen als ze naar buiten gingen. Bedrijven en scholen moesten dicht in de hoop om de luchtkwaliteit te verbeteren, maar het mocht niet baten. De regen werd gecreëerd door vuurpijlen af te schieten waarin zilverjodide zat, een chemische stof, die een verbinding aanging met aceton. Daardoor ontstaan er waterdruppels in de lucht en kan het gaan regenen. De pijlen waren geschonken door de Verenigde Arabische Emiraten, die ook de lancering hadden geregeld. En met succes: het is op zeker tien plekken in Lahore gaan regenen. Of de luchtkwaliteit daarmee meteen is verbeterd, is niet duidelijk. Vandaag nog kwam uit een meting van het Zwitserse bureau IQAir naar voren dat Lahore de meest vervuilde lucht van alle metropolen wereldwijd had. Er wordt nu onderzocht of de luchtverontreiniging door de opgewekte regenbuien minder is geworden……” (Bron: https://nos.nl/artikel/2501825-pakistan-wekt-voor-het-eerst-regen-op-om-smog-tegen-te-gaan)

Waarom het belangrijk is om met je raam open te slapen, zelfs in de winter

“….Ons bed is deze dagen als een iglo. De één vindt het heerlijk om in koude lucht te slapen, de ander zucht en steunt tot het langzaam warm wordt. Vaak houden we voor de warmte alles potdicht, maar dit is juist het slechtste wat je kunt doen voor je gezondheid. Volgens energie-experts is het van vitaal belang voor een gezond binnenklimaat om je raam open te houden, zelfs in de winter. Goede ventilatie is essentieel voor een goede nachtrust en frisse lucht in huis. Wij hebben de specifieke redenen voor je op een rij gezet. Door vochtige ramen kun je gemakkelijk ziek worden. Uit onderzoek blijkt dat het merendeel van de Nederlanders in de winter met hun ramen dicht onder de lakens kruipt. We snappen de verleiding van de warmere temperatuur heel goed, maar laten we een blik werpen op de ongezonde consequenties. Terwijl de temperaturen buiten dalen, is een veelvoorkomend verschijnsel dat de ramen beslagen raken. Dit komt doordat we transpireren tijdens onze slaap en dus vocht uitstoten. Dit vocht zorgt voor de koudste oppervlakken in de ruimte; de ramen die in contact staan met buiten dus. Wanneer vocht geen frisse lucht krijgt, ontstaat er schimmelvorming. Dit fenomeen is natuurlijk hartstikke ongezond voor je luchtwegen en zo word je sneller ziek. Je lichaam heeft gewoon frisse lucht nodig en die krijg je door je ramen open te zetten. Verbeteren van je slaapkwaliteit. Slapen met je raam open zorgt voor de beste nachtrust. Een lagere kamertemperatuur zorgt er namelijk voor dat je gemakkelijker in slaap valt, dan met een hoge temperatuur. Hoe vaak lig je wel niet in de zomer te woelen, omdat het gewoon te warm is? Om gemakkelijk in slaap te vallen heb je een koude omgeving nodig. Dit heeft te maken met de kerntemperatuur van je lichaam die omlaag moet. In plaats van het sluiten van je raam kun je beter een extra deken gebruiken. Action verkoopt geregeld een verzwaringsdeken wat voor dit soort situaties ideaal is. 4 tips voor goede ventilatie voor je gaat slapen. We willen niet spelen met onze gezondheid en dus heeft het geen nut om risico’s te nemen. Van schimmel in de slaapkamer wordt niemand blij. Je hebt het vaak pas laat door, raakt ziek, aan de oorzaak wordt niets gedaan en dus herstel je niet. Wij hebben een aantal tips voor je op een rijtje gezet waardoor je frisse lucht in je slaapkamer hebt, maar ondertussen ook het comfort ervaart die je ’s nachts graag wil. Zorg voor minimaal anderhalve centimeter ruimte tussen de deurpost en de deur om lucht te laten ontsnappen. Bij harde wind, zet het raam op een kleine kier voor voldoende frisse lucht. Gebruik een elektrische deken met een timer in plaats van de verwarming ’s nachts. Overweeg het gebruik van een CO2-meter om de ventilatie te controleren en met een veilig gevoel te gaan slapen……” (Bron: https://manly.nl/winter-raam-open-slapen)

Aaron Mirck: ‘Vijf tips om je digitale CO2-uitstoot te verlagen’

“….Ons digitale leven is nu al goed voor evenveel CO2-uitstoot als de vliegtuigindustrie. Onderzoekers becijferen dat digitale technologie in 2040 verantwoordelijk zal zijn voor veertien procent van alle CO2-uitstoot. Aaron Mirck, schrijver en spreker over technologie, deelt vijf tips om je digitale CO2-uitstoot te verlagen. Mirck: “Wat weinig mensen weten, is dat het gebruik van het internet veel stroom kost. Het versturen van een mailtje, het streamen van een Netflix-serie of het lezen van een nieuwsbrief: het kost verrassend veel energie. Wist je dat het streamen van een minuut aan videocontent voor ongeveer evenveel CO2-uitstoot zorgt als een plastic tas?” “We streamen, downloaden en posten steeds meer. Daarom zal digitale technologie voor steeds meer CO2-uitstoot zorgen. Sterker nog: de uitstoot door tech zal zelfs verdubbelen de komende jaren en zal in 2040 goed zijn voor 14 procent van alle CO2-uitstoot. Daarmee is het internet schadelijker voor het milieu dan de luchtvaart. Tijd om in actie te komen. Met deze tips dring je je digitale CO2-uitstoot terug” aldus Mirck.
Het versturen van een mail met een bijlage zorgt voor veel CO2-uitstoot. Sterker nog: gemiddeld krijgen we jaarlijks zoveel mails binnen, dat het voor 136 kg CO2-uitstoot zorgt. Zorg er dus voor dat documenten online te bekijken zijn. Koop geen nieuw toestel voor het nodig is, repareer wat kan en kies voor toestellen met een langere levensduur. Kies duurzamer, dus: een Fairphone in plaats van iPhone. Ook het opslaan van mails kost energie. Ruim je mailbox op door mails te verwijderen die je niet langer nodig hebt. Schrijf je uit voor nieuwsbrieven, zodat je mailbox niet volloopt. Tijdens de lockdowns werd welhaast elk overleg een video-overleg. Dat zorgde ervoor dat we minder kilometers in de auto afleggen. Maar het kan nog groener. Een call mét camera zorgt voor 90 procent meer CO2-uitstoot dan eentje zonder. De ouderwetse beller is sneller – én groener. Het gebruik van navigatiesystemen is handig als je de weg niet weet, maar we gebruiken het soms ook als we ergens al eens geweest zijn. Bijkomend voordeel: wie vaker zonder navigatiesysteem reist, ontwikkelt meer grijze massa……..” (Bron: https://www.duurzaam-ondernemen.nl/aaron-mirck-vijf-tips-om-je-digitale-co2-uitstoot-te-verlagen/)

CO2-meters verplicht in alle scholen

“…Demissionair onderwijsminister Mariëlle Paul laat het Bouwbesluit 2012 aanpassen: ze wil dat straks in alle klaslokalen in het funderend onderwijs CO2-meters hangen! Binnenkort kun je meedoen aan een internetconsultatie over de wijziging van het Bouwbesluit 2012. De beoogde inwerkingtreding is 1 juli 2024. Oud-minister Dennis Wiersma meldde in september 2022 al dat CO2-meters verplicht werden. Hij maakte zich zorgen over de luchtkwaliteit in de klaslokalen en wond zich op over het feit dat veel scholen maar niet overgingen tot het plaatsen van de meters: uit onderzoek dat hij in 2022 liet uitvoeren, bleek dat 40 procent van de scholen dit nog niet had gedaan. CO2-meters meten het gehalte aan kooldioxide in de lucht. Bij een te hoge concentratie geven ze een signaal af: het is dan hoog tijd om de ruimte te ventileren, bijvoorbeeld door een raam open te doen. Voldoende luchtverversing zorgt niet alleen voor de afvoer van allerlei virussen, maar ook voor een gezonder leef- en leerklimaat in het lokaal. De aandacht voor de luchtkwaliteit in klaslokalen is al lange tijd een punt van zorg, maar er was vanuit de Rijksoverheid weinig animo om hiermee aan de slag te gaan. De coronacrisis bracht hierin verandering. AVS pleit ervoor om niet alleen naar de luchtkwaliteit in klaslokalen te kijken, maar met een Deltaplan de totale kwaliteit van onze schoolgebouwen aan te pakken en bij de tijd te brengen….” (Bron: https://avs.nl/actueel/nieuws/co2-meters-verplicht-in-alle-scholen/)

Ammoniak, fijnstof en geur neutraliseren? Dit is dé oplossing

“….Het Almelose bedrijf JW Espo claimt er met haar BioAir-luchtfilter dé oplossing voor te hebben. Drie jaar geleden kreeg het systeem een tijdelijke Rav-erkenning voor de varkenshouderij. Streven van directeur Jan Waayer is uiteraard om het filter definitief op de lijst met ammoniakreducerende systemen te krijgen. Maar de weg daarnaartoe is voor een praktisch denkend persoon niet gemakkelijk, zo ondervindt hij. Het principe van de BioAir-luchtwasser van JW Espo is eenvoudig. De uitgaande lucht van een varkensstal wordt van beneden naar boven allereerst door een drukkamer met een lattenconstructie geblazen. Op de lattenconstructie ligt een laag van twintig centimeter wortelhout. Vervolgens een laag van twintig centimeter grove houtsnippers en tot slot tien centimeter fijne houtsnippers. De houtsnippers zorgen er in combinatie met een speciaal enzymenmengsel voor dat geur en ammoniak uit de stal worden geneutraliseerd. Met behulp van sproeiers wordt het vochtgehalte op peil gehouden. Op dit moment zijn er in Nederland zo’n twintig BioAir-luchtfilters geïnstalleerd. De aanschafkosten van een BioAir-luchtfilter liggen tussen de dertig- en veertigduizend euro. De grootte van het biobed is afhankelijk van de hoeveelheid lucht die per uur moet worden ververst. Voor vleesvarkens is per 620 kubieke meter stallucht één vierkante meter biobed benodigd. Het systeem kan compleet worden geleverd, maar ook als bouwpakket…..” (Bron: https://www.varkensbedrijf.nl/wet-en-regelgeving/stikstofaanpak/ammoniak-fijnstof-en-geur-neutraliseren-dit-is-de-oplossing/)

China blijft vieste jongetje van de klas: dit is de CO2-uitstoot per land

“….Het klimaatprobleem is er voor iedereen, al worden sommige landen er sneller en harder door geraakt dan andere. Ook dat was weer een thema op de klimaattop in Dubai. Tegelijkertijd zijn sommige landen meer verantwoordelijk dan andere. Tijd voor een tussenstand: wie is er deze eeuw goed bezig met het verminderen van de uitstoot, en wie een stuk minder? Eerst maar eens in het kort welke landen het klimaatprobleem voor het grootste deel veroorzaakt hebben. Dat deel is eenvoudig. “De G20 als geheel is verantwoordelijk voor ongeveer driekwart van alle opwarming tot nu toe, en voor een nog groter deel van alle fossiele CO2-uitstoot“, is te lezen in het Emissions Gap Report van de VN dat onlangs uitkwam. G20 zeg je? Alles bij elkaar zijn dat Argentinië, Australië, Brazilië, Canada, China, Duitsland, Frankrijk, India, Indonesië, Italië, Japan, Mexico, Zuid-Korea, Rusland, Saudi‑Arabië, Turkije, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Zuid‑Afrika en de Europese Unie. Rijke landen dus. Deze landen zorgen voor verreweg het grootste deel van alle uitstoot, op ieder vlak. De minst ontwikkelde landen van onze planeet zijn slechts verantwoordelijk voor vier procent van alle CO2-uitstoot, beschrijft het rapport. In totaal is er maar 20 procent van de mondiale CO2-uitstoot toe te schrijven aan landen die géén deel uitmaken van de G20. Het is een bekend verhaal. De vraag is welke van die rijke landen een slag hebben gemaakt in de beperking van die uitstoot. Om dat duidelijk te kunnen zien, hebben we de vijf grootste uitstoters naast elkaar gelegd in een video. Ook is te zien wie er de verkeerde kant op beweegt…..” (Bron: https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/artikel/5423519/co2-uitsoot-china-india-eu-vs-welk-land-stoot-meeste-uit)

Hoeveel CO2 stoot de productie van een elektrische auto uit?

“….Het is een algemeen geaccepteerd feit dat elektrische auto’s een cruciale rol spelen in de strijd tegen klimaatverandering. Ze stoten geen schadelijke gassen uit tijdens het rijden, wat ze een milieuvriendelijk alternatief maakt voor traditionele benzine- of dieselauto’s. Maar hoe zit het met de CO2-uitstoot tijdens de productie van deze voertuigen? Laten we dit complexe vraagstuk eens nader bekijken. Het is belangrijk om te begrijpen dat de productie van elektrische auto’s, net als elke andere vorm van productie, een bepaalde hoeveelheid CO2-uitstoot met zich meebrengt. Dit komt door het energieverbruik in de productieprocessen, de winning van grondstoffen en de fabricage van de batterijen die deze voertuigen aandrijven. De exacte hoeveelheid CO2 die wordt uitgestoten tijdens de productie van een elektrische auto kan variëren, afhankelijk van verschillende factoren zoals de grootte van de auto, de capaciteit van de batterij en de specifieke productiemethoden die worden gebruikt. Hoewel de productie van elektrische auto’s CO2-uitstoot veroorzaakt, is het cruciaal om dit in perspectief te plaatsen. Wanneer we kijken naar de totale levenscyclus van een auto – van productie tot einde levensduur – blijken elektrische auto’s aanzienlijk minder CO2 uit te stoten dan hun benzine- of dieseltegenhangers. Dit komt omdat ze geen uitlaatgassen uitstoten tijdens het rijden en omdat elektriciteit steeds vaker uit hernieuwbare bronnen wordt opgewekt. Het is duidelijk dat de productie van elektrische auto’s CO2-uitstoot veroorzaakt. Echter, wanneer we naar het grotere plaatje kijken, blijken ze een veel milieuvriendelijker alternatief te zijn dan traditionele auto’s. Het is daarom van essentieel belang dat we blijven investeren in de ontwikkeling en adoptie van elektrische voertuigen, evenals in de verduurzaming van de productieprocessen. Wat is CO2-uitstoot? CO2-uitstoot verwijst naar de uitstoot van koolstofdioxide, een broeikasgas dat bijdraagt aan de opwarming van de aarde. Wat is een elektrische auto? Een elektrische auto is een voertuig dat wordt aangedreven door een of meer elektromotoren, die gebruik maken van elektriciteit die is opgeslagen in oplaadbare batterijen. Wat is de levenscyclus van een auto? De levenscyclus van een auto omvat alle fasen van zijn bestaan, van de productie en het gebruik tot de uiteindelijke ontmanteling en recycling. Wat zijn hernieuwbare energiebronnen? Hernieuwbare energiebronnen zijn energiebronnen die op een duurzame manier worden geproduceerd, zoals zonne-energie, windenergie en waterkracht…..” (Bron: https://elektrischnederland.nl/uncategorised/hoeveel-co2-stoot-de-productie-van-een-elektrische-auto-uit/302/)

Veel gezondheidsschade door luchtvervuiling in Gelderland en Overijssel

“…De lucht in Gelderland en Overijssel is schoner dan een aantal jaren geleden. Toch zorgt luchtvervuiling nog steeds voor grote schade aan de gezondheid. Dit blijkt uit een terugkerend onderzoek van de GGD’en in Gelderland en Overijssel. De GGD’en keken daarvoor naar de meest recente cijfers over luchtkwaliteit uit 2021. In Overijssel en Gelderland woonde in 2021 niemand op een plek die voldoet aan de gezondheidskundige advieswaarden voor luchtkwaliteit. De luchtkwaliteit was in 2021 wel een stuk beter dan in 2019, toen de laatste meting werd gedaan. Deze verbetering komt ook door de coronamaatregelen. Er was in die tijd minder wegverkeer en dus ook minder vervuilende uitstoot. Luchtvervuiling heeft een groot effect op hart- en vaatziekten, longkanker en astma. Zo komt 1 op de 6 beroertes in Overijssel en Gelderland door luchtvervuiling. En 1 op de 7 kinderen met astma zou, wanneer er geen luchtverontreiniging was, geen astma hebben. Luchtverontreiniging is in Overijssel en Gelderland even slecht voor de gezondheid als het meeroken van 4 sigaretten per dag. Inwoners van Overijssel sterven gemiddeld 9 maanden eerder dan wanneer er geen luchtvervuiling zou zijn. In Gelderland is dat 10,5 maanden. De meeste uitstoot van luchtvervuiling in Gelderland en Overijssel komt van wegverkeer, houtstook, industrie en landbouw. In het zuiden van Gelderland is ook scheepvaart een belangrijke bron. De GGD kijkt hierbij naar fijnstof en stikstofdioxide omdat deze de grootste invloed hebben op de gezondheid….” (Bron: https://ggdgm.nl/veel-gezondheidsschade-door-luchtvervuiling-in-gelderland-en-overijssel)

Goed isoleren kan niet zonder een goede luchtdichtheid en goede ventilatie

“….Je woning goed isoleren is de meest effectieve van alle energiebesparende maatregelen. Maar met optimale isolatie alleen heb je nog geen optimale BEN-woning. Even belangrijk is een goede luchtdichtheid. Luchtdicht bouwen gaat hand in hand met een hoogwaardige bouwschil. Het beperkt ongecontroleerde ventilatie door luchtlekken, die leiden tot warmte- en energieverliezen, slechte akoestiek, condensatie en vochtproblemen. Naast een goede luchtdichtheid is in een BEN-woning een goede ventilatie wettelijk verplicht. En dat is logisch. Want hoe beter een huis geïsoleerd en luchtdicht is, hoe minder vocht en ongezonde deeltjes uit de lucht naar buiten kunnen. Een goede luchtdichtheid en ventilatie zijn beide van groot belang voor een optimaal, comfortabel en gezond binnenklimaat. Wind, temperatuurverschillen en mechanische ventilatie veroorzaken verschillen in luchtdruk tussen binnen en buiten, waardoor veel warmte via kieren en spleten buiten kan ontsnappen. Enkel in een goed geïsoleerde én luchtdichte constructie worden ongecontroleerde luchtstromen – zeg maar tocht – vermeden. Dat is belangrijk voor je comfortgevoel én voor het S-peil. Het S-peil of schilpeil staat voor de energieprestaties van de gebouwschil. Hoe lager het S-peil, hoe minder energie je zal verbruiken om de comforttemperatuur in je woning te behouden. Een goede isolatie en luchtdichtheid zijn de meest kostenefficiënte investering om je S-peil te doen dalen, maar het peil hangt ook af van andere factoren zoals de vorm van je woning en zonnewering. In Vlaanderen mag het S-peil bij nieuwbouw niet hoger liggen dan S28.
Door aandacht te besteden aan luchtdichtheid bij het ontwerp en de bouw van je woning, kan je E-peil dalen met 5 tot 15 punten. Luchtdichtheid is niet alleen van belang voor je S- en E-peil, ze biedt nog belangrijke voordelen. Gebrekkige luchtdichtheid leidt tot warmteverlies, waardoor je meer moet verwarmen om dezelfde binnentemperatuur te behouden. En de verwarming 1 °C hoger zetten, betekent een stijging van je energiekosten met 6%. Een goede luchtdichtheid is dus positief voor je energiefactuur. Bovendien houdt ze bouwschade door geaccumuleerde condensatie in de muurconstructie tegen, voorkomt ze schimmelvorming en beschermt ze tegen geluidsoverlast en de indringing van geuren en vervuilende stoffen. Het basisprincipe van luchtdicht bouwen, is dat het beschermde volume omhuld wordt door één ononderbroken doorlopende luchtdichte laag. De laag bevindt zich bij voorkeur aan de warme zijde van de isolatielaag….” (Bron: https://www.bouwenwonen.net/artikel/Goed-isoleren-kan-niet-zonder-een-goede-luchtdichtheid-en-goede-ventilatie/50980)

Onderzoek luchtkwaliteit Eindhoven: ‘Fijnstof waait de stad in en neemt toe in de winter’

“….Een onderzoek naar de luchtkwaliteit in Eindhoven en omstreken wijst uit dat veel fijnstof de stad in waait. Twee derde van alle fijnstof zou van buiten de stadsgrenzen komen, zo blijkt uit een analyse van TNO op basis van metingen in Zuidoost-Brabant. Vooral bij wind uit het noordoosten waait er veel fijnstof regio Eindhoven binnen, zo blijkt uit de metingen. Ook valt op dat de hoeveelheid fijnstof in de lucht toeneemt in de winter. De toename loopt samen met de toename van roet. Dat komt waarschijnlijk omdat er in de koude maanden meer gestookt wordt. Bepaalde metingen zijn sterk gebonden aan de locatie. Zo valt in het luchthavengebied op dat de concentratie fijnstof van juni tot september in 2022 meer dan twee keer zo hoog was dan normaal. De onderzoekers denken dat die verhoging samenhangt met de tunnelbak onder de A2 en N2 die in die periode geplaatst werd. De hoeveelheid stikstof in het stedelijk gebied hangt nauw samen met de ochtend- en avondspits, zo zien de onderzoekers. Ook op locaties met veel verkeer, zoals Fellenoord en de Vestdijk, zit er meer stikstof in de lucht. Om ervoor te zorgen dat mensen in Zuidoost-Brabant gezondere lucht inademen, is het overigens niet per se noodzakelijk dat er minder fijnstof en stikstof wordt uitgestoten, zo meldt de TNO. Niet overal heeft luchtvervuiling dezelfde impact. Er moet vooral voorkomen worden dat de lucht slecht is op plekken waar veel mensen zijn. Vergroening is daarom het devies, schrijven de onderzoekers. Daarnaast moet onderzocht worden hoe minder fijnstof uitgestoten kan worden bij het stoken. Tenslotte laat TNO weten dat niet alle fijnstof even schadelijk is, en dat de grootte van deeltjes en de chemische samenstelling ook meespeelt…..” (Bron: https://studio040.nl/nieuws/artikel/onderzoek-luchtkwaliteit-eindhoven-fijnstof-waait-de-stad-in-en-neemt-toe-in-de-winter)

CO2 uit de lucht plukken met machines om klimaat te redden? Impact is voorlopig “verwaarloosbaar”

“…..We moeten niet te veel rekenen op speciale technieken om actief CO₂ opnieuw uit de atmosfeer te gaan plukken. Ze zijn nog compleet ontoereikend om het klimaatprobleem te helpen oplossen. Dat blijkt uit het jaarlijkse “Global Carbon Budget”-rapport, een samenwerking van ruim 100 wetenschappers van over de hele wereld, inclusief onderzoekers van het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ). Intussen is de kans reëel dat we binnen dit en 7 jaar de drempel van anderhalve graad opwarming structureel overschrijden. We hebben al verschillende klimaatrapporten gehad in de aanloop naar COP28, de klimaatconferentie in Dubai, maar deze belangrijke studie werd opgespaard om tijdens de COP28 te presenteren. Ze verschijnt vandaag ook in het wetenschappelijke magazine Earth System Science Data (ESSD). Helaas zijn de conclusies opnieuw vrij alarmerend. “Een reality check”, vertelt mede-auteur Peter Landschützer van het VLIZ aan VRT NWS. We hebben de voornaamste conclusies opgedeeld in vier blokjes met telkens wat meer uitleg: De innovatieve technieken om actief CO₂ weg te plukken dat al in de atmosfeer zit, noemen de onderzoekers “prematuur”. Voor het eerst hebben de wetenschappers van Global Carbon Budget becijferd hoeveel die verschillende technieken kunnen weghalen. Het rapport noemt het cijfer “verwaarloosbaar”. Het gaat om 0,01 miljoen ton per jaar, een kwart van een miljoenste deel van de huidige jaarlijkse uitstoot die gecompenseerd zou kunnen worden. We spreken dan over het gebruik van chemische filters om CO₂ uit de lucht te filteren via de techniek van direct air capture and storage (DACCS). Climeworks in Zwitserland doet dat al langer. DACCS is goed voor 0,007 miljoen ton CO₂, is becijferd in de studie. Er is ook enhanced weathering, waarbij bepaalde gesteenten over het land of op de zeebodem worden uitgestrooid om daar CO₂ op te nemen volgens een natuurlijk proces. Daar zou het vooralsnog gaan om 0,004 miljoen ton CO₂ per jaar. Het gaat niet om pakweg herbebossing of oplossingen gebaseerd op de natuur waarbij planten worden ingezet. Overigens hebben ook die hun limieten……” (Bron: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2023/12/04/global-carbon-budget-report/)

Onderzoek luchtkwaliteit Eindhoven: ‘Fijnstof waait de stad in en neemt toe in de winter’

“….Een onderzoek naar de luchtkwaliteit in Eindhoven en omstreken wijst uit dat veel fijnstof de stad in waait. Twee derde van alle fijnstof zou van buiten de stadsgrenzen komen, zo blijkt uit een analyse van TNO op basis van metingen in Zuidoost-Brabant. Vooral bij wind uit het noordoosten waait er veel fijnstof regio Eindhoven binnen, zo blijkt uit de metingen. Ook valt op dat de hoeveelheid fijnstof in de lucht toeneemt in de winter. De toename loopt samen met de toename van roet. Dat komt waarschijnlijk omdat er in de koude maanden meer gestookt wordt. Bepaalde metingen zijn sterk gebonden aan de locatie. Zo valt in het luchthavengebied op dat de concentratie fijnstof van juni tot september in 2022 meer dan twee keer zo hoog was dan normaal. De onderzoekers denken dat die verhoging samenhangt met de tunnelbak onder de A2 en N2 die in die periode geplaatst werd. De hoeveelheid stikstof in het stedelijk gebied hangt nauw samen met de ochtend- en avondspits, zo zien de onderzoekers. Ook op locaties met veel verkeer, zoals Fellenoord en de Vestdijk, zit er meer stikstof in de lucht. Om ervoor te zorgen dat mensen in Zuidoost-Brabant gezondere lucht inademen, is het overigens niet per se noodzakelijk dat er minder fijnstof en stikstof wordt uitgestoten, zo meldt de TNO. Niet overal heeft luchtvervuiling dezelfde impact. Er moet vooral voorkomen worden dat de lucht slecht is op plekken waar veel mensen zijn. Vergroening is daarom het devies, schrijven de onderzoekers. Daarnaast moet onderzocht worden hoe minder fijnstof uitgestoten kan worden bij het stoken. Tenslotte laat TNO weten dat niet alle fijnstof even schadelijk is, en dat de grootte van deeltjes en de chemische samenstelling ook meespeelt……” (Bron: https://studio040.nl/nieuws/artikel/onderzoek-luchtkwaliteit-eindhoven-fijnstof-waait-de-stad-in-en-neemt-toe-in-de-winter)

6,5 miljoen euro voor verbeteren ventilatie op Bossche scholen

“…..Het college maakt vier miljoen euro vrij voor het verbeteren van de ventilatie op de Brede Bossche Scholen (BBS) en tweeënhalf miljoen voor andere scholen. De gemeente investeert in BBS Hambaken, BBS Haren, Donk en Reit, BBS aan de Aa en BBS de Graaf. Het aanpakken van de ventilatie wordt waar mogelijk gecombineerd met regulier onderhoud aan de gebouwen. Denk aan het vervangen van de vloerbedekking of schilderwerk. Voor scholen die niet in ons bezit zijn, voeren de schoolbesturen de werkzaamheden voor verbetering van de ventilatie zelf uit. Ze krijgen hiervoor een Rijksbijdrage (SUViS) van 30% van het oorspronkelijk aangevraagde bedrag. Deze bijdrage is echter onvoldoende om de (stijgende) kosten voor de verbetering van de ventilatie in schoolgebouwen te kunnen dragen. Daarom stelt het college tot € 2,5 miljoen beschikbaar voor de scholen die de rijksbijdrage voor ventilatie aangevraagd hebben en daarmee een goed leerklimaat willen realiseren. Volgens wethouder Rick Vermin – de nieuwe wethouder voor onder andere Talentontwikkeling – brengt de gemeente ‘s-Hertogenbosch hiermee een beweging op gang…..” (Bron: https://www.s-hertogenbosch.nl/nieuws/65-miljoen-euro-voor-verbeteren-ventilatie-op-bossche-scholen/)

Ventileren essentieel om gezond energie te besparen

“……Om energie te besparen houden veel Nederlanders ramen en ventilatieroosters gesloten. “Dit leidt tot een ongezond binnenklimaat en kan gezondheidsklachten veroorzaken”, meldt de Woonbond. “Daarom start de Woonbond een nieuwe campagne gericht op energie besparen op een gezonde manier.” Het hele stookseizoen deelt de Woonbond tips en adviezen over energie besparen én goede ventilatie in huis. In Nederland is in 2022 een kwart minder gas verbruikt dan het jaar ervoor (CBS). “We zien dat de hoge gasprijzen een belangrijke motivatie zijn voor mensen om te besparen,” zegt Marlies Dijkstra, communicatieadviseur energie bij de Woonbond. “Met als gevolg dat mensen niet alleen hun huis potdicht houden, maar ook kiezen voor alternatieve vormen van verwarming. Denk aan houtkachels, petroleumkachels en kaarsen onder bloempotten. Dit leidt tot vocht- en schimmelproblemen en zeer ongezonde stoffen in huis. Wij voelen daarom de urgentie om huurders beter in te lichten over energie besparen op een gezonde en veilige manier, onder andere door goed te ventileren.” Voor de campagne heeft de Woonbond de belangrijkste tips en adviezen voor ventilatie en energie besparen bij elkaar gebracht in tekst, beeld en animaties. Alle informatie is vrij te gebruiken en terug te vinden op de website van de Woonbond. Marlies Dijkstra: “We wilden een plek creëren waar alle belangrijke informatie over een gezonde en zuinige woning terug te vinden is, in een vorm die iedereen begrijpt. Zo hebben we onder meer gekozen voor een infographic en animatie. Daarnaast delen we persoonlijke verhalen van huurders waar anderen inspiratie uit kunnen halen.” In huis komen voortdurend ongezonde stoffen vrij. Door koken, schoonmaken of douchen, maar ook door ademen en kaarsen branden. Dit veroorzaakt hoge concentraties CO2, stikstof en fijnstof. Ook komen vluchtige chemische stoffen vrij uit schoonmaakmiddelen, cosmetica, en zelfs uit meubels en stoffering. Dijkstra: “De lucht in huis is meer vervuild dan je denkt of kunt merken. Goed ventileren is daarom essentieel. Dit doe je door ventilatieroosters en klepraampjes altijd open te houden en het ventilatiesysteem nooit uit te zetten.” Wanneer de lucht binnen vervuild is, merken mensen hier weinig van. Je kunt het meestal niet ruiken, voelen of zien. Wel waarschuwt de GGD dat het gezondheidsklachten kan veroorzaken, zoals hoesten, slapenloosheid en hoofdpijn en ziekten als astma en hartklachten. Voor mensen die al ziek zijn, is het risico groter dan voor gezonde mensen. Vaak ontstaan de klachten niet direct. Hierdoor leggen mensen vaak geen verband tussen de klachten en de kwaliteit van de lucht in huis. Bijna één op de vier huurders in Nederland heeft last van vocht of schimmel in huis. Ventilatieproblemen zijn hier de grootste veroorzaker van. Dit blijkt uit WoonOnderzoek Nederland (WoON2021), een landelijk onderzoek dat elke drie jaar door het CBS en het ministerie van Binnenlandse Zaken wordt uitgevoerd. Schimmels ontstaan door te veel vocht in huis en kunnen gezondheidsklachten veroorzaken. Goed ventileren en je huis voldoende verwarmen helpt deze schimmels voorkomen. Uiteraard moet het ventilatiesysteem zelf goed werken…..” (Bron: https://www.zeewolde-actueel.nl/nieuws/ingezonden/294436/ventileren-essentieel-om-gezond-energie-te-besparen)

Uitstoot blijft stijgen en cijfers kloppen niet, laten satellietgegevens zien

“…Uit satellietgegevens blijkt dat veel landen en bedrijven geen nauwkeurige cijfers geven van hun uitstoot van broeikasgassen, meldt The Guardian. De opwekking van elektriciteit in China en India en de olie- en gasproductie in de VS hebben de grootste toename in de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen veroorzaakt sinds 2015, toen het klimaatakkoord van Parijs werd ondertekend, zo blijkt uit nieuwe gegevens. Die laten zien dat landen en bedrijven hun uitstoot niet nauwkeurig rapporteren, ondanks de verplichtingen daartoe in het kader van het akkoord van Parijs. Climate TRACE publiceerde een inventaris met een ongekende detaillering die bijna elke belangrijke bron van broeikasgasemissies over de hele wereld zichtbaar maakt en onafhankelijk geproduceerde schattingen geeft van hoeveel elke bron uitstoot. Het omvat door de mens veroorzaakte emissies van installaties – waaronder elektriciteitscentrales, staalfabrieken, schepen en olieraffinaderijen – en andere uitstoot veroorzakende activiteiten – waaronder het gebruik van kunstmest, ontbossing en bosbranden. De database volgt nu de uitstoot van broeikasgassen van meer dan 352 miljoen bedrijfsmiddelen, een toename van 4.400 keer ten opzichte van het aantal bedrijfsmiddelen dat vorig jaar in de inventaris werd opgenomen. Alle Climate TRACE-gegevens zijn gratis en openbaar beschikbaar om actie en verantwoording mogelijk te maken op de enorme schaal die nodig is voor wereldwijde vooruitgang. Met behulp van satellietgegevens en andere vormen van remote sensing en aanvullende openbare en commerciële gegevens levert Climate TRACE emissiegegevens die in traditionele inventarisaties niet worden gerapporteerd. Wanneer emissies uit de officiële rapportage verdwijnen, blijft Climate TRACE volgen wat de atmosfeer ziet. In feite zijn de meeste emissies van bedrijven wereldwijd die zijn opgenomen in de Climate TRACE inventaris nog steeds niet opgenomen in zelfgerapporteerde ESG-databases. De publicatie van vandaag betekent een belangrijke doorbraak in het monitoren van emissies in een tijd van toenemende urgentie voor snelle en doelgerichte wereldwijde klimaatactie. Volgens de VN moet de wereld de uitstoot tegen 2030 met minstens 42% verminderen om op het pad van 1,5°C te blijven. Het platform van Climate TRACE is een essentieel onderdeel van de wereldwijde toolkit voor klimaatactie; het is de meest uitgebreide en gedetailleerde dataset van recente broeikasgasemissies die ooit is gemaakt. In lijn met de doelen van de Global Stocktake, maakt de Climate TRACE inventaris een transparante beoordeling mogelijk van de voortgang van elk land in de richting van de doelen van de Overeenkomst van Parijs met een ongeëvenaarde precisie en frequentie. De satellietgegevens laten zien dat landen en bedrijven hun emissies niet nauwkeurig rapporteren, ondanks de verplichtingen daartoe in het kader van de Overeenkomst van Parijs. Dit zeer gedetailleerde informatieniveau stelt bedrijven ook in staat om een beter inzicht te krijgen in hun eigen toeleveringsketens en de emissie-intensiteit van de productie van belangrijke materialen bij een groot aantal leveranciers. Zelfs binnen één bedrijf kan de emissie-intensiteit van hun producten aanzienlijk variëren en wordt deze sterk beïnvloed door de locatie van de faciliteiten en het lokale overheidsbeleid. Staal dat bijvoorbeeld wordt geproduceerd door ArcelorMittal’s Dofasco staalfabriek in Canada heeft een emissie-intensiteit van 1,5 ton CO2 per ton staal, terwijl staal dat door hetzelfde bedrijf in Polen wordt geproduceerd een emissie-intensiteit heeft van 2,2 ton CO2 per ton staal. In het jaar van de Global Stocktake biedt Climate TRACE een belangrijk extra detailniveau om de belangrijkste drijvende krachten achter emissiestijgingen en -dalingen te begrijpen. -Uitstoot gestegen in 2022: de wereldwijde uitstoot is van 2021 tot 2022 met 1,5% gestegen en is van 2015 – het jaar van het Klimaatakkoord van Parijs – tot 2022 met 8,6% gestegen. -Sectoren die wereldwijde emissiestijgingen veroorzaken: Sinds 2015 zijn de grootste stijgingen in wereldwijde emissies afkomstig van elektriciteitsproductie en ander energieverbruik in China, elektriciteitsproductie in India en olie- en gasproductie in de VS. De stijging van de uitstoot door slechts een handvol sectoren in drie landen is verantwoordelijk voor bijna de helft van de toename van de wereldwijde uitstoot sinds 2015. In 2022 was de verandering in de uitstoot door de olie- en gasproductie in de VS en Iran en de elektriciteitsopwekking in India goed voor 17% van de wereldwijde emissiestijging. -Methaan stijgt: In het jaar nadat de Global Methane Pledge werd aangekondigd, steeg de uitstoot van methaan met 1,8%. De groeiende methaanuitstoot van China was verantwoordelijk voor 39% van die stijging in 2022 – waarbij de Chinese kolenmijnsector het grootste deel van de stijging voor zijn rekening nam. – Fakkels een belangrijk onderdeel van de olie- en gasvoetafdruk: Fakkels zijn een belangrijke en omvangrijke bron van emissies in de olie- en gasindustrie. Wereldwijd zijn fakkels verantwoordelijk voor gemiddeld 15% van de CO2 van olie- en gasproductie. Sommige landen, zoals Nederland, Noorwegen, Israël en Colombia zitten aan de lage kant (<1% tot 2%), terwijl andere landen zoals Algerije, Irak, Mexico en Rusland aan de hoge kant zitten (20% tot >40%). Het terugdringen van het affakkelen biedt een directe mogelijkheid om de CO2-uitstoot te verminderen, samen met het methaan dat tijdens het affakkelen onverbrand blijft. -Ontbossing daalt in belangrijke regio’s. Hoewel de wereldwijde uitstoot door ontbossing hoog blijft (4,5 miljard ton CO2e) en in 2022 licht is gestegen (+5%), is er in enkele belangrijke regio’s sprake van een aanzienlijke afname. In Indonesië zijn de emissies ten gevolge van ontbossing en aantasting tussen 2015 en 2022 met respectievelijk 56% en 87% gedaald. In het Congobekken zijn de emissies door ontbossing en aantasting in 2022 gedaald met respectievelijk 7% en 19% ten opzichte van 2021. In Latijns-Amerika zijn de emissies in 2022 niet significant veranderd. -Landen met hogere inkomens stuwen de emissies van het wegvervoer op: De emissies van wegvervoer stegen in 2022 met 3,5%. Ondanks de toenemende beschikbaarheid van elektrische voertuigen waren hoge- en hogere-middeninkomenslanden verantwoordelijk voor 68% van die totale emissiestijging. 49% van alle emissies van wegtransport in 2022 zijn afkomstig van landen met hoge inkomens. -Emissies van de luchtvaart bereiken nieuwe hoogten: In 2022 zorgde de aanhoudende opleving van het reizen na de COOVID voor een sterke stijging van de luchtvaartemissies, waarbij het totaal van internationale vluchten tussen 2021 en 2022 met 74% steeg en de emissies van binnenlandse vluchten met 18% toenamen. -Scheepvaart heeft gevolgen voor het Noordpoolgebied: Naarmate het Arctische zee-ijs afneemt, is het scheepvaartverkeer in het gebied toegenomen. Het aantal weken waarin de CO2-uitstoot van schepen in het Noordpoolgebied boven de 30.000 ton lag, is tussen 2018 en 2022 verdubbeld. -De groeiende rol van de petrochemie: Emissies van ethyleenproductie (via stoomkraken) – een petrochemische stof die dit jaar voor het eerst is opgenomen in de Climate TRACE-inventaris – zijn gestaag gestegen. De resulterende broeikasgasemissies zijn sinds 2015 met 22% gestegen……” (Bron: https://www.duurzaamnieuws.nl/uitstoot-blijft-stijgen-en-cijfers-kloppen-niet-laten-satelliet-gegevens-zien/)

Fragment: Koken gevaarlijker dan je misschien denkt

“…Grote discussies over stikstof in de natuur, maar hoe is de situatie in je huis? Hoe hou je daar de waarden stikstof maar ook fijnstof laag? Een probleem dat door veel mensen onderschat wordt, maar dat wel degelijk tot gezondheidsschade kan leiden, zo behandelen we in de Radar-uitzending van maandag 4 december. Twee op de vijf Nederlanders heeft last van een verkeerd binnenklimaat, zo blijkt uit onderzoek van De Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO) Terwijl we gemiddeld 90 procent van onze tijd binnen spenderen. De grootste boosdoener? Het gasfornuis. Hoe dat zit en andere tips voor een beter klimaat in huis zie je in het fragment. Radar is undercover gegaan in keukenwinkels om te zien wat consumenten wordt geadviseerd wat koken en fijnstof betreft. Is het bijvoorbeeld ongezond om te koken op gas? De reactie van De Mandemakers Groep kun je hier teruglezen…..” (Bron: https://radar.avrotros.nl/uitzendingen/gemist/item/fragment-koken-gevaarlijker-dan-je-denkt/)

CO2 UIT DE LUCHT HALEN MET MINDER ENERGIE

“….CO2 uit de lucht halen helpt tegen klimaatopwarming, maar kost veel energie. Het bedrijf Carbyon uit Eindhoven kan het nu voor minder dan 2500 kilowattuur per ton CO2. Hoewel vertegenwoordigers van bijna tweehonderd landen zich deze week op de VN-klimaattop in Dubai buigen over het terugdringen van de uitstoot van CO2, lijkt vrijwel niemand meer te geloven dat we hiermee de temperatuurstijging beperkt kunnen houden tot 1,5 graden Celsius. Naast het verminderen van de uitstoot zal het afvangen en opslaan van CO2 nodig zijn om het klimaat beheersbaar te houden. Nog beter zou het zijn als we ook de koolstofdioxide die al in de lucht zit er weer uit kunnen halen. Voor dat laatste bestaan al technieken, maar die zijn traag en duur. Tot nu toe tenminste – want het Nederlandse bedrijf Carbyon uit Eindhoven zegt nu een doorbraak te hebben bereikt met een nieuwe methode voor direct air capture of DAC, zoals het uit de lucht halen van CO2 wordt genoemd…..” (Bron: https://www.deingenieur.nl/artikel/co2-uit-de-lucht-halen-met-minder-energie)

Hilversum moet met frisse scholen aan de slag: “Luchtkwaliteit is om te huilen”

“…..Hilversum moet echt aan de wet gaan voldoen en ervoor zorgen dat leerlingen in gezonde lucht les krijgen. Nu zitten veel scholieren in klassen waar de CO2-norm best vaak overschreden wordt met als gevolg dat de schoolprestaties verslechteren. “Die luchtkwaliteit is echt om te huilen”, zo zegt de Hilversumse leerkracht Paul Vonk. Volgens Vonk is de ongezonde lucht in onderwijsland ‘echt wel een ding’. Niet alleen merkt hij dat op zijn eigen school, maar hij hoort ook van collega’s naar eigen zeggen ‘schrikbarende dingen’. Dat het niet goed gesteld is met de luchtkwaliteit kunnen de leraren zelf waarnemen. In de meeste klassen is tegenwoordig meetapparatuur aanwezig. Die geven de delen per miljoen aan. In jargon parts per million (ppm) genoemd. In een nieuw schoolpand moet de waarde onder de 900 ppm blijven en in een oud(er) onderwijsgebouw ligt die norm op 1.200, zo legt Vonk uit. Maar die meter slaat geregeld uit in het oranje of nog erger: in het rood. Dat betekent dat de luchtkwaliteit in de klas allesbehalve fris is. Vaak gebeurt dit terwijl diverse ramen en/of de deuren openstaan. Als die meter aangeeft dat het aantal ppm boven de norm is, is het eigenlijk de bedoeling dat de leerlingen het klaslokaal verlaten en naar buitengaan. Dat is echt geen optie, zo geeft Vonk aan, want dan staat hij met zijn leerlingen meer buiten dan dat ze bezig zijn in het klaslokaal. De ongezonde lucht heeft zichtbaar uitwerking op de leerlingen. Volgens de Hilversumse leerkracht van de Fabritiusschool krijgen de hersenen dan te weinig zuurstof, wat leidt tot een minder goede concentratie. Hij ziet ‘zijn’ kinderen dan suffig worden. “Weet je wanneer ik het merk? Als we na de pauze terugkomen van buiten en je ziet dat de waarde is gezakt. Dan ga ik even koffie halen en als ik dan in het klaslokaal kom, dan zie ik dertig kacheltjes die CO2 aan het uitstoten zijn en schiet de meter weer omhoog”, zo geeft hij als voorbeeld. Vorig jaar september meldde EenVandaag al op basis van onderzoek van de Universiteit van Maastricht dat scholieren driekwart van de tijd in een klas zitten waar te veel CO2 aanwezig is. Zoals gezegd, zorgt dat voor minder zuurstof naar de hersenen. Dit gebrek aan goede ventilatie heeft duidelijke gevolgen. Zo scoorden volgens dit onderzoek kinderen uit groep 8 minder goed op hun CITO-toets. Zij zouden 13 procent minder kans hebben op een havo- of vwo-advies. Vonk meent dat slechte ventilatie in Hilversumse scholen een groot probleem is. De gemeente telt veel oudere gebouwen, vaak zelfs monumenten. Soms is er sprake van achterstallig onderhoud en dat gaat gepaard met dure onderhoudskosten en veel beperkingen omdat je niet zomaar iets mag wijzigen aan gebouwen met een monumentenstatus. Toch is het wel echt zaak dat Hilversum werk gaat maken van een goede luchtkwaliteit in de scholen. Dat is niet alleen wenselijk voor docenten en leerlingen, maar dat moet ook gewoon van de wet. Daarom heeft Vonk, die ook fractievoorzitter is van de lokale SP, dit onderwerp begin van deze maand tijdens de begrotingsraad onder de aandacht gebracht van onderwijswethouder Karin van Hunnik. In eerste instantie was de bestuurder van Hart voor Hilversum niet happig om mee te gaan in het voorstel dat de SP indiende met de PvdA en D66. Gesprekken met scholen zijn nog in volle gang, want binnen het raadhuis zijn ze hard bezig met een nieuw plan voor het onderwijs, ook wel het Integraal Huisvestingsplan (IHP) genoemd. Hierin staan de projecten voor de komende jaren. Denk daarbij aan (ver)nieuwbouw en renovaties. Van Hunnik wilde het idee van frisse scholen niet loskoppelen van het IHP, want een betere luchtkwaliteit in de scholen is hier een onderdeel van. In maart 2024, als dit plan af moet zijn, komt zij hiervoor ook met een ‘heel duidelijk voorstel en advies’ naar de politiek. Dus ontraadde zij de motie. Wel gaf de wethouder tijdens de raadvergadering van begin november aan dat het verbeteren van de ventilatie in de Hilversumse schoolgebouwen al snel in de miljoenen gaat lopen. Het gaat namelijk in totaal om 36 primair onderwijsgebouwen waar de luchtkwaliteit van voldoende (C) naar goed (B) moet. De B-norm is de landelijke standaard, zo liet zij weten. Vonk gaf aan zich terdege bewust te zijn van het dure prijskaartje. Maar dat hij voornamelijk een lijstje wil hebben waar Hilversum op dit front aan de bak moet en wat het de gemeente per school gaat kosten om kinderen in schone lucht les te kunnen gaan geven. De raad was oké als van Hunnik in maart met dat lijstje en advies komt. Daarnaast stemde een overgrote meerderheid voor het voorstel, waardoor de wethouder sowieso met frisse scholen aan de bak moet……” (Bron: https://www.nhnieuws.nl/nieuws/328385/hilversum-moet-met-frisse-scholen-aan-de-slag-luchtkwaliteit-is-om-te-huilen)

Niet roken in je eigen huis: thuiszorgmedewerkers werken alleen in schone lucht

“…….In 2030 moeten alle zorgorganisaties rookvrij zijn. Dat is een van de afspraken die eerder gemaakt zijn over het landelijke gezondheidsbeleid. Mensen beschermen tegen schadelijke tabaksrook is het doel. Dat vraagt om goede afspraken, zoals in de ouderenzorg, waar veel thuiszorgmedewerkers bij mensen thuis over de vloer komen. Want iemand verbieden te roken in zijn of haar eigen woning, dat is best een ding. Thuiszorgmedewerker Christina, haar achternaam is bekend bij de redactie, van WVO Zorg klopt aan bij de woning van Joop van Gemert in Vlissingen. Ze gaat hem helpen bij het aantrekken van de steunkousen. Meneer Van Gemert was zestig jaar lang een stevige roker, in de coronaperiode is hij noodgedwongen gestopt. “Toch, als ik bezoek kreeg rookte ik nooit. Ook niet als de thuiszorgmedewerkers langskwamen. Niemand heeft me ooit moeten verzoeken niet te roken, dat komt ook omdat mijn kinderen strikt tegen roken zijn,” zegt Van Gemert. Dat is precies zoals het zou moeten, vinden ze bij WVO Zorg. Want de regels zijn zo: wie hier thuiszorg krijgt, moet een half uur voordat de zorgmedewerker komt zijn of haar woning luchten. En tijdens dat bezoek wordt er niet gerookt. Volgens Christina houdt het merendeel van de cliënten zich daaraan. “Een enkele keer vergeten mensen het nog wel eens, velen van hen zijn ouder, en ja, roken is een gewoonte.” En als het toch gebeurt dan heeft het personeel van WVO Zorg instructies gekregen hoe te handelen. Christina: “We vragen de cliënt meteen te stoppen met roken. En als een medewerker er niet tegen kan wegens bijvoorbeeld astma dan mag je de woning verlaten en afspreken over een half uur terug te komen, nadat er geventileerd is.” Afgelopen zomer meldde het Trimbos Instituut nog dat uit studies bleek dat een aanzienlijke groep werknemers nog steeds zijn werk moet doen in de tabaksrook van iemand anders. Het gaat om onder meer thuiszorgmedewerkers, maar ook schoonmakers en mensen in de kraamzorg. Privéruimtes vallen niet onder de Tabaks- en Rookwarenwet waardoor het juridisch lastig is om een rookvrije plek te eisen wanneer je bij iemand thuis aan het werk bent. Er wordt dan ook een beroep gedaan op de werkgevers om goede afspraken te maken.
WVO Zorg is een van de ouderenzorginstellingen in Zeeland die zich ‘Rookvrij’ noemt. Rookvrije zorg vindt de organisatie super belangrijk, zegt projectleider Jos Knook. “We moeten alle moeite doen om personeel te krijgen, dat geldt voor alle ouderenzorginstellingen. We zijn dus gebaat bij een laag ziekteverzuim. Daar willen we ons uiterste best voor doen.” Zo heeft het personeel van WVO Zorg al mee kunnen doen aan een cursus stoppen met roken. En als het om nieuwe klanten gaat, dan zijn de afspraken volgens hem helder. “Bij nieuwe klanten wordt dit in het contract besproken, dat lukt goed. En ja, we kunnen ook zeggen dat we de zorg niet gaan leveren, maar dat komt eigenlijk niet voor.” Als je tachtig jaar lang hebt gerookt, kun je moeilijk zeggen dat dit niet meer mag.” Jos Knook, projectleider WVO Zorg Christina vindt het rookvrij maken van zorg heel belangrijk. “Het gaat immers om je gezondheid.” En Joop van Gemert knikt instemmend. “Een goede zaak, maar wel moeilijk om helemaal uit te bannen, want stoppen met roken is moeilijk. Ikzelf heb er 60 jaar over gedaan om mijn verstand te vinden en ermee te stoppen. Door de corona moest het. Het is me meegevallen, ik had het eerder moeten doen…….” (Bron: https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/15893728/niet-roken-in-je-eigen-huis-thuiszorgmedewerkers-werken-alleen-in-schone-lucht)

Kwart van de ouders vindt binnenklimaat op scholen en kinderopvang ongezond

“…….Een kwart (26 procent) van de ouders vindt het binnenklimaat op de kinderopvang, basisschool of middelbare school van hun kind verre van optimaal. Meer dan de helft (52 procent) geeft aan dat, naast de kwaliteit van het onderwijs en de locatie van de school, een gezond binnenklimaat een van de belangrijkste aspecten is bij het kiezen van een school. Dit blijkt uit onderzoek in opdracht van Gezond Binnen, het Nederlands kennisinstituut voor binnenklimaat met een goede doelenstatus, gehouden onder duizend Nederlandse consumenten van 18 jaar en ouder. Dat meldt Gezond Binnen. Ouders maken zich grote zorgen over het effect dat het binnenklimaat op scholen heeft op hun kinderen. Zo zegt meer dan een op de vijf (22 procent) klachten te zien bij hun kinderen na een dag op de opvang of op school. Dit zijn klachten zoals hoofdpijn, vermoeidheid, sufheid, droge ogen en allergieën. Daarnaast is 22 procent bang dat hun kind een leerachterstand oploopt door de verminderde luchtkwaliteit op scholen. De indicatoren van een goed binnenklimaat die in klaslokalen nu het vaakst gemist worden, zijn goede akoestiek (20 procent) en het gebrek aan tocht (24 procent). Hoewel de helft (52 procent) van de ouders het binnenklimaat een belangrijk aspect vindt bij het kiezen van een school, lijkt slechts 21 procent bereid te zijn daadwerkelijk in gesprek te gaan met de directie om de luchtkwaliteit te verbeteren. Wat opvalt is dat vaders hier het meest voor open staan: bijna een derde (31 procent) van de mannelijke respondenten geeft aan graag in gesprek te willen met de organisatie van de school, tegenover slechts 13 procent van de vrouwen. Ook meldt 32 procent van de mannen dat de kinderopvang, basisschool of middelbare school zich te veel bezighoudt met randzaken in plaats van het creëren van een gezond binnenklimaat, terwijl dit bij 21 procent van de vrouwen het geval is. “Het is zorgelijk dat zo veel ouders de kwaliteit van het binnenklimaat op scholen ondermaats vinden en het is tijd dat scholen hier meer aandacht aan besteden”, deelt Remi Hompe, directeur Binnenklimaat Nederland en voorzitter van Gezond Binnen. “Kinderen spenderen een groot gedeelte van hun dag op de kinderopvang, basisschool of middelbare school en daarom is een gezond binnenklimaat op juist die locaties enorm belangrijk. Te weinig frisse lucht, een verhoogd CO2-gehalte of onvoldoende daglicht hebben allemaal effect op de gezondheid en leerprestaties van kinderen. Met deze toch wel verontrustende cijfers hopen wij de gesprekken met scholen te openen, zodat ouders hun kinderen met een gerust hart kunnen achterlaten op deze locaties…….” (Bron: https://www.nationaleonderwijsgids.nl/kinderopvang/nieuws/67806-kwart-van-de-ouders-vindt-binnenklimaat-op-scholen-en-kinderopvang-ongezond.html)

Nederlandse doorbraak in betaalbare en snelle afvang van CO2 uit de lucht

“…..Het Nederlandse Carbyon heeft naar eigen zeggen een doorbraak bereikt in het betaalbaar verwijderen van CO2 uit de lucht. Direct Air Capture (DAC) wordt gezien als een noodzakelijke, maar kostbare technologie om koolstof uit de atmosfeer te halen en zo het broeikaseffect te verminderen. Eén van de grote uitdagingen van DAC-technologieën is dat het proces om CO2 uit de lucht te vangen bijzonder traag loopt. De meest gebruikte materialen hebben uren de tijd nodig om CO2 aan zich te binden. Carbyon ontwikkelde een nieuw soort materiaal dat dit proces kan verkorten tot enkele minuten. Een kilo Carbyon-materiaal kan gedurende een jaar 5 ton CO2 opvangen. En die tijdwinst betekent dat de kosten van deze CO2-afvangtechnologie ook drastisch omlaag gaan. Carbyon verwacht dat de aanschafprijs van zijn machine (CAPEX) omgerekend 50 dollar (45 euro) per afgevangen ton CO2 kost. Bij deze CAPEX moeten vervolgens nog de operationele energiekosten opgeteld worden om tot een totale kostprijs per afgevangen ton CO2 te komen. Het Internationaal Energie Agentschap (IEA) publiceerde in 2022 zijn verwachtingen voor de potentie van DAC. Met de stand der techniek van een jaar geleden schatte het IEA dat een grote DAC-fabriek in staat moet zijn om een kostprijs van 114 tot 305 euro per ton afgevangen CO2 te halen. Volgens ratingsbureau BeZero Carbon wordt DAC een biljoenenindustrie. Maar kan DAC-technologie ook een wezenlijke bijdrage leveren aan de wereldwijde klimaatambities? Change Inc. vroeg twee experts het hemd van het lijf. Met een CAPEX van 50 dollar per ton CO2 is Carbyon in ieder geval goed op weg om de totale kosten van DAC binnen de perken te houden. Ruim een jaar geleden sprak Change Inc. al met Hans de Neve, oprichter van Carbyon. Over de doelstellingen van Carbyon zei hij toen: “Momenteel kost het 500 tot 700 euro om één ton CO2 af te vangen. Dat zou naar 50 tot 100 per ton moeten om het op grote schaal te kunnen toepassen.” De kostprijs van het afvangen van CO2 hangt voor een groot deel samen met de hoeveelheid energie die het proces nodig heeft. Aanvankelijk had de techniek van Carbyon te maken met schade door waterabsorptie, waardoor het proces een hogere energievraag had. Maar de recente doorbraak heeft geresulteerd in veel minder wateropname, waardoor de energievraag beperkt blijft tot 2.500 kilowattuur per ton CO2. In het eerdere interview gaf De Neve aan dat die prijs ‘sowieso richting de 1.000 kilowattuur per ton moet om de businesscase interessant te maken.’ DAC-technologie kan in principe overal op de wereld worden toegepast. Maar de businesscase wordt interessanter op plekken waar makkelijk en goedkoop hernieuwbare energie kan worden opgewekt, bijvoorbeeld met veel zonne- en windparken, zoals Australië, Tasmanië en het zuiden van Chili. “Onze onvermoeibare confrontatie met de natuurwetten van Moeder Natuur heeft ons eindelijk inzicht gegeven in hoe we deze puzzel kunnen oplossen”, zegt De Neve nu in een persbericht. “Dit is een belangrijke teamprestatie; 2.500 kilowattuur per ton is een uitdagende mijlpaal voor elke DAC-technologie. Door dit aan te tonen met een volledig elektrische, low-CAPEX-technologie, bevindt Carbyon zich in pole position om het doel van 100 dollar (90 euro, red.) per ton te bereiken, waar de markt naar op zoek is. Niets kan ons nu nog tegenhouden.”……” (Bron: https://www.change.inc/circulaire-economie/nederlandse-doorbraak-in-betaalbare-en-snelle-afvang-van-co2-uit-de-lucht-40609)

Laserbewerkte remschijven en filter met ‘metaalvezelvlies’: zo vangt jouw auto straks remstof af

“……Bij de nieuwe, strengere Euro 7-norm voor auto’s worden stoffen die schadelijk zijn voor de gezondheid, zoals fijnstof veroorzaakt door bandenslijtage en remmen, voor het eerst in nieuwe voertuigen gereguleerd. Dat betekent dat autofabrikanten koortsachtig op zoek zijn naar oplossingen. Volgens de nieuwe richtlijn mogen auto’s straks slechts minder dan zeven milligram fijnstof per kilometer uitstoten, ongeacht of die nu afkomstig zijn uit de uitlaat of via de banden of remmen in de lucht terechtkomen. Dat is goed voor de gezondheid van mens én dier. Want een groot deel van de microplastics in de oceanen blijkt afkomstig van slijtage van autobanden. Het gaat bij dat fijnstof om PM10, dat zijn deeltjes met een diameter kleiner dan tien micrometer. Weliswaar duurt het nog een paar jaar voor Euro 7 wordt ingevoerd, maar voor de auto-industrie staat dat gelijk aan overmorgen. Er ligt een wetsontwerp van de Europese Commissie met als deadline 1 juli 2025. Volgens veel autofabrikanten zou dat een catastrofe betekenen voor de sector. Onder andere Volkswagen vroeg de Europese Commissie de uitstootnorm later in te voeren dan gepland. Indien de EU vasthoudt aan de huidige planning om de Euro 7-normen medio 2025 in te voeren, kan dit volgens VW leiden tot maandenlange productiestops voor meerdere modellen. Autofabrikanten hopen en verwachten een introductie in 2026 of 2027 en verwijzen naar lopende discussies in het Europees Parlement. Autofabrikanten hebben hun hoop gevestigd op een bedrijf als HPL Technologies, dat een lasercoatingproces heeft ontwikkeld dat de vorming van fijn remstof tot 90 procent moet verminderen. ,,Dat doen we door een standaard remschijf van grijs gietijzer te voorzien van een lasercoating”, zegt hij in een interview met Automobilwoche. ,,Deze wordt vervolgens geslepen en voorzien van een standaard corrosiebescherming. Daarna is deze klaar voor inbouw in een voertuig.”. Omdat de machinaal bewerkte remschijven in de toekomst nauwelijks zullen slijten, zijn speciale, op de coating afgestemde remblokken nodig. Om dit te bereiken werkt HPL samen met diverse remblokfabrikanten. Utsch is ervan overtuigd dat het remblok waarschijnlijk slechts marginaal duurder zal zijn. ,,De extra kosten voor het coaten en afwerken van de remschijven zullen tussen de tien en 70 euro duurder zijn dan conventionele remsystemen”, aldus Utsch. Het Duitse filterbedrijf Mann + Hummel hanteert een andere, meer klassieke aanpak. Samen met partner Hitachi Astemo heeft de filtratiespecialist een ‘passief remstofdeeltjesfilter met metaalvezelvlies’ ontwikkeld. Dit filter bevindt zich direct op de remklauw en vangt de deeltjesemissie bij de rem op. Het filter kan worden aangepast aan verschillende remgroottes en -concepten. De pre-serietests zijn inmiddels voltooid…..” (Bron: https://www.ad.nl/auto/laserbewerkte-remschijven-en-filter-met-metaalvezelvlies-zo-vangt-jouw-auto-straks-remstof-af~a17884e6/)

Doe-avond ‘Maak je eigen energiezuinige ventilatiesysteem’

“……Ventileren is belangrijk voor je gezondheid en om je huis comfortabel te maken. Door slim te ventileren haal je frisse buitenlucht naar binnen en bespaar je ook nog op je energiekosten. Ieder huis is anders en vraagt om maatwerk, maar energiezuinig ventileren kan in elke woning. Op woensdag 29 november is er een gratis doe-avond ventilatie in de Warm Wonen Winkel, aan de Meikoel 3 in de binnenstad van Weert. Er zijn veel smaken en opties, maar er is geen kant-en-klaar ventilatieplan te koop. Onder begeleiding van energie-adviseurs ontdek je wat in jouw huis mogelijk is. De doe-avond start om 19.30 uur en duurt tot 21.00 uur. Tijdens deze avond ga je echt aan de slag met je eigen huis. Je maakt schetsen voor het plaatsen van een ventilatiesysteem in je woning en een persoonlijke boodschappenlijst met alles wat je nodig hebt aan materiaal en gereedschap. Daarnaast krijg je tips over de vervolgstappen en het uitvoeren van de klus in jouw huis. Omdat je aan de slag gaat met een persoonlijk ventilatieplan is het belangrijk om je voor te bereiden. Deelnemers van de keuzehulpsessie over ventilatie op 21 september 2023 hebben al een goede introductie gehad. Was je daar niet bij? Download dan de presentatie op het aanmeldformulier op de website van Warm Wonen in Weert. Daar vind je ook de Startgids Ventilatie om je nog beter voor te bereiden…….” (Bron: https://www.weertdegekste.nl/2023/11/doe-avond-maak-je-eigen-energiezuinige-ventilatiesysteem/)

Je huis ventileren is belangrijk voor de gezondheid

“…….Nu de temperaturen dalen en we weer meer tijd binnenshuis doorbrengen, is het belangrijk om te zorgen voor voldoende verse lucht in onze woning. Want schone lucht in huis is belangrijk voor je gezondheid, aldus GGD Limburg-Noord. Een gezond en prettig binnenklimaat in onze woningen helpt om gezondheidsklachten te voorkomen. Wist je dat af en toe een raampje openzetten niet genoeg is? Af en toe een raampje openzetten is niet voldoende. Deze lucht is na een half uur alweer vuil. 24 Uur per dag ventileren heeft een hoop gezondheidsvoordelen. Zo voorkom je bijvoorbeeld schimmels in je woning en helpt het om de overdracht van luchtweginfecties te beperken……” (Bron: https://www.deltalimburg.nl/article/11153/Je+huis+ventileren+is+belangrijk+voor+de+gezondheid)

CO2-uitstoot in Nederland is gedaald ondanks economische groei

“……De CO2-uitstoot in ons land is sinds 2010 gedaald ondanks dat de economie de afgelopen jaren groeide. Huishoudens gebruiken steeds minder fossiele brandstoffen zoals gas. En dat is goed voor het klimaat.
De CO2-uitstoot, een van de belangrijkste veroorzakers van klimaatopwarming, nam sinds 1970 decennialang toe. In 2010 lag de uitstoot zelfs 50 procent hoger dan veertig jaar eerder. Maar sindsdien gaat de CO2-uitstoot steeds meer omlaag, blijkt uit onderzoek van statistiekbureau CBS. In de vijftig jaar van 1970 tot en met 2020 had vooral economische groei invloed op de uitstoot van broeikasgassen. Daardoor zakte de uitstoot even in tijdens de economische dip in de jaren tachtig. Hernieuwbare energie trekt CO2-uitstoot omlaag. Vanaf 2010 kreeg de economische groei een belangrijk tegenwicht als veroorzaker van CO2-uitstoot. Hernieuwbare energie, bijvoorbeeld uit wind en biomassa, vervangt sindsdien steeds vaker fossiele brandstoffen zoals aardgas en kolen. De CO2-uitstoot in 2019 lag weer rond hetzelfde het niveau als in 1992. Ook energiebesparing droeg bij aan de afname sinds 2010. De drastische dip in 2020 werd versterkt door de coronapandemie, toen bijvoorbeeld de luchtvaart gedeeltelijk stillag. Behalve de economische groei, duurzame energiebronnen en energiebesparing spelen nog meer factoren mee bij de hoeveelheid uitstoot. Recycling en efficiënt gebruik van grondstoffen trok de uitstoot al omlaag tegen het einde van de twintigste eeuw. Verder kromp het aandeel van de landbouw en industrie in de afgelopen vijftig jaar. In plaats daarvan groeide de dienstensector, die vaak veel minder uitstoot. Inmiddels is de CO2-uitstoot nog wat verder gedaald. Hoewel de emissie in 2021 steeg, was er vorig jaar sprake van een flinke reductie, waardoor de uitstoot zelfs onder het niveau van 2020 lag. Mogelijk komt dit door het verminderde gebruik van gas, dat zeer duur was geworden……” (Bron: https://www.nu.nl/klimaat/6291024/co2-uitstoot-in-nederland-is-gedaald-ondanks-economische-groei.html)

Fijnstof verantwoordelijk voor 250.000 doden in EU in 2021

“……Zowat 250.000 sterfgevallen in de Europese Unie in 2021 zijn in verband te brengen met een te hoge concentratie aan fijn stof. Dat meldt het Europees Milieuagentschap EEA. Deze overlijdens hadden vermeden kunnen worden als de fijnstofconcentratie onder de aanbevolen drempels van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO zouden zijn gebleven, klinkt het. De impact van luchtvervuiling op onze gezondheid is nog steeds te hoog”, stelt EEA-directeur Leena Ylä-Mononen. Fijnstof veroorzaakt onder meer gezondheidsproblemen door hartaandoeningen, beroertes, diabetes, chronisch obstructieve longziekte (COPD), longkanker en astma. Ook stikstofdioxide en ozon eisten slachtoffers. Volgens het EEA overleden 52.000 mensen als gevolg van een te hoge blootstelling aan stikstofdioxide. Nog eens 22.000 overlijdens konden worden herleid tot een te hoge concentratie aan ozon…..” (Bron: https://www.despecialist.eu/nl/nieuws/fijnstof-verantwoordelijk-voor-250-000-doden-in-europese-unie-in-2021.html)

Luchtverontreinigingsniveaus in heel Europa blijven te hoog – nog steeds het grootste milieugezondheidsrisico

“…..De luchtverontreiniging in Europa ligt nog steeds ver boven de aanbevolen niveaus van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en vormt een aanzienlijke bedreiging voor onze gezondheid. 253,000 sterfgevallen in de EU hadden voorkomen kunnen worden als de richtwaarden van de WHO voor fijnstofconcentraties waren gehaald. Dat blijkt uit de laatste beoordeling van de luchtkwaliteit, die vandaag door het Europees Milieuagentschap (EEA) is gepubliceerd. Volgens nieuwe cijfers over de gezondheidseffecten veroorzaakt of verergert blootstelling aan luchtverontreiniging bepaalde ziekten zoals: longkanker, hartaandoeningen, astma en diabetes…..” (Bron: https://netherlands.representation.ec.europa.eu/nieuws/luchtverontreinigingsniveaus-heel-europa-blijven-te-hoog-nog-steeds-het-grootste-2023-11-24_nl)

De Kwestie: ’Helpt warmtepomp tegen CO2-uitstoot?’

“…..Nederland ruilt aardgas in voor de warmtepomp. Noodgedwongen, omdat het land is afgesneden van Groninger en Russisch gas. De warmtepomp draait echter op elektriciteit – een energievorm die tegenwoordig schaarste kent in dit land. Maar bovenal heet de warmtepomp duurzaam te zijn; het helpt de CO2-uitstoot verminderen, luidt de groene claim. Daarover bestaat echter kritiek onder energiedeskundigen. David Smeulders relativeert de CO2-winst van de warmtepomp, Olof van der Gaag steekt zijn handen ervoor in het vuur…..” (Bron:https://www.telegraaf.nl/watuzegt/174896986/de-kwestie-helpt-warmtepomp-tegen-co2-uitstoot)

E-bikes en e-scooters doen veel meer voor het klimaat dan elektrische auto’s

“….De elektrificatie van het wagenpark is volgens velen de beste manier om de CO2-uitstoot van de transportsector te verminderen. Maar volgens onderzoekers zijn het vooral e-bikes, elektrische scooters en e-stepjes die een impact hebben. Volgens het Internationaal Energieagentschap (IEA) reden er eind 2022 ongeveer 26 miljoen elektrische auto’s rond. Bloombergs schatting is iets pessimistischer, zo’n 20 miljoen. Wat het exacte cijfer ook moge zijn, het is duidelijk dat er veel meer elektrische fietsen, scooters en andere voertuigen zijn dan elektrische auto’s. Volgens Bloomberg zijn er in totaal zo’n 280 miljoen van zulke voertuigen, die allemaal onder de noemer ‘elektrische micromobiliteit’ vallen. E-bikes, elektrische stepjes en andere kleine voertuigen zijn een stuk betaalbaarder dan elektrische auto’s, die vaak nog zeer duur zijn. Daar komt nog eens bovenop dat ze geschikter zijn voor korte ritjes, die toch nog altijd een groot percentage uitmaken van alle autoritten. Die toegankelijkheid, gecombineerd met de populariteit van tweewielers in landen als Azië en China, heeft ervoor gezorgd dat elektrische micromobiliteit een grotere positieve impact heeft op het klimaat dan de uitrol van elektrische auto’s. Volgens Bloomberg bespaart deze sector vier keer zoveel olie als de sector van elektrische auto’s. Dat is volgens het persagentschap het equivalent van zo’n miljoen vaten olie per dag, ongeveer 1 procent van de wereldwijde vraag. Dat wil echter niet zeggen dat elektrische auto’s geen positieve impact hebben. Volgens sommige berekeningen stoten die gedurende hun levensduur zo’n drie keer minder CO2 uit dan benzinewagens. Maar toch: auto’s blijven groter, zwaarder en gebruiken meer elektriciteit dan e-steps of e-bikes. Bovendien zitten er tijdens de gemiddelde rit in Nederland 1,37 mensen in een auto, die meestal vijf plaatsen heeft. Dat is een stuk minder efficiënt dan een rit met een lichtgewicht voertuig dat voor één persoon is gemaakt…..” (Bron: https://www.bright.nl/nieuws/1162733/e-bikes-en-e-scooters-doen-veel-meer-voor-het-klimaat-dan-elektrische-auto-s.html)

Oxfam: klimaat en ongelijkheid zijn onlosmakelijk verbonden

“…..De Nederlandse overheid moet er veel meer rekening mee houden dat klimaat en ongelijkheid “onlosmakelijk” aan elkaar verbonden zijn, vindt onderzoeker Jacqueline Persson van Oxfam Novib. De ontwikkelingsorganisatie heeft onderzoek gedaan naar de verantwoordelijkheid van rijke landen voor de uitstoot van broeikasgassen en is kritisch op de ongelijkheid die te zien is. Twee derde van de Nederlanders behoort tot de rijkste 10 procent ter wereld, die verantwoordelijk is voor de helft van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Volgens Persson heeft Nederland vanaf het begin van de industriële revolutie tot vandaag bijna net zoveel CO2 uitgestoten als heel Afrika. “Als wij, als rijk land, doorgaan met consumeren zoals we nu doen, betekent dat dat armere mensen dat niet meer kunnen doen”, zegt Persson. “Daarmee ontzeg je hun het potentieel om zich te ontwikkelen.” Eerdere onderzoeken laten zien dat de wereldwijde uitstoot met ongeveer 43 procent gedaald moet zijn in 2030 om de temperatuurstijging met 1,5 graden te beperken. Oxfam heeft uitgerekend dat iedere wereldburger dan nog 2,8 ton CO2 mag uitstoten, om de totale uitstoot eerlijk te verdelen. “En écht eerlijk is die berekening niet. Rijke landen stoten al sinds de industrialisatie enorme hoeveelheden CO2 uit. Die historische uitstoot is in onze berekening niet eens meegenomen.” Persson vindt dus dat de Nederlandse beleidsmakers het “eerlijke verhaal” moeten vertellen. “We hebben telkens van premier Rutte gehoord hoe alles wel leuk en gezellig moet blijven”, vervolgt ze. “We zeggen als Oxfam Novib ook niet: leef als een holbewoner. Maar het verminderen van onze consumptie is wel een essentieel deel van de oplossing.” Ze noemt ook andere oplossingen. Zo zou de Nederlandse overheid wetten moeten maken die bedrijven dwingen hun uitstoot terug te dringen. “En dat houdt dus ook in dat Schiphol moet krimpen”, zegt Persson. Daarnaast moet meer geïnvesteerd worden in schonere alternatieven, zoals het openbaar vervoer. Bovendien moeten bedrijven producten maken die minder snel kapot gaan en te repareren zijn, vindt de onderzoeker……” (Bron: https://nieuws.nl/algemeen/20231120/oxfam-klimaat-en-ongelijkheid-zijn-onlosmakelijk-verbonden/)

Déze kamerplanten zullen je slaap positief beïnvloeden

“….Slaap jij slecht de laatste tijd? We experimenteren wat af in de zoektocht naar een betere nachtrust. Maar wat als we zouden zeggen dat de oplossing makkelijker – en groener – is dan je denkt? Planten, met hun luchtzuiverende eigenschappen, zijn namelijk geweldige hulpmiddelen voor een diepere, herstellende slaap. Maar het ligt er natuurlijk wel even aan welke soort je aanschaft. Een plant die wijdverspreid wordt verwerkt in diverse cosmetische producten is jasmijn. Het feit dat deze plant een heerlijke, kalmerende geur verspreidt, is op zichzelf al bevorderlijk is voor een goede nachtrust. Daarnaast dragen de aroma’s van jasmijn bij aan een zen-gevoel en verminderen ze het stressniveau. Als extraatje fungeert deze plant ook nog eens als luchtzuiveraar, waardoor het niet alleen je gemoedstoestand, maar ook de kwaliteit van de lucht in je omgeving positief beïnvloedt. Een aloë vera plant kan prachtig staan in je interieur, maar daarnaast is de plant ook nog eens buitengewoon functioneel. Het is dan ook geen toeval dat aloë vera vaak wordt verwerkt in verschillende producten. Bovendien draagt de plant net als Jasmijn bij aan een goede nachtrust. Door het verhogen van de zuurstofniveaus in je omgeving bevordert aloë vera een diepere slaap, waardoor je de volgende dag nog frisser ontwaakt. De Sansevieria staat ook wel bekend als de vrouwentong. Net als de aloë vera, draagt deze prachtige plant bij aan de zuurstoftoevoer in de slaapkamer. Dit komt vooral goed van pas nu de dagen – en nachten – weer een stuk kouder beginnen te worden. Wanneer het te fris is om ’s nachts je raam open te laten, fungeert deze plant namelijk als een uitstekend alternatief om de luchtkwaliteit te verbeteren. Ook de lepelplant is een hele goede keuze voor in de slaapkamer, niet alleen omdat ‘ie er mooi zal staan, maar vooral vanwege zijn luchtzuiverende eigenschappen. Deze plant gaat de strijd aan met schadelijke stoffen in huis, waardoor de luchtkwaliteit aanzienlijk verbetert. Dit heeft niet alleen positieve effecten op de lucht in je slaapkamer, maar draagt ook bij aan een prettige omgeving voor een goede nachtrust……” (Bron: https://www.tipsenweetjes.nl/huis-en-tuin/kamerplanten-slaap-positief-beinvloeden/)

Aantal intensieve veehouderijen in Peel en Maas weer gedaald

“…Het aantal intensieve veehouderijen in de kernen in Peel en Maas is gedaald van 34 in 2013 naar 5 in 2023. Uit gegevens van de gemeente blijkt dat de trend van een afname van de intensieve veehouderij in de kernen om het woon- en leefklimaat te verbeteren, duidelijk zichtbaar is. De uitstoot van ammoniak, geur- en fijnstof dat afkomstig is van dierenverblijven, is sinds 2010 ook gedaald. Vooral ammoniak laat een grote daling zien. Het gaat om 44 procent. Voor de uitstoot van geur- en fijnstof gaat het om respectievelijk 15% en 19%. Het college laat in de notitie weten dat de landelijke en provinciale regelingen voor het verminderen van stikstofdepositie op natuurgebieden nauwlettend worden gevolgd. Ook ondersteunt het college ondernemers bij het maken van keuzes voor de toekomst van hun bedrijf…..” (Bron: https://www.omroeppenm.nl/aantal-intensieve-veehouderijen-in-peel-en-maas-weer-gedaald)

Schiphol: veel minder ultrafijnstof in lucht na test met apparaat

“….Het apparaat waarmee op Schiphol ultrafijnstof uit de lucht wordt gezogen werkt goed. Gemiddeld zorgt het apparaat volgens de luchthaven voor 75 procent minder ultrafijnstof. Door de positieve resultaten wil Schiphol het apparaat ook in andere gebouwen testen, laat een woordvoerster weten. Schiphol deed afgelopen maanden een proef met dit speciale apparaat in een van de brandweerkazernes bij start- en landingsgebied. Lucht die is vervuild met ultrafijnstof komt terecht in dat apparaat en de machine filtert de lucht. Schone lucht zonder ultrafijnstof gaat vervolgens weer naar buiten. Naar eigen zeggen is Schiphol een van de eerste partijen die het apparaat heeft getest. Het apparaat zelf maakt de lucht “nagenoeg volledig schoon”, stelt de luchthaven. Omdat er in de kazerne ook weleens ramen en deuren opengaan, is het percentage ultrafijnstof in de lucht iets hoger. Het apparaat blijft in de kazerne en komt komende periode ook in andere gebouwen vlak bij start- en landingsgebied. Wanneer dit gebeurt en op welke plekken dit zal zijn is nog niet bekend. Daarna wil het vliegveld de machine ook testen in de buitenlucht, op de D-pier…..” (Bron: https://nieuws.nl/economie/20231113/schiphol-veel-minder-ultrafijnstof-in-lucht-na-test-met-apparaat/)

Luchtvervuiling Afrika steeds erger

“…..Naast klimaatverandering is luchtvervuiling in de wereld een groot probleem, ook op zo’n groot continent als Afrika. In Nigeria maar bijvoorbeeld ook in Mali en Egypte liggen steden die tot de meest vervuilde ter wereld behoren. Ook bijvoorbeeld landen als Ghana, Ethiopië, Burkina Faso en Rwanda krijgen steeds meer luchtvervuiling. Dit heeft ook effect op de rest van de wereld. In Nederland is de luchtkwaliteit de laatste decennia verbeterd en ook in Amerika is de lucht bijna 65 procent schoner sinds 1970. In Europa zijn er grote verschillen tussen Oost en West. Bosnië is daarmee het meest vervuilde land en ook in de Italiaanse Povlakte is de luchtkwaliteit niet al te best. In Afrika is de situatie alleen maar verslechtert de afgelopen 50 jaar. De concentratieniveaus van fijnstof zijn 5 tot 10 keer hoger dan de grens die de WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) stelt en het wordt nog slechter naarmate de Afrikaanse bevolking groeit. In 2019 waren er 1,1 miljoen doden door luchtvervuiling (16,3% van alle doden in Afrika). Daarmee is het de tweede doodsoorzaak in Afrika…..” (Bron: https://www.buienradar.nl/nederland/weerbericht/blog/luchtvervuiling-afrika-steeds-erger-51ff74)

Nieuwe satelliet kan CO2-uitstoot van individuele bedrijven meten

staalfabriek vervuilde co2

“…..Sinds dit weekend vliegt er een nieuwe satelliet om de aarde. ‘Vanguard’, ontwikkeld door het Canadese bedrijf GHGSat, kan de uitstoot van CO2 op aarde meten. Dat kan de satelliet met zo’n hoge precisie dat hij de uitstoot van individuele faciliteiten kan bepalen. Denk daarbij aan kolencentrales en staalfabrieken. Bedrijven en overheden kunnen de data gebruiken om meer inzicht te krijgen in uitstootcijfers. Dat kan helpen bij het verduurzamen van (groot)vervuilers. Vanguard biedt nu de mogelijkheid om die uitstoot nog nauwkeuriger vast te leggen, zelfs op het niveau van individuele vervuilers. Vanguard vertrok dit weekend vanaf een ruimtevaartbasis in Californië. Daar is hij onderdeel geworden van een groeiend inventaris aan satellieten die broeikasgasmetingen doen. Nog maar enkele jaren geleden bestond de informatie over de CO2-uitstoot van landen nog hoofdzakelijk uit schattingen van die landen zelf. Dat laat ruimte voor creatieve boekhouding, zoals klimaatonderzoeker Detlef van Vuuren vorig jaar zei. “Je kan je voorstellen dat je af en toe in je eigen voordeel afrondt, als je je eigen proefwerk nakijkt.” Met de komst van satellieten kunnen er nauwkeurigere en onafhankelijkere conclusies worden getrokken. Dat wordt bijvoorbeeld gedaan door de uitstoot van stikstof en methaan te meten (zoals de satelliet Tropomi doet), waarmee CO2-hotspots kunnen worden getraceerd. Ook zijn er satellieten die direct de uitstoot van CO2 meten. Vaak wordt de conclusie getrokken dat de daadwerkelijke uitstoot van broeikasgassen hoger ligt dan de schattingen daarvan. Vanguard biedt nu de mogelijkheid om die uitstoot nog nauwkeuriger te berekenen, zelfs op het niveau van individuele vervuilers. Zo kan de satelliet meten hoe hoog de uitstoot is van bijvoorbeeld kolencentrales, staalfabrikanten en cementbedrijven. Niet alleen geeft dat de overheid een concreter middel om grootvervuilers aan te spreken op hun gedrag, ook biedt het houvast voor de bedrijven zelf. Die kunnen controleren of hun schattingen stroken met de werkelijkheid. “We zien vaak een mix van directe metingen en schattingen”, aldus Stephane Germain, CEO van GHGSat. “Het hebben van een directe satellietmeting van een gehele faciliteit dient daarom als validatie van die informatie.”……” (Bron: https://www.change.inc/ict/nieuwe-satelliet-kan-co2-uitstoot-van-individuele-bedrijven-meten-40564?)

Bomen die CO2 uitstoten door droogte, hoe zit dat?

“……Onze zomers worden steeds heter én droger. Nu blijkt dat bomen hun werkzaamheden staken bij droogte: ze nemen minder koolstofdioxide (CO2) op en produceren minder zuurstof. Zo ook de bossen op de Veluwe. Hoe werkt dat precies? En heeft het planten van nieuwe bomen nog zin? In de herfstmaanden wordt het steeds natter, zoals afgelopen oktober, die de natste ooit was. Toch worden de zomers nog steeds droger, weet het KNMI. En daar blijken zelfs de bomen last van te hebben. Uit onderzoek van de Wageningen Universiteit blijkt nu dat de bomen tijdens de droge zomermaanden van vorig jaar veel minder CO2 opnamen en ook minder zuurstof produceerden. Dat gebeurde niet alleen op de Veluwe, maar in veel bossen in Europa. De onderzoekers zagen dit fenomeen in veertien landen, waaronder onze buurlanden: België, Duitsland en Frankrijk. Normaal gesproken nemen bomen CO2 op met zogeheten ‘huidmondjes’. Deze mondjes kunnen ze openen of sluiten en zitten in de bladeren. Als ze deze openen, nemen ze het gas op waarmee de boom zich voedt. Maar als het te droog is, sluiten ze hun mondjes. Dan ontsnapt er minder vocht uit de bladeren. Dat is wel zo handig, zeker als het al kurkdroog is. “In drie maanden tijd – juni, juli en augustus – wordt meer dan de totale uitstoot van broeikasgassen van één jaar van Nederland niet opgenomen. Dit blijft in de atmosfeer hangen en leidt dus tot extra CO2-uitstoot”, weet een van de onderzoekers, Auke van der Woude. De bomen rond Het Loo op de Veluwe namen in de droge zomer van 2022 zeker 20 procent minder koolstofdioxide op dan normaal gesproken. Koolstofdioxide is een onzichtbaar, reukloos en niet giftig goedje. Het komt vrij bij verbrandingsprocessen én door verrotting van planten. Het zit van nature voor in onze atmosfeer en is zelfs nodig voor de temperatuurregulatie op aarde. Maar te veel ervan is niet goed voor de biodiversiteit. Sommige planten kunnen bijvoorbeeld niet goed tegen CO2 en verdwijnen dan. Planten die er wél goed tegen kunnen, tieren welig. De flora wordt zo eenzijdig en saai, en dat heeft veel weer gevolgen voor het aantal diersoorten. De mens is niet de enige die CO2 uitstoot, bomen doen dit ook zelf. “In de herfst laten de bomen hun bladeren vallen op de grond. Die bladeren worden opgegeten door kleine diertjes en schimmels. Daarmee is de CO2 weg, zou je denken, maar met die bladeren hebben ze een hoop van het goedje opgenomen. ok deze diertjes ademen het spul weer uit. Daarnaast stoten bladeren en takken die er nog liggen van de voorgaande jaren, op die manier ook nog steeds CO2 uit”, weet de onderzoeker. “Ondanks dat een boom in de zomer weinig tot géén CO2 opneemt, stoot de bodem dus in de winter wel CO2 uit.” Tot op heden nemen de meeste bossen netto gelukkig wel meer schadelijke stoffen op, dan ze uitstoten. De onderzoekers deden nog een heel opmerkelijke vondst. Voor het eerst ontdekten ze dat een bos zijn CO2-opname geheel staakte. “De bomen hebben daar helemaal géén CO2 opgenomen, ook niet overdag wanneer de fotosynthese in de bladeren normaal gesproken het sterkst is. Je verwacht dat ze dan toch wel iets opnemen. Dit hebben we nog nooit eerder meegemaakt”, vertelt Van der Woude. Het bos bevindt zich in Les Landes in het zuidwesten van Frankrijk. Onderaan de streep nam het bos niet alleen geen CO2 op, maar stootte zelfs CO2 uit via de bodem. Is het planten van bomen nog nuttig? “Ja, dat is alsnog héél nuttig”, antwoordt de onderzoeker resoluut. “Bossen blijven onderaan de streep nog steeds CO2 opnemen. Bos speelt een belangrijke rol bij het tegengaan van klimaatverandering, zelfs als ze minder CO2 opnemen dan voorheen. Het is zeker zaak bomen bij te planten.” Toch duurt het een tijd voordat jonge bomen groot worden en blad krijgen. Daarom is het ook belangrijk om wat oudere bossen te te behouden, weet Van der Woude. “Het tegengaan van ontbossing is heel belangrijk. Als je bomen kapt, kunnen deze geen CO2 meer opnemen, maar de bodem stoot nog wel CO2 uit. Dat eindigt in méér uitstoot……..” (Bron: https://www.gld.nl/nieuws/8035874/bomen-die-co2-uitstoten-door-droogte-hoe-zit-dat)

Ziekenhuizen zijn grote vervuilers: ‘Evenveel CO2-uitstoot als Tata Steel’

“……Ziekenhuizen produceren enorm veel afval. Mede daardoor is de Nederlandse zorg verantwoordelijk voor 7 procent van de CO2-uitstoot in Nederland. Nicole Hunfeld, van De Groene IC, laat zien wat er allemaal aan afval geproduceerd wordt bij de zorg van één patiënt in 24 uur……” (Bron: https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/video/video/5418524/ziekenhuizen-zijn-grote-vervuilers-evenveel-co2-uitstoot-als-tata-steel)

SCHIPHOL TEST APPARAAT DAT ULTRAFIJNSTOF UIT DE LUCHT FILTERT

“…….Schiphol is onlangs begonnen met een proef waarin ultrafijnstof uit de lucht wordt gehaald, bevestigt een woordvoerster van de luchthaven na berichtgeving in Het Parool. Volgens de woordvoerster zuigt een speciaal apparaat lucht op dat is vervuild met ultrafijnstof. In de machine wordt de lucht gefilterd en vervolgens gaat schone lucht zonder ultrafijnstof weer naar buiten. Ultrafijnstof bestaat uit deeltjes die kleiner zijn dan 0,1 micrometer, dit is een tienduizendste van een millimeter. De deeltjes komen vooral voor in de buurt van vliegvelden, langs wegen, bij de scheepvaart en bij fabrieken. De Gezondheidsraad waarschuwde twee jaar geleden dat zulke deeltjes heel schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. Honderden medewerkers van Schiphol klaagden in 2019 bij vakbond FNV over ultrafijnstof op de luchthaven. De proef op Schiphol vindt niet plaats op start- of landingsgebied, maar op een van de brandweerkazernes op de luchthaven. De kazerne grenst volgens de zegsvrouw wel aan landingsgebied, maar het personeel daar merkt niks van de gefilterde lucht. Alleen de tientallen brandweerlieden op de kazerne ademen die lucht in. De eerste resultaten van de test zijn nog niet bekend. “Daarvoor is het nog te vroeg. Als de proef succesvol blijkt te zijn, gaan we het verder uitbreiden”, zegt de woordvoerster. Schiphol is op meer manieren bezig om ultrafijnstof op de luchthaven te verminderen, aldus de zegsvrouw. Bij twee gates staan sinds kort meetsensoren. Die geven inzicht in hoeveel ultrafijnstof daar in de lucht aanwezig is en kunnen de effecten meten van bijvoorbeeld een storm op de hoeveelheid ultrafijnstof…..” (Bron: https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-test-apparaat-dat-ultrafijnstof-uit-de-lucht-filtert)

Viridi Air zoekt bedrijven in Schiedam die duurzaam actief zijn of bijdragen aan schone lucht

“…..In Nederland is de lucht vervuild met onder meer fijnstof wat via de buitenlucht ook weer in de binnenlucht terecht komt. Fijnstof dringt door tot de kleinste vertakkingen van de luchtwegen en zorgt ervoor dat de longen minder goed gaan werken. Per jaar overlijden in Nederland 12.000 mensen vroegtijdig aan de gevolgen van luchtvervuiling en circa 50.000 longpatiënten belandden het afgelopen jaar één of meerdere keren in het ziekenhuis als gevolg van luchtvervuiling. Viridi Air heeft daarom als doel om de luchtkwaliteit te verbeteren. Dit doen ze door unieke luchtzuiverende bomen te planten waarvan bekend is (Universiteit Wageningen) dat ze fijnstof uit de lucht filteren. De bomen worden in stroken/singels geplant zodat ze veel wind vangen en zodoende fijnstof uit de lucht opvangen. Dit doen zij uitsluitend voor bedrijven die voldoen aan een aantal toelatingscriteria gericht op duurzaamheid of bijdrage aan schone lucht. Viridi Air is momenteel dringend op zoek naar bedrijven in Schiedam die aan deze toelatingscriteria voldoen zodat er nog meer luchtzuiverende bomen geplant kunnen worden. Bedrijven die hieraan voldoen kunnen contact opnemen via info@viridiair.nl……” (Bron: Viridi Air zoekt bedrijven in Schiedam die duurzaam actief zijn of bijdragen aan schone lucht – Het Kompas Sliedrecht | Nieuws uit de regio Sliedrecht)

Succesvolle pilot bouw eigen fijnstofmeters

“……Natuurlijk Platform heeft afgelopen week in Nederweert met succes een proef georganiseerd om inwoners zelf fijnstof meters te laten bouwen en installeren. Het uiteindelijke doel is om inwoners in het gehele Weerterland op grotere schaal te laten participeren in het meten van fijnstof op hun eigen huislocatie om zo een beter beeld te krijgen van het fijnstofvraagstuk in onze gemeenten. De bouw en installatie van eigen meters, het verzamelen en analyseren van data, vallen onder Citizen Science, of wel burgerwetenschap. Deze ‘goedkope’ zelfbouw meters kosten minder dan 50 euro en zijn zeker niet zo nauwkeurig als professionele meters, maar kunnen toch een nuttige aanvulling vormen op meters en modellen van de overheid. Ze geven ons meer informatie over de bronnen van fijnstof en patronen in de tijd. Het Samen Meten-programma van het RIVM ondersteunt deze ontwikkeling dan ook. Sensordata van burgers verrijkt de officiële metingen en berekeningen van de overheid. Zo ontwikkelt het RIVM algoritmes om sensordata te kalibreren, bijvoorbeeld door te corrigeren voor luchtvochtigheid. Het leuke is ook dat deze data voor iedereen te bekijken is. Ons doel is om uiteindelijk meer inwoners in het Weerterland te gaan betrekken bij burgerwetenschap. Hoe leuk en interessant is het om zelf betrokken te zijn bij het meten van zaken die in je directe leefomgeving actueel zijn. Ook behoort het meten van fijnstof in huis tot de mogelijkheden om zo inzicht te krijgen in hoe bronnen van fijnstof in huis zich verhouden tot buitenshuis en wat het effect van ventileren is. Het plan is om na de verdere evaluatie van deze pilot op grootschaligere wijze workshops te gaan organiseren. Wil je hiervan op de hoogte worden gehouden?…….” (Bron: https://www.nederweert24.nl/2023/11/10/succesvolle-pilot-bouw-eigen-fijnstofmeters/)

‘Afrikaanse luchtvervuiling wordt stilaan wereldprobleem’

“…….De luchtkwaliteitscrisis op het Afrikaanse continent escaleert, stelt een nieuwe studie in het vakblad Nature. Volgens de onderzoekers is er dringend nood aan internationale actie, aangezien het een probleem is geworden dat iedereen aangaat. De afgelopen vijftig jaar is de luchtkwaliteit in de meeste Afrikaanse landen sterk verslechterd, en hun steden behoren nu tot de meest vervuilde ter wereld. De concentratieniveaus van fijnstof zijn vijf tot tien keer hoger dan wat de Wereldgezondheidsorganisatie aanbeveelt, en de situatie zal naar verwachting verslechteren naarmate de bevolking groeit en industrialisatie toeneemt. Dat blijkt uit een nieuwe studie in Nature Geoscience door onder meer de Universiteit van Cambridge en het African Centre for Clean Air (ACCA). Het nijpende probleem wordt nauwelijks aangepakt. Amper 0,01% van het geld dat wereldwijd gaat naar de strijd tegen luchtvervuiling wordt in Afrika besteed. ‘Dergelijke gevaarlijke gevaarlijke lucht inademen kan nochtans complexe en soms dodelijke gezondheidsproblemen veroorzaken’, zegt Francis Pope, hoogleraar Atmosferische Wetenschappen. ‘Alsof dat nog niet genoeg reden was om dit probleem aan te pakken, is de luchtvervuiling in Afrika niet alleen een probleem voor de mensen die op het continent zelf wonen, maar voor de hele wereld. Het verkleint namelijk de kans om de wereldwijde klimaatdoelen te halen en de klimaatcrisis te bestrijden.’ ‘De last van luchtvervuiling rust ten onrechte op armere bevolkingsgroepen en op vrouwen en kinderen.’ De verbranding van hout of andere biomassa om te koken en voor verwarming en verlichting is volgens de onderzoekers een belangrijke oorzaak van de slechte luchtkwaliteit op het continent. Maar ook de oliewinning, steenkoolindustrieën en oude voertuigen die worden geïmporteerd vanuit Europa spelen een belangrijke rol. ‘De last van luchtvervuiling rust ten onrechte op armere bevolkingsgroepen en op vrouwen en kinderen, omdat zij hoogstwaarschijnlijk meer worden blootgesteld aan vervuilende stoffen en hoogstwaarschijnlijk meer gevolgen ondervinden’, zegt co-auteur Andriannah Mbandi van de Universiteit van Zuidoost-Kenia. ‘Naast de voordelen voor de gezondheid en het milieu, zullen maatregelen voor schone lucht dus bijdragen aan het rechtzetten van een aantal van die ongelijkheden in Afrika.’ Als Afrika inzet op schone lucht, redt het 880.000 levens per jaar. De onderzoekers concluderen dat een aanpak van de Afrikaanse luchtkwaliteit regionale en wereldwijde samenwerking vereist. Ze pleiten voor een netwerk van sensoren om de luchtkwaliteit continue te kunnen monitoren. Er moet ook geïnvesteerd worden in schone energie om te voldoen aan de energievraag van Afrika, die tegen 2040 naar verwachting zal verdubbelen. Het afvalbeheer moet volledig hervormd worden zodat er minder afval gedumpt of verbrand en meer hergebruikt wordt. Verder moet er geïnvesteerd worden in milieuvriendelijke technologie om ervoor te zorgen dat Afrikaanse landen economisch kunnen groeien zonder verouderde technologie uit landen in het noorden. Om de uitstoot van de transportsector aan banden te leggen, zijn naast een betere infrastructuur ook strengere emissienormen voor brandstof en geïmporteerde voertuigen nodig. ‘Er is geen one-size-fits-all-oplossing voor de luchtkwaliteitsproblemen in Afrika, en elke regio en bevolking zal zijn eigen specifieke uitdagingen moeten overwinnen’, besluit Pope. ‘Maar door proactief te zijn en deze vijf maatregelen uit te voeren, zal de luchtvervuiling dalen en dat betekent gezondere mensen en een gezondere planeet.’……” (Bron: https://www.mo.be/nieuws/afrikaanse-luchtvervuiling-wordt-stilaan-wereldprobleem)

Inwoners meten zelf luchtkwaliteit met project Hollandse Luchten

“…..GOOISE MEREN – Veel mensen maken zich zorgen over de uitstoot van bijvoorbeeld auto’s of houtstook. In het project Hollandse Luchten meten inwoners zelf de luchtkwaliteit met behulp van betaalbare meetsensoren. Tijdens data-analysebijeenkomst worden de data samen met data-analisten, gezondheidsexperts en gemeenten besproken. Binnenkort in Bussum. Zo beschikken inwoner en overheid over dezelfde informatie en gaan ze in gesprek over mogelijke oorzaken en oplossingen van luchtvervuiling. Op donderdag 16 november vindt de laatste data-analyse bijeenkomst van 2023 plaats in Bussum. Er is dan een jaar gemeten. Tijdens de bijeenkomst presenteren bewoners hun eigen onderzoek, data-analyse of observatie aan bewoners, experts van TNO en de GGD Amsterdam, wethouders en ambtenaren. Daarna volgt een gesprek met de aanwezigen over het onderzoek en wat we met de data kunnen doen. Ook Jeroen Olthof, gedeputeerde van de Provincie Noord-Holland, zal bij de bijeenkomst aanwezig zijn. In november 2022 is een nieuwe meetperiode gestart in de regio IJmond, Zaanstad, Haarlem en de regio ‘t Gooi en de Vechtstreek. In Gooi en Vechtstreek wordt er door drie meetgroepen gemeten: de BEL-combinatie (Blaricum, Eemnes en Laren), Gooise Meren en Hilversum. Onlangs is bekend gemaakt dat deze meetgroepen ook in 2024 door zullen gaan met het onderzoeken van de leefomgeving en de dialoog blijven voeren over de kwaliteit van de leefomgeving. Het project Hollandse Luchten wordt in opdracht van de provincie Noord-Holland uitgevoerd door Waag Futurelab, het RIVM, TNO, Smart City Haarlem en GGD Amsterdam. Hollandse Luchten is in 2018 gestart als pilot en heeft zich ontwikkeld tot een burgermeetnetwerk met meetgroepen op verschillende locaties in Noord-Holland……” (Bron: https://www.bussumsnieuws.nl/natuur-en-milieu/natuur-en-milieu/325953/inwoners-meten-zelf-luchtkwaliteit-met-project-hollandse-luchten)

Tata: meer schroot gebruiken en pas groene waterstof als dat er is

“….Tata Steel wil meer schroot gaan gebruiken om staal te produceren. Verder wil het hoogoven en een kooksfabriek vervangen door installaties die in eerste instantie op aardgas gaan draaien en pas later op groene waterstof, wanneer dat er in voldoende mate is. Maar wanneer dat zal kunnen is nog niet duidelijk. Wel duidelijk is dat de overheid de portemonnee zal moeten trekken. Dat blijkt uit een verduurzamingsplan dat de staalfabriek vanmiddag heeft ingediend bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Tata Steel is nu nog de grootste uitstoter van CO2 in het land en het vervuilt de omgeving ook met onder meer stikstofoxiden en fijnstof…..” (Bron: https://www.rtlnieuws.nl/economie/bedrijven/artikel/5416867/tata-steel-groene-waterstof-aardgas-schroot-staal)

Fryslân stoot nog te veel CO2 uit: provincie haalt klimaatdoel 2030 niet

“…..De uitstoot van CO2 neemt in Fryslân niet genoeg af om het klimaatdoel van 55 procent te halen. Dat blijkt uit een analyse van adviesbureau Berenschot. Volgens de analyse haalt Fryslân in 2030 een reductie van 50,5% ten opzichte van 1990. Landelijk gezien gaat het om een reductie van 51,5%, als de huidige plannen doorgaan. “Wij hebben voor elke gemeente de uitstoot in 1990 en 2021 met elkaar vergeleken”, zegt Joachim Schellekens van Berenschot. “Zo kun je zien welke gemeentes op schema liggen en welke niet.” “Verder kijken we naar de ontwikkelingen in bepaalde sectoren, bijvoorbeeld landbouw of de industrie. Daar is vervolgens een verwachting uitgekomen voor de reductie in 2030.”…” (Bron: https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1232705/fryslan-stoot-nog-te-veel-co2-uit-provincie-haalt-klimaatdoel-2030-niet)

Ierland kampt met hoogste aantal astmagevallen in Europa, maar nieuwe luchtkwaliteitsmeter biedt hoop

“….Ierland telt momenteel het hoogste aantal astmapatiënten in Europa, maar heeft nu een veelbelovende stap gezet in de zorg voor mensen met luchtwegaandoeningen. Het Environmental Protection Agency (EPA) heeft een splinternieuwe online dienst gelanceerd waarmee burgers de luchtkwaliteit in hun omgeving kunnen monitoren. Deze voorspelling, beschikbaar op www.airquality.ie, heeft meerdere doelen. Allereerst stelt het mensen in staat om hun buitenactiviteiten te plannen, zodat ze mogelijke blootstelling aan slechte luchtkwaliteit kunnen minimaliseren. Bovendien hoopt de EPA dat deze nieuwe dienst het bewustzijn onder het publiek zal vergroten met betrekking tot luchtvervuilingsproblemen in lokale gebieden. Over het algemeen is er in Ierland een afname van luchtvervuiling waar te nemen. Toch worden bepaalde stedelijke centra, zoals Letterkenny, Ennis en Enniscorthy, nog regelmatig geconfronteerd met slechte luchtkwaliteit. De nieuwe luchtkwaliteitsvoorspelling biedt een waardevol instrument om deze problemen aan te pakken. De voorspelling wordt tweemaal daags geüpdatet, om 9.30 uur en om 17.30 uur. Op de website staan kaarten met verwachte luchtkwaliteit voor maximaal drie dagen: vandaag, morgen en overmorgen. De kwaliteit wordt beoordeeld op een schaal van 1 tot 10, waarbij een score van 10 wijst op zeer slechte luchtkwaliteit en een score van 1 tot 3 op goede luchtkwaliteit. Daarnaast biedt de voorspelling informatie over de dagelijkse concentraties van de drie belangrijkste luchtverontreinigende stoffen in Ierland: fijnstof (PM), stikstofdioxide (NO2) en ozon (O3). De nieuwe luchtkwaliteitsvoorspelling biedt niet alleen inzicht in de actuele situatie, maar helpt ook bij het plannen van activiteiten en het nemen van maatregelen om de blootstelling aan luchtvervuiling te verminderen…..” (Bron: https://www.hln.be/buitenland/ierland-kampt-met-hoogste-aantal-astmagevallen-in-europa-maar-nieuwe-luchtkwaliteitsmeter-biedt-hoop~ab133cfb/)

Proestend en hoestend protesteren tegen de slechte luchtkwaliteit

“….Zo’n zes sigaretten per dag roken Eindhovenaren, zegt Extinction Rebellion. En dat puur door de vieze lucht in de stad in te ademen. Reden voor activisten van de beweging om maandagmiddag te protesteren op het Stadhuisplein. Extinction Rebellion greep het luchtalarm, dat iedere eerste maandag van de maand afgaat, aan voor de actie. Een groep protestanten ging liggen op de trappen bij de ingang van het stadhuis. Symbolisch lag de groep van twaalf activisten ’te creperen van het hoesten’, bedoeld om duidelijk te maken hoe beroerd de luchtkwaliteit is. Op flyers stond dat ook kinderen zes sigaretten per dag aan vieze lucht inademen. Verder hadden ze tekeningen van beschadigde longen bij. “Het is nog best vermoeiend”, zegt één van de protestanten tegen de rest van de groep. Extinction Rebelion roept met de actie de gemeente op om te handelen. “Ze zijn er al wel mee bezig”, vertelt een woordvoerder. “Het moet alleen sneller.” In een brief aan de gemeente stelt Extinction Rebellion nog enkele eisen aan de gemeente: ‘wees eerlijk, doe wat nodig is en laat burgers beslissen over een rechtvaardige transitie’…..” (Bron: https://studio040.nl/nieuws/artikel/proestend-en-hoestend-protesteren-tegen-de-slechte-luchtkwaliteit)

Waarom het sluiten van vervuilende fabrieken zoals in Nijmegen moeilijker is dan het lijkt

“….De asfaltcentrale in Nijmegen zorgde al jaren voor bewonersprotesten en ander onrust. De gemeente constateerde meermaals dat de uitstootnormen voor meerdere gevaarlijke stoffen werden overschreden. Maar meer dan boetes opleggen, zat er niet in. Daarom betaalt de gemeente nu 6,95 miljoen euro aan eigenaar Dura Vermeer, om zo alsnog een einde te maken aan de fabriek en daarmee aan de uitstoot. Roel van Tiel, die zich met Dorpsbelang Hees jarenlang inzette voor het beëindigen van de schadelijke uitstoot, is opgelucht. “De champagne is opengetrokken.” “De fabriek ligt direct naast de woonwijk, een volstrekt ongelukkige situatie”, vertelt hij. Maar tegelijk vindt hij het ook zonde van het geld. “Dat kun je beter steken in het op orde brengen van de handhaving, want het is allemaal gemeenschapsgeld. Dat gaat nu naar een bedrijf gaat dat jarenlang teveel heeft uitgestoten.”….” (Bron: https://eenvandaag.avrotros.nl/item/waarom-het-sluiten-van-vervuilende-fabrieken-zoals-in-nijmegen-moeilijker-is-dan-het-lijkt/)

Zó slecht is een vuurkorf voor je gezondheid

“….Als je op deze koude dagen toch nog in je tuin wil zitten, dan is een vuurkorf onmisbaar. Deze geeft lekker veel warmte af én ziet er ook nog eens hartstikke gezellig uit. Toch brengt zo’n vuurkorf best wel wat gezondheidsrisico’s met zich mee, blijkt nu. Wat maakt een vuurkorf nu zo slecht? In Utrecht geldt er vanaf 2025 een verbod op hout stoken in de open lucht. Dat heeft alles te maken met het fijnstof. Alle houtstook samen – dan hebben we het ook over open haarden en kachels – stoot jaarlijks bijna 3,9 kiloton aan fijnstof uit. Ter vergelijking: wegverkeer zorgt voor 1,4 kiloton uitstoot per jaar. Houtstof is bijna drie keer zo vervuilend. Het is niet zo heel gek dat Utrecht hier een verbod op wil en de kans is groot dat meer gemeentes zullen volgen. Fijnstof is niet alleen slecht voor het milieu, ook voor je gezondheid. Hoe kleiner de fijnstofdeeltjes zijn, hoe verder ze in je lichaam kunnen doordringen. Als de fijnstofdeeltjes groter zijn dan 10 micrometer, zoals bijvoorbeeld pollen, dan komen ze terecht in je keel en neus. De kleinste deeltjes blijven echter in je longen achter en kunnen zelfs in je bloedbaan doordringen. Met name bij een vuurkorf komen die kleinste deeltjes vrij. Dat je hiervan al heel snel last kunt krijgen, blijkt uit een voorbeeld van Maarten Lörtzer, persvoorlichter bij onderzoeksorganisatie TNO. “In een woonwijk hebben buren er direct last van. Het kan dan zorgen voor ontstekingsreacties, benauwdheid, astmatische klachten. Het zorgt echt voor een gezondheidsrisico”, zo vertelt hij aan RTL Nieuws. Het blijft niet altijd bij klachten, zo blijkt uit een onderzoek van TNO. In Nederland overlijden jaarlijks 11.000 mensen vroegtijdig aan de gevolgen van luchtverontreiniging, en 4 op de 5 keer is fijnstof de oorzaak…..” (Bron: https://www.libelle.nl/gezondheid/zo-slecht-is-een-vuurkorf-voor-je-gezondheid~bb65d412/)

Noodzakelijk: luchtreiniging in publieke gebouwen

“….Verbeter het gebouw.. begin bij de lucht! De binnen luchtkwaliteit speelt een belangrijke rol in gezondheid en welzijn. Naast dat een goede luchtkwaliteit de productiviteit en het welzijn aanzienlijk verbetert, zorgt het er ook voor dat de lucht in het gebouw vrij is van virussen en bacteriën, waardoor het risico op infecties via de lucht tot een minimum wordt beperkt. Mensen met allergieën of astma zullen ook dankbaar zijn en het verschil van schone, pollenvrije lucht voelen. Of het nu gaat om kantoren, openbare gebouwen, ziekenhuizen of scholen, de Aeramax Pro luchtreinigers van Fellowes bieden geavanceerde luchtreinigingstechnologie voor diverse omgevingen. Dankzij de True HEPA-filtratie verwijderen deze apparaten tot 99,95% van de deeltjes tot 0.1 micron. Ontdek hier hoe Hubspot in Berlijn de kantoren heeft voorzien van schone lucht. Met een systeem om de luchtkwaliteit te beheren, kunt u zorgen voor gezondere en veiligere binnenlucht en tegelijkertijd de energie-efficiëntie verbeteren. Natuurlijke ventilatie is niet altijd de beste oplossing om de kwaliteit van de binnenlucht te verbeteren, aangezien warmteverlies veroorzaakt door het openen van ramen wordt geschat op 44% van het totale warmteverlies in gebouwen. Daarnaast is het niet altijd mogelijk om in bestaande gebouwen grote aanpassingen te doen. Tijdelijk is het nu mogelijk om een luchtreiniger 30 dagen te testen……” (Bron: https://architectenweb.nl/producten/product.aspx?id=35373)

Eerste levering CO2-afvangproject bijna daar

“…..De afronding van het CCU-project van Twence komt steeds dichterbij. Deze maand is geleidelijk begonnen met de inbedrijfstelling van de CO₂-afvanginstallatie. Eind dit jaar verwacht men in Hengelo de eerste CO₂ te leveren, onder meer aan de glastuinbouw. Twence en de Noorse leverancier Aker Carbon Capture blikken alvast terug, en vooruit. Als de installatie straks klaar is, stopt de samenwerking niet. Aker helpt Twence om het proces te optimaliseren. “En we onderzoeken samen of CO₂-afvang haalbaar is bij de andere twee lijnen van de afvalenergiecentrale en de biomassaenergiecentrale”, vertelt Ronald de Vries, manager projecten bij Twence. “Want als we vanaf 2030 onze producten – zoals elektriciteit, maar bijvoorbeeld ook de warmte – willen verkopen als duurzaam, dan moeten we nu doorpakken.”….” (Bron: https://www.groentennieuws.nl/article/9575317/eerste-levering-co2-afvangproject-bijna-daar/)

Gasvuur veel schadelijker voor luchtkwaliteit en gezondheid dan elektrisch koken

“…..een gasfornuis is veel slechter voor de luchtkwaliteit dan een elektrische kookplaat. Dat blijkt uit een Europees onderzoek van de Nederlandse organisatie TNO. Er komen veel meer schadelijke stoffen vrij in keukens waar met gas wordt gekookt en die kunnen leiden tot gezondheidsklachten zoals astma. Voor het onderzoek kookten 250 deelnemers in zeven landen allemaal minimaal drie van de zeven dagen thuis. Ongeveer 80 procent kookte op gas en 20 procent elektrisch. “Bij koken op gas komt er veel meer schadelijke stikstofdioxide vrij. In ruim de helft van de gevallen zagen we dat de normen van de Wereldgezondheidsorganisatie overschreden werden. Bij huishoudens die elektrisch koken, zagen we geen enkele overschrijding”, zegt onderzoeker Piet Jacobs van het TNO, in “De wereld vandaag” op Radio 1.
Koken op gas verhoogt volgens Jacobs het risico op astma. “Het is vooral een probleem voor kinderen. Zij hebben 20 procent meer kans op astma in huishoudens waar op gas wordt gekookt.” Daarnaast kan stikstofdioxide ook leiden tot longklachten en hart- en vaatziekten. “België heeft wel minder dan Nederland de traditie om op gas te koken. In België gaat het om 25 procent van de huishoudens. In Nederland zijn er veel meer gasfornuizen, zo’n 65 procent van de huishoudens.” Wie toch op gas wil blijven koken, heeft volgens Jacobs maar beter een goede dampkap. “En het is belangrijk dat die ook echt naar buiten afvoert.” “Tegenwoordig hebben veel huishoudens een recirculatiedampkap. Die filtert vooral vuile geurtjes uit de lucht en blaast die daarna terug de keuken in. Stikstof en andere schadelijke stoffen als fijnstof worden niet goed afgevangen. Wie zo’n dampkap heeft, zet beter nog een raam open bij het koken.” Het is ook belangrijk om die dampkap altijd aan te zetten. “Ook wanneer je gewoon een eitje kookt of thee zet. Als je een pannetje water opzet dan komt er ook stikstofdioxide vrij. Zeker bij een open keuken verspreidt zich dat naar het hele huis.” Jacobs heeft nog een tip: “Schaf een waterkoker aan en kook daar je water voor de thee of de aardappelen mee. Dan hoef je minder vaak het gas aan te zetten.” Het TNO adviseert ook om zoveel mogelijk over te schakelen op elektrisch koken…..” (Bron: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2023/11/08/koken-op-gas-nog-schadelijker-dan-gedacht/)

Wtw ventilatie: hoe een wtw unit werkt

“……Warmteterugwinning ventilatie (wtw) wordt ook wel balansventilatie genoemd. Wtw ventilatie heeft meestal een warmteterugwinunit (wtw). Hoe werkt het, wat kost het en waar moet je op letten? Hoe werkt centrale ventilatie met warmteterugwinning? Bij ventilatie met warmteterugwinning regelt de wtw unit de aan -en afvoer van lucht in de woning. Deze is vaak centraal in de woning geplaatst. De hoeveelheid afgevoerde lucht is hetzelfde als de hoeveelheid lucht die wordt toegevoerd. Daarom wordt het ook wel balansventilatie genoemd. De vervuilde lucht wordt afgevoerd via luchtkanalen en ventielen. In ieder geval in de badkamer, keuken en toiletruimte, net als bij een mechanisch ventilatiesysteem. Bij wtw ventilatie wordt niet alleen de vervuilde lucht afgezogen, maar wordt er ook verse lucht de woning ingeblazen via ventielen in alle verblijfruimten in huis. Verblijfsruimten zijn ruimtes waar mensen langere tijd aanwezig zijn, zoals een woonkamer, keuken en slaapkamers. Een wtw systeem gebruikt de warmte uit de afgevoerde lucht om de verse lucht van buiten op te warmen. Hierdoor gaat er weinig warmte verloren. Hoe werkt een decentraal wtw systeem? Een centraal wtw systeem worden vaak aangebracht in nieuwbouwwoningen. Ventilatie met warmteterugwinning installeren in bestaande woningen is ingewikkeld. Je moet dan door het hele huis lucht -en ventilatiekanalen aanleggen, zowel voor de toevoer als voor de afvoer. Wanneer er geen toevoerkanalen aanwezig zijn en je deze niet wilt of kunt aanleggen, is een decentrale wtw unit een oplossing. Decentrale ventilatie met wtw wordt in de buitengevel geplaatst van de te ventileren ruimte. Dit kan bijvoorbeeld een woonkamer, keuken of slaapkamer zijn. In het apparaat wordt, net als bij een centrale wtw de verse lucht verwarmd door de uitgaande vervuilde lucht. Wat kost een wtw ventilatie unit en wat levert het op? Een wtw unit kost ongeveer € 1.000 tot € 3.000. Daar bovenop komen de kosten voor de aanleg van ventilatiekanalen door het huis. Welk ventilatiesysteem het beste is voor jouw huis, hangt onder meer af van de grootte en indeling. Een wtw installatie levert een flinke besparing op. Je kunt ongeveer 250 kuub gas per jaar besparen en je houdt ongeveer 80 tot 90% van de warmte vast die anders verloren gaat. Hoe onderhoud je een wtw unit? Een wtw unit gaat langer mee wanneer deze goed onderhouden wordt. Daarnaast zorgt goed onderhoud voor optimale luchtkwaliteit. Zo onderhoud je wtw ventilatie: In een wtw unit zitten filters. Maak deze filters regelmatig schoon. Minimaal een keer per half jaar en vervang ze jaarlijks, afhankelijk van hoe vuil ze zijn. Maak de ventielen een keer per jaar schoon met een stofzuiger en sopje. Plaats de ventielen op dezelfde plaats en met dezelfde instelling terug. Laat de wtw unit een keer in de twee jaar en de ventilatiekanalen een keer in de acht jaar schoonmaken door een installateur. Hoe lang gaat een wtw systeem mee? Een wtw systeem, oftewel de centrale wtw unit, gaat ongeveer 15 jaar mee. Dit betekent niet dat een wtw unit standaard vervangen moet worden na deze periode. De kanalen en ventielen hoeven vaak helemaal niet vervangen te worden. Met een goed onderhouden ventilatiesysteem kan het vervangen van losse onderdelen van de unit ook een oplossing zijn. Kan bij ventilatie met warmteterugwinning nog een raam open? Ja, deuren en ramen kunnen nog steeds opengezet worden met een wtw systeem. Zodra deze weer dicht zijn raakt het ventilatiesysteem weer snel in balans. Houd er rekening mee dat er in de winter meer koude lucht de woning inkomt waardoor het meer energie kost om de koele lucht op te warmen. Zeker als de verwarming uit staat is het geen probleem om te ventileren door middel van open ramen. Sluit de ramen wel op tijd als het buiten te warm wordt. Zo voorkom je dat de warmte de woning in komt. Waar je verder op moet letten bij ventilatie met warmteterugwinning. Zet de wtw installatie bij het douchen op de hoogste stand. Heb je een raam in de badkamer? Deze kun je het beste dicht laten omdat daardoor de rest van de woning minder ventileert. Daarnaast kan de lucht uit de woning in de winter veel meer vocht opnemen dan de koude lucht van buiten via het raam. Hierdoor kan de badkamer te lang vochtig blijven en kan schimmel ontstaan. Zet het systeem ook op de hoogste stand als je de was in huis droogt, kookt of als je veel bezoek hebt. Wtw units worden niet altijd goed aangelegd wat onnodig veel geluid kan veroorzaken. Laat wtw unit daarom installeren door een vakman. Een ventilatie unit kan worden voorzien van sensoren die ervoor zorgen dat automatisch de juiste hoeveelheid lucht je woning binnenkomt voor een gezond binnenklimaat. Word je bij een ramp gevraagd ramen en deuren te sluiten, trek dan de stekker van de wtw unit uit het stopcontact. Naast centrale wtw units bestaan er ook decentrale units. Elke ruimte wordt dan apart geventileerd via een wtw unit in de gevel. Veel units hebben een bypass. Die zorgt ervoor dat de binnenkomende lucht in de zomer niet langs de warmtewisselaar stroomt. Hierdoor koelt de woning beter door de koudere avond en nachttemperatuur buiten. Sluit een afzuigkap met motor niet aan op het ventilatiesysteem. Een motorloze afzuigkap aansluiten kan wel, maar houd er dan rekening mee dat het ventilatiesysteem snel vervuilt en in verhouding weinig capaciteit heeft om kookluchten goed af te zuigen. Een goed functionerende ventilatie unit biedt een hoog comfort. Doordat wtw units geen ventilatieroosters nodig hebben, heb je weinig last van geluiden van buiten de woning……” (Bron: https://www.eigenhuis.nl/verduurzamen/maatregelen/isoleren-en-ventileren/wtw-ventilatie)

Ontvochtigers zijn geen oplossing voor een vochtprobleem

“……Pak de oorzaak van vocht aan. Vocht in huis of een vochtige kamer is onaangenaam en het is logisch dat je op zoek gaat naar een snelle oplossing om vocht tegen te gaan. Een luchtontvochtiger lijkt dan de voor de hand liggende oplossing. Maar volgens onze expert klopt dat niet. Voordat je zelfs maar overweegt om zo’n apparaat aan te schaffen, moet de bron van het vocht gevonden en aangepakt worden. “Zoniet zal een luchtontvochtiger de symptomen slechts tijdelijk maskeren, waardoor het fundamentele probleem onopgelost blijft,” zegt onze expert Olivier Lesage. Of het nu gaat om optrekkend vocht, kwel of condensatie, in ons dossier leggen we alles uit over de verschillende vochtproblemen, hun oorzaken en hoe ze te verhelpen. HOE VOCHTPROBLEMEN OPLOSSEN. Alleen als je het vochtprobleem hebt opgelost, kun je de muren en scheidingswanden van je huis drogen. “Pas dan kunnen ontvochtigers nuttig zijn,” voegt onze expert toe. Altijd eerst ventileren. Ventileren is altijd een goed idee. Eerst en vooral voor je gezondheid. De coronacrisis heeft ons geleerd dat luchtverversing belangrijk is in de strijd tegen infecties van de luchtwegen. Wind: een goedkope oplossing. De lucht laten circuleren is niet alleen goed voor je gezondheid, zegt onze expert, het is ook kosteneffectiever dan een luchtontvochtiger. Door bijvoorbeeld een kleine kamer te ventileren met buitenlucht én ze daarna te verwarmen, kun je de luchtvochtigheid verlagen van 80 % naar 60 % met een verbruik van amper 25 wattuur. De eenvoudigste techniek is om je ramen en deuren open te zetten, het liefst twee ramen aan verschillende kanten. Dit wordt intensieve ventilatie genoemd. Afhankelijk van de weersomstandigheden (temperatuur, vochtigheid, windsnelheid) zal het droogeffect kleiner of groter zijn. Zorg voor een goede installatie. Het kan helpen om in je huis voldoende ventilatie te installeren om de luchtvochtigheid onder controle te houden. “Ventilatie hoeft niet krachtig te zijn, maar wel constant en goed verdeeld om vocht goed af te voeren en frisse lucht binnen te brengen,” legt expert Lesage uit. Dit betekent dat het niet voldoende is om een paar minuten per dag een raam open te zetten of een afzuigkap in de badkamer te gebruiken. Integendeel, je moet een compleet systeem installeren met roosters, kanalen en, indien nodig, ventilatoren. Ontdek hoe je een effectief ventilatiesysteem voor je huis installeert. KIES HET BESTE VENTILATIESYSTEEM.
Ventilatie is belangrijk voor het voorkomen en het oplossen van vochtproblemen, omdat het overtollige vocht in huis elimineert en voorkomt dat waterdamp uit vochtige ruimtes, zoals de badkamer of keuken, zich verspreidt. Ontvochtigers, een nuttige oplossing op korte termijn. In tegenstelling tot ventilatie verwijdert een luchtontvochtiger vocht uit de lucht zonder het te verversen. Het verzamelt het water in vloeibare vorm in een reservoir of loost het via een pijp in het riool. De gedroogde lucht kan vervolgens vocht uit de te drogen ruimte opnemen voordat het weer wordt ontvochtigd. De luchtontvochtiger kan vooral nuttig zijn in situaties waar geen bewoners zijn en wanneer je denkt dat ventilatie niet effectief genoeg zal zijn, vindt onze energie-expert. “Het is normaal gesproken voor tijdelijk gebruik gedurende een paar weken om te voorkomen dat je elektriciteitsrekeningen van honderden euro’s moet betalen,” aldus Olivier Lesage. Maar moet je voor zo’n apparaat tussen de 150 en 400 euro betalen? “Als je al een draagbare airconditioner hebt of een vriend kan je er tijdelijk een lenen, dan kun je die gebruiken als luchtontvochtiger. Er is geen garantie dat het water condenseert, maar als wel dat zo is, kan het een krachtige ontvochtiger zijn……” (Bron: https://www.test-aankoop.be/woning-energie/luchtontvochtiger/antwoord-van-expert/luchtontvochtigers-geen-oplossing?)

Als je fijnstof niet bestrijdt, word je nooit écht gezond

“….personal trainers, diëten, mediteren, intermittent fasting… we doen allemaal steeds meer ons best om gezond te leven. Toch is er één aspect dat door het gros over het hoofd gezien wordt: een gezond binnenklimaat. Terwijl dit juist essentieel is voor een goede gezondheid, zowel op korte- als lange termijn. Nu blijkt uit de recente atlas van Onderzoeksinstituut TNO dat geen enkele Nederlandse gemeente de WHO-norm voor fijnstof haalt. Een verontrustend gegeven, maar het benadrukt wel de noodzaak om zelf thuis aan de slag te gaan. Bovendien kan de luchtkwaliteit binnen zelfs slechter zijn dan buiten, tenzij we ons hiervan bewust zijn en maatregelen nemen. Stof tot nadenken. Fijnstof is een mengsel van kleine stofdeeltjes en vochtdruppels die zo klein zijn dat ze door de lucht kunnen zweven. Ze worden geproduceerd door verschillende bronnen, waaronder verkeer en industrie. Maar de aanwezigheid van fijnstof blijft niet beperkt tot de buitenlucht, het komt ook in onze huizen voor. Niet alleen komt het via ramen en deuren naar binnen; we veroorzaken het voor het grootste gedeelte ook zelf. Vaak komt er veel fijnstof vrij bij het koken. Als je hier niet bewust van bent, dan vormt koken ineens een serieuze bedreiging voor je gezondheid. De risico’s van fijnstof zijn niet mild; denk aan gezondheidsproblemen, zoals hart- en vaatziekten, ademhalingsproblemen, astma-aanvallen en andere longaandoeningen. En het ergste is: uit recent onderzoek blijkt dat maar liefst 70 procent van de Nederlanders geen idee heeft hoe de luchtkwaliteit in hun huis is, en zich daarbij dus niet eens bewust is van de dreigende gezondheidsproblemen. Wat kun je zelf doen tegen fijnstof. Gemiddeld brengen we zo’n 80 tot 90 procent van de dag binnen door. Daarom is het extra belangrijk dat we maatregelen nemen om de concentratie van fijnstof in ons binnenklimaat te verminderen. Dit kan door onder andere over te stappen op inductie met een goede afzuigkap óf alleen een goede afzuigkap, en het installeren van ventilatiesystemen. Maar er zijn ook minder ingrijpende manieren. Kleine stappen kunnen al een groot verschil maken. Probeer – ondanks het sombere herfst- en winterweer – minder kaarsen aan te steken, gebruik de achterste twee pitten van je fornuis wanneer je gaat bakken of braden, zorg voor pannen met een goede antiaanbaklaag en haal eens wat vaker een doekje over je tafel en nachtkastje. En als je eenmaal de smaak te pakken hebt, kies dan ook voor een stofzuiger met HEPA-filter. Deze zorgt er namelijk voor dat fijnstofdeeltjes zich niet in de lucht gaan verspreiden. Cicero zei ooit: „Dum spiro, spero.” Zolang er adem is, is er hoop. Laat die adem dan ook gezond zijn…..” (Bron: https://www.metronieuws.nl/lezerscolumn/2023/11/lezerscolumn-fijnstof-niet-bestrijdt-nooit-echt-gezond/)

Nog onvoldoende duidelijkheid naar gevolgen houtrook op gezondheid

“…..Bij de verbranding van hout in kachels en haarden komen chemische stoffen vrij, zoals onder andere fijnstof, koolmonoxide. In de rook van brandend hout zitten stoffen die schadelijk zijn voor de gezondheid. Dat is bekend. Er is nog geen duidelijk wetenschappelijk bewijs welk gevolg het stoken van hout heeft op de volksgezondheid. Daarvoor moet beter onderzocht worden in welke mate mensen rook echt inademen. Dat concludeert het RIVM in het overzicht van de wetenschappelijke literatuur naar de gezondheidseffecten van houtrook in huis en buiten. In houtrook zitten altijd schadelijke stoffen. Bij de verbranding van hout in kachels en haarden komen chemische stoffen vrij. Bijvoorbeeld fijnstof, koolmonoxide, verschillende vluchtige organische stoffen en PAK(Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen )’s (polycyclische aromatische koolwaterstoffen). Deze stoffen zijn schadelijk voor de gezondheid. Blootstelling nog onvoldoende onderzocht. Hoewel er aanwijzingen zijn, is er nog geen duidelijk wetenschappelijk bewijs wat de gevolgen van houtstook zijn voor de volksgezondheid. Dat komt omdat tot nu toe onvoldoende is onderzocht of en hoeveel rook mensen (in huis) inademen. Dat hangt onder andere af van het type houtkachel, het stookgedrag en de weersomstandigheden. Deze blootstelling is nog niet precies genoeg gemeten. De meeste onderzoeken vragen of mensen zich herinneren of en hoe vaak zij hun houtkachel hebben gestookt. Ook de (weers)omstandigheden tijdens het stoken zijn onvoldoende onderzocht. Wat het RIVM betreft moet dit beter onderzocht worden. Pas dan kan beter worden ingeschat wat de gezondheidseffecten van houtrook kunnen zijn. Wat is er wel/niet onderzocht? Het RIVM beschrijft in dit literatuuroverzicht met name onderzoeken die gaan over de gevolgen van houtrook op longen en luchtwegen. Een paar studies gaan over andere effecten zoals hart- en vaatziekten, kanker of neurologische gevolgen. Ook geboortegewicht en zwangerschapsuitkomst is in een paar gevallen onderzocht. Deze onderzoeken laten wisselende resultaten zien en hebben vaak beperkingen. Er is nog weinig onderzoek onder niet-stokers en mensen met een kwetsbare gezondheid. Uit het Samenwerking Houtrookonderzoek (2022) naar blootstelling van niet-stokers bleek geen duidelijk verband tussen houtrook en een slechtere longfunctie of meer stress. Wel was er een duidelijke relatie tussen houtrook gemeten in de buitenlucht en gerapporteerde klachten. Dit waren kortademigheid in rust en gebruik van medicijnen voor luchtwegklachten. Conclusies bevestigen eerder onderzoek. De resultaten van het nu uitgevoerde literatuuronderzoek zijn vergelijkbaar met de RIVM-onderzoeken uit 2011 en 2019. Uit deze onderzoeken bleek ook dat de blootstelling beperkt gemeten is……” (Bron: https://zorgkrant.nl/anders/17786-nog-onvoldoende-duidelijkheid-naar-gevolgen-houtrook-op-gezondheid)

Uitstoot van broeikasgassen piekt mogelijk dit jaar al: “Maar klimaatbeleid wel nog niet voldoende om opwarming tot 1.5 °C te beperken”

“……De CO2-uitstoot kan mogelijk dit jaar al pieken, volgens een analyse van Carbon Brief op basis van cijfers van het Internationaal Energieagentschap (IEA). Het IEA heeft zijn verwachtingen voor het wereldwijde zonne-energievermogen in 2050 ook met 69 % verhoogd sinds vorig jaar en voorspelt 20 % meer elektrische voertuigen op de weg in 2030. Toch schrijft het IEA dat het klimaatbeleid niet voldoende is om de opwarming tot 1.5 °C te beperken. Op basis van het huidig beleid verwacht men een opwarming van de aarde van +2.4 °C tegen 2100. Het jaarlijkse Wereld Energievooruitzicht van het IEA verschijnt elke herfst en geldt als een van de invloedrijkste jaarlijkse bijdragen aan het klimaat- en energiedebat. Het vooruitzicht onderzoekt scenario’s die de verschillende mogelijke toekomstbeelden voor het wereldwijde energiesysteem schetsen. Een van de opvallendste bevindingen in dit jaarlijkse rapport is dat de wereldwijde CO2-uitstoot gerelateerd aan energie mogelijk dit jaar haar hoogtepunt bereikt, ten laatste in 2025, twee jaar eerder dan verwacht in 2022. De verwachte piek wordt beïnvloed door economische groei, weer en andere factoren. Ondanks de verbeterde vooruitzichten, toont het rapport wel dat huidige beleidsmaatregelen onvoldoende zijn om te voldoen aan de klimaatbeloftes van overheden en hun langetermijndoelstellingen voor netto-nul uitstoot…..” (Bron: https://www.hln.be/wetenschap-en-planeet/uitstoot-van-broeikasgassen-piekt-mogelijk-dit-jaar-al-maar-klimaatbeleid-wel-nog-niet-voldoende-om-opwarming-tot-1-5-c-te-beperken~a2e628bf/)

Ben je thuis vaak moe of kun je je niet concentreren? Dat kan hieraan liggen

“….na een dag thuiswerken voel je je misschien weleens moe of heb je geen concentratie meer. Dat kan aan het werken liggen, maar heb je er ooit bij stil gestaan dat dit misschien ook kan komen door een ongezond binnenklimaat? Een slechte luchtkwaliteit in huis kan namelijk een negatieve invloed hebben op onze gezondheid. Dat is gebleken uit onderzoek van Nationale-Nederlanden. Ook problemen hebben met ademhalen kan hieraan liggen. Toch is dat nog niet bij veel mensen bekend. Want waar er veel aandacht is voor de luchtkwaliteit buiten, blijft het bewustzijn voor het binnenklimaat beperkt. Zelfs in coronatijd, toen we vaak te horen kregen dat goede ventilatie binnen belangrijk is. Van de Nederlanders heeft 40 procent zich hier nooit in verdiept. Metro legt uit waarom het wél slim is om dat een keer te doen. Nederlander onbewust van luchtkwaliteit in huis. Veel Nederlanders zijn bezig met hun gezondheid. We zorgen dat we voldoende bewegen en gezond eten. Toch lijkt het verbeteren van het binnenklimaat nog niet bovenaan de prioriteitenlijst te staan. Er is over het algemeen ook maar weinig kennis over. Slechts 12 procent van de ondervraagden weet dat kinderen in woningen waar op gas wordt gekookt, 20 procent meer risico lopen op longklachten dan in huizen waarin bijvoorbeeld elektrisch wordt gekookt. En wist je dat de concentratie fijnstof in huis direct na het bakken en braden vier keer zo hoog kan zijn dan tijdens een dag met smog in Beijing? Ruim de helft (58 procent) heeft geen idee. Toch geven de respondenten hun binnenklimaat gemiddeld een 7. Tegelijkertijd voldoet één op de zeven woningen niet aan de WHO-adviesnorm (2005) voor een gezond binnenklimaat. „Het kennisniveau is nog niet op peil en toch zijn Nederlanders best tevreden over de lucht in huis. Dat is wel reden tot zorg”, legt Piet Jacobs, senior onderzoeker bij TNO uit. „Onbekend maakt wellicht onbemind. Hoewel kleine aanpassingen in huis heel veel kunnen doen voor onze gezondheid.”…..” (Bron: https://www.metronieuws.nl/lifestyle/fit-gezond/2023/10/gezond-luchtkwaliteit-binnenklimaat-ventilatie-moe-tips/)

Rijke landen vergeten luchtkwaliteit in hun klimaatplannen

“…..G20-landen vergeten de luchtkwaliteit in hun klimaatstrategieën, stellen gezondheids- en milieuspecialisten. Vooral de grote economieën hinken achterop, terwijl sommige ontwikkelingslanden belangrijke stappen zetten om de luchtvervuiling aan te pakken. Hoewel 99 procent van de wereldbevolking slechte lucht inademt, houden de meeste welvarende landen in hun klimaatplannen nauwelijks rekening met het probleem. Dat blijkt uit het rapport van de Global Climate and Health Alliance (GCHA), een wereldwijde koepel van professionele gezondheidsorganisaties en milieu-ngo’s. Het rapport is opgesteld als een scorekaart, waarbij de klimaatplannen beoordeeld worden die 169 landen elke vijf jaar opstellen in het kader van het Klimaatakkoord van Parijs. Colombia en Mali komen daaruit naar voren als wereldleiders in de strijd tegen luchtvervuiling. Wat opvalt in de evaluatie is het schril contrast in aanpak tussen lage- en middeninkomenslanden en hun rijkere tegenhangers. Landen kregen punten op 15 in vijf categorieën: de impact op de volksgezondheid, aanwezigheid van luchtverontreinigende stoffen, bronsectoren, economie en financiën, en bonuspunten voor bijkomende maatregelen. Op één na waren alle vijftien landen die meer dan de helft scoorden lage- of middeninkomenslanden: Ivoorkust, Nigeria, Pakistan en Togo met 10 punten; Ghana, Albanië, Bangladesh, Cambodja, El Salvador, Honduras, Moldavië, Sierra Leone elk met 9 punten. Colombia en Mali scoorden beide 12 op 15. De G20-landen blijven echter, op een paar uitzonderingen na, ver onder het gemiddelde van 3,5 van de 15 punten. Dat betekent dat welvarende landen de samenhang tussen gezonde lucht en klimaat niet erkennen. Volgens het rapport dragen beleidsmaatregelen voor zuivere lucht, zoals de overstap naar hernieuwbare energie en het gebruik van schonere brandstoffen om binnenshuis te koken, ook bij aan de strijd tegen de klimaatverandering. Dat niet alleen, ze hebben ook een positief effect op de volksgezondheid en halen de kosten van problemen zoals astma en hartaandoeningen naar beneden. Toch werden de gezondheidseffecten van luchtvervuiling slechts vermeld in een derde van de 169 onderzochte klimaatplannen. Nochtans ademt 99 procent van de wereldbevolking lucht in die niet voldoet aan de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie. Luchtvervuiling veroorzaakt 6,5 miljoen doden per jaar wereldwijd, volgens een recente studie in The Lancet. De verbranding van fossiele brandstoffen draagt volgens het GCHA-rapport in grote mate bij aan die vervuiling. ‘Onze scorekaart bevestigt de menselijke kosten als we de onvermijdelijke uitfasering van fossiele brandstoffen uitstellen’, zegt Jess Beagley, onderzoeker bij GCHA. ‘De G20 zijn grote wereldwijde vervuilers en het is van cruciaal belang dat ze luchtkwaliteit in hun klimaatplannen opnemen. Maar geen enkele G20-regering haalt zelfs maar de helft van de punten. Dat duidt op een gebrek aan erkenning van het verband tussen klimaat en luchtkwaliteit, of een gebrek aan ambitie om actie te ondernemen.’…..” (Bron: https://www.mo.be/nieuws/rijke-landen-vergeten-luchtkwaliteit-hun-klimaatplannen)

Ademende huizen die CO2 opnemen, dat is de toekomst van milieuvriendelijk isoleren

“…..Het plaatsen van zonnepanelen, het installeren van een warmtepomp, het plaatsen van ledlampen of elektrisch koken kennen we inmiddels wel. Maar naast deze relatief makkelijk realiseerbare oplossingen, wordt er nu ook gekeken naar het materiaalgebruik tijdens de bouw. Architect Derk Thijs en Nescio Midavaine van Zeeuws netwerk Circulair Bouwen spraken erover in het radioprogramma De Zeeuwse Kamer. Nescio woont zelf in een woning uit 1976, vertelt hij. “Wij staan aan de vooravond van de renovatie. Bij mijn eigen woning moet ik dus nog gaan beginnen.” Wel heeft hij een Tiny huis gebouwd dat helemaal circulair is. “Ik vroeg me af: kan ik met materialen van Schouwen-Duiveland een tiny house maken” Het antwoord daarop bleek ‘ja’ te zijn. Architect Derk is ook meer bezig met het verduurzamen van andere huizen dan met dat van hemzelf. “Ik huur namelijk een huis, dus dan ga je minder snel iets duurzaam verbouwen.” Dat zijn hun eigen huizen, maar op het gebied van huizen van anderen zetten ze zich hard in voor duurzaamheid. Nescio legt de termen ‘circulair’ en ‘bio-based’ uit, die centraal staan in wat zij doen. “Circulair is herbruikbaar en losmaakbaar bouwen”, vertelt hij. Met losmaakbaar bedoelt hij dat de verschillende ‘lagen’ van een huis uit elkaar te halen zijn. Installaties gaan bijvoorbeeld korter mee dan constructies, als die verschillende lagen losmaakbaar zijn hoef je niet alles te vervangen omdat het één een minder lange levensduur heeft. Biobased bouwen houdt in: “Bouwen met hernieuwbare materialen. Bijvoorbeeld materialen die je ziet op het land, zoals stro of vlas. Hernieuwbare, hergroeibare materialen.” Van de materialen waarmee ze werken, hebben de twee een collectie meegenomen. Van vlas, tot hennep en een isolatiemateriaal dat is gemaakt van spijkerstof. “We hebben zelfs gekeken naar het toepassen van zeewier isolatie”, vertelt Nescio. “Dat zie je bijvoorbeeld in Scandinavische landen in het verleden al. Van dat soort materialen wordt ook Derk gelukkig. “Nu gebruiken we veel steenwol en glaswol bijvoorbeeld. Dat is niet prettig om aan te raken of in je luchtwegen te krijgen. Voor die tijd bouwden we eigenlijk ook met vrij natuurlijke materialen.” Volgens hem is het noodzakelijk om daarnaar terug te gaan. “Daar móéten we naartoe, eigenlijk. We staan nu aan het begin daarvan.” Vanwege de CO2 problematiek moet er volgens hem meer gebouwd worden met materiaal dat CO2 opneemt, in plaats van dat het CO2 uitstoot om het te produceren. Als voorbeeld geeft hij kalkhennep. “Dat kan heel goed vocht transporteren. In het buitengebied bij Hulst hebben we een mooi vrijstaand huis gebouwd hiermee. Dat huis ademt van binnen naar buiten.” Voor hem betekent dit overigens niet dat iedereen nú aan de andere materialen moet. “Niks weggooien en slopen wat goed is. Doe pas iets biobased als het vervangen moet worden.” Nescio legt uit hoe het netwerk Circulair Bouwen tot stand gekomen is. “Met ondernemers binnen de bouwsector en het onderwijs zeiden we: laten we met zijn allen kijken welke stappen we kunnen nemen om met elkaar te leren om een toekomstbestendige bouwsector te realiseren. We pakken dit soort onderwerpen op en gaan aan de slag met een stukje kennisdeling en met projecten om die kennis ook verder uit te breiden.” In de toekomst zien de twee voor zich dat dit soort materiaal veel gangbaarder is en daardoor ook makkelijker verkrijgbaar en goedkoper…..” (bron: https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/15971152/ademende-huizen-die-co2-opnemen-dat-is-de-toekomst-van-milieuvriendelijk-isoleren)

Uitstoot-afkopers afgestraft: HelloFresh mag zich niet langer “klimaatneutraal” noemen

“….HelloFresh mag niet meer claimen dat het ’s werelds eerste klimaatneutrale maaltijdbox is. Dat heeft een Duitse rechter bepaald, in een zaak die ook verstrekkende gevolgen kan hebben voor andere bedrijven die hun uitstoot “compenseren”. Heel wat bedrijven die zich klimaatneutraal noemen of daarnaartoe streven, verkleinen hun voetafdruk door hun koolstofuitstoot kunstmatig te compenseren. Dat doen ze door “emissiekredieten” te kopen, bijvoorbeeld door geld te geven aan bosbouwprojecten in Afrika. De CO2 die de bomen daar opvangen, wordt in mindering gebracht om zo tot “nuluitstoot” te komen. Tegen die courante praktijk spande de milieuorganisatie Deutsche Umwelthilfe (DUH) verschillende rechtszaken aan, onder andere tegen bedrijven als Netto, Danone en HelloFresh. De organisatie noemt het misleidend en vals, een redenering die de arrondissementsrechtbank van Berlijn nu heeft gevolgd in het geval van HelloFresh. HelloFresh mag van de rechter niet langer beweren dat het klimaatneutraal is, omdat het bedrijf onvoldoende kon aantonen dat de gekochte ‘carbon credits’ het geclaimde succes hebben. Volgens de rechtbank moeten bedrijven nauwkeuriger uitzoeken of de certificaten die ze kopen ook echt doen wat ze beloven. De maaltijdboxleverancier kocht tot nu toe emissiekredieten van het Keniaanse bosbeschermingsproject Kasigau Corridor, dat nochtans een “Verified Carbon Standard”-certificaat heeft. “Steeds meer rechtbanken bevestigen het: het compenseren van CO2-uitstoot geeft niet het recht om producten, diensten of zelfs hele bedrijven ‘klimaatneutraal’ te noemen. Dit geldt des te meer als de koolstofkredieten afkomstig zijn van dubieuze projecten en zijn verworven via een volledig ongereguleerde koolstofmarkt zonder uniforme normen”, reageert Jürgen Resch van DUH tevreden tegenover marketingblad W&V. HelloFresh riskeert boetes van 250.000 euro of zelfs zes maanden gevangenisstraf als het nog beweert klimaatneutraal te zijn. Hetzelfde geldt voor de claim dat het bedrijf zijn directe koolstofuitstoot 100% compenseert. HelloFresh had ondertussen zelf al wel beslist geen klimaatgerelateerde claims meer te doen. Het bedrijf overweegt ook zijn emissiecompensatie op lange termijn af te bouwen. De budgetten zouden dan kunnen gaan naar alternatieve projecten in natuurbehoud en milieubescherming……” (Bron: https://www.retaildetail.nl/news/food/uitstoot-afkopers-afgestraft-hellofresh-mag-zich-niet-langer-klimaatneutraal-noemen/)

De ideale luchtvochtigheid binnen ligt tussen de 40 en 60 procent: maar hoe bereik je die waarde?

“…..Het wordt de komende weken natter en kouder, en dat is geen goed nieuws voor je woning. Hevige regenbuien en een hoge luchtvochtigheid werken namelijk vochtproblemen in de hand. Bouwsite Livios vroeg aan expert Michel Jans van Noaqua wat de risico’s van vocht in huis zijn en hoe je zulke problemen voorkomt. Nat weer = meer vochtproblemen. Vocht kan op heel wat verschillende manieren je woning binnendringen. Lekken door defecte afvoerbuizen, opstijgend vocht, doorslaand vocht via scheurtjes in de gevel, of een kelder die niet langer bestand is tegen de druk van het grondwater: het kan elke woning overkomen. En bij slecht weer is het extra opletten geblazen voor vochtproblemen in huis…..” (Bron: https://www.hln.be/woon/de-ideale-luchtvochtigheid-binnen-ligt-tussen-de-40-en-60-procent-maar-hoe-bereik-je-die-waarde~ab7c59bb/).

Zuchten onder hoge fijnstofconcentratie: hier adem je drie maanden per jaar vieze lucht in

“….Er is in Nederland bijna geen ontsnappen aan fijnstof. Waar je ook komt, overal ligt de fijnstofconcentratie bijna zes weken per jaar te hoog. In Zuid-Limburg is de lucht zelfs honderd dagen per jaar te vies, blijkt uit cijfers van onderzoeksinstituut TNO. Maximaal vier dagen per jaar te veel fijnstof is gezond. In z’n algemeenheid geldt: hoe zuidoostelijker in Nederland je komt, hoe vaker de fijnstofconcentratie boven de 15 microgram per 1000 liter lucht komt, de limiet van wat wereldgezondheidsorganisatie WHO als gezond bestempelt. Dat komt door de wind, legt TNO-deskundige Bas Henzing uit. „De noordoostenwind vanaf zee is schoon, maar neemt fijnstof vanuit de Randstad mee. In Friesland is de lucht nog vrij schoon, tegen de tijd dat die naar Brabant gewaaid is, is diezelfde lucht vrij smerig.” Komt de wind van de andere kant, dan is het nog niet goed: „Dan komt de lucht, met fijnstof en al, uit het Duitse Ruhrgebied.” Hoeveel fijnstof er in de lucht hangt is belangrijk om te weten, want, zegt Henzing: de kwaliteit van wat we inademen hangt samen met het aantal ziekenhuisopnamen. Uit onderzoek van de Gezondheidsraad bleek vijf jaar geleden al dat 4 procent van alle verloren (gezonde) levensjaren komt door blootstelling aan fijnstof. Daarmee is fijnstof net zo ziekmakend als obesitas. In 2020 overleden bovendien bijna een kwart miljoen Europeanen vroegtijdig door slechte lucht…..” (Bron: https://www.ad.nl/binnenland/zuchten-onder-hoge-fijnstofconcentratie-hier-adem-je-drie-maanden-per-jaar-vieze-lucht-in~a70f7a35/)

Wie vervuilde lucht inademt, moet vaker naar de dokter

“…..Belgen die in een wijk wonen met de schoonste lucht, en dus weinig fijnstof, gaan jaarlijks gemiddeld bijna drie keer naar de huisarts. Bewoners van wijken met de slechtste lucht moeten die gemiddeld 10% vaker raadplegen. Het negatieve effect van fijnstof op de gezondheid is al langer gekend, maar wat doen de verschillende overheden om de gevolgen in te perken? Een studie van de Onafhankelijke Ziekenfondsen, onderzoekers van de KU Leuven, UHasselt, Vito en Ircel, de Intergewestelijke cel voor het Leefmilieu onderzocht 20.000 wijken. Deze werden ingedeeld in vier groepen, van minder tot meer fijnstof in de lucht. De fijnstofwaarden variëren van zo’n 5 tot 15 microgram per kubieke meter, terwijl de Wereldgezondheidsorganisatie waarden adviseert onder de 5 microgram. Er zijn dus amper woonbuurten in ons land die daaraan voldoen. De Europese normen overtreden we daarmee niet, want in Europa geldt nog altijd een plafond van 25 microgram. Fijnstof komt vrij bij de verbranding van fossiele brandstoffen voor de productie van elektriciteit, voor transport en verwarming, bij afvalverbranding, industriële activiteiten in de cementindustrie, metaalgieterijen, de fijne chemie en activiteiten in de bouw of de landbouw. Je spreekt over echt slechte lucht wanneer gaat het om wijken waar meer dan 14,6 microgram fijnstof per kubieke meter hangt, waarbij de fijnstofdeeltjes kleiner zijn dan 2,5 micrometer. De algemene vaststelling in de studie luidt: hoe lager de concentratie fijnstof in de lucht, hoe minder vaak mensen naar de dokter gaan. Verbazen doet dat niet, zegt Christian Horemans, expert milieu en gezondheid bij de Onafhankelijke Ziekenfondsen: «Fijnstof wordt onder meer gelinkt aan aandoeningen van hart- en bloedvaten en de luchtwegen, en heeft ook een impact op de mentale gezondheid.» De doktersbezoeken kosten de overheid ook handenvol geld, de Onafhankelijke Ziekenfondsen schatten de besparing op potentieel 43 miljoen per jaar. Dat wil zeggen dat in het ideale scenario, waarin elke Belg in schone lucht woont, er 43 miljoen euro per jaar minder aan ziektekosten door de maatschappij betaald worden. De aanwezigheid van groene ruimte werkt de gezondheid dan weer in de hand. De bevindingen uit het onderzoek tonen aan dat wie in een groene wijk woont, minder naar de dokter gaat. Deze conclusie ondersteunt de 3-30-300-vuistregel die internationaal naar voren geschoven wordt, zegt Horemans aan de VRT: «Om de gezondheid te bevorderen is het aan te raden dat je vanuit je raam minstens drie bomen kan zien, 30% boombedekking in de buurt hebt, en op hoogstens 300 meter van een park of groene ruimte woont.» Oké, fijnstof is slecht en bomen zijn goed, begrepen. Maar hoe vertaalt zich dat in beleid? En wat doen we met deze kennis? Op Europees niveau werd midden september een voorstel in het parlement goedgekeurd om tegen 2035 de luchtkwaliteit te verbeteren tot onder 5 microgram per kubieke meter per jaar. Dat is vijf keer minder dan de huidige richtwaarde en de helft van wat de Europese Commissie in juni voorstelde. Ook 24-uurspieken worden veel minder getolereerd. Op gebied van bomen besliste de EU in 2021 om nieuwe maatregelen te nemen om meer bossen te beschermen en herplanten. Ongeveer 37,5 miljoen hectare bos (goed voor 23% van de Europese bossen) maakt deel uit van het beschermd natuurnetwerk Natura 2000. De Commissie kondigde een uitbreiding aan van de beschermde gebieden tot 30% van het land en de zee in de EU, waarvan 10% onder strikte bescherming moet komen. Met die plannen wil de Commissie de bescherming van de Europese bossen verbeteren en ook 3miljard bomen laten aanplanten. Vlaanderen wil tegen 2030 de gezondheidsimpact van de luchtverontreiniging halveren ten opzichte van 2005. Daarnaast wil onze overheid in dezelfde tijdspanne de oppervlakte van ecosystemen waar de draagkracht voor vermesting of verzuring wordt overschreden met een derde terugdringen. Vlaanderen streeft er eveneens naar om tegen 2030 het aantal mensen dat woont op een locatie waar de jaargemiddelde NO2-concentratie hoger is dan de advieswaarde van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) in elke gemeente te halveren ten opzichte van 2016. De plannen van zowel Europa als Vlaanderen lijken geen overbodige luxe, want jaarlijks overlijden er zo’n 238.000 Europeanen vroegtijdig aan de gevolgen van luchtverontreiniging. Die vervuiling schaadt ook de Europese ecosystemen en de biodiversiteit. Volgens de Europese Commissie zullen hun maatregelen tegen fijnstof minstens zeven keer meer opbrengen dan ze zouden kosten: 42 miljard euro aan onder andere uitgespaarde medische kosten tegenover 6 miljard euro aan investeringen. De Milieucommissie van het Europees Parlement boog zich in juni over het voorstel van de Europese Commissie en toonde zich nog ambitieuzer. In het voorstel van de Commissie zou Europa immers nog steeds de normen niet halen die de WHO in 2021 naar voor schoof…..” (Bron: https://www.metrotime.be/nl/what-about/wie-vervuilde-lucht-inademt-moet-vaker-naar-de-dokter)

AI In Robotische Luchtfiltratie: Een Nieuwe Stap Naar Schone Lucht

“…..De kwaliteit van de lucht die we inademen is van cruciaal belang voor onze gezondheid en welzijn. Helaas is de luchtkwaliteit in veel stedelijke gebieden wereldwijd de afgelopen decennia verslechterd. Luchtvervuiling kan leiden tot verschillende gezondheidsproblemen, zoals ademhalingsproblemen, allergieën en zelfs hart- en vaatziekten. Om deze problemen aan te pakken, hebben wetenschappers en ingenieurs de afgelopen jaren gezocht naar innovatieve oplossingen, waaronder AI-gestuurde robotische luchtfiltratie. Robotische luchtfiltratie maakt gebruik van geavanceerde technologieën, zoals kunstmatige intelligentie (AI), om de luchtkwaliteit te verbeteren. Deze robots zijn uitgerust met sensoren die de luchtkwaliteit meten en vervuilende stoffen detecteren, zoals fijnstof, allergenen en schadelijke gassen. Vervolgens gebruiken ze AI-algoritmen om de verzamelde gegevens te analyseren en de beste strategieën te bepalen om de lucht te zuiveren. Een van de belangrijkste voordelen van AI in robotische luchtfiltratie is de mogelijkheid om realtime gegevens te verzamelen en te analyseren. Traditionele luchtfiltersystemen zijn meestal passief en werken op basis van vooraf ingestelde instellingen. Met AI kunnen robotische luchtfiltersystemen zich aanpassen aan veranderende omstandigheden en hun werking optimaliseren op basis van de gedetecteerde luchtkwaliteit. Dit betekent dat ze efficiënter en effectiever kunnen zijn in het verwijderen van vervuilende stoffen uit de lucht. Bovendien kunnen AI-gestuurde robotische luchtfiltersystemen leren van hun ervaringen. Door continu gegevens te verzamelen en te analyseren, kunnen ze hun prestaties verbeteren en zich aanpassen aan specifieke omgevingen. Dit maakt ze bijzonder geschikt voor gebruik in grote gebouwen, zoals kantoren, ziekenhuizen en scholen, waar de luchtkwaliteit constant verandert door de aanwezigheid van mensen en andere bronnen van vervuiling. Een ander interessant aspect van AI in robotische luchtfiltratie is de mogelijkheid om gegevens te delen en samen te werken met andere systemen. Deze robots kunnen communiceren met andere slimme apparaten en infrastructuur, zoals slimme thermostaten en ventilatiesystemen, om de luchtkwaliteit in een gebouw of zelfs een hele stad te verbeteren. Dit opent de deur naar een geïntegreerd en intelligent ecosysteem dat de luchtkwaliteit kan bewaken en optimaliseren op een schaal die voorheen onmogelijk was.
Naast het verbeteren van de luchtkwaliteit in gebouwen, kunnen AI-gestuurde robotische luchtfiltersystemen ook een positieve impact hebben op het milieu. Door de luchtvervuiling te verminderen, dragen ze bij aan het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen en het behoud van de natuurlijke hulpbronnen. Bovendien kunnen ze helpen bij het verminderen van het energieverbruik door het optimaliseren van ventilatiesystemen en het vermijden van onnodig gebruik van airconditioning en verwarming. Hoewel AI in robotische luchtfiltratie veelbelovend is, zijn er ook enkele uitdagingen en zorgen. Een van de belangrijkste zorgen is de privacy en beveiliging van de verzamelde gegevens. Aangezien deze systemen continu gegevens verzamelen en analyseren, is het belangrijk om ervoor te zorgen dat de privacy van individuen wordt beschermd en dat de gegevens veilig worden opgeslagen en gebruikt. Bovendien is er behoefte aan regelgeving en standaardisatie om ervoor te zorgen dat AI-gestuurde robotische luchtfiltersystemen betrouwbaar en veilig zijn. Het is belangrijk dat deze systemen voldoen aan de juiste normen en richtlijnen om ervoor te zorgen dat ze effectief werken en geen schade toebrengen aan de gebruikers of het milieu. In conclusie, AI in robotische luchtfiltratie is een veelbelovende ontwikkeling die kan bijdragen aan het verbeteren van de luchtkwaliteit en het creëren van gezondere leefomgevingen. Deze systemen maken gebruik van geavanceerde sensoren en AI-algoritmen om de luchtkwaliteit te meten, vervuilende stoffen te detecteren en de lucht te zuiveren. Ze kunnen zich aanpassen aan veranderende omstandigheden, leren van hun ervaringen en samenwerken met andere systemen om de luchtkwaliteit op grote schaal te verbeteren. Hoewel er nog enkele uitdagingen moeten worden overwonnen, biedt AI in robotische luchtfiltratie veelbelovende mogelijkheden voor een schonere en gezondere toekomst……” (Bron: https://www.petroenchem.net/uncategorized/ai-in-robotische-luchtfiltratie-een-nieuwe-stap-naar-schone-lucht/197576/)

Luchtkwaliteit in Vlaanderen verbetert niet

“……..De luchtkwaliteit in Vlaanderen is er in 2022 niet op vooruitgegaan. Uit metingen van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) blijkt dat de concentratie van de meeste vervuilende stoffen stagneert of licht stijgt ten opzicht van 2021. Als belangrijkste oorzaken van de stagnerende luchtkwaliteit wijst de VMM naar de heropleving van de economie na de coronapandemie en de toegenomen houtverbranding. Hoewel de luchtkwaliteit in Vlaanderen de afgelopen decennia gevoelig verbeterde, is die trend vorig jaar niet verdergezet. Vooral stoffen die sterk gelinkt zijn aan houtverbranding (PAK’s, organische massa in fijn stof en bepaalde roetfracties) namen toe, stelt de VMM. De milieumaatschappij suggereert dat die toename een gevolg is van de energiecrisis. Uit de metingen blijkt dat PAK’s het sterkst stijgen. “Benzo(a)pyreen, de belangrijkste PAK, nam gemiddeld over alle stations van het meetnet met meer dan 40 procent toe”, schrijft de VMM. “Die stof ontstaat typisch bij onvolledige verbranding en wordt sterk gelinkt aan houtverbranding. Ook bij de organische massa in kleine deeltjes fijnstof, gelinkt aan houtverbranding, zagen we de hoogste meetwaarden in jaren.” Daarnaast werd tijdens de warme en zonnige zomer van 2022 de informatiedrempel voor ozon, een risicodrempel voor kwetsbare groepen, op zes dagen overschreden. De concentratie stikstofdioxide stagneerde vorig jaar, terwijl de hoeveelheid fijnstof op de meeste meetplaatsen licht steeg. Een stagnerende luchtkwaliteit is niet zonder gevaar. Fijnstof, stikstofdioxide en ozon zijn de drie stoffen met de grootste gezondheidsimpact in Vlaanderen en leiden volgens de VMM tot vroegtijdige sterfte. Volgens berekeningen van de milieumaatschappij worden alle Vlamingen blootgesteld aan te veel fijnstof en ozon en bijna alle Vlamingen aan te veel stikstofdioxide…..” (Bron: https://www.despecialist.eu/nl/nieuws/luchtkwaliteit-in-vlaanderen-verbetert-niet.html)

Dit zijn 5 voordelen van gefilterde lucht in jouw huis

“….We hebben het niet altijd door, maar iedere dag worden we blootgesteld aan allerlei soorten schadelijke stoffen. Denk bijvoorbeeld aan uitlaatgassen als we onderweg zijn, virussen en gassen. Ook thuis is de lucht niet altijd even zuiver doordat je aan het koken bent of omdat je huisdieren hebt. Schone zuurstof is belangrijk voor ons welzijn en daarom kan gefilterde lucht een uitkomst bieden. We hebben een aantal voordelen voor je op een rijtje gezet. Wie regelmatig in de keuken staat weet dat koken een hoop geurtjes met zich mee kan brengen. Vooral bij het bakken van vlees of vis kunnen deze geurtjes lang in huis blijven hangen. Luchtfiltering kan deze en andere onaangename geuren in huis verminderen. Voor het filteren van de lucht in huis heeft Dyson een mooie oplossing. Zij hebben de Purifier Big+Quiet Formaldehyde luchtreiniger ontwikkeld. Een groot voordeel is dat de luchtreiniger van Dyson een flink bereik heeft. Het apparaat heeft een bereik van 10 meter voor het zuiveren van lucht. Dat betekent dat je zo een hele etage van schone lucht voorziet, want ruimtes tot 100 m2 kunnen worden gezuiverd. Met de luchtreinigers van Dyson heb je daarnaast ook de beschikking over zowel een afstandsbediening als een app. Zo kun je de luchtreiniger ook op afstand aanzetten en hoef je niet te stoppen waar je mee bezig bent, terwijl je huis wordt voorzien van frisse lucht. Wel zo handig. Een goede nachtrust doet wonderen voor je energie de volgende dag. De kwaliteit van de lucht die we inademen, kan invloed hebben op onze slaapkwaliteit. Gefilterde lucht kan zorgen voor een gezondere en rustgevende slaapomgeving, wat resulteert in meer verkwikkende nachten. Zoals zijn naam al doet vermoeden is de luchtreiniger Big+Quiet van Dyson een harde, maar zeer stille werker. Zelfs in hoogste stand in het aantal decibels slechts 55.6. Dat is vergelijkbaar met het geluid van een regenbui. Je kunt het apparaat ’s nachts dus gewoon aan laten staan zonder gestoord te worden in je slaap. In de nachtmodus wordt het licht van het display ook nog gedimd, dus ook daar heb je geen last van. Luchtfiltering speelt een cruciale rol bij het verwijderen van microscopisch kleine deeltjes uit de lucht. Dit omvat stof, pollen, schimmelsporen, allergenen en zelfs micro-organismen zoals bacteriën en virussen. Door deze deeltjes uit de lucht te verwijderen, vermindert gefilterde lucht het risico op bijvoorbeeld allergieën en astma. De luchtreiniger komt standaard met een HEPA 13-filter. Dit filter zorgt ervoor dat al die microscopisch kleine stof- en virusdeeltjes uit de lucht worden gefilterd en in het apparaat worden vastgehouden. Luchtvervuiling kan ook schadelijke stoffen bevatten, zoals vluchtige organische stoffen, ook wel formaldehyde genoemd. Deze schadelijke stoffen zitten bijvoorbeeld in schoonmaakmiddelen, luchtverfrissers, verf en nieuwe meubels. Luchtfiltering kan helpen bij het verminderen van de blootstelling aan deze schadelijke stoffen. De luchtreinigers van Dyson kunnen de schadelijke stoffen met gemak filteren én afbreken. Daarnaast is dit apparaat ook nog eens in staat om schadelijke gassen te filteren en om te zetten naar water en CO2. Zo blijft je huis voorzien van schone lucht. Huisdieren kunnen net zo gevoelig zijn voor luchtkwaliteit als mensen. Gefilterde lucht beschermt niet alleen ons, maar ook onze huisdieren tegen allergenen en andere schadelijke deeltjes. De Dyson luchtreinigers zorgen er daarnaast ook voor dat dierlijke deeltjes die allergieën kunnen veroorzaken worden gefilterd. Op de display van het apparaat wordt zelfs bijgehouden wat de luchtkwaliteit in huis is en welke schadelijke stoffen er uit de lucht zijn gehaald. Hierdoor blijft je huis fris en gastvrij, ongeacht de omstandigheden. Kortom, gefilterde lucht in huis is een investering in je gezondheid en welzijn. Het biedt een breed scala aan voordelen, van het verminderen van de kans op luchtwegproblemen tot het bevorderen van een positieve sfeer en gemoedstoestand…..” (Bron: https://www.rtlnieuws.nl/lifestyle/wonen/artikel/5409116/dit-zijn-5-voordelen-van-gefilterde-lucht-jouw-huis)

Autobanden grootste veroorzaker microplastics in oceaan, elektrische auto krijgt de zwarte piet

“….Bij de uitstoot van auto’s wordt vooral gekeken naar wat er uit de uitlaat komt. Maar die speelt volgens onderzoekers een ondergeschikte rol als het gaat om de mondiale gezondheid. Sterker nog: elektrische voertuigen kunnen het probleem zelfs verergeren. Dat blijkt uit nieuw onderzoek dat werd gedeeld door Yale Environment 360 van de gezaghebbende universiteit Yale. Mogelijk komt een hele reeks giftige chemicaliën vrij uit banden en remmen, die tot nu toe grotendeels zijn genegeerd. Ze kunnen zelfs schadelijker zijn dan die van de uitlaatgassen van een auto met verbrandingsmotor, zo meldt nieuwssite TheDrive.com. Wetenschappers hebben onlangs een chemische stof geïdentificeerd, genaamd 6PPD, die doorgaans wordt gebruikt bij de productie van banden om scheuren en degradatie te vertragen. Bij blootstelling aan ozon in de atmosfeer verandert de chemische stof in meerdere andere soorten, waaronder 6PPD-chinon, dat zeer giftig is voor meerdere vissoorten. Dezelfde chemische stof is sindsdien aangetroffen in menselijke urine, hoewel niet bekend is wat eventuele gevolgen voor de menselijke gezondheid zijn. De ontdekking van 6PPD-q en de impact ervan heeft geleid tot nieuw onderzoek naar de vervuiling die wordt veroorzaakt door deeltjes die uit banden en – in mindere mate – remmen loskomen. Bandenrubber bestaat uit meer dan 400 verschillende chemische verbindingen, waarvan bekend is dat er vele negatieve effecten hebben op de menselijke gezondheid….” (Bron: https://www.ad.nl/auto/autobanden-grootste-veroorzaker-microplastics-in-oceaan-elektrische-auto-krijgt-de-zwarte-piet~ac84923c/)

Chemours aansprakelijk voor vervuiling met PFAS in wijde omtrek, weg vrij voor schadevergoedingen

“…..Chemours is aansprakelijk voor de verontreiniging met chemische PFAS-stoffen van een groot gebied in de Drechtsteden. Het gaat om de periode tussen 1 juli 1984 tot en met 1 maart 1998. Dat is het oordeel van de Rotterdamse rechtbank woensdag in een zaak die door de gemeenten Dordrecht, Sliedrecht, Papendrecht en Molenlanden was aangespannen tegen de teflonfabriek aan de Baanhoekweg in Dordrecht. De uitspraak van de rechtbank is van groot belang, omdat de vier gemeenten alle schade uit het verleden en de toekomst op Chemours willen verhalen. Ook andere organisaties zouden op basis van de uitspraak een procedure kunnen beginnen tegen het chemieconcern. PFAS-stoffen zijn chemische verbindingen die niet afbreekbaar zijn in het milieu en schadelijk zijn voor de gezondheid. Chemours laat in een eerste reactie weten bereid te zijn om de schade te betalen. Het chemiebedrijf denkt aan het opzetten van een fonds, waarmee de gemeenten activiteiten kunnen financieren om de verontreiniging aan te pakken…..” (Bron: https://www.ad.nl/binnenland/chemours-aansprakelijk-voor-vervuiling-met-pfas-in-wijde-omtrek-weg-vrij-voor-schadevergoedingen~a95e84ba/)

Slimme ventilatie en luchtreiniging voor een aangenaam binnenklimaat

“…..Een optimaal binnenklimaat in het smart home is van groot belang voor ons welbevinden, de gezondheid en ook om lekker te kunnen werken, ontspannen en te entertainen. De kwaliteit en het leefcomfort van het binnenklimaat hangen voor een belangrijk deel af van slimme ventilatie en luchtreiniging. De ventilatie zorgt voor de juiste temperatuur en luchtvochtigheid. En de luchtreiniging haalt irriterende stoffen en ziekmakers uit het binnenklimaat. De gemiddelde Nederlander brengt tot wel 90% van zijn of haar tijd binnenshuis door. Of je moet een echte buitenwerker zijn. Dat betekent gedurende het leven veel in- en uitademen van de binnenlucht en die blijkt regelmatig ongezond te zijn. Van een verkeerde temperatuur en onjuiste luchtvochtigheid tot regelrechte verontreiniging. Doe daar nog de regelmatig flink slechte buitenlucht bij en luchtverontreiniging is zo’n beetje het nieuwe tabak. Ziekten van longen, hart en vaten, aandoeningen van het zenuwstelsel, vervelende allergieën en ook kanker liggen op de loer. Slimme beheersing van het binnenklimaat op gebied van ventilatie en reiniging in het smart home kunnen het verschil betekenen tussen een aangenaam leefklimaat of er ronduit ziek van worden. Investeer daarom in smart ventilatoren, airco’s, luchtreinigers en -bevochtigers tot een compleet healthy home ecosysteem aan toe. Vroeger zetten wij gewoon de ramen open. Lekker doortochten met frisse en gezonde lucht. Verder deden de al aanwezige ventilatieroosters en klapraampjes gewoon hun werk. Men noemt dat luchten of verluchten (Belgisch). Het kostte allemaal ook geen rooie cent. Met de komst van de klimaatverandering, luchtverontreiniging en het slimme huis of kantoor is daar behoorlijk wat verandering in gekomen. De ramen gaan minder vaak open want er is buiten sprake van luchtverontreiniging. Dit aangevuld met kwalijke gassen uit bouwproducten en elektronische apparaten in huis. Verder koken en roken als boosdoener. Een ander punt vormt de steeds betere isolatie van huizen en kantoren waardoor er minder lucht circuleert. En last but not least de talrijke smart devices en apps om het binnenklimaat in huis te optimaal te ventileren en de ziekmakers er uit te filteren. De twee belangrijkste pijlers voor een aangenaam binnenklimaat in het smart home zijn de mechanische ventilatie en luchtreiniging. Beiden kunnen vaak meer dan je denkt en vallen dikwijls ook goed onderling te combineren. Ze werken het gehele jaar door maar hun activiteiten zijn natuurlijk wel deels seizoengebonden. Tip: Controleer vooraf met een app die de verontreiniging van de buitenlucht meldt of het verstandig is om ventilatielucht van buiten naar binnen te zuigen…..” (Bron: https://fwd.nl/smarthome/slimme-ventilatie-en-luchtreiniging-voor-een-aangenaam-binnenklimaat/)

De CO2-uitstoot van CLT, HSB en steenachtige bouwwijzen

“……Om onze klimaatdoelen te halen is het streven de broeikasemissies in 2030 vergeleken met 1990 met 60% te verminderen[1]. Eén van de manieren om hieraan bij te dragen is het bouwen met natuurlijke materialen. Daarom is onderzoek naar het effect van bouwen met natuurlijke materialen op integrale duurzaamheidsthema’s van groot belang. In opdracht van Achmea Real Estate deed Stichting W/E adviseurs onderzoek naar de effecten van Cross Laminated Timber (CLT) en houtskeletbouw (HSB) in vergelijking met steenachtig bouwen (kalkzandsteen en beton). De resultaten van het onderzoek laten zien dat CLT en HSB minder CO2 uitstoten, in vergelijking met steenachtig bouwen. CLT is een bouwmateriaal dat de laatste jaren steeds meer toepassing vindt. Het bestaat uit verschillende lagen massief houten regels die kruislings op elkaar zijn gelijmd, waardoor een sterk en stabiel paneel ontstaat. Houtskeletbouw is een bouwmethode waarbij de dragende structuur wordt gevormd door een skelet van houten profielen, in de regel afgewerkt met een beplating van gipskarton en wordt al sinds de tweede helft van de vorige eeuw in Nederland toegepast. Bouwen met CLT en houtskeletbouw is duurzaam omdat hout een hernieuwbare grondstof is die CO2 uit de atmosfeer opneemt en opslaat gedurende de groei van de boom. Door hout te gebruiken in de constructie van gebouwen, wordt de CO2-opslag verlengd en wordt de emissie van broeikasgassen verminderd. Dat is gezien de beleidsdoelen op grondstoffen[1] en de ernst van de klimaatverandering zeer waardevol. Om het effect van CLT en HSB op verschillende duurzaamheidsthema’s te onderzoeken, zijn er voor dit onderzoek twee referentieprojecten gebruikt; een nieuwbouw tussenwoning en een appartementengebouw (figuur 1). Om het effect van steenachtig bouwen te onderzoeken is gebruikgemaakt van het gemiddelde tussen een uitvoering met dragende wanden van kalkzandsteen en één met beton…..” (Bron: https://www.duurzaamgebouwd.nl/artikel/20230922-de-co2-uitstoot-van-clt-hsb-en-steenachtige-bouwwijzen)

RIVM: direct verband tussen uitstoot Tata Steel en kans op ziekte

“…..Mensen die in de IJmond wonen, hebben meer kans om ziek te worden door de uitstoot van Tata Steel. Dat concludeert het RIVM in een omvangrijk rapport. Het instituut zegt dat voor het eerst is gekeken naar de uitstoot van alle bedrijfsonderdelen die leiden tot gezondheidsklachten. Eerdere onderzoeken van onder andere het RIVM en de GGD gingen over een deel van het bedrijf of een deel van de uitstoot. Door ook kennis en technieken uit verschillende disciplines te combineren, ontstaat nu een nieuw beeld van de risico’s om ziek te worden in de buurt van de staalfabriek. Nog niet eerder werd op deze schaal een direct verband aangetoond. Vooral inwoners van Wijk aan Zee hebben met veel overlast te maken. Door de uitstoot van fijnstof en stikstofdioxide door de fabriek leven mensen die in Wijk aan Zee wonen gemiddeld 2,5 maand minder lang. “Tata Steel levert een aanzienlijke bijdrage van die stoffen aan luchtconcentraties in de omgeving, soms met wel tientallen procenten”, zegt onderzoeker Leendert Gooijer van het RIVM. Ook inwoners van Velsen-Noord, IJmuiden, Beverwijk en Heemskerk hebben kans op een verminderde gezondheid. Bij die laatste plaats is het risico het laagst, met een halve maand kortere levensverwachting. Het RIVM keek naar de uitstoot die Tata Steel op dit moment produceert en legde dat op de toekomstige situatie waarbij mensen levenslang worden blootgesteld aan de stoffen. Naast de kortere levensverwachting hebben inwoners van Wijk aan Zee ook tot 4 procent meer kans op longkanker. Kinderen in plaatsen rond Tata Steel hebben meer kans op astma en de uitstoot kan volgens het onderzoeksinstituut ook leiden tot neurologische schade met IQ-verlies tot gevolg. De directie van het bedrijf zegt in een reactie “geraakt” te zijn door de bevindingen van het RIVM. Volgens Tata Steel zijn er al veel verbeteringen doorgevoerd: “We hebben een breed pakket ingezet om dingen aan te pakken en dat is zichtbaar in dit rapport”, zegt Ruth van de Moesdijk, directeur van de afdeling HSSE (Health, Safety, Security and Environment). “De uitstoot van fijnstof is de afgelopen jaren verminderd. Het rapport laat zien dat onze uitstoot voldoet aan wettelijke grenswaarden.” Hoe de zorgen en het wantrouwen rond Tata Steel door de jaren heen groeiden. Tata Steel wil ook de komende jaren doorgaan met staalproductie in de IJmond. Het bedrijf wil met alle betrokken partijen in gesprek “om samen de volgende stappen te zetten”……” (Bron: https://nos.nl/artikel/2491421-rivm-direct-verband-tussen-uitstoot-tata-steel-en-kans-op-ziekte)

Er zijn steeds minder wolken: daardoor warmt Aarde nog sneller op

“….De lucht wordt steeds schoner door onze inspanningen om de opwarming van de Aarde tegen te gaan. Maar dat brengt per ongeluk ook een groot nadeel met zich mee: daardoor zijn er minder wolken, die zonlicht tegenhouden, waardoor de opwarming juist sneller gaat. Klimaatonderzoeker Leon Simons legt uit aan RTL Nieuws: “De luchtvervuiling is sterk teruggedrongen, met name in Europa en Amerika. De lucht is veel schoner. Dat is mooi, maar een onbedoeld neveneffect daarvan is dat het minder bewolkt is.” Hoe dat zit? Waterdamp moet zich ergens aan hechten in de lucht om wolken te kunnen vormen. Dat kan van alles zijn: woestijnzand, maar ook stikstof, zwavel of fijnstof. “Als er geen vaste deeltjes in de lucht zouden hangen, zouden er ook geen wolken zijn”, zegt Pier Siebesma van de TU Delft. Dat er minder wolken zijn, merk je bijvoorbeeld ook aan de hoeveelheid mist in Nederland. “Veertig jaar geleden had je veel vaker mist dan tegenwoordig. Dat we van kolen op gas zijn overgestapt, en dat we zwavelfilters op de energiecentrales hebben gezet, heeft veel veranderd.” Vooral het tegengaan van de uitstoot van zwavel heeft flink geholpen. Simons: “Zwavel werd in grote mate de atmosfeer in geblazen door de verbranding van fossiele brandstof. In ruwe olie zit 7 tot 10 procent zwavel. In kolen zit ook veel zwavel. Vanaf de jaren 80 zijn we begonnen dat zwavel uit de schoorstenen van de industrie en uitlaten van voertuigen te filteren. Dat heeft bijvoorbeeld het probleem van de zure regen opgelost.” Hoogleraar Siebesma vervolgt: “Als we kijken naar Nederland, dan zien we dat er nu 10 procent méér zonlicht ons oppervlak bereikt dan in de jaren 80. Dat is een significant verschil.” Eigenlijk werd de opwarming vroeger gemaskeerd, aldus Siebesma. “Door die vervuiling viel er minder zonlicht op de aarde. Door het broeikaseffect warmde de aarde op, maar die opwarming werd deels afgeremd, en verhuld, door de luchtvervuiling. Nu hebben we dus in feite een dubbele portie opwarming: enerzijds de normale opwarming door klimaatverandering en de uitstoot van broeikasgassen, en daarbovenop het extra zonlicht.” Met geo-engineering zouden we het probleem op een schone manier kunnen oplossen. “Je kunt, bijvoorbeeld door een vloot varende zee-drones, oceaanwater vernevelen. De zoutdeeltjes die overblijven komen dan in de atmosfeer terecht waardoor er in de wolken meer maar kleinere waterdruppels worden gevormd. Daardoor worden wolken witter en reflecteren ze meer zonlicht. Maar dan ben je aan het sleutelen aan het klimaat. Dat is een oplossing waar je het liefst geen gebruik van zou willen maken…….” (Bron: https://www.welingelichtekringen.nl/natuur-en-milieu/4273645/er-zijn-steeds-minder-wolken-daardoor-warmt-aarde-nog-sneller-op.html)

Kunnen we woestijnen vergroenen en zo grote hoeveelheden CO2 uit de atmosfeer halen?

“…..Vooralsnog krijgen we de klimaatcrisis maar niet onder controle. Behalve dat we rap moeten minderen met onze CO2-uitstoot, zullen we dus ook op zoek moeten naar manieren om CO2 uit de atmosfeer te verwijderen. Saoedi-Arabische wetenschappers hebben nu een plan bedacht om droge gebieden op een speciale manier te vergroenen om zo dorre woestijnen te veranderen in enorme koolstofputten. Ook in het verzengend hete Midden-Oosten worden de temperatuurrecords steeds weer verbroken. Dus behalve dat landen zoals Saoedi-Arabië veel geld verdienen aan de export van olie, zijn ze tegelijk bezig om onderzoek te doen naar manieren om de opwarming tegen te gaan. Een groep wetenschappers van de King Abdullah University denkt dat woestijnen een belangrijk onderdeel kunnen zijn van de klimaatoplossing. De onderzoekers leggen uit dat het mogelijk is om de extreem droge ecosystemen te veranderen in plekken voor efficiënte koolstofopslag. Daarvoor zijn enkel een verbeterde grondkwaliteit, veel fotosynthese en een immense hoeveelheid biomassa in de grond in de vorm van wortels nodig. Dit moet gaan werken door een combinatie van bepaalde planten, bodemmicroben en grondsoorten. Via een biochemisch proces worden dan grote hoeveelheden calciumoxalaat aangemaakt, waardoor er onder de oppervlakte uiteindelijk op natuurlijke wijze een grote koolstofopslag ontstaat. “Het is belangrijk om te beginnen met het vergroenen van woestijnen en zo de koolstofopslagcapaciteit van deze ecosystemen te herstellen en te verbeteren”, schrijven de wetenschappers onder leiding van onderzoeker Heribert Hirt. “Een van de voordelen van deze zeer droge gebieden is dat ze op dit moment niet gebruikt worden voor landbouw en voedselproductie.” De methode is gebaseerd op aan de droogte aangepaste planten die oxalaationen produceren, waar koolstof- en zuurstofatomen inzitten. Deze oxalaatdeeltjes komen je vast bekend voor als je ooit last hebt gehad van nierstenen of jicht. Sommige bodemmicroben zijn dol op oxalaten en gebruiken ze als hun enige bron van koolstof. Daardoor scheiden zij carbonaatmoleculen uit in de grond. Carbonaat valt normaal gesproken snel uit elkaar, maar als deze plant-microbensystemen in alkaline- en calciumrijke grond groeien, dan reageert het carbonaat met calcium om een stabiele afzetting van calciumcarbonaat te vormen. Nierstenen in de bodem van de woestijn dus…..” (Bron: https://scientias.nl/kunnen-we-woestijnen-vergroenen-en-zo-grote-hoeveelheden-co2-uit-de-atmosfeer-halen/)

Slimme ventilatie en luchtreiniging voor een aangenaam binnenklimaat

“…..Een optimaal binnenklimaat in het smart home is van groot belang voor ons welbevinden, de gezondheid en ook om lekker te kunnen werken, ontspannen en te entertainen. De kwaliteit en het leefcomfort van het binnenklimaat hangen voor een belangrijk deel af van slimme ventilatie en luchtreiniging. De ventilatie zorgt voor de juiste temperatuur en luchtvochtigheid. En de luchtreiniging haalt irriterende stoffen en ziekmakers uit het binnenklimaat. WTW LUCHTREINIGER VENTILATIE KLIMAAT AIRCONDITIONING LUCHTBEVOCHTIGER. De gemiddelde Nederlander brengt tot wel 90% van zijn of haar tijd binnenshuis door. Of je moet een echte buitenwerker zijn. Dat betekent gedurende het leven veel in- en uitademen van de binnenlucht en die blijkt regelmatig ongezond te zijn. Van een verkeerde temperatuur en onjuiste luchtvochtigheid tot regelrechte verontreiniging. Doe daar nog de regelmatig flink slechte buitenlucht bij en luchtverontreiniging is zo’n beetje het nieuwe tabak. Ziekten van longen, hart en vaten, aandoeningen van het zenuwstelsel, vervelende allergieën en ook kanker liggen op de loer. Slimme beheersing van het binnenklimaat op gebied van ventilatie en reiniging in het smart home kunnen het verschil betekenen tussen een aangenaam leefklimaat of er ronduit ziek van worden. Investeer daarom in smart ventilatoren, airco’s, luchtreinigers en -bevochtigers tot een compleet healthy home ecosysteem aan toe. Vroeger zetten wij gewoon de ramen open. Lekker doortochten met frisse en gezonde lucht. Verder deden de al aanwezige ventilatieroosters en klapraampjes gewoon hun werk. Men noemt dat luchten of verluchten (Belgisch). Het kostte allemaal ook geen rooie cent. Met de komst van de klimaatverandering, luchtverontreiniging en het slimme huis of kantoor is daar behoorlijk wat verandering in gekomen. De ramen gaan minder vaak open want er is buiten sprake van luchtverontreiniging. Dit aangevuld met kwalijke gassen uit bouwproducten en elektronische apparaten in huis. Verder koken en roken als boosdoener. Een ander punt vormt de steeds betere isolatie van huizen en kantoren waardoor er minder lucht circuleert. En last but not least de talrijke smart devices en apps om het binnenklimaat in huis te optimaal te ventileren en de ziekmakers er uit te filteren. De twee belangrijkste pijlers voor een aangenaam binnenklimaat in het smart home zijn de mechanische ventilatie en luchtreiniging. Beiden kunnen vaak meer dan je denkt en vallen dikwijls ook goed onderling te combineren. Ze werken het gehele jaar door maar hun activiteiten zijn natuurlijk wel deels seizoengebonden. Tip: Controleer vooraf met een app die de verontreiniging van de buitenlucht meldt of het verstandig is om ventilatielucht van buiten naar binnen te zuigen. De term AIVC staat voor Air Infiltration and Ventilation Centre. Een internationaal instituut dat waarden en normen voor ventilatie en ook luchtreiniging vaststelt. Hun definitie voor smart AIVC is: Een slim geautomatiseerd proces dat continu het ventilatiesysteem op tijd bijregelt en afstemt op de condities van aanwezige personen, binnenruimte en klimaat/weersomstandigheden en daarbij ook nog eens rekening houdt met de energiekosten en duurzaamheid. Kortom een ideaal regulatiesysteem voor het binnenklimaat dat bovendien zo groen/duurzaam als mogelijk is. Dat heeft natuurlijk allemaal veel voeten in de technische aarde. Het gaat om een compleet ecosysteem (intern climate en health-netwerk of -hub) bestaande uit sensoren, (regel-)apps en uitvoerende systemen zoals ventilatoren, airco’s, luchtkoelers of juist -verwarmers en reinigingsapparaten. Idealiter begint de installatie van smart AIVC al bij de bouw doch kan bij niet al te oude woningen nog achteraf worden toegevoegd. Vraag het uw deskundig installateur. Ben je een echt smart home doe-het-zelver let dan op de onderlinge compatibiliteit van ventilatoren, airco’s, luchtreinigers en -bevochtigers in het thuisnetwerk. Liefst allemaal aan te sturen met slechts één of enkele apps op de smartphone of tablet. Anders wordt het een allegaartje in plaats van een vloeiend werkend ecosysteem. Een natuurlijke luchtcirculatie vormt nog altijd een van de belangrijkste toepassingen bij luchtventilatie. Ramen die open of in de ventilatiestand kunnen en het al oude luchtrooster. Beiden zijn tegenwoordig ook slim te verkrijgen. Met AI geautomatiseerde besturing voor beweegbare vensters en ramen. En zelfs luchtroosters zijn met actuatoren te openen en weer te sluiten. Let er wel op dat luchtroosters vervuilen en aangetast kunnen worden door zonlicht en chemische stoffen in de lucht. Regelmatig schoonmaken en zo nodig vervangen valt aan te bevelen. De ventilator, zowel aan het plafond als staand, is al honderden jaren in gebruik. De moderne typen zijn smart (zelfs met AI), gebruiken relatief weinig stroom en zijn behoorlijk geruisloos. De airco trekt de meeste aandacht dankzij recente hittegolven. Behalve voor het koelen in de zomer zijn ze tevens bruikbaar voor het verwarmen van lucht in de winter. Ook de airco wordt steeds slimmer……” (Bron: https://fwd.nl/smarthome/slimme-ventilatie-en-luchtreiniging-voor-een-aangenaam-binnenklimaat/)

Bijna iedereen ademt vergiftigde lucht in: 400.000 doden per jaar in Europa

“…..Bijna iedereen in Europa – 98 procent van alle Europeanen – leeft op een plaats waar de lucht ernstig is vervuild. Dat blijkt uit een onderzoek van The Guardian. De richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO voor fijnstof (maximaal 5 microgram per kubieke meter) worden bijna overal overschreden. Bijna twee derde van de Europeanen woont op een plaats waar er meer dan twee keer zoveel dodelijk fijnstof in de lucht zit als de WHO aanvaardbaar acht. In Noord-Macedonië is ligt het fijnstofniveau zelfs zes keer hoger. In Nederland is geen enkele plaats waar de luchtkwaliteit in overeenstemming met de WHO-normen is, zo blijkt uit het kaartje van The Guardian. De gevolgen voor de volksgezondheid zijn enorm. Uiterst kleine fijnstofdeeltjes kunnen via de longen in het bloed terechtkomen en zo bijna elk orgaan aantasten. Elk jaar overlijden er 400.000 Europeanen aan de vervuilde lucht. Het verkeer, de industrie en de veehouderij zijn belangrijke bronnen van de kleine fijnstofdeeltjes. Het Europees Parlement stemde vorige week in met een voorstel om de WHO-normen ook in Europa te gaan naleven. Nu zijn de eisen voor de luchtkwaliteit nog vijf keer zo laks……” (Bron: https://www.bnnvara.nl/joop/artikelen/bijna-iedereen-ademt-vergiftigde-lucht-in-400000-doden-per-jaar-in-europa)

Gezond071 over goed binnenklimaat: isoleren en ventileren allebei noodzakelijk

“…..Torenhoge energieprijzen in de wintermaanden verleiden mensen tot het lager zetten van de verwarming en alles potdicht houden. Maar die combinatie kan leiden tot ongewenste effecten zoals schimmel in huis. Architect Anja Möltgen pleit voor isoleren, ventileren en een minimumtemperatuur. In Gezond071 komt elke maand een thema aan de orde over gezonde leefstijl. In de eerste aflevering van het derde seizoen ging het over het klimaat in huis. Wie opgeschrikt door hoge energieprijzen vooral koos voor de verwarming uitzetten en ramen dichthouden en alles dichtplakken met tochtstrips, kon ineens geconfronteerd worden met heel veel schimmel in huis. Kijk en luister hier de uitzending terug van Gezond071 over een goed binnenklimaat van woensdag 13 september. Nadia El Mettouri had daar bijvoorbeeld mee te maken. “Vooral in mijn slaapkamer had ik last van schimmel. In mijn kledingkast vond ik ineens mijn leren jas en broek onder de schimmel. Die heb ik weg moeten gooien. Mijn muren heb ik eindeloos schoongemaakt, maar het kwam steeds terug. Uiteindelijk heb ik de woningcorporatie ingeschakeld en die hebben de schimmel laten verwijderen en een speciaal folie geplakt en opnieuw geverfd. Nu hoop ik dat het niet meer terugkomt.” Olie. Schimmel in huis is niet fijn en ook niet gezond. Zeker mensen die al problemen hebben met hun luchtwegen, kunnen daar extra last van krijgen. Maar ook andere zaken kunnen je binnenklimaat aantasten, vertelt Möltgen. “Bijvoorbeeld uit de olie die je gebruikt als je iets bakt of je hebt net een nieuwe vloer gelegd of geverfd. Overal kunnen stoffen vrijkomen die niet goed voor ons zijn.” De beste manier om het klimaat in huis goed te krijgen en houden is isoleren en ventileren. “Elke dag even de ramen tegen elkaar openzetten”, adviseert Möltgen. “Iedereen produceert vocht. Met koken, douchen, maar ook gewoon ademhalen. Een huishouden van vier mensen levert elke dag tien liter vocht. Dat is normaal.” Afzuigkap. Hoe vochtiger de lucht hoe meer energie het kost om die lucht te verwarmen. Daarom is ventileren in de winter ook een goed idee. Dat betekent niet dat je de hele dag de ramen open moet laten, maar dus wel even laten doorwaaien. “Zet de afzuigkap aan op het moment dat je begint met koken en laat hem nog een half uur aanstaan nadat je klaar bent met koken”, zegt Möltgen. Zijn vochtvangers dan de oplossing? “Het moet ook niet te droog zijn in huis”, zegt Möltgen. “Dan krijg je last van je huid. Ergens tussen de veertig en zestig procent is goed. En een minimumtemperatuur van vijftien graden. Wat verder echt comfortabel is, is erg persoonlijk.” Energiefixers071. In Leiden is in januari de groep Energiefixers071 begonnen met een project om mensen in sociale huurwoningen te helpen met kleine energiebesparende maatregelen in huis. Zoals tochtstrips, radiatorfolie, ledlampen en een waterbesparende douchekop. Eerst in Leiden Zuid-West en later in Leiden-Noord. Deze Energiefixers071 kwamen in huizen die ze bezochten geregeld schimmel tegen. Op de website energiefixers071.nl staan nog meer tips om energie te besparen en schimmelvorming tegen te gaan……” (Bron: https://sleutelstad.nl/2023/09/20/gezond071-over-goed-binnenklimaat-isoleren-en-ventileren-allebei-noodzakelijk/)

Onderzoek: in bijna heel Europa kampen mensen met giftige stoffen in de lucht

“…..Bijna overal in Europa ademen mensen te veel giftige stoffen in, blijkt uit een onderzoek van The Guardian in samenwerking met deskundigen. Zo’n 98 procent van de Europeanen woont volgens de Britse krant in gebieden waar de hoeveelheid zeer schadelijke stoffen in de lucht de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) overschrijdt. Ook in Nederland liggen de waarden hoger dan in een richtlijn van de WHO staat voorgeschreven. Het gaat om fijnstof, microscopisch kleine deeltjes die vrijkomen bij bijvoorbeeld verbranding in fabrieken, kolencentrales en auto’s, maar ook in de intensieve veehouderij, legt Roel Vermeulen uit. De hoogleraar milieu-epidemiologie aan de Universiteit Utrecht gaf leiding aan het team van onderzoekers dat op basis van satellietdata en meetgegevens van 1400 meetstations verspreid over het hele continent gedetailleerde kaarten maakte van luchtverontreiniging in Europa……” (Bron: https://nos.nl/artikel/2491230-onderzoek-in-bijna-heel-europa-kampen-mensen-met-giftige-stoffen-in-de-lucht)

Energie-N: ‘Slim ventileren, ook als het regent, bespaart energie’

“……As je goed wilt ventileren moet je een balans zoeken tussen energieverlies, verse gezonde lucht en vochtigheid in huis. Heel moeilijk is het niet. Bij ventileren gaat warmte naar buiten. Dat is wel 15 – 35 % van je totale energiegebruik voor verwarmen. Energie-N komt met energiegesprekken veel bij mensen thuis. Daar komen we twee uitersten tegen, soms in één woning. En ook een paar misverstanden. Te veel ventileren. We horen vaak: “Wij hebben op de verdieping altijd de ramen open want daar stoken we toch niet”. Dit klopt niet! Ongeveer de helft van de warmte die we, voor veel geld, in de woonkamer en keuken brengen, gaat door de verdiepingsvloer naar de bovenverdieping. Dat gebeurt door de vloer van de bovenverdieping, die absoluut niet is geïsoleerd, en door het trapgat. Op deze manier gaat heel veel warmte onnodig verloren. Dus: ventileer ook boven slim. Te weinig ventileren. In de woonkamer en keuken is het lekker warm. De mechanische afzuiging is jaren geleden verwijderd, we hebben immers een afzuigkap. De ventilatie roosters zijn dicht of vervuild. Gevolgen: onfrisse geur, hoge CO2 concentratie en hoge luchtvochtigheid. Hoge CO2 concentratie geeft een lamlendig gevoel (op scholen moeten ze tegenwoordig de lucht in de klassen hierop controleren). Hoge vochtigheid geeft risico op vocht- en schimmelplekken. Dus: ventileer slim! Wat is slim ventileren. Altijd beperkte basis ventilatie, roosters open of als je die niet hebt klapraampje op een kier en mechanische afzuiging op stand 1. Dat zorgt er voor dat ook een leeg huis niet muf gaat ruiken. Als je thuis bent, ventilatie op stand 2. Als je vocht produceert (koken, douchen, drogen) of met meerdere personen aanwezig bent, dan ventilatie op stand 3. Luchten, even de ramen open heeft na 10 minuten zijn doel bereikt. Doe je het langer dan is dat alleen maar energieverlies. Meer informatie over ventileren vind je hier, Ook al je vragen over ventileren kan je aan ons stellen bij de vragen inloop. Zaterdag 7 oktober van 11.00 uur tot 14.00 uur houdt Energie-N uit Nieuwegein haar maandelijkse inloop in de bieb op de tweede verdieping van het Stadshuis in de binnenstad van Nieuwegein. …..” (Bron: https://www.pen.nl/artikel/energie-n-slim-ventileren-ook-als-het-regent-bespaart-energie)

Isoleren = ventileren: zorg voor een goed evenwicht met deze daglichtoplossingen

“….Op zoek naar een optimaal evenwicht tussen isolatie en ventilatie, met het oog op een gezonde én energie-efficiënte leefomgeving? Skylux stelt drie innovatieve producten voor: platdakramen, lichtkoepels en dakvensters voor schuine daken. Isolatie en ventilatie zijn belangrijk. Duurzaamheid en energie-efficiëntie worden almaar belangrijker. Net daarom is kiezen voor een betere isolatie van je woning essentieel. En dat betekent niet enkel minder energie verbruiken maar ook meer ventileren om condens te voorkomen. Skylux biedt oplossingen aan die het perfecte evenwicht vormen tussen isolatie en ventilatie. Tegelijk geniet je van natuurlijk daglicht én een gezond binnenklimaat.
1. Platdakraam iWindow
Skylux heeft diverse oplossingen om isolatie en ventilatie te combineren, waaronder de vaste en opengaande platdakramen iWindow. Deze complete sets kunnen elektrisch geopend worden om frisse lucht binnen te laten en hebben een isolatiewaarde van 1,0 W/m²K. Ideaal voor een optimale en energie-efficiënte binnenomgeving. Het strakke design krijg je erbovenop! De iWindow-platdakramen met dubbel of driedubbel glas zien er niet alleen goed uit, maar zijn ook veruit de beste daglichtoplossing voor je plat dak. Ze zijn beschikbaar in meer dan 80 verschillende afmetingen, waardoor er een platdakraam op maat is voor elk project.
2. Koepels voor platte daken
Een andere mogelijkheid is een opengaande kunststofkoepel voor platte daken. Zo geniet je van een maximale lichtinval én een maximale thermische en akoestische isolatie. De innovatieve constructie in acrylaat of polycarbonaat is verkrijgbaar met verschillende wanden. Voor een EPB-conforme oplossing is de 4-wandige lichtkoepel de beste keuze. De voorgemonteerde manuele of elektrische bediening laat een optimale ventilatie van de ruimte toe en voorkomt vochtproblemen.
3. Dakvensters voor hellende daken
Heb jij een hellend dak? Daarvoor heeft Skylux kiepdakvensters met muggenhor aan de buitenkant ontwikkeld. Zo kan je je ruimte continu verluchten, terwijl je beschermd bent tegen insecten en andere ongewenste bezoekers. De 3-puntsvergrendeling voorkomt dat het raam volledig opendraait en combineert frisse buitenlucht met veiligheid en comfort, waardoor jij dag en nacht van een gezond binnenklimaat kan genieten……” (Bron: https://www.livios.be/nl/diensten/zoek-een-partner/10771-18661/skylux/partnerberichten/isoleren-ventileren-zorg-voor-een-goed-evenwicht-met-deze-daglichtoplossingen/)

Luchtvervuiling ook risico voor hersengezondheid

“…..Luchtvervuiling door fijnstof verhoogt het risico op dementie. Dat concluderen Amerikaanse onderzoekers op basis van langdurige observaties in de ‘Health and Retirement Study’ (JAMA Intern Med. 2023; online 14 augustus). Met name fijnstof door landbouw of bosbranden lijkt de boosdoener. De Gezondheidsraad concludeerde in 2018 al dat langdurige blootstelling aan fijnstof het risico verhoogt op longziekte, hart- en vaatziekten en vroegtijdig overlijden. Ze constateerden toen ook een samenhang tussen fijnstof en het dementierisico, maar een oorzakelijk verband was onzeker. Onderzoekers brachten daarom in een representatief onderzoek onder bijna 28.000 Amerikanen de blootstelling aan fijnstof in de periode 1992-2016 in kaart. Zij keken daarbij vooral naar de kleine fijnstofdeeltjes (‘particulate matter’ PM2,5), die vaker dan grotere deeltjes diep de longen binnendringen en de bloedbaan bereiken. Alle deelnemers werden sinds eind jaren 1990 elke twee jaar onderzocht op tekenen van dementie. Gedurende een follow-upperiode van gemiddeld tien jaar ontwikkelden 4105 deelnemers (15%) dementie. De gemiddelde blootstelling aan PM2,5 van 11 μg/m3 was vergelijkbaar met gemeten concentraties in Nederland. Hogere blootstelling aan PM2,5 bleek gerelateerd aan een hoger risico op dementie, met een 2% toename in risico per μg/m3 hogere blootstelling. Dit verband was vooral toe te schrijven aan fijnstof dat afkomstig is van landbouw en bosbranden, en in mindere mate aan fijnstof van wegverkeer en ander verkeer. De risico’s van fijnstof leken hoger voor jongere deelnemers (< 75 jaar) dan voor ouderen; een observatie die rijmt met eerder onderzoek in de Nederlandse Rotterdam Studie. Het verband tussen fijnstof en dementie was onafhankelijk van verschillen tussen deelnemers in sociaal-economische omstandigheden en blootstelling aan andere vormen van luchtvervuiling, zoals ozon en stikstofdioxide. Daarbij moet de kanttekening worden geplaatst dat de onderzoekers geen gegevens ter beschikking hadden over neurotoxische pesticiden en ammoniak; laatstgenoemde is in de landbouw verantwoordelijk voor 30% van de PM2,5. Deze bevindingen uit de V.S. stroken met een recente meta-analyse van 14 onderzoeken, gepubliceerd in The BMJ. Hoewel verder onderzoek nodig is om meer duidelijkheid te krijgen over de oorzakelijkheid van het verband en de onderliggende mechanismen, geeft het een belangrijk signaal dat een betere luchtkwaliteit ook zijn vruchten kan afwerpen voor de hersengezondheid…..” (Bron:https://www.ntvg.nl/artikelen/luchtvervuiling-ook-risico-voor-hersengezondheid)

Europees Parlement wil strengere grenswaarden voor luchtvervuiling

“…..Vanaf 2035 zou nergens in de Europese Unie de luchtvervuiling de normen van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO nog mogen overschrijven. Tegen 2050 zou luchtverontreiniging helemaal tot het verleden moeten behoren. Het Europees Parlement heeft woensdag de herziening van de richtlijn inzake luchtkwaliteit goedgekeurd. Er worden voor verschillende verontreinigende stoffen strengere grens- en streefwaarden vastgesteld die tegen 2035 moeten worden gehaald, waardoor de Europese regels in overeenstemming met de meest recente aanbevelingen van de WHO zouden komen. Over de wetgeving moet wel nog een akkoord worden gevonden met de lidstaten. Het standpunt van het parlement werd goedgekeurd door 363 Europarlementariërs. 226 parlementsleden stemden tegen, 46 onthielden zich. Er komen strengere luchtkwaliteitsnormen voor onder meer fijnstof, stikstofdioxide, zwaveldioxide en ozon. Als het van de parlementsleden afhangt, moeten de normen worden gehaald tegen 2035, met tussentijdse doelstellingen voor 2030. Het einddoel is om in 2050 geen luchtverontreiniging meer te hebben, zodat de volksgezondheid, ecosystemen en de biodiversiteit geen verdere schade meer oplopen. Volgens het parlement moet het aantal meetpunten voor luchtkwaliteit worden opgetrokken, terwijl de verschillende luchtkwaliteitsindexen op elkaar afgestemd moeten worden, zodat ze eenvoudig publiek toegankelijk kunnen worden gemaakt. Sara Matthieu (Groen) stemde mee met de meerderheid, maar betreurt dat, “om de Europese Volkspartij over de streep te halen”, de streefdatum voor de strengere normen doorgeschoven werd van 2030 naar 2035. Nochtans is de uitdaging groot, zegt ze. “Elke week sterven in Europa meer dan 35 baby’s aan de gevolgen van luchtvervuiling. Ook miljoenen volwassenen krijgen gezondheidsproblemen door vervuilde lucht, vroeg of laat betalen we allemaal de rekening met onze gezondheid. Het inademen van schone lucht is een mensenrecht voor iedereen.” Volgens Matthieu zou het invoeren van de WHO-limieten betekenen dat overal in België die waarden overschreden worden, wat dus wil zeggen dat alle Belgen vervuilde lucht inademen. “Daarom is meer ambitie dringend nodig.”….” (Bron: https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20230913_95675436)

Forse afname uitstoot broeikasgassen in 2022

“….In 2022 was de uitstoot van broeikasgassen 7,9 procent lager dan in 2021. Dat komt vooral door de hoge aardgasprijzen. Daardoor is er minder aardgas verbruikt door de industrie, bebouwde omgeving en landbouw. Ook was het een zachtere winter dan in 2021. In 2021 steeg de uitstoot van broeikasgassen nog met 1,8 procent ten opzichte van 2020. Dit volgt uit de voorlopige emissiecijfers die RIVM/Emissieregistratie vandaag publiceert op emissieregistratie.nl. De uitstoot van broeikasgassen lag in 2022 voor het eerst meer dan 30 procent onder het niveau van 1990. Hiermee wordt het zogeheten Urgendadoel ruim gehaald*. In de klimaatwet is vastgelegd dat de afname in broeikasgasemissies in 2030 moet uitkomen op 55 procent ten opzichte van 1990. De dalende trend van de ammoniakemissie zet in 2022 door met een afname van 1,1%. Dit komt met name door afname van het aantal dieren in de varkens- en pluimveehouderij, en lagere stikstofgehalten in het voer van melkvee. De emissie van stikstofoxiden (NOx) daalt met 2,4 procent als gevolg van lager aardgasgebruik van consumenten, landbouw en industrie door hoge brandstofprijzen. Daarnaast zorgt een moderner wagenpark voor minder NOx-emissies. Betere data over het gebruik van handdesinfectiemiddelen door consumenten zorgt in 2022 voor een daling (10,6 procent) van NMVOS (niet methaan vluchtige organische stoffen) emissies. Deze verbeterde gegevens zullen bij publicatie van de definitieve cijfers over 2022 ook voor eerdere jaren worden toegepast. De emissies van overige luchtvervuilende stoffen (PM2,5 en SO2) blijven in 2022 ongeveer constant….” (https://www.rivm.nl/nieuws/forse-afname-uitstoot-broeikasgassen-in-2022)

De luchtkwaliteit nabij jouw woning, school, of werk checken? Zo weet je het meteen

“…..Hoe meer fijn stof en hoe minder bomen in de buurt, hoe vaker mensen naar de dokter moeten, concluderen de Onafhankelijke Ziekenfondsen in een grote studie in samenwerking met een heleboel onderzoeksinstituten. Maar hoe weet je hoe het met de luchtkwaliteit gesteld is in de buurt waar je woont of wil gaan wonen? Wat is de 3-30-300 vuistregel waarmee je al een heel eind komt? En op welke plaats kan je zelfs de luchtkwaliteit van uur tot uur zelf controleren? We helpen je op weg. De Onafhankelijke Ziekenfondsen brachten samen met de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu (IRCEL) en KULeuven- en UHasselt-onderzoekers het niveau van vervuiling door fijnstof met een diameter kleiner dan 2,5 micrometer in de omgevingslucht in kaart, tot op het niveau van zo’n 20.000 wijken. Die gegevens werden dan gecombineerd met die van meer dan een miljoen Belgische jongeren en volwassen aangesloten bij de Onafhankelijke Ziekenfondsen. Conclusie: hoe lager de fijnstofconcentratie in de lucht, hoe minder doktersbezoeken er nodig zijn. Goed voor je gezondheid is het als je vanuit je woonplaats minstens 3 bomen kan zien, met 30% boombedekking in de buurt, op maximum 300 meter van een park of groene recreatieruimte. Goed voor je gezondheid is het als je vanuit je woonplaats minstens 3 bomen kan zien, met 30% boombedekking in de buurt, op maximum 300 meter van een park of groene recreatieruimte. Ook werd nagegaan welke rol de aanwezigheid van groene ruimte speelt. En daaruit bleek dat wie in een wijk met meer dan 30% boombedekking woont, minder naar de dokter gaat. De Onafhankelijke Ziekenfondsen geven een handige tool mee voor wie zelf snel en makkelijk wil nagaan of er genoeg stedelijk groen in zijn woon-, werk- of schoolomgeving aanwezig is: de zogenaamde 3-30-300-vuistregel. Goed voor je gezondheid is het als je vanuit je woonplaats minstens 3 bomen kan zien, met 30% boombedekking in de buurt, op maximum 300 meter van een park of groene recreatieruimte. Maar hoe kan je weten of de plek waar je veel tijd doorbrengt of wil doorbrengen – dus woont, werkt of naar school gaat – aanvaardbaar is qua luchtkwaliteit? Eén grote statische kaart met te mijden gebieden lost niet veel op: de luchtkwaliteit wordt immers niet enkel beïnvloed door industrie of landbouw in je achtertuin, maar evengoed door vervuiling van verderaf. En door windrichtingen en klimatologische invloeden. Zelfs door het tijdstip van de dag: logisch, want in de spits is het rond verkeersaders uiteraard qua luchtkwaliteit een heel ander verhaal dan op minder drukke momenten. Handig: de Vlaamse Milieumaatschappij volgt samen met IRCEL – CELINE de concentraties van verschillende gezondheidsbedreigende stoffen in de lucht van uur tot uur op en stelt die gegevens ook online ter beschikking van de bevolking. Je vindt ze op hun site in de vorm van handige kaarten en tabellen. Niet onzinnig om daar geregeld eens te gaan kijken als je bijvoorbeeld in een bepaalde regio op huizenjacht bent. Daarnaast kan je er ook een blik werpen op de jaargemiddelde voor jouw buurt voor die verschillende vervuilende stofjes. Hiervoor werken ze samen met IRCEL – CELINE en VITO…..” (Bron: https://www.hln.be/wetenschap-en-planeet/de-luchtkwaliteit-nabij-jouw-woning-school-of-werk-checken-zo-weet-je-het-meteen~aba987c7/)

Wie in een wijk woont met veel fijnstof, gaat vaker naar de huisarts: “We zouden 43 miljoen euro dokterskosten per jaar kunnen vermijden”

“…Hoe meer fijnstof er in de lucht hangt op de plaats waar mensen wonen, hoe vaker ze naar de huisarts gaan. Dat blijkt uit een nieuwe studie van de Onafhankelijke Ziekenfondsen. Ook wie in een wijk met weinig groen woont, gaat meer naar de dokter. De kosten van vermijdbare doktersbezoeken door fijnstofvervuiling worden geschat op 43 miljoen euro per jaar. Deze studie van de Onafhankelijke Ziekenfondsen, in samenwerking met onderzoekers verbonden aan KU Leuven, UHasselt en de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu (IRCEL), neemt de fijnstofvervuiling in België onder de loep. De onderzoekers hebben in 20.000 wijken in ons land het verband onderzocht tussen de hoeveelheid fijnstof en het aantal huisartsbezoeken van de inwoners. De studie werd gepubliceerd in het internationale vakblad Environmental Research. De algemene vaststelling in de studie luidt: hoe lager de concentratie fijnstof in de lucht, hoe minder vaak mensen naar de dokter gaan. Verbazen doet dat niet, zegt Christian Horemans, expert milieu en gezondheid bij de Onafhankelijke Ziekenfondsen: “Fijnstof wordt onder meer gelinkt aan aandoeningen van hart- en bloedvaten en de luchtwegen, en heeft ook een impact op de mentale gezondheid.” De 20.000 wijken werden voor het onderzoek ingedeeld in vier groepen, van minder tot meer fijnstof in de lucht. De fijnstofwaarden variëren van zo’n 5 tot 15 microgram per kubieke meter, terwijl de Wereldgezondheidsorganisatie waarden adviseert onder de 5 microgram. Er zijn dus amper woonbuurten in ons land die daaraan voldoen. De Europese normen overtreden we daarmee niet, want in Europa geldt nog altijd een plafond van 25 microgram. Naast fijnstofvervuiling werd ook de aanwezigheid van groene ruimte onderzocht. Hier tonen de bevindingen aan dat wie in een groene wijk woont, minder naar de dokter gaat. Deze conclusie ondersteunt de 3-30-300-vuistregel die internationaal naar voren geschoven wordt, zegt Horemans: “Om de gezondheid te bevorderen is het aan te raden dat je vanuit je raam minstens drie bomen kan zien, 30 procent boombedekking in de buurt hebt, en op hoogstens 300 meter van een park of groene ruimte woont.” Dat fijnstof een impact heeft op de gezondheid staat vast. Deze studie toont aan dat er ook een impact is op de overheidsfinanciën, door een inschatting te maken van het te vermijden aantal huisartsbezoeken en de hieraan verbonden kosten. Werken aan luchtkwaliteit is niet alleen goed voor onze gezondheid, maar heeft ook een positieve impact op de openbare financiën. Indien elke Belg in een wijk met de laagste concentratie fijnstof zou wonen, bedraagt die vermijdbare kost 43 miljoen euro, waarvan meer dan 37 miljoen euro ten laste van de ziekteverzekering en bijna 6 miljoen ten laste van de patiënt. “Werken aan luchtkwaliteit is dus niet alleen goed voor onze gezondheid, maar heeft ook een positieve impact op de openbare financiën”, zegt Christian Horemans. Eerdere bevindingen van dezelfde onderzoekers wezen ook al op een hogere afwezigheid op het werk wanneer luchtvervuiling piekt.
De Wereldgezondheidsorganisatie actualiseerde in 2021 haar advieswaarden voor luchtkwaliteit en bracht daarbij de toegelaten norm voor fijnstofvervuiling terug van 10 naar 5 microgram per kubieke meter. Het Europese plafond van 25 microgram bedraagt dus vijf keer meer dan wat de WHO adviseert. En volgens een recent rapport van het Europees Milieuagentschap werd 97% van de Europese populatie in 2021 blootgesteld aan fijnstofvervuiling hoger dan de WHO-normen. Het jaarlijks aantal vroegtijdige overlijdens in de EU door fijnstof wordt geschat op 238.000. Volgens de huidige ambities zou de Europese Commissie de WHO-waarden tegen 2050 willen bereiken. Christian Horemans van de Onafhankelijke Ziekenfondsen pleit er aan de hand van deze studie voor om dat veel sneller te doen: “De luchtkwaliteit pas tegen 2050 aan de huidige wetenschappelijke inzichten laten beantwoorden, zou een onaanvaardbare impact hebben op de samenleving.” Woensdag stemt het Europees Parlement wel over een voorstel om de normen voor fijnstof tegen 2030 te verstrengen. Er wordt dan gestemd over strengere limieten en streefwaarden voor verschillende luchtverontreinigende stoffen……” (Bron: https://radio1.be/lees/wie-in-een-wijk-woont-met-veel-fijnstof-gaat-vaker-naar-de-huisarts-we-zouden-43-miljoen-euro-dokterskosten-per-jaar-kunnen-vermijden)

In heel Nederland kans op smog door ozon en fijnstof

“…….Tot en met zondag 10 september 2023 wordt de luchtkwaliteit naar verwachting onvoldoende tot slecht in geheel Nederland vanwege smog door ozon en fijnstof. Ook geldt voor heel Nederland een stookalert. De verwachte hoge concentraties fijnstof komen bovenop de eerder gemelde ozonconcentraties. Mensen die gevoelig zijn voor smog kunnen hier last van hebben. Het RIVM adviseert hen binnen te blijven en zware lichamelijke inspanning te beperken. Dit advies geldt vooral in de namiddag en vroege avond, omdat de lucht dan het meest verontreinigd is. Smog door ozon kan leiden tot een toename van luchtwegklachten, zoals hoesten en kortademigheid, verergering van astmaklachten en afname van de longfunctie. Ook kan irritatie aan ogen, neus en keel voorkomen. Mensen met luchtwegaandoeningen, kinderen en ouderen zijn relatief vaak gevoelig voor smog. Neem bij klachten contact op met uw huisarts of de GGD(Gemeentelijke Gezondheidsdienst). Een verhoogde concentratie fijnstof in de lucht kan, samen met andere luchtverontreiniging, leiden tot een verminderde longfunctie, verergering van astma en COPD(Chronic Obstructive Pulmonary Disease (chronische bronchitis of longemfyseem) ) en een toename van luchtwegklachten zoals piepen, hoesten en kortademigheid. Vooral mensen met longaandoeningen, zoals astma en COPD, en mensen met hart- en vaatziekten kunnen hier last van hebben. Ook ouderen en kinderen kunnen extra gevoelig zijn voor ernstige smog. Vanwege de hoge concentraties fijnstof adviseert het RIVM om geen hout te stoken in heel Nederland. Houtstook leidt tot extra fijnstofuitstoot en daarmee tot (nog) hogere fijnstofconcentraties. Door een stookalert af te geven, hopen we dat de luchtkwaliteit niet nog verder verslechtert. Meer informatie over het stookalert via www.rivm.nl/stookalert. Het RIVM verwacht dat de ozon- en fijnstofconcentraties tot en met zondag 10 september hoog blijven. Vanaf maandag 11 september verwacht het RIVM geen smog. Smog door ozon ontstaat bij ophoping van luchtvervuiling op zonnige dagen. De vervuilende stoffen, zoals stikstofoxiden en vluchtige organische stoffen worden onder invloed van zonlicht omgezet in ozon. De grootste kans op smog door ozon is daarom in de zomermaanden. In andere maanden is de kracht van de zon over het algemeen te klein om hoge ozonconcentraties te laten ontstaan. Fijnstof is een mengsel van allerlei in de lucht zwevende stofdeeltjes. Deze kunnen van natuurlijke oorsprong zijn of worden door mensen veroorzaakt. Hoge concentraties van fijnstof (smog) ontstaan meestal in perioden met hoge luchtdruk, als het helder is en mooi weer en er een zwakke tot matige oostelijke wind staat. In Europa is voor ozon een informatie- en een alarmdrempel vastgesteld. De EU(European Union )-informatiedrempel is 180 microgram ozon per kubieke meter lucht. Bij (dreigende) overschrijding van deze waarde kunnen mensen die gevoelig zijn voor smog, klachten krijgen. Het RIVM geeft dan een waarschuwing. De luchtkwaliteit is dan ‘slecht’ volgens de Nederlandse Luchtkwaliteitsindex. De EU-alarmdrempel is 240 microgram ozon per kubieke meter lucht (“zeer slecht” volgens de Nederlandse luchtkwaliteitsindex). Wanneer deze waarde overschreden wordt, kan iedereen klachten krijgen. Als dit dreigt te gebeuren, zet het RIVM de waarschuwing om in een alarm. In Nederland is voor fijnstof een informatiedrempel ingesteld voor een daggemiddelde concentratie van 70 microgram fijnstof per kubieke meter lucht. Verwacht het RIVM een daggemiddelde concentratie hoger dan de informatiedrempel dan geeft het RIVM een waarschuwing. De luchtkwaliteit is dan ‘slecht’ volgens de Nederlandse Luchtkwaliteitsindex……” (Bron: https://www.rivm.nl/nieuws/in-heel-nederland-kans-op-smog-door-ozon-en-fijnstof)

Chemours is zijn geloofwaardigheid helemaal kwijt

“….Schiphol, Tata Steel in IJmuiden, chemieconcern Chemours in Dordrecht… ze hebben iets gemeen. Bewoners zijn de overlast, in de vorm van geluidshinder en/of vervuilende stoffen zat en roeren zich, vaak gesteund door actiegroepen. Overheden die de betrokken bedrijven jarenlang min of meer de hand boven het hoofd hielden – door ruime vergunningen te verlenen of door niet of nauwelijks te controleren op de naleving ervan – zijn wakker geworden. Ze maken werk, of beginnen werk te maken van controles en delen boetes uit als sprake is van overtredingen. Tata Steel heeft dat al een paar keer ondervonden. Inmiddels hebben Tata en Chemours ook rechtszaken aan de broek gekregen. Bedrijven moeten terdege rekening houden met die nieuwe realiteit. Vroeger kwamen ze nog weg met pappen en nathouden: ondanks consultaties met omwonenden mocht Schiphol bijvoorbeeld altijd uitbreiden. Vanwege het economische belang van de luchthaven, inclusief de werkgelegenheid aldaar. Lange tijd had Tata Steel weinig van controles te vrezen. Maar de economische belangen (geld, werk) zijn niet langer heilig meer. Schone lucht, schoon water, lees: de volksgezondheid speelt nu ook een prominente rol. Zoals gezegd: bedrijven moeten terdege rekening houden met die realiteit. Schiphol lijkt de laatste tijd begrip te tonen voor omwonenden en heeft, voorlopig althans, ingestemd met tijdelijke krimp. Dat begrip heeft Tata ook, al duurt het nog erg lang voordat een fundamentele vergroening van het productieproces gestalte krijgt. De notie dat het huidige proces niet meer voldoet, is in IJmuiden en in Mumbai bij moederbedrijf Tata wel doorgedrongen. Bij Chemours in Dordrecht liggen de zaken anders. De belangrijkste bronnen van vervuiling zijn aangepakt, al mag het bedrijf nog altijd gevaarlijke stoffen op het water lozen. Zo bezien is Chemours verder dan bijvoorbeeld Tata. Maar in een ander opzicht loopt Chemours, een afsplitsing van het Amerikaanse bedrijf Dupont, ver achter….” (Bron: https://www.trouw.nl/opinie/chemours-is-zijn-geloofwaardigheid-helemaal-kwijt~bdc39f32/)

Klimaatcrisis: Extreme temperaturen en slechte luchtkwaliteit vormen een dodelijke vicieuze cirkel

“…..Er bestaat een gevaarlijke vicieuze cirkel tussen de hittegolven wereldwijd en toenemende luchtvervuiling. Daar waarschuwt de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO). De dienst waarschuwt ervoor dat het gevaar van de extreme temperaturen niet alleen uit hittegolven bestaat, maar dat die ook gezondheidsproblemen veroorzaakt die verband houden met vervuiling. In het jaarlijkse luchtkwaliteit- en klimaatrapport geven de onderzoekers als voorbeeld de hevige bosbranden in het noordwesten van de VS en de hittegolven in Europa die gepaard gingen met grote golven woestijnstof op het continent. Beiden zorgden in 2022 voor een gevaarlijk slechte luchtkwaliteit als gevolg van de fijnstof in de lucht. “Hittegolven verslechteren de luchtkwaliteit, met domino-effecten op de menselijke gezondheid, ecosystemen, de landbouw en zelfs ons dagelijks leven”, aldus de WMO-onderzoekers. ““Hittegolven en bosbranden zijn nauw met elkaar verbonden. Rook van bosbranden bevat een heksenbrouwsel van chemicaliën die niet alleen de luchtkwaliteit en de gezondheid aantasten, maar ook planten, ecosystemen en gewassen beschadigen – en leiden tot meer koolstofemissies en dus meer broeikasgassen in de atmosfeer”. De onderzoekers dragen ook oplossingen aan om de opwarming van de aarde tegen te gaan en de luchtkwaliteit te verbeteren. Uit casestudies in onder meer Brazilië is gebleken dat het aanleggen van parken en stedelijke gebieden voorzien van een groot aantal bomen zorgt voor een koelere omgeving en een schonere lucht….” (Bron: https://www.bnnvara.nl/joop/artikelen/klimaatcrisis-extreme-temperaturen-en-slechte-luchtkwaliteit-vormen-een-dodelijke-vicieuze-cirkel)

Verminderen CO2-afdruk van medewerkers hoog op CSR-agenda

“…..Een relatief groot gedeelte van bedrijven heeft de concrete doelstelling om de CO2-afdruk van de eigen medewerkers te verminderen. Dat blijkt uit een enquête onder meer dan 2.000 HR-professionals. Uit het jaarlijkse HR-trendonderzoek van Berenschot, Performa en AFAS Software blijkt onder meer dat 40% van de Nederlandse bedrijven en organisaties beleid heeft ontwikkeld om de CO2-afdruk van hun medewerkers te verminderen. 3% biedt zelfs financiële regelingen aan zijn personeel, bedoeld voor woningverduurzaming. Een andere belangrijke conclusie uit het rapport is dat vooral bedrijven in de sectoren handel, transport en dienstverlening (44%) en de industrie (44%) bovengemiddeld hoog scoren in het ontwikkelen van beleid voor het verminderen van de CO2-footprint van werknemers….” (Bron: https://www.consultancy.nl/nieuws/48730/verminderen-co2-afdruk-van-medewerkers-hoog-op-csr-agenda)

Vergroening van de industriële bedrijvigheid mist nog het juiste tempo

“…..In 2022 was de klimaatsector industrie de grootste energieverbruiker met een aandeel van 32% van het totale eindverbruik van energie. Nog steeds wordt de energiemix van de klimaatsector gedomineerd door fossiele brandstoffen, vooral aardgas en olie. Tot nu toe verloopt de overgang naar meer hernieuwbare energie nog traag; dit geldt eigenlijk ook voor de algehele vergroening van de sector, maar er zijn duurzame stappen gezet. In 2022 was de klimaatsector industrie de grootste verbruiker van energie met een aandeel van 32% in het totale finale energieverbruik. Nog steeds wordt de energiemix van de klimaatsector industrie gedomineerd door fossiele brandstoffen, met name aardgas en aardolie. Tot dusver is het tempo in de transitie naar meer hernieuwbare energiedragers nog traag; dit geldt eigenlijk ook voor de algemene vergroening van de sector maar er zijn wel duurzame stappen gezet. De klimaatsector industrie – waaronder de bedrijven met industriële bedrijvigheid vallen – heeft een groot aandeel in de uitstoot van broeikasgassen en daarmee tegelijkertijd ook een grote verantwoordelijkheid om deze te reduceren. Om de reductie van broeikasgassen de komende jaren vaart te geven, zal het klimaatbeleid aangescherpt worden en de wettelijke voorschriften naar verwachting strenger worden. Maar ook de druk van de publieke opinie zal alleen maar toenemen. Dit betekent dat industriële bedrijven zich meer-en-meer gaan omvormen in de richting van koolstofneutraliteit. Het tempo van deze transitie is allesbepalend. In deze analyse gaan we aan de hand van diverse indicatoren bekijken of de klimaatsector industrie inderdaad de gang erin houdt met verduurzaming…..” (Bron: https://www.abnamro.com/research/nl/onze-research/vergroening-van-de-industriele-bedrijvigheid-mist-nog-het-juiste-tempo)

Waarschuwing voor smog in zuiden en midden van Nederland: luchtkwaliteit ’onvoldoende tot slecht’

“…..Mensen die in het zuiden en het midden van Nederland wonen, kunnen de komende dagen last krijgen van smog door ozon in de lucht. De luchtkwaliteit is van donderdag tot en met zaterdag waarschijnlijk „onvoldoende tot slecht”, waarschuwt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Op zondag zou dat ook nog het geval kunnen zijn. Het instituut raadt mensen aan om binnen te blijven en geen zware lichamelijke inspanning te verrichten wanneer ze gevoelig zijn voor smog. Het KNMI verwacht de komende dagen temperaturen boven de 30 graden en nauwelijks wind. Ook op zondag kunnen mensen nog last hebben van de smog. De vooruitzichten vanaf maandag zijn gunstiger. Smog door ozon kan leiden tot (een toename van) luchtwegklachten, zoals hoesten en kortademigheid, verergering van astmaklachten en afname van de longfunctie. Ook komt irritatie aan ogen, neus en keel voor. Smog door ozon ontstaat bij ophoping van luchtvervuiling op zonnige dagen, als er weinig wind staat. Vervuilende stoffen worden onder invloed van zonlicht omgezet in ozon…..” (Bron: https://www.telegraaf.nl/nieuws/266948223/waarschuwing-voor-smog-in-zuiden-en-midden-van-nederland-luchtkwaliteit-onvoldoende-tot-slecht)

Minder uitstoot van benzeen en PAK’s door asfaltcentrales

“….De twee asfaltcentrales die onder controle staan van de provincie Zuid-Holland stoten minder benzeen en PAK’s uit. PAK staat voor Polycyclische aromatische koolwaterstoffen. Dat blijkt uit metingen die zijn beoordeeld door de milieudiensten in Zuid-Holland: DCMR Milieudienst Rijnmond en Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ). Omdat het Rijk de uitstooteisen voor asfaltcentrales heeft aangescherpt, voldeden veel van deze fabrieken niet meer aan de normen. Dat gold op een aantal punten ook voor de twee centrales waar de provincie Zuid-Holland verantwoordelijk is voor de vergunningverlening: asfaltcentrale Hoogblokland in de gemeente Molenlanden en de Asfaltproductie Rotterdam Rijnmond in de gemeente Rotterdam. De provincie heeft de omgevingsvergunningen aangescherpt en de bedrijven zelf hebben productieprocessen en -technieken verbeterd. Hierdoor valt hun uitstoot weer binnen de normen. De omgevingsdiensten DCMR en OZHZ blijven namens de provincie inspecties uitvoeren bij de asfaltcentrales om te controleren of zij ook de komende tijd voldoen aan de nieuwe, scherpere eisen voor uitstoot. Waar nodig treden zij handhavend op. Hun kennis en ervaringen delen zij landelijk via Omgevingsdienst NL. Samen zorgen we hiermee voor een gezonde en veilige leefomgeving. Wilt u meer weten over de provinciale taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving? Bekijk dan onze videoserie hierover…..” (Bron: https://www.dcmr.nl/actueel/nieuws/minder-uitstoot-van-benzeen-en-paks-door-asfaltcentrales)

Groen in de stad haalt ook de uitstoot naar beneden

“…..Meer groen in de stad helpt niet alleen om de impact van de klimaatverandering te dragen, maar blijkt ook de uitstoot van steden zelf te verminderen. Tientallen Europese steden zouden over tien jaar al klimaatneutraal kunnen zijn, blijkt uit onderzoek in het vakblad Nature. Stadsbesturen zijn volop op zoek naar manieren om meer groen- en waterpartijen te creëren, bijvoorbeeld door parken, groendaken en geveltuinen. Zo willen ze zich beter te wapenen tegen de gevolgen van de klimaatverandering die steden vaak harder treffen: stijgende temperaturen, extreem weer en droogte. Nieuw onderzoek in Nature toont aan dat die vergroening ook de uitstoot van de steden zelf kan helpen verkleinen, en zo dus hun impact op het klimaat. Stadsparken zijn het voorbeeld bij uitstek: ze zorgen niet alleen voor verkoeling, maar promoten ook wandelen en fietsen, waardoor er minder met de auto gereden wordt. En door hun verkoelend effect moeten gebouwen in de buurt minder energie gebruiken voor airconditioning. Stadsparken zorgen niet alleen voor verkoeling, maar promoten ook wandelen en fietsen, waardoor er minder met de auto gereden wordt. De studie giet die besparingen ook in harde cijfers: in Berlijn kan grotere inzet op parken en groenere gebouwen resulteren in een uitstootvermindering van 6 procent voor woningen, 13 procent in de industrie en 14 procent in het transport. ‘Er zijn heel wat studies voorhanden die effecten van individuele natuurgebaseerde oplossingen in de stad onderzoeken’, zegt Zahra Kalantari, hoogleraar Milieu-ingenieurskunde aan het KTH Royal Institute of Technology in Zweden. ‘Onze studie combineert ze allemaal en analyseert het potentiële systematische effect.’ Meer groen in de stad kan zo niet alleen een noodzakelijke ingreep zijn om steden weerbaarder te maken in een veranderend klimaat, maar ook een essentieel middel om sneller klimaatneutraal te worden. Voor tientallen Europese steden kan die doelstelling al over tien jaar bereikt worden, besluiten de onderzoekers…..” (Bron: https://www.mo.be/nieuws/groen-de-stad-haalt-ook-de-uitstoot-naar-beneden)

Europese steden kunnen netto nul-uitstoot binnen 10 jaar halen als ze vergroenen

“…..Een beetje meer bomen, gras en parkjes maken een stad niet alleen leefbaarder, het leidt ook tot een afname van de CO2-uitstoot. Binnen tien jaar zouden tientallen Europese steden op die manier de netto nul kunnen halen. Dat is de hoopvolle conclusie van een onderzoek door wetenschappers uit Zweden, China en de Verenigde Staten. De aanleg van parken, daktuinen en ‘streetscape’-elementen draagt bij aan de capaciteit van een stad om koolstof op te slaan en kan zo zelfs leiden tot een afname van de totale CO2-uitstoot. Voor 54 Europese steden zijn de effectiefste methodes op een rij gezet. Verrassend genoeg is de netto nul – waarin er dus niet meer CO2 wordt uitgestoten dan er wordt opgeslagen – goed haalbaar door een aantal groene maatregelen te nemen. De wetenschappers berekenden dat er zelfs een gemiddelde afname van de CO2-uitstoot mogelijk is van 17,4 procent. Hoofdonderzoeker Zahra Kalantari van het Zweedse KTH Royal Institute of Technology legt uit dat het team heeft gekeken naar de indirecte manieren waarop zogenoemde ‘natuuroplossingen’ kunnen bijdragen aan een CO2-neutrale wereld. “Door natuuroplossingen in te zetten zorg je er niet alleen voor dat een deel van de uitstoot van een stad wordt gecompenseerd, ze kunnen ook leiden tot een afname van de emissies en het verbruik van fossiele brandstoffen”, zegt professor Kalantari. De resultaten zijn tot stand gekomen door de gegevens van eerdere studies naar de effecten van natuuroplossingen naast elkaar te leggen. De wetenschappers namen onder andere stadslandbouw, vochtdoorlaatbare trottoirs die het mogelijk maken dat regenwater door de grond geabsorbeerd wordt, smallere wegen met meer bomen en planten, het beschermen van de leefomgeving van wilde dieren en de ontwikkeling van betere omstandigheden voor wandelaars en fietsers onder de loep. Zo zorgen bomen, stadsparken en groene ruimte ervoor dat bewoners en bezoekers hun auto deels thuislaten en kiezen voor de fiets, een wandeling of een andere milieuvriendelijke manier om van A naar B te gaan. Samen met andere oplossingen, zoals een groene infrastructuur, verbeteren dit soort maatregelen het microklimaat in de stad door de warmte en de kou te absorberen. Het resultaat hiervan is dat er minder energie verbruikt wordt in de gebouwen. Ook hebben de onderzoekers bekeken welke methodes het beste werken in welke stad, hoe je ze op de meest effectieve manier inzet en welke maatregelen de prioriteit horen te krijgen. In de studie staat bijvoorbeeld een passage over de Duitse stad Berlijn, waar de nadruk zou moeten liggen op groene gebouwen en groene ruimte in de stad. Dit zou een verlaging van de koolstofemissie van 6 procent opleveren voor woonhuizen, 13 procent voor de industrie en 14 procent voor transport. “Er zijn veel studies die de effecten van natuuroplossingen individueel hebben onderzocht, maar wij hebben al deze bevindingen samengevoegd en het potentiële systemische effect in kaart gebracht”, zegt Kalantari. “En dat geeft een belangrijk en volledig nieuw beeld.”…..” (Bron: https://scientias.nl/europese-steden-kunnen-netto-nul-uitstoot-binnen-10-jaar-halen-als-ze-vergroenen/)

Elke week sterven in Europa meer dan 35 baby’s aan gevolgen van luchtvervuiling, zegt Unicef

“…..In 2019 zijn 5.801 kinderen en jongeren in Europa en Centraal-Azië overleden aan oorzaken die verband houden met luchtvervuiling. Een grote meerderheid, ongeveer 85 procent, van de dodelijke slachtoffers jonger dan 20 jaar haalde zijn eerste verjaardag niet. Voor Europa gaat het om 2.017 omgekomen baby’s. Dat blijkt uit gegevens die Unicef dinsdag bekendmaakt. Het Kinderfonds van de Verenigde Naties waarschuwt dat luchtvervuiling de grootste risicofactor is voor vroegtijdige sterfte en gezondheidsproblemen. Jonge kinderen zijn bijzonder kwetsbaar voor luchtverontreiniging, benadrukt Unicef in een persbericht. Dat heeft ernstige gevolgen voor hun gezondheid en ontwikkeling. Unicef haalt wetenschappelijke studies aan die aantonen dat vervuilde lucht kan leiden tot hart- en vaatziekten, astma, een verhoogd risico op neurologische aandoeningen en kanker. Er kunnen complicaties optreden bij de geboorte, zoals vroeggeboortes, laag geboortegewicht, kindersterfte en een beschadigde longfunctie. “Als het om luchtvervuiling gaat, dragen de kleinste longen de zwaarste lasten”, aldus regionaal Unicef-directeur Regina de Dominicis. Doordat kinderen twee keer zo snel ademhalen, vaak via de mond, worden ze meer blootgesteld aan luchtvervuiling. Ze staan ook dichter bij de grond, waar verontreinigende stoffen zich ophopen. Unicef roept overheden daarom op om luchtvervuiling een halt toe te roepen door toegang tot uitstootvrije energie en energie-efficiëntie te ondersteunen. Luchtvervuiling wordt in Europa en Centraal-Azië voornamelijk veroorzaakt door huishoudelijke, commerciële en institutionele praktijken die afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen. Het gebruik van steenkool is bijzonder schadelijk voor de gezondheid van kinderen. Unicef raadt overheden aan om de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen en roken te verbieden in alle publieke binnenruimtes. Om kinderen te beschermen, vraagt het Kinderfonds ook om de richtlijnen over luchtkwaliteit van de wereldgezondheidsorganisatie WHO te implementeren. Voor Unicef is het voorlopig niet mogelijk om een regionale opdeling van de cijfers te geven. Ze vinden het belangrijk een algemene benadering te presenteren, aangezien het Europees Parlement binnenkort stemt over een richtlijn omtrent luchtkwaliteit…..” (Bron: https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20230905_91873914)

Investeringsaftrek voor CO2-afvang

“….Ook korting voor warmte- en/of koudenetten en glastuinbouw. De Energielijst van de regeling Energie-investeringsaftrek (EIA) voor energiezuinige investeringen is uitgebreid. Vanaf 4 september kunnen ondernemers ook belastingvoordeel krijgen voor bepaalde investeringen in de glastuinbouw, warmte- en/of koudenetten en CO2-afvang voor permanente opslag. Dit geldt ook met terugwerkende kracht voor deze investeringen gedaan vanaf 1 januari tot en met 3 september 2023. Ondernemers kunnen deze investeringen melden tot en met 3 december 2023. De eendaagse opleiding ‘De duurzame controller’ biedt vele antwoorden: het gebied is immers nog volop in ontwikkeling. De cursus biedt je de gelegenheid om met vakgenoten te sparren over de impact van deze ontwikkelingen, wat dit ons zegt over de zeitgeist en de (on)mogelijkheden waar je je organisatie mee geconfronteerd ziet. De Energielijst is de basis van de EIA-regeling. Op de lijst staan verschillende innovatieve, energiebesparende en duurzame energietechnieken. Investeert een ondernemer in 2023 in een energietechniek op deze lijst, dan kan daarvoor energie-investeringsaftrek worden aangevraagd. De ondernemer kan dan 45,5 procent van de investeringskosten aftrekken van de winst. Met de EIA wil de overheid energiezuinige investeringen stimuleren en een drijfveer zijn voor energiebesparing, CO2-vermindering en het toepassen van duurzame energie…..” (Bron: https://financieel-management.nl/artikel/investeringsaftrek-voor-co2-afvang/)

Vandersanden maakt CO2-negatieve baksteen: ‘Eerste ter wereld’

“….Vandersanden, een Belgische baksteenproducent met vijf fabrieken in Nederland, heeft naar eigen zeggen een CO2-negatieve baksteen geïntroduceerd. Dat maakt het bedrijf op dinsdag bekend. De leem of klei waaruit bakstenen bestaan wordt traditioneel gebakken in grote gasgestookte ovens. Dat levert uitstoot op. De nieuwe steen is een ander geval, zegt Vandersanden in een online nieuwsbericht. Bij de productie komt er volgens het bedrijf helemaal geen CO2 in de atmosfeer. Het moet het broeikasgas juist verminderen. De nieuwe steen gaat niet de oven in, maar in speciale met CO2 gevulde ruimtes, waar hij wordt gedroogd en gehard. De CO2 komt uit andere fabrieken en wordt dus hergebruikt, legt Vandersanden uit. Volgens het bedrijf is het gas na twee dagen drogen geheel opgenomen in de uitgeharde steen. Daar moet het voor altijd blijven zitten. Minstens 20 miljoen per jaar. Het bedrijf maakt jaarlijks honderden miljoenen bakstenen voor de Europese markt, waaronder Nederland. De productiecapaciteit van de CO2-negatieve baksteen is op dit moment 20 miljoen per jaar. Dat kan uitgebreid worden, zegt marketingdirecteur Nathali Donatz van Vandersanden tegenover het Financieel Dagblad. “In deze eerste fabriek alleen al naar 40 miljoen.” Het dagblad vernam van Heijmans dat er belangstelling is voor de nieuwe baksteen. “Alles wat de CO2-uitstoot naar beneden haalt heeft onze interesse”, aldus een woordvoerder van het bouwbedrijf…..” (Bron: https://www.infrasite.nl/bouwen/2023/09/05/vandersanden-maakt-co2-negatieve-baksteen-eerste-ter-wereld/)

Meer fijnstof doordat meer automobilisten met winterbanden rijden in snikhete zomer

“….Forse stijging aantal personenauto’s op winterbanden tijdens zomerhitte. Dit jaar reden er, hartje zomer, fors meer personenauto’s op winterbanden dan voorgaande jaren. Dat blijkt uit eigen onderzoek van Branchevereniging BOVAG schrijft APS in een persbericht. Van de 1.248 onderzochte voertuigen bleek 7,8 procent uitgerust met winterbanden, tegen gemiddeld 5,5 procent in eerdere jaren. Dit betekent dat er in Nederland ruim 730.000 auto’s op banden rijden die bij hoge temperaturen onveilig zijn, voor een hoger brandstofverbruik zorgen, meer fijnstof en geluid produceren en sneller slijten. In 2021 correspondeerde het percentage op winterbanden in de zomer nog met bijna 500.000 personenauto’s. Een stijging van 46 procent. BOVAG-controleurs inspecteerden dit jaar in augustus 1.248 voertuigen op parkeerplaatsen in Amsterdam, Utrecht, Arnhem en Roermond, waarbij onder 97 personenauto’s een of meerdere winterbanden waren gemonteerd. Het aandeel vierseizoenenbanden bedroeg bijna 32 procent. Veel personenauto’s stonden op een mix van verschillende bandenmerken en -soorten, soms zelfs op de as die zorgt voor de aandrijving en dus voor tractie moet zorgen. Dit suggereert dat banden vaak een ondergeschoven kindje zijn in het budget voor autokosten. Wat opviel was dat de winterbanden veelal onder relatief oude, kleine auto’s werden aangetroffen. Dit zijn de auto’s die het minst vaak bij de garage komen omdat ze minder kilometers maken, een tweede mogelijke verklaring. Ten slotte hebben we tijdens covid minder geld uitgegeven aan onderhoud. Meer brandstof, geluid en slijtage. Winterbanden zijn gemaakt van zachter rubber dan zomerbanden en het profiel is voorzien van extra groefjes. Dat zorgt op een koud, hard en of besneeuwd wegdek voor meer grip en een betere wegligging. Maar bij hoge temperaturen verslechtert de weglegging aanzienlijk. De remweg is langer en de rolweerstand is hoger, waardoor de banden sneller slijten. Dat levert meer fijnstof op en resulteert in een hoger brandstofverbruik. Duidelijk herkenbaar. Een winterband is optisch niet alleen te herkennen aan de extra gekartelde groefjes in het profiel, maar vaak staat op de zijkant ook een commerciële benaming die duidelijk refereert aan de winter, aan sneeuw, kou of ijs. Vierseizoenenband populairder dan ooit. Steeds meer automobilisten kiezen voor een vierseizoenenband; uit het BOVAG-onderzoek blijkt dat bijna 32 procent van de personenauto’s daarmee is uitgerust. Een logische keuze bij een laag of gemiddeld jaarkilometrage. De vierseizoenenband is een compromis en combineert de eigenschappen van de winter- en zomervariant. Bij de meeste A-merken zijn deze banden ook gecertificeerd voor winterse omstandigheden. Voor veel-rijders is de halfjaarlijkse wissel van winter- naar zomerbanden -en vice versa- de verstandigste keuze……” (bron: https://wnl.tv/2023/08/30/forse-stijging-aantal-personenautos-op-winterbanden-tijdens-zomerhitte/)

Megastal in de buurt? Een risico voor je gezondheid

“…..Heel Nederland vegan: Het effect op de luchtkwaliteit. Megastallen zijn grote luchtvervuilers. Omwonenden klagen over stank en vrezen voor hun gezondheid. Wat als Nederland afstand zou doen van veehouderijen? “Plaatselijk zou de luchtkwaliteit sterk verbeteren.” Heel Nederland Vegan. Iedereen in Nederland gaat plantaardig eten. Grond wordt niet meer gebruikt om vee op te houden of veevoer te verbouwen. Hoe zou de inrichting en gezondheid van ons land er dan uitzien? NEMO Kennislink buigt zich komende maanden over dit gedachte-experiment. In deze aflevering: de gevolgen van een vegan Nederland voor de luchtkwaliteit. “Kijk, zie je daar die luchtwasser?” Cor Peeters (66) wijst op een grijze installatie op de kopse kant van een lange, donkergrijze stal. Binnen zitten zesduizend vleesvarkens, voor de buitenwereld aan het oog onttrokken. “Het heeft jaren geduurd voor die luchtwasser geplaatst werd, maar hij werkt nauwelijks. We zitten nog steeds in de stank. Nu ruik je niks, maar als de wind uit het zuiden of zuidwesten komt, is het niet te harden. Een vieze, penetrante geur.” Samen met zijn vrouw woont Peeters al bijna veertig jaar in een tuinderswoning omgeven door weilanden en akkers net buiten Rijkevoort, een klein dorp in Noord-Brabant ten westen van de Maas. Nog geen honderdvijftig meter verderop staat de varkensstal. Daarachter nog twee nieuwere stallen met duizend zeugen en 3500 gespeende biggen, van dezelfde veehouder. “Die hier zelf trouwens niet woont”, snuift Peeters. De was hangen ze al jaren niet meer buiten, vanwege het ‘luchtje’ dat erin blijft hangen. “In de slaapkamer zetten we graag een raam open, maar als je niet oppast, heb je die lucht binnen. We moeten de afzuiger in de badkamer aanzetten om die stank uit huis te krijgen.” In Nederland leven 11,4 miljoen varkens, 100 miljoen kippen, 3,8 miljoen koeien en kalveren en 1,3 miljoen schapen en geiten in dichte nabijheid van mensen. Honderdduizenden omwonenden als Peeters hebben dag in dag uit te maken met stankoverlast. En hinderlijke geur is niet het enige probleem. De intensieve vee-industrie is één van de grotere bronnen van luchtvervuiling in ons land. Een kwart van alle fijnstof die we als mensen zelf produceren, komt uit stallen. Stel nou dat Nederland op vegantour gaat en geen vlees en zuivel meer produceert. Wat zou het effect zijn op de luchtkwaliteit en de volksgezondheid? Cor Peeters in de achtertuin van zijn woning in Rijkevoort.
Mariska van Sprundel. Longfunctietest. Dankzij maatregelen is de uitstoot van fijnstof door verkeer, industrie en landbouw sinds de jaren negentig gehalveerd, maar nog is de lucht in Nederland niet schoon genoeg om gezondheidsschade te voorkomen. Ingeademd fijnstof irriteert de luchtwegen en kan een ontstekingsreactie in gang zetten. Hoe kleiner de deeltjes fijnstof, hoe dieper ze doordringen in de longen en hoe schadelijker ze zijn. Langdurige blootstelling aan vervuilde buitenlucht kan leiden tot luchtwegklachten, zoals piepen, hoesten, kortademingheid en een verminderde longfunctie, maar ook tot longkanker, de chronische longziekte COPD, astma en hart- en vaatziekten. Aan tafel in de eetkamer van zijn woning pakt Peeters de uitslagen van zijn longfunctietests erbij, die hij bij de huisarts liet afnemen. In 2008 zat hij nog op 92 procent van de normaal te verwachten conditie van de longen voor een gezonde persoon van zijn leeftijd. In 2021 was de waarde gedaald naar 72 procent. Een verminderde longfunctie wijst op vernauwing van de luchtwegen. “Ik moet bijna aan zo’n zuurstofpompje”, roept hij gekscherend. Peeters werkte jarenlang buiten in zijn eigen tuinbouwbedrijf achter het huis. “Al die tijd ben ik blootgesteld aan de vuile lucht. Mijn vrouw zegt dat ik vaak hoest.” En dan, zuchtend: “Je kunt moeilijk bewijzen dat die varkensstal de oorzaak is.” Primair en secundair fijnstof.
Bij luchtvervuiling door de veehouderij (en door verkeer en industrie) gaat het om fijnstof: een verzamelnaam van kleine in de lucht zwevende deeltjes. Omwonenden binnen een straal van tweehonderd meter hebben te maken met primair fijnstof, zoals opwaaiend stof en deeltjes uit de huid, veren en poep van dieren of uit het voer. Deze deeltjes slaan binnen een straal van honderd meter neer op de grond en komen niet verder dan de neus en keel bij inademing. Er bestaat ook secundair fijnstof, dat ontstaat als ammoniak in de lucht een chemische verbinding aangaat met andere gassen in de lucht, zoals stikstofoxide uit de uitlaat van auto’s of zwavelige verbindingen, die het land binnenkomen via buitenlandse industrie. Er ontstaan dan heel kleine vaste deeltjes (<10 µm) in de vorm van ammoniumnitraat of ammoniumsulfaat, die zich kilometers ver kunnen verspreiden en dieper doordringen in de luchtwegen. Secundair fijnstof ontstaat overal waar ammoniak vrijkomt, rond veebedrijven dus……” (Bron: https://www.nemokennislink.nl/publicaties/megastal-in-de-buurt-een-risico-voor-je-gezondheid/)

Utrecht wil luchtkwaliteit in de stad verbeteren

“…..Utrecht wil de komende jaren meer doen om de luchtkwaliteit in de stad te verbeteren. Hierbij streeft de gemeente naar de luchtadvieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) uit 2021, die strenger zijn dan de waarden uit 2005. Om de aangescherpte waarden te halen en inwoners te beschermen tegen ongezonde lucht, wil Utrecht aanvullende maatregelen nemen en bestaande maatregelen versterken. Dit stelt het college voor in een visie over Luchtkwaliteit: Utrecht werkt verder aan gezonde lucht. Utrecht werkt aan een stad waarin gezondheid en leefbaarheid voorop staan. “Mensen kunnen niet kiezen voor de lucht die ze inademen”, zegt wethouder Eva Oosters. “En luchtvervuiling kan nadelige gevolgen hebben voor de gezondheid. Daarom willen we alles op alles zetten om ervoor te zorgen dat de lucht in Utrecht zo gezond mogelijk wordt. Bovendien helpt het aanpakken van luchtvervuiling ons ook om klimaatverandering tegen te gaan. We willen niet alleen onze eigen uitstoot verminderen, maar ook actiever lobbyen voor meer regionale, landelijke en Europese maatregelen.” De afgelopen jaren nam Utrecht al maatregelen om inwoners tegen ongezonde lucht te beschermen en te voldoen aan de WHO-advieswaarden van 2005. In 2021 scherpte de WHO de advieswaarden echter fors aan, omdat ook lagere concentraties luchtvervuiling nadelige gevolgen hebben voor de gezondheid. Hoge ambities. Uit de meest recente cijfers over de luchtkwaliteit blijkt dat Utrecht nog ver is verwijderd van de nieuwe WHO-advieswaarden. Om de nieuwe doelen te halen moet er op uitstoot van stikstofdioxide en fijnstof een halvering plaatsvinden. “De lat ligt een stuk hoger. Om de gezondheid van Utrechters te beschermen, is het nodig dat we duidelijke keuzes maken. Iedere verbetering van de luchtkwaliteit leidt tot gezondheidswinst. ” Onderzoek naar meest effectieve maatregelen. De belangrijkste bronnen van luchtvervuiling binnen Utrecht zijn wegverkeer, houtstook, vuurwerk, roken, industrie en mobiele werktuigen, zoals bouwmachines. Luchtvervuiling van buiten de stad is vooral afkomstig van wegverkeer (Rijkswegen), industrie, landbouw en binnenvaart. Welke maatregelen het meest effectief zijn om deze bronnen aan te pakken, wordt nog onderzocht. Ook wil de gemeente over de mogelijke maatregelen in gesprek met inwoners, belangengroeperingen en ondernemers….” (Bron: https://utrecht.nieuws.nl/mileu/85617/utrecht-wil-luchtkwaliteit-in-de-stad-verbeteren/)

Welk voertuig is het slechtst voor het klimaat? De scooter, motor, auto, of de fiets?

“…….Ga jij met de auto naar werk, met de scooter, of de motor? Bij elke vorm van verplaatsing stoot je CO2 uit. Ten minste, als je geen elektrische variant gebruikt. Maar welke draagt nou het meest bij aan de opwarming van de aarde? Het klinkt als een gemakkelijke vraag, die Piet stelde, maar dat is het niet. Want over welke auto hebben we het precies? En welke motor? Nemen we ook het productieproces van het voertuig mee, of laten we dat achterwege en kijken we alleen naar het verbruik als hij rondrijdt? Fijnstof en stikstofoxide. Bij de uitstoot van CO2 gaat het eigenlijk om veel meer dan alleen het rijden op de weg. “Daarnaast geldt ook nog dat als een scooter of auto mogelijk weinig CO2 uitstoot, hij nog altijd wel veel fijnstof of stikstofoxide kan uitstoten. Dan is het dus nog altijd vervuilend”, zegt woordvoerder Paul de Waal van Bovag. Ook een vraag over het klimaat? Stel hem hier: Genoeg redenen om dit artikel misschien helemaal niet te schrijven, maar we doen het toch. Het blijft namelijk wel een interessante vraag die Piet stelt. Welk vervoersmiddel stoot nou het meeste uit? We doen een poging. Appels met appels vergelijken. Om de vraag zo goed mogelijk te kunnen beantwoorden en appels met appels te vergelijken, proberen we alles zoveel mogelijk gelijk te trekken. Om de vergelijking te kunnen maken, kijken we toch alleen naar het verbruik bij het rijden. Die cijfers komen verderop in dit stuk. De CO2 die vrijkomt bij het productieproces van het voertuig, verschilt enorm per vervoermiddel. Paul de Waal van Bovag weet dat de CO2 die vrijkomt bij het maken van een elektrisch vervoermiddel bijvoorbeeld een stuk hoger ligt dan bij een benzine- of dieselvoertuig. Toch is de uitstoot van bijvoorbeeld een elektrische auto uiteindelijk een stuk lager. De Waal: “Vaak moet je een paar jaar rijden voordat je elektrische auto duurzamer is voor het klimaat. Na die paar jaar gaat het hard en ga je echt CO2-winst boeken.” Kunnen we die CO2 niet gewoon uit de lucht halen en ergens opslaan? Elektrisch is dus uiteindelijk beter voor het klimaat, tot zover de open deuren. Diesel zal voor een deel uit het straatbeeld verdwijnen. Daarom kijken we naar benzine. Wat voor een auto geldt: “Voor elke liter benzine die je verbruikt komt 2269 gram CO2 vrij”, meldt de ANWB. Maar een grote Range Rover gebruikt nogal wat meer dan een Fiat Punto. We zoeken de gemiddelde uitstoot, en daarvoor moeten we bij onderzoeksorganisatie TNO zijn. TNO deed onderzoek naar emissies van voertuigen en schreef daar uitvoerige rapporten over. De echte liefhebber kan op deze pagina grasduinen in alle emissiecijfers van allerlei soorten voertuigen, maar dat gaat voor deze klimaatvraag te ver. Wij vroegen de gemiddelde CO2-emissie op van de moderne personenauto, de zware motorfiets en de scooter. Dit is het overzichtelijke plaatje, de uitstoot wordt weergegeven in gram CO2 per kilometer…..” (Bron: https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5393373/wat-de-uitstoot-van-een-scooter-motor-auto-en-fiets)

Nieuw onderzoek: uitstoot vliegverkeer vijf keer dodelijker dan eerder gedacht

“…..Er sterven wereldwijd vijf keer zoveel mensen aan de gevolgen van luchtvervuiling door de vliegindustrie dan bleek uit eerdere studies. In totaal gaat het ieder jaar om bijna 75.000 mensen die voortijdig aan hun einde komen. Dit blijkt uit een nieuwe studie van het Massachusetts Institute of Technology, een van de beste technische universiteiten ter wereld. De nieuwe cijfers kwamen bovendrijven nadat wetenschappers de gevolgen van de luchtverontreiniging veel preciezer berekenden dan in voorgaande onderzoeken. Met name de hoeveelheid sterfgevallen als gevolg van blootstelling aan ozon uit vliegtuigen blijkt veel hoger te liggen dan tot nu toe werd aangenomen. Voorheen werd dit aantal geschat op 6.800 per jaar, maar nu blijken er maar liefst 53.100 mensen per jaar dodelijk slachtoffer te worden. Dat zijn er 5,6 keer zoveel. De wetenschappers komen tot deze schokkende cijfers omdat ze bestaande modellen fijnmaziger hebben ingezet. Eerdere onderzoeken berekenden de gevolgen in gebieden van 400 bij 400 kilometer, nu is gekeken naar gebieden van 50 bij 50 kilometer. Deze afbeelding geeft de hoeveelheid verbrande kerosine per vierkante kilometer per jaar weer. In West-Europa en aan de Oostkust van de Verenigde Staten gaat het zelfs om 10.000 kilogram per vierkante kilometer per jaar (bron: MIT). Behalve de 53.100 slachtoffers van ozon, overlijden er ook nog eens 21.200 mensen voortijdig als gevolg van blootstelling aan fijnstof (PM2.5)afkomstig uit vliegtuigmotoren. Hier nog weinig aandacht voor ozon. In ons land ontstaat langzamerhand enig besef van de schadelijkheid van het fijnstof, maar wordt nog weinig aandacht geschonken aan de ozon uit vliegtuigen. Terwijl deze stof zo’n tweeënhalf keer zoveel dodelijke slachtoffers veroorzaakt. “De uitstoot van vliegtuigen heeft een aantal unieke kenmerken. Zo is het de enige vorm van transport die contrails achterlaat met een negatief effect op het klimaat dat minstens zo groot is als de uitstoot van CO2. Maar ook de uitstoot van NOx heeft een langdurig negatief effect op de wereldwijde luchtkwaliteit”, aldus het rapport. “Omgerekend in geld blijken de effecten van de vliegindustrie op de luchtkwaliteit ongeveer net zo groot te zijn als de klimaatkosten, inclusief de contrails.” 1200 doden door kerosine Schiphol. Het onderzoek schat het aantal vroegtijdige sterfgevallen op 309 per miljard kilogram verbrande kerosine. Op Schiphol werd in 2019 vier miljard kilogram kerosine verkocht, wat volgens deze studie zou resulteren in ruim 1200 extra doden per jaar. De onderzoekers stellen dat het fijnstof vooral de regio’s rond vliegvelden het zwaarst raakt. De effecten van ozon zijn over een groter gebied schadelijk. In drukbevlogen regio’s als West-Europa en de Amerikaanse oostkust kan de ozonconcentratie in de lucht verdrievoudigen door het vliegverkeer….” (Bron: https://schipholwatch.nl/2023/07/04/nieuw-onderzoek-uitstoot-vliegverkeer-vijf-keer-dodelijker-dan-eerder-gedacht/)

Maatschappelijk verantwoord ondernemen doe je zo

“…..Grote kans dat je dit als ondernemer al doet: maatschappelijk verantwoord ondernemen. Dit betekent dat je rekening houdt met hoe je bedrijf invloed heeft op mens, milieu en maatschappij. Steeds meer mensen hechten hier waarde aan. Een positief bijeffect is dan ook dat het jouw onderneming aantrekkelijk maakt voor personeel. Maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) kan op allerlei manieren. Denk aan het sponsoren van een lokale sportclub, afval scheiden of het bieden van maatschappelijke stages. Wil je mvo een vaste plek geven in jouw bedrijf, dan is het goed om eerst op een rijtje te zetten wat je al doet op dit vlak. Vervolgen kun je kijken welke activiteiten je nog meer kunt ontplooien. Bedrijvennetwerk MVO Nederland heeft een lijst opgesteld met honderd tips die je kunt doen om een bijdrage te leveren. Wist je bijvoorbeeld dat je koffiedik, frituurvet en (schoon) piepschuim ok gescheiden kunt aanbieden in de afvalstroom? Blijf dicht bij jezelf. Hoe mvo er voor jouw bedrijf uitziet hangt af je beroep, je branche en de keuzes die je maakt. Het is logisch en makkelijk om je te focussen op dat wat je met je bedrijf al doet. Als schoonmaakbedrijf kun je bijvoorbeeld kiezen voor duurzame schoonmaakmiddelen en -methoden en vluchtelingen werk aanbieden. Een schilder zou vrijwillig een buurthuis kunnen opknappen, een winkelier kan duurzaam kleding laten bezorgen en een kapsalon kan het afgeknipte haar van klanten laten recyclen. Met de keratine die daarin zit kunnen artsen brandwonden behandelen. Doe het samen. Zorg dat het onderwerp leeft binnen het bedrijf, dus betrek het personeel actief bij jouw mvo-plannen. Kijk regelmatig met elkaar naar wat jullie op willen pakken en wanneer. Dit versterkt ook het verantwoordelijkheidsgevoel. Als iedereen bewust omgaat met het gebruik van energie, dan heeft dat meer impact dan wanneer dit bij één persoon ligt. Het is een optie om (ook) samenwerking te zoeken met partners of ondernemers uit de buurt die enthousiast zijn over mvo. In sommige gemeenten zijn regionale mvo-netwerken actief waar je betrokken bij kunt zijn. Blijf in gesprek. Communicatie is belangrijk. Vertel je medewerkers en klanten wat je aan mvo doet. Hoe je over mvo denkt en welke stappen daarbij horen, verandert soms in de loop der jaren. Misschien zamelde je eerst geld in voor een organisatie die humanitaire hulp in het buitenland biedt, maar wil je later liever meer lokale initiatieven op weg helpen. Wat je ook doet: blijf in gesprek over wat mogelijk is en welke keuzes het beste passen bij jouw bedrijf…..” (Bron: https://servicemanagement.nl/duurzaam/maatschappelijk-verantwoord-ondernemen-doe-je-zo)

De luchtkwaliteit in China blijft beter dan vóór de coronacrisis: een teken dat het (vervuilende) economische herstel moeizaam gaat

“…….De Chinese economie herstelt zich van de strenge lockdownmaatregelen ten tijde van de coronapandemie, maar heeft nog een lange weg te gaan, zo blijkt uit recente gegevens over de luchtkwaliteit in het land. Onderzoeksbureau DataTrek Research houdt gegevens over de luchtkwaliteit in grote Chinese steden bij, omdat die inzicht zouden geven in de economische activiteit in China. Luchtkwaliteit is een maatstaf voor de economische groei van een land omdat “vervuiling onvermijdelijk een bijproduct is van toenemende economische activiteit”, aldus Nicholas Colas, medeoprichter van DataTrek. “Luchtkwaliteitsmetingen zijn de enige real-time meting die we hebben om de markten te volgen.” Luchtkwaliteit in 5 grote steden is verbeterd: slecht teken voor economie. DataTrek analyseerde de luchtkwaliteit in vijf grote Chinese steden: Shanghai, Beijing, Shenzen, Guangzhou en Chongqing. In Shenzen, China’s hub voor de productie van elektronica, zijn de metingen van de luchtkwaliteit in juni 2023 beter dan de metingen van 2019, wat suggereert dat de productie nog niet terug is op het niveau van voor de pandemie. “De weekenden deze maand [in Shenzen] waren bijzonder helder, in tegenstelling tot Beijing, wat aantoont dat de consumentenbestedingen in China niet volledig zijn hersteld”, zo zegt directeur Colas van DataTrack. Alle gegevens wijzen er volgens Colas op dat het economisch herstel in China “nog steeds in de eerste versnelling zit”, zowel wat betreft de consumentenuitgaven als de industriële activiteit. En hoewel sommige steden het economisch gezien beter doen dan andere, heeft het land nog een lange weg te gaan om terug te komen op het niveau van voor de pandemie. China probeert zijn economie te stimuleren met steunmaatregelen, zoals de recente renteverlaging van de Chinese centrale bank, maar tot nu toe zijn die maatregelen niet genoeg gebleken om de economische groei aan te jagen. “Hoewel de overheid de economie sterker ondersteunt, zien we nog geen concreet bewijs dat dit het gewenste effect heeft,” concludeerde Colas……” (Bron: https://www.msn.com/nl-nl/geldzaken/nieuws/de-luchtkwaliteit-in-china-blijft-beter-dan-v%C3%B3%C3%B3r-de-coronacrisis-een-teken-dat-het-vervuilende-economische-herstel-moeizaam-gaat/ar-AA1d6Dbq)